antytrombina III

Antytrombina III (AT III) to kluczowe białko osocza o właściwościach inhibitora proteaz serynowych, będące jednym z głównych naturalnych antykoagulantów. Antytrombina III powstrzymuje nadmierną aktywność układu krzepnięcia poprzez hamowanie działania kilku czynników krzepnięcia, przede wszystkim trombiny (czynnika IIa) oraz czynnika Xa.

Mechanizm działania AT III polega na tworzeniu nieodwracalnych kompleksów z czynnikami krzepnięcia, co uniemożliwia ich dalszą aktywność. Skuteczność antytrombiny jest znacząco zwiększana (nawet 1000-krotnie) w obecności heparyny, która działa jako katalizator tego procesu. To zjawisko stanowi podstawę terapeutycznego działania heparyny i jej pochodnych w medycynie klinicznej.

Niedobór antytrombiny III, zarówno wrodzony (dziedziczony autosomalnie dominująco), jak i nabyty (w przebiegu chorób wątroby, zespołu nerczycowego czy rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego), jest istotnym czynnikiem ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie aktywności antytrombiny III jest ważnym elementem oceny przyczyn stanów nadkrzepliwości.

W praktyce klinicznej wykorzystuje się koncentraty antytrombiny III do leczenia pacjentów z wrodzonym niedoborem tego białka, szczególnie w sytuacjach zwiększonego ryzyka zakrzepicy, takich jak zabiegi operacyjne, ciąża czy poród. Terapia substytucyjna antytrombiny III jest również stosowana w niektórych przypadkach nabytych niedoborów, gdy standardowe leczenie przeciwzakrzepowe jest niewystarczające.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl