działanie spazmolityczne
Działanie spazmolityczne (spazmolityki, leki rozkurczowe) odnosi się do efektu farmakologicznego polegającego na zmniejszeniu lub eliminacji skurczów mięśni gładkich, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, dróg moczowych oraz naczyń krwionośnych. Mechanizm działania spazmolityków opiera się głównie na hamowaniu przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego lub bezpośrednim wpływie na włókna mięśniowe.
W praktyce klinicznej wyróżnia się kilka grup leków o działaniu spazmolitycznym: leki cholinolityczne (np. hioscyna, atropina), leki bezpośrednio rozkurczające mięśnie gładkie (np. drotaweryna, papaweryna), oraz selektywne antagonisty kanałów wapniowych działające na mięśniówkę gładką (np. otylonium). Spazmolityki znajdują zastosowanie w leczeniu zespołu jelita drażliwego, kolki jelitowej, kolki nerkowej, kolki wątrobowej oraz bolesnych skurczów w chorobach układu moczowego.
Przy stosowaniu leków o działaniu spazmolitycznym należy pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych, które różnią się w zależności od grupy farmakologicznej. Cholinolityki mogą powodować suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia czy zatrzymanie moczu, podczas gdy drotaweryna czy papaweryna mają korzystniejszy profil bezpieczeństwa. Wybór odpowiedniego leku spazmolitycznego powinien uwzględniać lokalizację dolegliwości, mechanizm działania leku oraz indywidualne cechy pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rowatinex –
Rowatinex to preparat zawierający kombinację terpenów, takich jak α-pinen, β-pinen, kamfen, cyneol BPC 1973, fenchon, borneol oraz anetol USP, które wykazują działanie przeciwzapalne, spazmolityczne, przeciwbakteryjne, moczopędne, przeciwbólowe i rozkurczowe. Lek jest stosowany w terapii kamicy moczowej i nerkowej, gdzie jego mechanizm działania opiera się na tworzeniu środowiska sprzyjającego rozpuszczaniu i eliminacji złogów z układu moczowego, jednocześnie łagodząc objawy choroby. Preparat dostępny jest w formie kropli (roztwór olejowy) oraz kapsułek miękkich, a jego składniki charakteryzują się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa i wysoką skutecznością terapeutyczną potwierdzoną licznymi badaniami klinicznymi oraz wieloletnim doświadczeniem klinicznym.
alfa-pinen, anetol, beta-pinen, borneol, cyneol, działanie moczopędne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, fenchon, homeostaza organizmu, kamfen, kamica moczowa, kamica nerkowa, kamica układu moczowego, kamień moczowy, terpen, złogi układu moczowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zioła uspokajające –
Zioła uspokajające w saszetkach do zaparzania są tradycyjnym lekiem roślinnym wskazanym do łagodzenia przejściowych, łagodnych stanów napięcia nerwowego oraz okresowych trudności z zasypianiem. Preparat zawiera precyzyjnie określone ilości składników aktywnych: 900 mg korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae officinalis), 600 mg kwiatostanu głogu (Crataegus spp.), 450 mg liścia melisy (Melissa officinalis), 450 mg szyszek chmielu (Humulus lupulus), 300 mg liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita) oraz 300 mg kwiatu rumianku (Matricaria recutita). Składniki te wykazują synergistyczne działanie uspokajające, nasenne, spazmolityczne oraz przeciwzapalne, co uzasadnia ich zastosowanie w łagodzeniu przejściowych stanów napięcia psychicznego i zaburzeń zasypiania o charakterze nieprzewlekłym.
działanie kardioprotekcyjne, działanie nasenne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, korzeń kozłka, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, leczenie farmakologiczne, lek nasenny, lek uspokajający, liść melisy, liść mięty pieprzowej, napięcie nerwowe, przewlekła bezsenność, stan depresyjny, szyszki chmielu, trudności z zasypianiem, zaburzenie lękowe, zaburzenie nerwicowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Drotafemme Forte 80 mg
Drotafemme Forte, zawierający 80 mg chlorowodorku drotaweryny w formie tabletek powlekanych, jest lekiem o działaniu spazmolitycznym, stosowanym w leczeniu stanów skurczowych mięśni gładkich różnych układów organizmu. Wskazania obejmują skurcze dróg żółciowych (kamica, zapalenia pęcherzyka, przewodów żółciowych, brodawki Vatera), dróg moczowych (kamica nerkowa i moczowodowa, zapalenia miedniczek nerkowych i pęcherza, bolesne parcie na mocz), przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa, zapalenia żołądka, jelit, okrężnicy, trzustki, zespół jelita drażliwego, stany spastyczne jelit) oraz w ginekologii, zwłaszcza w bolesnym miesiączkowaniu (dysmenorrhea). Preparat jest szczególnie użyteczny w ostrych stanach kolkowych oraz jako leczenie wspomagające w przewlekłych skurczach mięśniówki gładkiej.
bolesne miesiączkowanie, bolesne parcie na mocz, chlorowodorek drotaweryny, choroba dróg żółciowych, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dysmenorrhoea, działanie spazmolityczne, kamica dróg żółciowych, kamica moczowodowa, kamica nerkowa, kolka nerkowa, kolka żółciowa, laktoza jednowodna, stan skurczowy mięśni gładkich, stan skurczowy wpustu i odźwiernika, wzdęcie jelit, zapalenie brodawki Vatera, zapalenie jelit, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie okołopęcherzykowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przewodów żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie spastyczne, zespół jelita drażliwego, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Duspatalin retard 200 mg
Duspatalin retard to preparat zawierający 200 mg mebeweryny chlorowodorku w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wskazany do leczenia dolegliwości związanych z zaburzeniami funkcjonowania przewodu pokarmowego u dorosłych oraz dzieci powyżej 10. roku życia. Lek wykazuje działanie spazmolityczne, skutecznie łagodząc bóle brzucha o charakterze kurczowym, wynikające z nadmiernego napięcia mięśni gładkich jelit. Ponadto, jest stosowany w terapii zespołu jelita drażliwego (IBS), pomagając w kontroli objawów motorycznych i dyspeptycznych związanych z tym schorzeniem.
ból brzucha, dolegliwości jamy brzusznej, dysfunkcja przewodu pokarmowego, działanie spazmolityczne, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kurcz mięśni gładkich jelit, mebeweryna chlorowodorek, objawy dyspeptyczne, zaburzenia czynnościowe jelit, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meteospasmyl 60 mg + 300 mg
Lek Meteospasmyl, zawierający alwerynę cytrynian 60 mg oraz symetykon 300 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z objawami niedrożności przewodu pokarmowego, takimi jak silny ból brzucha o charakterze kolkowym, wymioty zastoinowe, zatrzymanie stolca i gazów, znaczne wzdęcie brzucha oraz nieprawidłowe szmery perystaltyczne. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze preparatu. Przed zastosowaniem leku konieczne jest dokładne badanie kliniczne w celu wykluczenia tych stanów, gdyż stosowanie leku w takich sytuacjach może prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta oraz maskować objawy poważnych schorzeń, np. ostrego brzucha, zapalenia wyrostka robaczkowego, perforacji przewodu pokarmowego czy niedokrwienia jelit.
alweryny cytrynian, ból brzucha, działanie przeciwwzdęciowe, działanie spazmolityczne, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, kolka brzuszna, kolonoskopia, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość, niedokrwienie jelit, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, objawy alarmujące, ostry brzuch, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja alergiczna, symetykon, wymioty, wzdęcie brzucha, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie wątroby, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zatrzymanie stolca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – NO-SPA ampułki 20 mg/ml
Drotaweryna, substancja czynna leku NO-SPA Ampułki (20 mg/ml, 40 mg w 2 ml ampułce), jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu IV (PDE IV), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w komórkach mięśni gładkich. Mechanizm ten powoduje fosforylację MLCK, zmniejszenie jej powinowactwa do kompleksu Ca-kalmodulina oraz obniżenie stężenia jonów wapnia w cytoplazmie, co skutkuje rozkurczem mięśni gładkich. Drotaweryna działa niezależnie od pochodzenia skurczu, rodzaju unerwienia oraz lokalizacji mięśni gładkich, obejmując przewód pokarmowy, układ moczowo-płciowy, układ krążenia i drogi żółciowe. Ponadto lek rozszerza naczynia krwionośne, zwiększając przepływ krwi przez tkanki, co może mieć dodatkowe korzyści terapeutyczne.
antagonista jonów wapnia, chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, drogi żółciowe, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, izoenzym PDE IV, perystaltyka, pirosiarczyn sodu, profil bezpieczeństwa leku, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skurcz pochodzenia nerwowego, substancja o znanym działaniu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) zawierają chlorowodorek papaweryny (0,4 g/100 g) oraz nalewki roślinne (każda po 24,9 g/100 g), a także znaczną ilość etanolu (67-74% obj.), co przekłada się na 1460 mg etanolu w 2,5 ml preparatu. Ze względu na obecność substancji o działaniu neurotropowym oraz wysoką zawartość alkoholu, lek może istotnie upośledzać funkcje psychomotoryczne, co stanowi przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Ponadto, etanol zawarty w preparacie może powodować pozytywny wynik badania alkomatem, co niesie potencjalne konsekwencje prawne dla pacjenta podczas kontroli drogowej.
chlorowodorek papaweryny, działanie neurotropowe, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, etanol, funkcje psychomotoryczne, korzeń goryczki, krople żołądkowe z papaweryną, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, owocnia pomarańczy gorzkiej, sprawność psychomotoryczna, zdolność prowadzenia pojazdów - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Wskazania do stosowania
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań w medycynie, szczególnie w leczeniu łagodnych, skurczowych dolegliwości przewodu pokarmowego, takich jak wzdęcia i dyspepsja. Zawarty w nim olejek eteryczny wykazuje działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz wiatropędne, co ułatwia eliminację gazów jelitowych. Preparaty jednoskładnikowe oraz wieloskładnikowe, np. Digestonic, wykorzystują synergistyczne działanie owocu kopru włoskiego wraz z innymi ziołami (korzeń rzewienia, ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc róży, owoc kolendry) w leczeniu niestrawności. Ponadto, owoc kopru włoskiego znajduje zastosowanie w łagodzeniu skurczowych dolegliwości menstruacyjnych (dysmenorrhea) poprzez działanie spazmolityczne na mięśniówkę macicy oraz jako środek wykrztuśny i sekretolityczny w mokrym kaszlu związanym z przeziębieniem, ułatwiając odkrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych.
ból menstruacyjny, bolesne miesiączkowanie, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysmenorrhea, dyspepsja, działanie rozkurczowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, fitoterapia, kaszel przeziębieniowy, lek ziołowy, mokry kaszel, niestrawność, olejek eteryczny, owoc kopru włoskiego, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat wieloskładnikowy, produkt leczniczy roślinny, przewód pokarmowy, schorzenia dróg oddechowych, stan zapalny górnych dróg oddechowych, właściwości wykrztuśne, wzdęcia, zaburzenia menstruacyjne - Leksykon substancji czynnych
Papaweryna – Wskazania do stosowania
Papaweryna, dostępna w Polsce jako Papaverinum Hydrochloricum WZF w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml, jest skutecznym lekiem spazmolitycznym stosowanym w leczeniu stanów spastycznych mięśni gładkich przewodu pokarmowego i układu moczowego. Wskazania obejmują kolkę żółciową, stany skurczowe dróg żółciowych, kolkę jelitową, kolkę nerkową oraz bolesne parcie na mocz. Preparat zawiera chlorowodorek papaweryny jako substancję czynną oraz alkohol benzylowy (10 mg/ml) jako substancję pomocniczą, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością. Forma roztworu do wstrzykiwań umożliwia szybkie działanie, co jest kluczowe w ostrych napadach bólowych wymagających natychmiastowej interwencji.
alkohol benzylowy, chlorowodorek papaweryny, działanie spazmolityczne, farmakoterapia, kamica żółciowa, kolka jelitowa, kolka nerkowa, kolka żółciowa, nadwrażliwość, papaweryna, parcie na mocz, podanie parenteralne, skurcz dróg żółciowych, stan skurczowy dróg żółciowych, stan spastyczny mięśni gładkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jelit, złogi nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – DROTAMAX 80 mg
Drotaweryna, będąca pochodną izochinoliny i substancją czynną leku Drotamax, wykazuje silne działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie poprzez selektywne hamowanie fosfodiesterazy typu IV (PDE IV). Mechanizm ten prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w komórkach mięśni gładkich, co skutkuje inaktywacją kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK) i rozluźnieniem mięśni. W porównaniu do papaweryny, drotaweryna charakteryzuje się silniejszym działaniem spazmolitycznym, szybszym i lepszym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, mniejszym wiązaniem z białkami surowicy oraz brakiem wpływu na układ oddechowy, co przekłada się na korzystniejszy profil farmakodynamiczny i ograniczenie działań niepożądanych.
białka surowicy krwi, biodostępność substancji czynnej, chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, drotaweryna, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu IV, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, laktoza jednowodna, mięsień gładki, nietolerancja laktozy, papaweryna, pochodna izochinoliny, postać farmaceutyczna, układ oddechowy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku – Wskazania do stosowania
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku (Matricaria recutita L.) stanowi substancję czynną w preparacie Azulan, dostępnym w formie koncentratu do sporządzania roztworów doustnych, do stosowania miejscowego na skórę oraz do płukania jamy ustnej. Wyciąg uzyskiwany jest przy użyciu 70% etanolu, a jego końcowa zawartość alkoholu wynosi 65%-72% (V/V), co jest istotne przy zalecaniu terapii pacjentom z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu. Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne, łagodzące i regenerujące w stanach zapalnych skóry, błon śluzowych jamy ustnej oraz przewodu pokarmowego. Wskazania obejmują m.in. zapalenia skóry, gingivitis, stomatitis, a także stany skurczowe i zapalne przewodu pokarmowego, takie jak zespół jelita drażliwego, kolki jelitowe, gastritis i enteritis. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, z uwzględnieniem ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, OUN, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
choroba OUN, choroba wątroby, dyspepsja, działanie spazmolityczne, kolka jelitowa, padaczka, podrażnienie skóry, skurcz przewodu pokarmowego, środek wiatropędny, stan zapalny skóry, wyciąg etanolowy z rumianku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie przewodu pokarmowego, zapalenie żołądka, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Kurkuma – Właściwości farmakodynamiczne
Kurkuma (Curcuma longa) w preparacie Cholitol występuje jako nalewka (Curcumae tinctura) stanowiąca 30% składu, rozpuszczona w 58-63% (V/V) etanolu, co zapewnia efektywną ekstrakcję substancji czynnych, głównie kurkuminy (diferuloylometanu). Kurkumina wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie enzymów COX-2, LOX oraz czynnika NF-κB, co może przyczyniać się do łagodzenia stanów zapalnych układu pokarmowego. Ponadto, kurkumina stymuluje wydzielanie żółci i zwiększa skurcze pęcherzyka żółciowego, co wspiera działanie żółciopędne preparatu. Działanie antyoksydacyjne kurkuminy polega na neutralizacji wolnych rodników oraz aktywacji enzymów antyoksydacyjnych (SOD, katalaza, peroksydaza glutationowa), co chroni hepatocyty przed stresem oksydacyjnym. Kurkuma wykazuje także efekt spazmolityczny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, wspomagany przez inne składniki Cholitolu, takie jak nalewki z mięty pieprzowej (12%) i kozłka lekarskiego (15%).
biodostępność, cyklooksygenaza-2, czynnik jądrowy kappa-B, dysmutaza ponadtlenkowa, działanie farmakodynamiczne, działanie hepatoprotekcyjne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, efekt żółciotwórczy, komponent antycholinergiczny, kurkumina, lipooksygenaza, mechanizm przeciwzapalny, peroksydaza glutationowa, potencjał antyoksydacyjny, skurcz pęcherzyka żółciowego, stan skurczowy przewodu pokarmowego, stres oksydacyjny, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Mebeweryna – Wskazania do stosowania
Mebeweryna jest lekiem spazmolitycznym stosowanym głównie w objawowym leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego. Preparaty zawierające mebewerynę, takie jak Auroverin MR i Mebelin (200 mg mebeweryny chlorowodorku w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu) są wskazane wyłącznie dla dorosłych z IBS. Duspatalin retard (200 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu) oraz Duspatalin Gastro (135 mg, tabletki) mogą być stosowane u dorosłych i dzieci powyżej 10 lat w leczeniu bólów brzucha, wzdęć, dyskomfortu oraz zaburzeń rytmu wypróżnień, takich jak biegunka i zaparcia, związanych z czynnościowymi zaburzeniami jelit. Stosowanie Duspatalin Gastro nie powinno przekraczać 5 dni bez konsultacji lekarskiej, a w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów konieczna jest ponowna ocena kliniczna.
biegunka, ból brzucha, ból brzucha kurczowy, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie niepożądane, działanie spazmolityczne, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kurcz mięśni gładkich jelit, mebeweryny chlorowodorek, organiczne przyczyny dolegliwości, substancja spazmolityczna, uczucie rozpierania, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe jelit, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu wypróżnień, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Bencyklan – Właściwości farmakodynamiczne
Bencyklan, klasyfikowany w grupie leków rozszerzających naczynia obwodowe (kod ATC: C04AX11), działa głównie poprzez blokadę kanałów wapniowych, co prowadzi do efektywnej wazodylatacji naczyń obwodowych, tętnic wieńcowych oraz naczyń mózgowych. Dodatkowo, lek wykazuje blokadę zwojów współczulnych, co wzmacnia efekt rozszerzający naczynia. Na poziomie komórkowym bencyklan hamuje ATP-azę sodowo-potasową w sposób zależny od dawki, a także przeciwdziała agregacji płytek krwi, co ma znaczenie w profilaktyce zakrzepicy. Poprawia także podatność erytrocytów na odkształcanie, co sprzyja lepszemu przepływowi krwi w mikrokrążeniu.
agregacja płytek krwi, ATP-aza sodowo-potasowa, blokowanie kanałów wapniowych, blokowanie zwojów współczulnych, drogi moczowe, drożność dróg oddechowych, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, efekt wazodylatacyjny, grupa farmakoterapeutyczna, mięśniówka gładka, mięśniówka przewodu pokarmowego, naczynia mózgowe, naczynia obwodowe, odkształcalność erytrocytów, pobudzenie psychomotoryczne, przyspieszenie czynności serca, rozszerzenie oskrzeli, tętnice wieńcowe, układ współczulny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Drotafemme Forte 80 mg
Drotaweryna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Drotafemme Forte w dawce 80 mg na tabletkę, jest syntetycznym lekiem przeciwskurczowym z grupy pochodnych papaweryny (kod ATC: A03AD02). Mechanizm działania opiera się na selektywnym hamowaniu fosfodiesterazy typu IV (PDE IV), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w komórkach mięśni gładkich i inaktywacji kinazy łańcucha lekkiego miozyny, skutkując rozkurczem mięśni. Selektywność wobec PDE IV, bez wpływu na PDE III i PDE V, zapewnia korzystny profil bezpieczeństwa, zwłaszcza w odniesieniu do układu sercowo-naczyniowego, gdyż nie dochodzi do istotnego wpływu na mięsień sercowy i naczynia krwionośne. Drotaweryna działa niezależnie od rodzaju unerwienia autonomicznego, co umożliwia jej skuteczność w leczeniu skurczów mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, układu moczowo-płciowego oraz naczyń krwionośnych, poprawiając jednocześnie ukrwienie tkanek.
biodostępność, chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza typu IV, inhibitor PDE IV, izoenzym fosfodiesterazy, izoenzym PDE III, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwskurczowy, perfuzja tkankowa, pochodna izochinoliny, pochodna papaweryny, przepływ żółci, rozszerzenie naczyń, skurcz mięśni gładkich, skurcz moczowodu, stan skurczowy przewodu pokarmowego, stan spastyczny, układ sercowo-naczyniowy, unerwienie autonomiczne - Leksykon substancji czynnych
Fenchon – Właściwości farmakodynamiczne
Fenchon, będący monoterpenem bicyklicznym i składnikiem preparatu Rowatinex (kod ATC: G04BC), odgrywa kluczową rolę w terapii kamicy nerkowej i moczowej. Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje modyfikację fizykochemicznych właściwości moczu, co ułatwia rozpad i wydalanie złogów, głównie poprzez zwiększenie rozpuszczalności soli wapnia. Fenchon współdziała synergistycznie z innymi terpenami, takimi jak borneol, α-pinen, β-pinen, kamfen, cyneol i anetol, potęgując efekt litolityczny oraz spazmolityczny, co prowadzi do rozkurczu mięśniówki gładkiej dróg moczowych i zmniejszenia dolegliwości bólowych podczas kolki nerkowej. Ponadto, metabolity fenchonu, wydalane głównie jako glukuronidy, hamują procesy krystalizacji i agregacji składników kamieni, co potwierdzono w badaniach eksperymentalnych na modelach zwierzęcych.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, działanie spazmolityczne, efekt litolityczny, glukuronid, infekcja wtórna, kamica nerkowa i moczowa, kamica układu moczowego, kamienie moczowe, kamienie nerkowe, lek urologiczny, litogeneza, mięśniówka gładka dróg moczowych, monoterpen bicykliczny, olejek eteryczny, sole wapnia, właściwości przeciwbakteryjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Berodual (0,5 mg + 0,25 mg)/ml
Produkt leczniczy Berodual, zawierający bromek ipratropiowy (0,5 mg/ml) oraz bromowodorek fenoterolu (0,25 mg/ml) w formie roztworu do nebulizacji, jest lekiem stosowanym w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa i POChP. Bromek ipratropiowy działa jako antagonista receptorów muskarynowych, hamując wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego Ca++ poprzez blokadę układu IP3/DAG, co prowadzi do miejscowego rozszerzenia oskrzeli bez wpływu na wydzielanie śluzu czy oczyszczanie rzęskowe. Fenoterol natomiast selektywnie pobudza receptory beta2-adrenergiczne, aktywując cyklazę adenylową i zwiększając stężenie cAMP, co skutkuje spazmolitycznym działaniem na mięśnie gładkie oskrzeli oraz hamowaniem uwalniania mediatorów zapalnych z komórek tucznych. Działanie obu substancji jest komplementarne, co pozwala na skuteczne i szybkie rozszerzenie oskrzeli przy minimalnych działaniach niepożądanych.
astma oskrzelowa, bromek ipratropiowy, bromowodorek fenoterolu, choroba obturacyjna dróg oddechowych, drżenie mięśni, działanie spazmolityczne, glikogenoliza, hiperglikemia, hipokaliemia, komórka tuczna, lek przeciwcholinergiczny, lipoliza, mediator zapalny, nerw błędny, oczyszczanie rzęskowe, oczyszczanie rzęskowo-śluzowe, ostre zwężenie oskrzeli, POChP, receptor beta2, receptor muskarynowy, wydzielanie śluzu, wymiana gazowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cravisol (2,313 g + 1,601 g + 0,694 g)/5 ml
Cravisol to tradycyjny produkt leczniczy w formie płynu doustnego, zawierający ekstrakty ze świeżego kwiatostanu głogu (46,26 g/100 ml), ziela melisy (32,02 g/100 ml) oraz ziela jemioły (13,88 g/100 ml), wszystkie ekstraktowane w 96% etanolu w stosunku 1:1. Zawartość etanolu w preparacie wynosi 52-62% (V/V), co jest istotne przy ocenie jego stosowania u wybranych grup pacjentów. Głóg wykazuje działanie kardioprotekcyjne, inotropowe i dromotropowe dodatnie, wazodylatacyjne oraz przeciwarytmiczne, melisa działa spazmolitycznie, sedatywnie, przeciwutleniająco i kardioprotekcyjnie, natomiast jemioła wykazuje właściwości hipotensyjne, naczyniorozszerzające, immunomodulujące, diuretyczne i neuroregulacyjne.
Crataegus, działanie hipotensyjne, działanie immunomodulujące, działanie kardioprotekcyjne, działanie naczyniorozszerzające, działanie przeciwarytmiczne, działanie spazmolityczne, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt inotropowy dodatni, efekt naczyniorozszerzający, efekt sedatywny, kwiatostan głogu, Melissa officinalis, modulacja neuroprzekaźnictwa, parametry hemodynamiczne, receptor GABA-ergiczny, stres oksydacyjny, układ sercowo-naczyniowy, Viscum album, właściwości diuretyczne, właściwości przeciwutleniające, ziele jemioły, ziele melisy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hova 200,2 mg + 45,5 mg
Lek Hova, klasyfikowany pod kodem ATC N05CM09, zawiera dwa standaryzowane wyciągi roślinne: 220 mg wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) oraz 65 mg wyciągu z szyszek chmielu zwyczajnego (Humulus lupulus L.). Mechanizm działania opiera się na modulacji receptorów GABA-A i kanałów chlorkowych, co tłumaczy efekty sedatywne i anksjolityczne preparatu. Badania kliniczne potwierdzają, że Hova skraca latencję snu oraz poprawia jego jakość, co przekłada się na lepszą regenerację nocną. Preparat charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, nie wywołując tolerancji, uzależnienia, kumulacji substancji czynnych ani efektu „hangover” czy obniżenia zdolności poznawczych następnego dnia.
ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze, dysfagia, działanie hipotensyjne, działanie nasenne, działanie spazmolityczne, efekt anksjolityczny, efekt przyzwyczajenia, efekt sedatywny, jakość snu, kanał chlorkowy, korzeń kozłka lekarskiego, kumulacja substancji czynnej, latencja snu, lek sedatywny, napięcie mięśni gładkich, receptor benzodiazepinowy, receptor GABA-A, receptor GABA-ergiczny, stan napięcia, szyszka chmielu, szyszka chmielu zwyczajnego, uzależnienie, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meteospasmyl 60 mg + 300 mg
Meteospasmyl to preparat zawierający alwerynę cytrynian (60 mg) oraz symetykon (300 mg) w formie kapsułek, klasyfikowany w grupie leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach jelit (kod ATC: A03AX58). Alweryna działa spazmolitycznie poprzez blokowanie kanałów wapniowych w mięśniach gładkich przewodu pokarmowego, co prowadzi do ich relaksacji i zmniejszenia napięcia mięśniowego, łagodząc objawy skurczowe. W porównaniu do papaweryny, alweryna cechuje się wyższą skutecznością i niższą toksycznością, co zwiększa bezpieczeństwo stosowania. Symetykon natomiast, pozbawiony aktywności farmakologicznej, działa fizycznie poprzez obniżenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, co ułatwia ich koalescencję i eliminację, redukując wzdęcia i dyskomfort brzuszny. Dodatkowo tworzy ochronną warstwę na śluzówce jelita, wspierając procesy ochronne błony śluzowej.
alweryny cytrynian, blokowanie kanałów wapniowych, działanie spazmolityczne, kurczliwość mięśni gładkich, Meteospasmyl, napięcie mięśni gładkich, napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu, objawy skurczowe, papaweryna, relaksacja mięśni gładkich, skurcz mięśni gładkich, symetykon, właściwości spazmolityczne, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Alweryna cytrynian – Wskazania do stosowania
Alweryna cytrynian, dostępna w postaci kapsułek twardych zawierających 120 mg substancji czynnej (np. preparat NO-IBS), wykazuje działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz układu rozrodczego kobiet. Wskazania do stosowania obejmują zespół jelita drażliwego (IBS), bolesną chorobę uchyłkową jelita grubego oraz pierwotne bolesne miesiączkowanie. Mechanizm działania polega na redukcji napięcia i skurczów mięśni gładkich, co przekłada się na łagodzenie bólu o charakterze skurczowym, typowego dla wymienionych schorzeń. Preparat jest szczególnie zalecany u pacjentów z dominującym komponentem bólowym, u których inne metody leczenia, takie jak leki przeciwcholinergiczne czy NLPZ, są niewystarczające lub przeciwwskazane.
alweryna cytrynian, azorubina, bolesne miesiączkowanie, choroba uchyłkowa jelita, diagnostyka różnicowa, dyskomfort brzuszny, dysmenorrhea, działanie spazmolityczne, napięcie mięśniówki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, reakcja alergiczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz mięśniówki macicy, tartrazyna, zaburzenia wypróżniania, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Drotapil Forte 80 mg
Drotapil Forte zawiera chlorowodorek drotaweryny w dawce 80 mg na tabletkę i należy do grupy leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego (kod ATC: A03AD02). Drotaweryna działa spazmolitycznie na mięśnie gładkie poprzez selektywne hamowanie fosfodiesterazy typu IV (PDE IV), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP i inaktywacji kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK), skutkując rozkurczem mięśni. Lek wykazuje uniwersalne działanie na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, układu moczowo-płciowego oraz naczyń krwionośnych, przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych ze strony układu krążenia, ze względu na brak wpływu na PDE III, dominującą w mięśniu sercowym i mięśniach naczyń.
chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, drogi żółciowe, drotaweryna, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu III, fosfodiesteraza typu IV, hydroliza cAMP, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, lek spazmolityczny, mięsień gładki, mięśniówka dróg moczowych, nadmierna aktywność ruchowa jelit, papaweryna, perystaltyka, pochodna izochinoliny, przepływ krwi, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skurcz mięśni gładkich, stan skurczowy przewodu pokarmowego, unerwienie autonomiczne, wiązanie z białkami osocza, zwieracz Oddiego - Leksykon substancji czynnych
Pinen – Właściwości farmakodynamiczne
α-pinen i β-pinen, należące do monoterpenów, są kluczowymi składnikami preparatów leczniczych Rowachol i Rowatinex, stosowanych odpowiednio w terapii chorób dróg żółciowych oraz układu moczowego. Wykazują one wielokierunkowe działanie farmakologiczne, obejmujące efekty spazmolityczne, sekrecyjne oraz przeciwbakteryjne. W Rowacholu pineny wywołują silne działanie przeciwskurczowe na mięśnie gładkie dróg żółciowych, co zmniejsza dolegliwości bólowe związane z kamicą, oraz stymulują wydzielanie żółci, redukując jej zastój. Ponadto hamują aktywność reduktazy HMG-CoA, co obniża endogenną produkcję cholesterolu i indeks nasycenia żółci, wspomagając rozpuszczanie kamieni cholesterolowych i zapobiegając ich powstawaniu. Rowatinex, zawierający pineny, ułatwia rozkurcz mięśni gładkich dróg moczowych, co sprzyja przemieszczaniu i wydalaniu kamieni nerkowych oraz moczowodowych, a także wykazuje działanie przeciwbakteryjne wobec bakterii gram-dodatnich i gram-ujemnych, co jest istotne w leczeniu infekcji współistniejących z kamicą.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, drogi żółciowe, działanie farmakologiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie spazmolityczne, efekt przeciwskurczowy, glukuronidy, indeks nasycenia żółci, infekcja bakteryjna, kamica dróg żółciowych, kamica nerkowa, kamienie cholesterolowe, kapsułki miękkie, kolka nerkowa, krople doustne, lek urologiczny, monoterpeny, postać farmaceutyczna, profilaktyka kamicy, reduktaza HMGCoA, układ moczowy, wydzielanie żółci, złogi cholesterolowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cholestil 400 mg
Hymekromon, substancja czynna leku Cholestil w dawce 400 mg, jest pochodną kumaryny o działaniu spazmolitycznym na mięśniówkę gładką dróg żółciowych oraz zwieracz Oddiego. Mechanizm ten prowadzi do rozluźnienia napiętych struktur mięśniowych, co ułatwia przepływ żółci i redukuje dolegliwości bólowe związane ze skurczami dróg żółciowych. Dodatkowo, hymekromon wykazuje działanie cholagogiczne, zwiększając wydzielanie i przyspieszając przepływ żółci, co przeciwdziała zastojowi żółci i poprawia funkcjonowanie układu żółciowego. Substancja ta jest sklasyfikowana w systemie ATC pod kodem A05AX02 i należy do grupy innych leków stosowanych w chorobach dróg żółciowych.
Cholestil, choroba dróg żółciowych, działanie cholagogiczne, działanie spazmolityczne, grupa farmakoterapeutyczna, hymekromon, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kod ATC, mięśniówka gładka dróg żółciowych, pochodna kumaryny, przepływ żółci, system anatomiczno-terapeutyczno-chemiczny, układ żółciowy, zastój żółci, złóg cholesterolowy, zwieracz Oddiego - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Wskazania do stosowania
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest stosowany w farmakoterapii hemoroidów dzięki zawartości alkaloidu atropiny (0,20 mg w standaryzowanym wyciągu 4:1). Preparaty doodbytnicze, takie jak Hemorol, zawierają 11,12-20 mg wyciągu gęstego ekstrahowanego 70% etanolem, co umożliwia miejscowe działanie przeciwbólowe, rozkurczowe i przeciwzapalne. Atropina wykazuje działanie parasympatykolityczne poprzez blokadę receptorów muskarynowych, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśni gładkich zwieracza odbytu oraz redukcji stanów zapalnych, łagodząc ból, świąd, pieczenie i dyskomfort podczas defekacji u pacjentów z żylakami odbytu.
alkaloid tropanowy, atropa belladonna, atropina, benzokaina, działanie antycholinergiczne, działanie miejscowo znieczulające, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwbólowe i rozkurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, hemoroidy, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, korzeń pokrzyku, kwiat rumianku, receptory muskarynowe, wyciąg gęsty, wyciąg z korzenia pokrzyku, ziele krwawnika, ziele żarnowca, zwieracz odbytu, żylaki odbytu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hederasal MAX 52,5 mg
Hederasal MAX to lek roślinny w formie tabletek zawierających 52,5 mg wyciągu suchego z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium) o współczynniku DER 4-8:1, ekstraktowany 30% etanolem. Preparat wykazuje działanie wykrztuśne, mukolityczne i spazmolityczne, co ułatwia rozrzedzenie i usuwanie gęstej wydzieliny z dróg oddechowych. Tabletki mają średnicę 11 mm, są dwustronnie wypukłe, beżowobrązowe z marmurkowym wzorem i charakterystycznym zapachem. Lek jest wskazany do stosowania w przypadku kaszlu produktywnego, szczególnie w infekcjach górnych dróg oddechowych, stanach zapalnych oskrzeli oraz przewlekłych schorzeniach układu oddechowego z obecnością gęstej wydzieliny.
działanie mukolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, Hedera helix, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, odkrztuszanie wydzieliny, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, stan zapalny oskrzeli, współczynnik DER, wyciąg suchy z liścia bluszczu, wydzielina oskrzelowa, zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych