kamień żółciowy
Kamień żółciowy (cholelithiasis) to stała struktura powstająca w pęcherzyku żółciowym lub przewodach żółciowych, składająca się głównie z cholesterolu, bilirubinianu wapnia lub mieszanki tych i innych związków. Kamienie żółciowe są częstym schorzeniem układu pokarmowego, dotykającym około 10-15% populacji dorosłych w krajach rozwiniętych, z większą częstotliwością występowania u kobiet niż u mężczyzn.
Pod względem patofizjologii, formowanie kamieni żółciowych wynika z zaburzenia równowagi składników żółci, co prowadzi do nadmiernego wysycenia cholesterolem lub bilirubinianem wapnia. Do głównych czynników ryzyka należą: płeć żeńska, wiek powyżej 40 lat, otyłość, szybka utrata masy ciała, predyspozycje genetyczne, niektóre choroby (jak cukrzyca czy choroba Leśniowskiego-Crohna) oraz stosowanie określonych leków (np. estrogeny).
Objawy kamieni żółciowych mogą obejmować kolkę żółciową (ostry ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, często promieniujący do prawego barku), nudności, wymioty i nietolerancję tłustych pokarmów. Jednak u około 70-80% pacjentów kamienie pozostają bezobjawowe (tzw. nieme kamienie żółciowe) i są wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych wskazań.
Diagnostyka kamieni żółciowych opiera się głównie na badaniach obrazowych, takich jak ultrasonografia jamy brzusznej (metoda z wyboru), tomografia komputerowa, cholangiopankreatografia rezonansem magnetycznym (MRCP) czy endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP). Leczenie zależy od nasilenia objawów i obejmuje postępowanie zachowawcze, farmakoterapię, cholecystektomię (laparoskopową lub otwartą) oraz procedury małoinwazyjne, jak ERCP z papillotomią w przypadku kamieni w przewodzie żółciowym wspólnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ursoxyn 250 mg
Kwas ursodeoksycholowy, substancja czynna leku Ursoxyn 250 mg (kod ATC A05AA02), jest kwasem żółciowym stosowanym w terapii chorób dróg żółciowych, w tym kamicy żółciowej, cholestazy oraz zaburzeń w przebiegu zwłóknienia torbielowatego (CFAHD). Mechanizm działania polega na modyfikacji składu żółci poprzez przekształcenie żółci litologicznej, wysyconej cholesterolem, w żółć nie-litologiczną, co zapobiega tworzeniu się kamieni cholesterolowych i umożliwia ich stopniowe rozpuszczanie. W badaniach klinicznych wykazano istotne obniżenie markerów cholestazy: fosfatazy alkalicznej (AP), gamma-glutamylotransferazy (gamma-GT) oraz bilirubiny, co koreluje z poprawą funkcji wątroby i dróg żółciowych oraz redukcją objawów takich jak świąd skóry i zmęczenie.
bilirubina, CFAHD, cholestaza, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, działanie przeciwzapalne, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, kamica żółciowa, kamień cholesterolowy, kamień żółciowy, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, marskość żółciowa wątroby, pęcherzyk żółciowy, populacja pediatryczna, proliferacja komórek, przewód żółciowy, świąd skóry, układ żołądkowo-wątrobowy, uszkodzenie tkanki wątrobowej, zaburzenie wątroby, zastój żółci, żółć litologiczna, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Zapobieganie i profilaktyka
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, najczęściej wywołane kamicą żółciową, wymaga profilaktyki skoncentrowanej na zapobieganiu tworzeniu się kamieni oraz kontroli czynników ryzyka. Kluczowe znaczenie ma modyfikacja stylu życia, obejmująca dietę bogatą w błonnik, owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste, ograniczenie tłuszczów nasyconych i cholesterolu, utrzymanie prawidłowej masy ciała (zalecana stopniowa utrata masy ciała 0,5-1 kg/tydzień), regularną aktywność fizyczną oraz unikanie gwałtownej utraty masy ciała i niezdrowych nawyków, takich jak palenie tytoniu i spożycie alkoholu. W przypadku szybkiej utraty masy ciała, np. po chirurgii bariatrycznej, wskazane jest stosowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w celu zmniejszenia wysycenia cholesterolem w żółci. Podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zwłaszcza diklofenaku 75 mg domięśniowo, może zapobiegać progresji kolki żółciowej do ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego.
bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, całkowite żywienie pozajelitowe, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, cholecystokinina, dieta przeciwzapalna, diklofenak, drenaż pęcherzyka żółciowego, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kolka żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oporność na antybiotyki, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostropest plamisty, otyłość, profilaktyka antybiotykowa, przezskórna cholecystostomia, rak pęcherzyka żółciowego, zakażenie miejsca operowanego, zapalenie dróg żółciowych, zbilansowana dieta, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ursocam 250 mg
Lek Ursocam, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanymi objawami są jasne stolce lub biegunka, występujące u ponad 10% pacjentów (często). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się silne bóle w prawym górnym kwadrancie brzucha, zwapnienie kamieni żółciowych, nasilenie objawów pierwotnej marskości żółciowej oraz pokrzywka. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby, u których nasilenie objawów choroby może częściowo ustępować po odstawieniu leku. Monitorowanie stanu pacjenta i zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa terapii.
biegunka, choroba wątroby, dysfagia, działanie niepożądane, jasny stolec, kamień żółciowy, kwas ursodeoksycholowy, monitorowanie działań niepożądanych, pierwotna marskość żółciowa, pierwotna marskość żółciowa wątroby, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja skórna, układ pokarmowy, Ursocam, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenie wątroby, zwapnienie kamieni żółciowych - Leksykon leków
Interakcje leku – AuroUrso 250 mg
Kwas ursodeoksycholowy, substancja czynna leku AuroUrso 250 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z lekami wiążącymi kwasy żółciowe (kolestyramina, kolestypol) oraz środkami zobojętniającymi zawierającymi wodorotlenek glinu i/lub smektyt, ze względu na znaczne zmniejszenie wchłaniania i skuteczności kwasu ursodeoksycholowego. Zaleca się zachowanie odstępu minimum 2 godzin między podaniem tych leków a AuroUrso. Ponadto, kwas ursodeoksycholowy może modyfikować wchłanianie cyklosporyny, co wymaga monitorowania stężenia immunosupresantu i ewentualnej korekty dawki. Istotne są także interakcje z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak nitrendypina (obniżenie Cmax i AUC), dapson (zmniejszenie efektu terapeutycznego) oraz cyprofloksacyna (zmniejszenie wchłaniania). W przypadku statyn, np. rozuwastatyny 20 mg/dobę, obserwuje się nieznaczne zwiększenie stężenia w osoczu, jednak znaczenie kliniczne tej interakcji pozostaje niejasne.
antagonista kanału wapniowego, biodostępność, bloker kanału wapniowego, budezonid, charakterystyka produktu leczniczego, cyklosporyna, CYP3A4, cyprofloksacyna, cytochrom P450 3A, dapson, enzym cytochromu P450, estrogen, fibrat, indukcja enzymu, kamień żółciowy, klofibrat, kolestypol, kolestyramina, kwas ursodeoksycholowy, lek immunosupresyjny, lek obniżający stężenie cholesterolu, lek wiążący kwasy żółciowe, nitrendypina, pole pod krzywą stężenia, rozuwastatyna, smektyt, środek zobojętniający kwas solny, substancja lipofilna, szczytowe stężenie w osoczu, wąski indeks terapeutyczny, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA), naturalny kwas żółciowy o kodzie ATC A05AA02 i A05B, wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne w chorobach wątroby i dróg żółciowych. Po doustnym podaniu zmniejsza wysycenie żółci cholesterolem poprzez hamowanie jego wchłaniania jelitowego oraz redukcję wydzielania do żółci, co prowadzi do rozpuszczania złogów cholesterolowych. UDCA przekształca żółć litologiczną, charakteryzującą się nadmiarem cholesterolu, w żółć nie-litologiczną, zapobiegając formowaniu kamieni żółciowych. W chorobach cholestatycznych mechanizmy działania obejmują zastępowanie toksycznych, lipofilnych kwasów żółciowych hydrofilnym UDCA, poprawę funkcji hepatocytów oraz modulację procesów immunologicznych, co skutkuje obniżeniem poziomów fosfatazy alkalicznej, gamma-glutamylotransferazy i bilirubiny oraz redukcją objawów takich jak świąd i zmęczenie.
cholestaza, choroba wątroby, cytoprotekcja, drogi żółciowe, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, histologiczne uszkodzenie wątroby, kamica żółciowa, kamień cholesterolowy, kamień żółciowy, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, lek żółciopędny, mukowiscydoza, ochrona hepatocytów, proliferacja przewodu żółciowego, przewlekła choroba wątroby, świąd skóry, wchłanianie cholesterolu, właściwość cytoprotekcyjna, wysycenie żółci cholesterolem, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci, złóg cholesterolowy, żółć litologiczna, żółciowa marskość wątroby, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zentasta 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib (10 mg) oraz atorwastatynę w dawkach 10, 20, 40 lub 80 mg, przeszedł szczegółowe badania przedkliniczne pod kątem bezpieczeństwa stosowania. Ezetymib nie wykazał specyficznej toksyczności narządowej ani działania rakotwórczego w badaniach długoterminowych. W badaniach na psach dawki ≥ 0,03 mg/kg/dobę powodowały istotny wzrost stężenia cholesterolu w żółci (2,5-3,5-krotny), jednak nawet dawki do 300 mg/kg/dobę przez rok nie zwiększyły ryzyka kamicy żółciowej ani uszkodzeń wątroby. Ezetymib nie wpływał negatywnie na płodność i rozwój zarodkowy u szczurów i królików, nie wykazując działania teratogennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie in vitro, badanie in vivo, cholesterol w żółci, drogi żółciowe, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ezetymib i atorwastatyna, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kamień żółciowy, opóźniony rozwój, pęcherzyk żółciowy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, rozwój przedurodzeniowy, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Interakcje
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii chorób wątroby i dróg żółciowych. Substancje takie jak kolestyramina, kolestypolem oraz leki zobojętniające kwas solny zawierające wodorotlenek glinu, smektyt czy trójkrzemian magnezu wiążą UDCA w przewodzie pokarmowym, co znacząco obniża jego wchłanianie i skuteczność terapeutyczną. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu czasowego między podaniem tych leków a UDCA. Ponadto, UDCA wpływa na farmakokinetykę cyklosporyny, co wymaga regularnego monitorowania stężenia cyklosporyny we krwi i ewentualnej korekty dawki. Obserwuje się także zmniejszenie wchłaniania cyprofloksacyny oraz obniżenie Cmax i AUC nitrendypiny, co może skutkować osłabieniem ich działania terapeutycznego i wymaga uważnego monitorowania oraz dostosowania terapii.
antagonista wapnia, budezonid, choroba wątroby, cyklosporyna, cyprofloksacyna, cytochrom P450, dapson, farmakodynamika, farmakokinetyka, hormon estrogenowy, kamica żółciowa, kamień żółciowy, klofibrat, kolestyramina, kwas ursodeoksycholowy, lek wiążący kwasy żółciowe, lek zobojętniający kwas solny, nitrendypina, pole pod krzywą, rozuwastatyna, statyna, stężenie cyklosporyny, stężenie w osoczu, trójkrzemian magnezu, wchłanianie w przewodzie pokarmowym, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Raphacholin C –
Raphacholin C to lek w formie tabletek drażowanych, zawierający kompleks substancji roślinnych oraz 40 mg kwasu dehydrocholowego na tabletkę. Profil bezpieczeństwa preparatu został oceniony zgodnie z klasyfikacją MedDRA, jednak częstość występowania działań niepożądanych pozostaje nieznana na podstawie dostępnych danych. Zidentyfikowano działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego (luźne stolce), wątroby i dróg żółciowych (kolka żółciowa) oraz układu immunologicznego (reakcje alergiczne). Luźne stolce mogą wynikać z żółciopędnego działania wyciągów roślinnych, natomiast kolka żółciowa jest związana ze stymulacją skurczu pęcherzyka żółciowego przez kwas dehydrocholowy, co może prowokować epizody u pacjentów z kamicą żółciową. Reakcje alergiczne mogą być wywołane przez składniki roślinne, w tym olejek miętowy i wyciągi z karczocha.
dyskomfort brzuszny, farmakovigilance, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kolka żółciowa, korzeń rzodkwi czarnej, kwas dehydrocholowy, luźny stolec, nudności i wymioty, obrzęk, olejek miętowy, pasaż jelitowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz pęcherzyka żółciowego, świąd, system MedDRA, tabletka drażowana, właściwości żółciopędne, wysypka skórna, ziele karczocha, złóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cholestil 400 mg
Hymekromon, substancja czynna leku Cholestil w dawce 400 mg, jest pochodną kumaryny o działaniu spazmolitycznym na mięśniówkę gładką dróg żółciowych oraz zwieracz Oddiego. Mechanizm ten prowadzi do rozluźnienia napiętych struktur mięśniowych, co ułatwia przepływ żółci i redukuje dolegliwości bólowe związane ze skurczami dróg żółciowych. Dodatkowo, hymekromon wykazuje działanie cholagogiczne, zwiększając wydzielanie i przyspieszając przepływ żółci, co przeciwdziała zastojowi żółci i poprawia funkcjonowanie układu żółciowego. Substancja ta jest sklasyfikowana w systemie ATC pod kodem A05AX02 i należy do grupy innych leków stosowanych w chorobach dróg żółciowych.
Cholestil, choroba dróg żółciowych, działanie cholagogiczne, działanie spazmolityczne, grupa farmakoterapeutyczna, hymekromon, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kod ATC, mięśniówka gładka dróg żółciowych, pochodna kumaryny, przepływ żółci, system anatomiczno-terapeutyczno-chemiczny, układ żółciowy, zastój żółci, złóg cholesterolowy, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cholestil Max 200 mg
Lek Cholestil Max zawiera 200 mg hymekromonu, pochodnej kumaryny, wykazującej działanie spazmolityczne na mięśniówkę gładką dróg żółciowych oraz zwieracz Oddiego. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu wydzielania żółci przez hepatocyty oraz usprawnieniu jej przepływu do dwunastnicy poprzez rozkurcz dróg żółciowych, co skutkuje zmniejszeniem napięcia i rozszerzeniem tych struktur. Kod ATC leku to A05AX02, co klasyfikuje go w grupie leków stosowanych w chorobach dróg żółciowych.
Farmakodynamiczne efekty hymekromonu obejmują redukcję zastoju żółci oraz profilaktykę kamicy żółciowej poprzez zapobieganie tworzeniu się złogów cholesterolowych. Działanie spazmolityczne jest kluczowe w łagodzeniu bólu związanego z dyskinezą dróg żółciowych i skurczami przewodów żółciowych. Wskazania terapeutyczne obejmują schorzenia dróg żółciowych, gdzie poprawa przepływu żółci i zmniejszenie napięcia mięśni gładkich przyczyniają się do złagodzenia objawów cholestazy i zapobiegania powikłaniom kamicy.
cholestaza, Cholestil Max, choroba dróg żółciowych, dyskineza dróg żółciowych, działanie spazmolityczne, grupa farmakoterapeutyczna, hepatocyt, hymekromon, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kumaryna, lakton, mięśniówka gładka, przewód żółciowy, stan skurczowy, wydzielanie żółci, zastój żółci, złogi cholesterolowe, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Talasemia – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Talasemia, jako jedna z najczęstszych chorób genetycznych, charakteryzuje się szerokim spektrum fenotypowym, od bezobjawowego nosicielstwa po ciężką niedokrwistość wymagającą regularnych transfuzji. Rokowanie zależy od typu talasemii, genotypu (np. całkowity brak syntezy łańcuchów β-globiny w β-talasemii typu β0 vs. zredukowana synteza w β+), obecności modyfikatorów genetycznych (np. SNP rs766432, rs9399137, rs72872548 wpływających na poziomy HbF), a także dostępu do leczenia. Przeżywalność różni się istotnie: talasemia intermedia (TI) – 55,59 lat (95% CI 55,65-57,52), talasemia sierpowatokrwinkowa – 53 lata (95% CI 50,54-55,66), talasemia major (TM) – 50,07 lat (95% CI 48,54-51,60). Współwystępowanie α-talasemii lub czynników zwiększających HbF może łagodzić przebieg, natomiast kombinacje genotypów α- i β-talasemii wiążą się z gorszym przeżyciem. Czynniki socjodemograficzne (płeć żeńska, wyższe wykształcenie, życie w metropoliach) oraz regularne transfuzje poprawiają rokowanie, podczas gdy terapia chelatująca żelazo zmniejsza śmiertelność z powodu chorób wątroby, ale nie wpływa istotnie na śmiertelność ogólną czy sercową.
alfa-talasemia, beta+-talasemia, choroba naczyniowa mózgu, choroba serca, choroba sercowo-naczyniowa, dysfunkcja endokrynologiczna, dysfunkcja serca, dysfunkcja wątroby, ferrytyna w surowicy, funkcja poznawcza, hemochromatoza, hemoglobina płodowa, hiperbilirubinemia, kamień żółciowy, łańcuch beta-globiny, łańcuch globinowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość mikrocytarna, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, powikłanie neurologiczne, przeładowanie żelazem, przeszczep szpiku kostnego, rak wątrobowokomórkowy, stężenie żelaza w wątrobie, talasemia, talasemia intermedia, talasemia major, terapia chelatująca żelazo, terapia genowa, transfuzja krwi, transplantacja szpiku kostnego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Myrelez
Lanreotyd, substancja czynna produktu Myrelez, wykazuje hamujący wpływ na motorykę pęcherzyka żółciowego, co zwiększa ryzyko powstawania kamieni żółciowych i powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych oraz trzustki. W przypadku wystąpienia tych powikłań konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia, a w ciężkich przypadkach może być wskazana cholecystektomia. Ponadto lanreotyd hamuje wydzielanie insuliny i glukagonu, co może prowadzić do zaburzeń homeostazy glukozy, manifestujących się hipoglikemią lub hiperglikemią. Zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia glukozy, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, którzy mogą wymagać modyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego.
akromegalia, bradykardia, bradykardia zatokowa, cholecystektomia, czynność tarczycy, glukagon, hiperglikemia, hipoglikemia, homeostaza glukozy, insulina, kamica żółciowa, kamień żółciowy, lanreotyd, leczenie przeciwcukrzycowe, motoryka pęcherzyka żółciowego, niedoczynność tarczycy, rytm serca, somatostatyna, układ sercowo-naczyniowy, układ żółciowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie glikemii, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursofalk 500 mg
Ursofalk, zawierający 500 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do rozpuszczania kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia operacyjnego. Kryteria kwalifikacji obejmują kamienie o średnicy ≤15 mm, przepuszczalne dla promieni rentgenowskich oraz zachowaną czynność pęcherzyka żółciowego. Terapia jest rekomendowana po potwierdzeniu tych parametrów w diagnostyce obrazowej oraz w przypadku wysokiego ryzyka operacyjnego, ciężkich schorzeń współistniejących lub odmowy zabiegu chirurgicznego przez pacjenta.
biopsja wątroby, cholecystektomia, cholecystografia, cholestaza, drogi żółciowe, enzym wątrobowy, kamień żółciowy, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, marskość żółciowa wątroby, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa, przeciwciało przeciwmitochondrialne, USG wątroby, zwłóknienie torbielowate - Leksykon substancji czynnych
Potas wodorowęglan – Wskazania do stosowania
Potas wodorowęglan, obecny w preparacie Sal Vichy factitium w dawce 21,0 mg na tabletkę musującą, pełni funkcję substancji buforującej w terapii nadkwaśności treści żołądka, przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego oraz kamicy żółciowej. Jego działanie polega na neutralizacji nadmiaru kwasu solnego w żołądku, co łagodzi objawy takie jak zgaga czy ból w nadbrzuszu, oraz na alkalizacji dróg żółciowych, co sprzyja normalizacji składu i przepływu żółci, a także może zapobiegać powstawaniu nowych złogów kamieni żółciowych. Preparat zawiera również inne składniki mineralne, m.in. sodu wodorowęglan (498,0 mg), sodu chlorek (45,0 mg), sodu wodorofosforan bezwodny (12,0 mg) i sodu siarczan bezwodny (24,0 mg), które wspomagają efekt terapeutyczny.