złuszczanie skóry
Złuszczanie skóry to proces, który polega na usuwaniu zewnętrznej warstwy naskórka, zwanej warstwą rogową, w celu stymulacji naturalnych procesów regeneracyjnych. W medycynie dermatologicznej złuszczanie skóry jest wykorzystywane zarówno w zabiegach leczniczych jak i estetycznych.
Metody złuszczania skóry dzieli się na mechaniczne (mikrodermabrazja, peeling ziarnisty), chemiczne (kwasy AHA, BHA, PHA, retinol) oraz enzymatyczne. Głębokość złuszczania może być powierzchowna, średnia lub głęboka, w zależności od zastosowanej techniki i środków. Złuszczanie pomaga w leczeniu trądziku, przebarwień, drobnych zmarszczek, blizn oraz poprawia ogólną teksturę i koloryt skóry.
Zabiegi złuszczające muszą być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem typu skóry pacjenta, jej wrażliwości oraz istniejących problemów dermatologicznych. Po zabiegach złuszczających skóra wymaga szczególnej pielęgnacji, w tym stosowania preparatów nawilżających oraz bezwzględnej fotoprotekcji, gdyż staje się bardziej wrażliwa na promieniowanie UV.
Przeciwwskazania do wykonywania zabiegów złuszczających obejmują: aktywne infekcje skórne, otwarte rany, ciążę (w przypadku niektórych kwasów), przyjmowanie leków fotouczulających, a także niedawną ekspozycję na intensywne promieniowanie słoneczne. Potencjalne powikłania obejmują nadmierne zaczerwienienie, podrażnienie, infekcje oraz przebarwienia pozapalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pevisone (10 mg + 1,1 mg)/g
Produkt leczniczy Pevisone w postaci kremu zawiera ekonazol azotan (10 mg/g) oraz triamcynolon acetonid (1,1 mg/g), łącząc działanie przeciwgrzybicze z kortykosteroidowym. W badaniach klinicznych u 182 dorosłych najczęstszymi działaniami niepożądanymi były uczucie pieczenia i podrażnienie skóry (po 1,6%), natomiast u 101 dzieci (3 miesiące–10 lat) dominował rumień (1%). Działania niepożądane klasyfikowane według MedDRA obejmują często występujące rumień, pieczenie i podrażnienie skóry, a także bardzo rzadkie reakcje takie jak obrzęk naczynioruchowy, kontaktowe zapalenie skóry, atrofia, świąd, złuszczanie, rozstępy i teleangiektazje. Występują również reakcje odstawienne o nieznanej częstości, manifestujące się zaczerwienieniem skóry, pieczeniem, świądem i łuszczeniem poza pierwotnym obszarem zmienionym chorobowo.
atrofia skóry, butylohydroksyanizol, działanie niepożądane leku, ekonazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krosta, kwas benzoesowy, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja odstawienna, rozstępy skóry, rumień, świąd, teleangiektazja, terminologia MedDRA, tkanka podskórna, triamcynolon, układ immunologiczny, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Azotan ekonazolu – Działania niepożądane
Azotan ekonazolu, stosowany głównie w leczeniu infekcji grzybiczych pochwy i sromu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 3630 pacjentkach. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥1,2%) były miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia i świąd, które miały charakter przemijający i łagodny. Rzadziej (<1%) występowały wysypka oraz uczucie pieczenia sromu i pochwy. Bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, mogą stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza gdy dotyczą dróg oddechowych. Inne działania niepożądane obejmują kontaktowe zapalenie skóry, rumień, pokrzywkę, złuszczanie skóry oraz miejscowe objawy zapalne, takie jak ból, podrażnienie i obrzęk w miejscu aplikacji.
azotan ekonazolu, działanie niepożądane, globulka dopochwowa, infekcja grzybicza pochwy, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, nadwrażliwość, obrzęk miejscowy, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie pochwy, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, właściwości przeciwgrzybicze, wysypka, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skóry, zaburzenia układu rozrodczego, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tersilat 10 mg/g
Produkt leczniczy Tersilat w postaci aerozolu na skórę zawiera 10 mg/g terbinafiny chlorowodorku i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, w tym złuszczania skóry oraz świądu (często, ≥1/100 do <1/10), a także zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej występują suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry i egzema (≥1/10 000 do <1/1000). W miejscu aplikacji mogą pojawić się ból, podrażnienie oraz nasilenie objawów infekcji grzybiczej (niezbyt często do rzadko). Podrażnienie oka jest rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) i wynika z przypadkowego kontaktu leku z oczami. Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, mają częstość nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
aerozol na skórę, egzema, glikol propylenowy, infekcja grzybicza, kontaktowe zapalenie skóry, nasilenie objawów, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca podania, podrażnienie oka, reakcja nadwrażliwości, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, strup, suchość skóry, terbinafina chlorowodorek, wysypka, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie układu immunologicznego, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Herpex 50 mg/g
Herpex 50 mg/g krem z acyklowirem wykazuje działania niepożądane o różnej częstości, głównie dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się przemijające uczucie pieczenia lub kłucia, nieznaczne wysuszenie lub złuszczenie skóry oraz świąd, zwykle o łagodnym przebiegu. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) występują rumień i kontaktowe zapalenie skóry, przy czym testy wrażliwości wskazują, że zapalenie częściej wynika ze składników podłoża kremu niż z acyklowiru. Produkt zawiera 150 mg glikolu propylenowego i 15 mg alkoholu cetylowego na 1 g kremu, które mogą nasilać miejscowe reakcje skórne.
- Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon – Działania niepożądane
Acetonid fluocynolonu w stężeniu 0,25 mg/ml, stosowany miejscowo w połączeniu z cyprofloksacyną (produkty Cetraxal Plus, Ciprotic), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ucha i błędnika, takie jak ból ucha, świąd, uczucie dyskomfortu (≥1/100 do <1/10), a także zaburzenia neurologiczne, w tym dysgeuzja i zawroty głowy. Niezbyt często obserwuje się infekcje oportunistyczne (kandydoza, grzybicze zapalenie ucha), niedosłuch, szum w uszach, wyciek z ucha, a także objawy skórne (łuszczenie, wysypka rumieniowata) oraz reakcje ogólne, takie jak rozdrażnienie i zmęczenie (≥1/1000 do <1/100). Występują również rzadkie reakcje alergiczne o nieznanej częstości, w tym potencjalnie zagrażające życiu obrzęki i zapaść sercowo-naczyniowa.
acetonid fluocynolonu, ból głowy, ból ucha, cyprofloksacyna, dren tympanostomijny, duszność, dysgeuzja, działanie niepożądane, fluorochinolon, grzybicze zapalenie ucha, infekcja oportunistyczna, kandydoza, kortykosteroid miejscowy, krople do uszu, nadwrażliwość, niedosłuch, nieostre widzenie, obrzęk krtaniowy, obrzęk małżowiny usznej, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozdrażnienie, świąd, świąd ucha, szum w uszach, tinnitus, tkanka ziarninowa, układ przedsionkowy, uszkodzenie ścięgna, wyciek z ucha, wymioty, wysypka, wysypka rumieniowata, zaburzenia błony bębenkowej, zaburzenia smaku, zaczerwienienie, zakażenie grzybicze, zapalenie ucha środkowego, zapaść sercowo-naczyniowa, zawroty głowy, ziarnina, złuszczanie skóry, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Permetryna Scabinol Forte 50 mg/g
Permetryna Scabinol Forte (50 mg/g, żel) wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze skórnym, które są zazwyczaj łagodne i przemijające. Najczęściej obserwowane reakcje to wysypka, świąd, wysypka rumieniowata oraz suchość skóry, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się złuszczanie się skóry, zapalenie mieszków włosowych oraz hipopigmentacja. Objawy ze strony układu nerwowego, takie jak parestezje i pieczenie skóry, również występują często (≥1/100 do <1/10), natomiast ból głowy jest rzadki (≥1/10 000 do <1/1000). Rzadkie przypadki duszności dotyczą pacjentów z nadwrażliwością, a nudności mają częstość nieznaną. U pacjentów leczonych na świerzb objawy skórne mogą utrzymywać się do 2-4 tygodni, co jest wynikiem reakcji alergicznej na martwe świerzbowce, a nie nieskuteczności terapii.
ból głowy, duszność, działanie niepożądane, hipopigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nudności, parestezja skórna, permetryna, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, suchość skóry, świąd, świerzb, świerzbowiec, wysypka, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Epiduo 0,1% + 2,5%
Produkt leczniczy Epiduo, zawierający adapalen 0,1% (1 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek 2,5% (25 mg/g benzoilu nadtlenku bezwodnego) w formie żelu do stosowania miejscowego, jest przeznaczony do aplikacji raz na dobę na skórę. Przedawkowanie może nastąpić zarówno przez nadmierne stosowanie miejscowe, jak i przypadkowe spożycie doustne. Nadmierne stosowanie miejscowe objawia się nasilonym rumieniem, łuszczeniem, pieczeniem i podrażnieniem skóry, które zwykle ustępują po zmniejszeniu częstotliwości aplikacji lub zaprzestaniu stosowania. Preparat zawiera również glikol propylenowy (40 mg/g), który może przyczynić się do objawów toksyczności w przypadku spożycia doustnego.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Methofill 10 mg
Metotreksat charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, drogi i czasu podawania, jednak mogą wystąpić nawet przy niskich dawkach, co wymaga systematycznego monitorowania pacjentów. W terapii przeciwnowotworowej dominują toksyczne efekty takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz zapalenie błon śluzowych, pojawiające się odpowiednio po 3-7 dniach (zapalenie błony śluzowej) i kilka dni później (leukopenia, trombocytopenia), które zwykle ustępują w ciągu 14-28 dni u pacjentów z prawidłową eliminacją leku. Do najcięższych działań niepożądanych należą: ciężkie cytopenie, śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie, hepatotoksyczność (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy alkalicznej, bilirubiny), nefrotoksyczność, neurotoksyczność (od bólów głowy po encefalopatię), zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bezmocz, biegunka, bilirubina, ból brzucha, chłoniak, dyzuria, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipogammaglobulinemia, krwawe wymioty, krwiomocz, leukopenia, marskość wątroby, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie pęcherza moczowego, pancytopenia, rumień, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, świąd, tamponada serca, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczne uszkodzenie wątroby, toksyczność płucna, trombopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk osierdziowy, zaburzenie hematopoezy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczanie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cytosar 100 mg/ml
Cytarabinę, substancję czynną leku Cytosar, charakteryzuje mechanizm działania polegający na hamowaniu czynności szpiku kostnego, co prowadzi do mielosupresji manifestującej się niedokrwistością, leukopenią, małopłytkowością oraz megaloblastozą. Po podaniu dawki 50-600 mg/m² pc. obserwuje się dwufazowy przebieg leukopenii: pierwsza faza z maksymalnym spadkiem liczby leukocytów po 7-9 dniach, krótkotrwały wzrost około 12. dnia, a następnie druga faza z głębszym spadkiem po 15-24 dniach, po której następuje szybka regeneracja w ciągu kolejnych 10 dni. Produkcja płytek zahamowana jest po 5 dniach, z maksimum spadku między 12. a 15. dniem, po czym następuje szybki wzrost liczby płytek, często powyżej wartości wyjściowych. Immunosupresja wywołana cytarabiną zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, które mogą mieć przebieg od łagodnego do zagrażającego życiu. Charakterystyczny zespół cytarabinowy obejmuje gorączkę, bóle mięśni i kości, wysypkę plamisto-grudkową oraz zapalenie spojówek, pojawiający się zwykle 6-12 godzin po podaniu leku i skutecznie leczony kortykosteroidami.
biopsja szpiku kostnego, bradykardia zatokowa, cytarabina, działanie immunosupresyjne, hamowanie szpiku kostnego, hiperbilirubinemia, kardiomegalia, kardiomiopatia, kortykosteroidy, krew obwodowa, leczenie skojarzone, lek przeciwnowotworowy, martwica żołądka, martwicze zapalenie jelit, megaloblastoza, mielosupresja, nawrót białaczki, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk alergiczny, obrzęk płuc, obwodowa neuropatia czuciowa, obwodowa neuropatia ruchowa, ostra niewydolność oddechowa, owrzodzenie błony śluzowej, owrzodzenie przełyku, posocznica, reakcja anafilaktyczna, retikulocyty, ropień wątroby, rozmaz szpiku kostnego, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne uszkodzenie nerwów, uszkodzenie wątroby, wlew dożylny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie czynności móżdżku, zaburzenie czynności mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rogówki, zakażenie wirusowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie nerwów, zapalenie osierdzia, zapalenie otrzewnej, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki podskórnej, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół cytarabinowy, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gyno-Pevaryl 150 150 mg
Gyno-Pevaryl 150, zawierający 150 mg azotanu ekonazolu w formie globulek dopochwowych, jest stosowany jako lek przeciwgrzybiczy w ginekologii. Profil bezpieczeństwa oceniono w 32 badaniach klinicznych obejmujących 3630 pacjentek, gdzie najczęściej (>1%) obserwowano miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia i świąd (1,2%). Rzadziej (<1%) występowały wysypka oraz pieczenie sromu i pochwy. Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, kontaktowe zapalenie skóry, złuszczanie skóry oraz miejscowe objawy zapalne i bólowe. Większość działań niepożądanych ma charakter miejscowy i wynika z bezpośredniego działania leku na tkanki.
azotan ekonazolu, globulka dopochwowa, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pieczenie sromu i pochwy, pokrzywka, preparat przeciwgrzybiczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja podrażnieniowa, rumień, zaburzenie układu immunologicznego, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Produkt leczniczy Actikerall, zawierający fluorouracyl (5 mg/g) oraz kwas salicylowy (100 mg/g), stosowany w terapii rogowacenia słonecznego, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikającym z farmakologii obu substancji czynnych. Najczęściej obserwowane są reakcje miejscowe o charakterze zapalnym i podrażnieniowym, takie jak rumień, świąd, ból, złuszczanie się skóry oraz nadżerki w miejscu aplikacji. Działania te są spodziewane i wynikają z silnego działania zmiękczającego warstwę rogową naskórka oraz właściwości keratolitycznych kwasu salicylowego. W przypadku nasilonych objawów zaleca się zmniejszenie częstości stosowania preparatu, a w przypadku krwawienia – przerwanie terapii do czasu ustąpienia objawów. Zwiększenie powierzchni aplikacji do 25 cm² może zwiększyć częstość występowania cięższych reakcji, takich jak owrzodzenia, obrzęk czy strupy.
ból głowy, działanie niepożądane, fluorouracyl, krwawienie, kwas salicylowy, łzawienie, nadżerka, obrzęk, owrzodzenie, reakcja alergiczna kontaktowa, reakcja miejscowa, rogowacenie słoneczne, rumień, stan zapalny, strup, suchość oka, terminologia MedDRA, warstwa rogowa naskórka, zapalenie skóry, złuszczanie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Objawy
Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie głębokich warstw skóry i tkanki podskórnej, charakteryzujące się słabo odgraniczonym rumieniem, obrzękiem, bólem i podwyższoną temperaturą skóry. Objawy miejscowe obejmują zaczerwienienie, tkliwość, ciepło oraz obrzęk, które mogą szybko się nasilać i rozprzestrzeniać, często jednostronnie. W przebiegu zakażenia mogą pojawić się pęcherze, czerwone pasma zapalenia naczyń limfatycznych oraz charakterystyczna skórka pomarańczowa (peau d’orange). Objawy ogólnoustrojowe to gorączka powyżej 38°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe, nudności i powiększone węzły chłonne. Ciężki przebieg manifestuje się szybkim powiększaniem się obszaru zapalenia, zmianami czuciowymi, ciemnieniem skóry, objawami wstrząsu i może prowadzić do powikłań takich jak bakteriemia, sepsa, zapalenie szpiku, martwicze zapalenie powięzi czy zgorzel gazowa.
antybiotykoterapia, bakteriemia, dysfagia, hipotonia, infekcja grzybicza, martwica tkanek, martwicze zapalenie powięzi, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk limfatyczny, obrzęk skóry, odzież uciskowa, pęcherze skórne, rumień, sepsa, skórka pomarańczowa, stan zapalny, tkanka podskórna, węzły chłonne, zaczerwienienie skóry, zakażenie miejscowe, zakażenie skóry, zapalenie naczyń limfatycznych, zapalenie skóry, zapalenie szpiku kostnego, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zgorzel gazowa, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Afronis
Produkt Afronis, zawierający kwas borowy (3 g/100 g), rezorcynol (2 g/100 g), lewomentol (0,2 g/100 g) oraz tymol (0,05 g/100 g), jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę. Ze względu na potencjalne działanie drażniące i alergizujące, szczególną uwagę należy zwrócić na objawy nadwrażliwości, takie jak utrzymujące się zaczerwienienie, świąd, wysypka, obrzęk czy pęcherze. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska. Preparat nie powinien być stosowany doustnie, na otwarte rany ani na błony śluzowe ze względu na ryzyko toksyczności, podrażnień oraz opóźnionego gojenia.
- Leksykon substancji czynnych
Sodu benzoesan – Przedawkowanie
Sodu benzoesan, obecny w preparacie leczniczym Gargarin w dawce 750 mg na 5 g proszku do sporządzania roztworu do płukania gardła, może wywołać poważne objawy toksyczne w przypadku przedawkowania. Klinicznie manifestuje się to zaburzeniami skórnymi, takimi jak zaczerwienienie i intensywne złuszczanie skóry, zwłaszcza na dłoniach, stopach i pośladkach, a także zmianami w obrębie gardła i błony bębenkowej. Dodatkowo obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, w tym drgawki, które wymagają pilnej interwencji. Objawy żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, wymioty, biegunkę i ból brzucha, a także utratę apetytu i osłabienie ogólne. Występują również zapalenia skóry z towarzyszącym świądem i wysypką.
anoreksja, biegunka, błona bębenkowa, ból głowy, drgawki, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, nudności, objaw toksyczny, objawy kliniczne przedawkowania, płukanie gardła, proszek do sporządzania roztworu, rumień, skurcze mięśniowe, sodu benzoesan, terapia dermatologiczna, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie neurologiczne, zapalenie skóry, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Pemetreksed – Działania niepożądane
Pemetreksed, stosowany w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniego postępowania. Najczęściej obserwowane efekty uboczne obejmują mielosupresję manifestującą się niedokrwistością, neutropenią, leukopenią oraz trombocytopenią, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakażenia oportunistyczne i sepsa. Toksyczność żołądkowo-jelitowa objawia się jadłowstrętem, nudnościami, wymiotami, biegunką, zaparciami oraz zapaleniem błon śluzowych, co może znacząco obniżać jakość życia pacjentów. Nefrotoksyczność, manifestująca się wzrostem poziomu kreatyniny i obniżeniem GFR, wymaga regularnej oceny funkcji nerek oraz odpowiedniego nawodnienia. Ponadto, pemetreksed może powodować wzrost aktywności aminotransferaz, łysienie, zmęczenie, wysypki skórne, w tym rzadkie, ale zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i martwicę rozpływną naskórka, a także neuropatię obwodową i zaburzenia neurologiczne.
aminotransferaza, aminotransferazy, białe krwinki, biegunka, bilirubina, czynnik krzepnięcia, czynnik wzrostu, dyspepsja, erytropoetyna, filtracja kłębuszkowa, G-CSF, gorączka neutropeniczna, hemoglobina, jadłowstręt, klirens kreatyniny, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas foliowy, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, łysienie, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrotoksyczność, neuropatia, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niedożywienie, niewydolność nerek, nudności, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, pemetreksed, płytki krwi, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, rumień, sepsa, świąd, system MedDRA, szpik kostny, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, witamina B12, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia smaku, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczanie skóry, zmęczenie