ból brzucha
Ból brzucha (dolor abdominis) to powszechny objaw będący przyczyną konsultacji lekarskich, zarówno w podstawowej opiece zdrowotnej, jak i w izbach przyjęć. Charakteryzuje się subiektywnym, nieprzyjemnym odczuciem dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej, mogącym mieć różnorodne przyczyny – od łagodnych stanów funkcjonalnych po zagrażające życiu schorzenia.
W diagnostyce różnicowej bólu brzucha kluczowa jest dokładna charakterystyka dolegliwości: lokalizacja, promieniowanie, charakter (ostry, tępy, kolkowy), czas trwania oraz czynniki nasilające i łagodzące. Istotne znaczenie ma również współwystępowanie objawów towarzyszących, takich jak nudności, wymioty, gorączka, zmiany rytmu wypróżnień czy krwawienie z przewodu pokarmowego.
Przyczyny bólu brzucha obejmują schorzenia przewodu pokarmowego (zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie żołądka, chorobę wrzodową, niedrożność jelit), narządów miąższowych (zapalenie wątroby, zapalenie trzustki), układu moczowego (kamica nerkowa, zapalenie pęcherza), narządów rodnych u kobiet, choroby metaboliczne oraz stany czynnościowe (zespół jelita drażliwego). W postępowaniu diagnostycznym konieczne jest uwzględnienie badań laboratoryjnych, obrazowych oraz często obserwacji klinicznej.
Postępowanie terapeutyczne w bólu brzucha zależy od zidentyfikowanej przyczyny i obejmuje leczenie przyczynowe, przeciwbólowe, a w przypadkach nagłych może wymagać interwencji chirurgicznej. Szczególną czujność należy zachować wobec tzw. „ostrych brzuchów”, wymagających pilnej diagnostyki i leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Liść Senesu
Produkt leczniczy Liść Senesu zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na 1 g i jest wskazany do krótkotrwałego stosowania (maksymalnie do 7 dni) jako środek przeczyszczający. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń czynności jelit oraz uzależnienia od leków przeczyszczających. Zaleca się stosowanie Liścia Senesu wyłącznie po wyczerpaniu możliwości terapeutycznych takich jak modyfikacja diety i środki pęczniejące. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z zaklinowaniem stolca, niezdiagnozowanymi bólami brzucha, nudnościami, wymiotami oraz podejrzeniem niedrożności jelit, aby nie maskować poważnych stanów klinicznych.
adrenokortykosteroid, ból brzucha, Cassia angustifolia, Cassia senna, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, korzeń lukrecji, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, nudności i wymioty, podrażnienie skóry, sennozyd B, środek pęczniejący, środek przeczyszczający, stężenie elektrolitów, toksyczność kardiologiczna, układ pokarmowy, utrata potasu, uzależnienie od środków przeczyszczających, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaklinowanie stolca, zaparcie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Renazol 15 mg
Lek Renazol zawierający 15 mg lanzoprazolu w postaci kapsułek dojelitowych może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wymioty, suchość w jamie ustnej, nudności, biegunki, bóle brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz niestrawność, a także łagodne polipy dna żołądka. Niezbyt często występuje zapalenie trzustki, kandydoza przełyku, zapalenie języka i błony śluzowej jamy ustnej oraz charakterystyczne czarne zabarwienie języka. Reakcje skórne obejmują wysypkę, pokrzywkę, świąd, rumień wielopostaciowy, wybroczyny, wypadanie włosów, plamicę oraz poważne zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Bardzo rzadko mogą pojawić się objawy neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy, depresja, omamy, splątanie, bezsenność, drżenia, parestezje i niepokój ruchowy. Z nieznaną częstością obserwuje się zaburzenia funkcji wątroby (wzrost enzymów, zapalenie, żółtaczka), śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, eozynofilia, pancytopenia, agranulocytoza) oraz inne poważne reakcje, w tym wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, duszność, enzym wątrobowy, eozynofilia, ginekomastia, hemodializa, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipomagnezemia, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lanzoprazol, leukopenia, łysienie, mlekotok, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, polip dna żołądka, Renazol, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Desmopressin Aristo 240 mcg
Desmopressin Aristo, dostępny w tabletkach podjęzykowych o dawkach 60, 120 i 240 µg, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z hiponatremią jako najpoważniejszym powikłaniem, szczególnie u pacjentów ≥65 lat oraz osób z niskim wyjściowym stężeniem sodu w surowicy. W populacji dorosłych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (12%), hiponatremia (6%), zawroty głowy (3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (4%) i ból brzucha (3%). U dzieci częstość bólu głowy wynosi 1%, a zaburzenia psychiczne, w tym chwiejność emocjonalna i agresywność, występują rzadziej (<0,1%). Hiponatremia manifestuje się objawami neurologicznymi i żołądkowo-jelitowymi, a jej wystąpienie jest najczęstsze w pierwszych dniach terapii lub przy zwiększaniu dawki. Monitorowanie elektrolitów i przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania płynów są kluczowe dla minimalizacji ryzyka.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, chwiejność emocjonalna, drgawki, duszność, hiponatremia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk obwodowy, octan desmopresyny, osłabienie, parestezja, pierwotne izolowane moczenie nocne, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz mięśni, śpiączka, stan dezorientacji, świąd, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroxol Rivopharm 30 mg/5ml
Ambroxol Rivopharm, zawierający chlorowodorek ambroksolu w stężeniu 6 mg/ml (30 mg/5 ml roztwór doustny), wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które klinicysta powinien monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zaburzenia smaku (1-10%), niedoczulicę gardła oraz nudności, co może wpływać na komfort pacjenta i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości (≥1/10 000 do <1/1 000), a także ciężkie reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i świąd, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. W obrębie układu pokarmowego odnotowuje się również wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha oraz suchość błon śluzowych, które mogą komplikować terapię.
biegunka, ból brzucha, chlorowodorek ambroksolu, ciężka reakcja skórna, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedoczulica gardła, niedoczulica jamy ustnej, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, suchość gardła, suchość jamy ustnej, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vitaminum A + E Medana 2500 j.m. + 200 mg
Produkt leczniczy Vitaminum A + E Medana w formie kapsułek elastycznych zawiera 2500 IU retynolu palmitynianu oraz 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu na kapsułkę. Przy zalecanym dawkowaniu jest dobrze tolerowany, jednak długotrwałe stosowanie dawek przekraczających 4 kapsułki na dobę może prowadzić do działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności) oraz ośrodkowego układu nerwowego (uczucie zmęczenia, bóle głowy, osłabienie mięśniowe). Dodatkowo, możliwe jest wystąpienie zaburzeń widzenia, takich jak nieostre widzenie, związanych z hipervitaminozą A. Objawy te zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku.
all-rac-α-tokoferylu octan, biegunka, ból brzucha, ból głowy, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dyspepsja, działanie niepożądane, farmakonadzór, monitorowanie bezpieczeństwa, nieostre widzenie, nudność, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej, produkt leczniczy, przedawkowanie, retynol palmitynian, uczucie zmęczenia, układ pokarmowy, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – ACC optima Hot 600 mg/3 g
Produkt leczniczy ACC optima Hot zawiera acetylocysteinę w dawce 600 mg/3 g i jest stosowany doustnie. Działania niepożądane tego preparatu obejmują reakcje nadwrażliwości (niespecyficzne objawy, rzadko wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia neurologiczne (ból głowy), otologiczne (szumy uszne), kardiologiczne (tachykardia), naczyniowe (niedociśnienie tętnicze, bardzo rzadko krwotok), oddechowe (duszność, skurcz oskrzeli), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zapalenie jamy ustnej), skórne (pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd, wyprysk) oraz ogólne (gorączka, obrzęk twarzy). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z większością działań występujących niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagały natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji lekarskiej.
acetylocysteina, agregacja płytek krwi, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, gorączka, krwotok, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudność, objaw dyspeptyczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie serca, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie trawienia, zaburzenie ucha i błędnika, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie jamy ustnej, zespół Stevensa-Johnsona, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Magnez wodorotlenek – Przedawkowanie
Magnez wodorotlenek (Magnesii hydroxidum) jest składnikiem aktywnym w preparatach stosowanych w leczeniu nadkwaśności żołądka, takich jak Alumag (200 mg/tabletka), Gastal miętowy (300 mg/tabletka do ssania) oraz Maalox (400 mg/saszetka zawiesiny). Ostre przedawkowanie jest rzadkie, jednak może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy stosowaniu Maalox, gdzie zgłaszano biegunkę, ból brzucha, wymioty, zaparcia i niedrożność jelit u pacjentów z grup ryzyka. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może wywołać zaburzenia elektrolitowe, w tym hipermagnezemię, szczególnie u osób z niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania stężenia magnezu, glinu i fosforanów.
biegunka, ból brzucha, choroba współistniejąca, dializa otrzewnowa, glinu tlenek uwodniony, hemodializa, hipermagnezemia, jon magnezu, magnez wodorotlenek, nadkwaśność żołądka, niedrożność jelit, niewydolność nerek, odwodnienie, ostra toksyczność, ostre przedawkowanie, przewód pokarmowy, stężenie fosforanów, stężenie magnezu, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Arsen – Działania niepożądane
Arsen w postaci homeopatycznej (acidum arsenicosum) stosowany w preparatach takich jak Limfodrenaż-Pascoe Basic w potencji D8 (rozcieńczenie 1:100 powtórzone osiem razy) może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane reakcje to świąd skóry oraz pokrzywka, natomiast rzadziej występują objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i ból brzucha. Szczególną uwagę należy zwrócić na zjawisko pogorszenia pierwotnego, czyli przejściowego nasilenia objawów chorobowych na początku terapii, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji lekarskiej.
arsen, ból brzucha, dysfagia, działanie niepożądane produktu leczniczego, nudności, pogorszenie pierwotne, pokrzywka, potencja homeopatyczna, preparat homeopatyczny, produkt leczniczy homeopatyczny, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, świąd, układ pokarmowy, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dimethyl Fumarate Gedeon Richter 240 mg
Fumaran dimetylu, dostępny w preparacie Dimethyl Fumarate Gedeon Richter w dawkach 120 mg i 240 mg, jest sklasyfikowany jako substancja o zerowym lub nieistotnym wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pomimo tej korzystnej klasyfikacji, należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, które mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjenta podczas wykonywania tych czynności. Do najczęstszych należą nagłe zaczerwienienia skóry (35%), biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha i bóle w nadbrzuszu (po 10%), a także uczucie pieczenia. Rzadziej obserwowane działania niepożądane, takie jak postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML), niedociśnienie tętnicze, duszność, hipoksja oraz reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja i obrzęk naczyniowo-ruchowy), mogą znacząco zaburzać funkcje poznawcze i motoryczne, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
biegunka, ból brzucha, ból nadbrzusza, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, fumaran dimetylu, hipoksja, inicjacja leczenia, interakcja lekowa, kapsułka dojelitowa twarda, leczenie wspomagające, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy neurologiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk naczyniowo-ruchowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, reakcja nadwrażliwości, uczucie pieczenia, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Przedawkowanie
Wodzian terpinu, obecny w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg na tabletkę, pełni funkcję środka wykrztuśnego, jednak przedawkowanie tej substancji manifestuje się głównie objawami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności, wymioty i ból brzucha. Preparat zawiera również paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg), których toksyczność może się nakładać, komplikując obraz kliniczny. Szczególnie istotne jest ryzyko uszkodzenia wątroby po przedawkowaniu paracetamolu ≥ 5 g jednorazowo, co może prowadzić do niewydolności wątroby, konieczności przeszczepu lub zgonu. Przedawkowanie kofeiny i fenylefryny może wywołać objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego, takie jak tachykardia, arytmie, pobudzenie, a w ciężkich przypadkach splątanie i omamy. Kwas askorbinowy w dawkach powyżej 3000 mg może powodować przejściową biegunkę osmotyczną i dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
acetylocysteina, arytmia, biegunka osmotyczna, ból brzucha, bradykardia, chlorowodorek fenylefryny, dolegliwości gastroenterologiczne, drgawki, fentolamina, kwas askorbowy, metionina, nadciśnienie, objawy żołądkowo-jelitowe, oddział intensywnej terapii, omamy, paracetamol, parametry krzepnięcia, pobudzenie OUN, przeszczep wątroby, receptory alfa-adrenergiczne, równowaga elektrolitowa, splątanie, środek wykrztuśny, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wodzian terpinu, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlator 20 mg + 5 mg
Lek Amlator jest preparatem złożonym zawierającym atorwastatynę (w formie atorwastatyny z L-lizyną) oraz amlodypinę (w formie amlodypiny bezylanu). Profil bezpieczeństwa leku wynika z właściwości farmakologicznych obu substancji. Najczęstsze działania niepożądane amlodypiny obejmują senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, uderzenia gorąca, ból brzucha, nudności, obrzęki obwodowe (szczególnie kostek) oraz zmęczenie. Atorwastatyna natomiast może powodować mialgię, miopatię, rzadko rabdomiolizę, a także przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych. W badaniach klinicznych z udziałem 16066 pacjentów (8755 na atorwastatynie i 7311 na placebo) odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% dla atorwastatyny i 4% dla placebo, co wskazuje na stosunkowo dobry profil tolerancji.
Amlator, amlodypina, atorwastatyna, bloker kanału wapniowego, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, enzym wątrobowy, fibrat, hipotonia ortostatyczna, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, lek hipolipemizujący, mialgia, miopatia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk obwodowy, rabdomioliza, senność, statyna, uderzenie gorąca, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loperamid Dr. Max 2 mg
Loperamid Dr.Max w dawce 2 mg w postaci kapsułek twardych jest stosowany w leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych, młodzieży (≥ 12 lat) oraz dzieci (od 10 dnia życia do 13 lat). W badaniach klinicznych obejmujących 3076 pacjentów najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaparcia (2,7% w ostrej i 2,2% w przewlekłej biegunce), wzdęcia (1,7% i 2,8%), bóle głowy (1,2% i niezbyt często) oraz nudności (1,1% i 1,2%). Profil bezpieczeństwa u dzieci był zbliżony do populacji dorosłych. Działania niepożądane klasyfikowano zgodnie z międzynarodową skalą częstości występowania, a najczęstsze objawy dotyczyły układu pokarmowego i nerwowego.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, działanie niepożądane, loperamid chlorowodorek, niedrożność jelita, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra biegunka, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, porażenna niedrożność jelita, przewlekła biegunka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, suchość w jamie ustnej, toksyczna martwica naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcie, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klean-prep –
Klean-Prep, zawierający makrogol 3350 oraz elektrolity (sodu siarczan bezwodny, sodu wodorowęglan, sodu chlorek, potasu chlorek), jest stosowany doustnie jako roztwór przeczyszczający. Profil bezpieczeństwa obejmuje głównie działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, występujące często (≥1/100, <1/10) takie jak nudności, wzdęcia, rozdęcie brzucha i dyskomfort jamy brzusznej. Niezbyt często (≥1/1000, <1/100) obserwuje się ból brzucha, wymioty oraz podrażnienie okolicy odbytu. Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania obejmują pęknięcie błony śluzowej przełyku (zespół Mallory'ego-Weissa) związane z wymiotami. W zakresie układu nerwowego rzadko występują drgawki powiązane z hiponatremią oraz bóle głowy. Rzadkie są także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, a także zaburzenia elektrolitowe: hiponatremia i hipokaliemia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych.
ból brzucha, ból głowy, chlorek potasu, chlorek sodu, choroba serca, dreszcze, drgawki, duszność, dyskomfort brzuszny, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwwstrząsowe, makrogol, nadwrażliwość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, pęknięcie przełyku, podrażnienie odbytu, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rozdęcie brzucha, siarczan sodu, wodorowęglan sodu, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół Mallory’ego-Weissa - Leksykon leków
Działania niepożądane – CoArprenessa 5 mg + 1,25 mg
Lek CoArprenessa zawiera peryndopryl z argininą (5 mg, odpowiadający 3,395 mg peryndoprylu) oraz indapamid (1,25 mg). Peryndopryl działa poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron, co może częściowo kompensować hipokaliemię indukowaną przez indapamid. Najczęstsze działania niepożądane peryndoprylu obejmują zawroty głowy (ośrodkowe i błędnikowe), ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia, kaszel, niedociśnienie tętnicze, bóle brzucha, zaparcia, nudności, wysypki skórne oraz kurcze mięśni. Indapamid najczęściej powoduje hipokaliemię oraz reakcje nadwrażliwości skórnych, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi i astmatycznymi.
astenia, biegunka, ból brzucha, duszność, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, kurcz mięśni, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudności, parestezja, peryndopryl z argininą, reakcja alergiczna, świąd, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wymioty, wysypka, wysypka plamkowo-grudkowa, wysypka skórna, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambrosan 30 mg
Ambrosan 30 mg, zawierający chlorowodorek ambroksolu, jest lekiem mukolitycznym stosowanym w terapii schorzeń dróg oddechowych, który może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najpoważniejsze z nich to reakcje nadwrażliwości, w tym rzadko występujące reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. W zakresie układu pokarmowego najczęściej obserwuje się nudności (≥1/100 do <1/10), a także niezbyt często biegunkę, wymioty, niestrawność i ból brzucha (≥1/1000 do <1/100). Reakcje skórne, choć rzadkie, mogą przyjmować formę wysypki i pokrzywki, a także ciężkich, potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka oraz ostra uogólniona krostkowica, których częstość występowania jest nieznana.
ambrosan, biegunka, ból brzucha, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek ambroksolu, dermatoza, duszność, dyspepsja, konwencja MedDRA, lek mukolityczny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, schorzenie dróg oddechowych, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądka i jelit, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metformin Bluefish 850 mg
Metformin Bluefish zawiera metforminy chlorowodorek w dawce 850 mg (odpowiadającej 663 mg metforminy) i jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu), które występują bardzo często (≥1/10) na początku terapii i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się podawanie leku w 2-3 dawkach podzielonych podczas lub po posiłkach oraz stopniowe zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Często obserwuje się również zmniejszenie lub niedobór witaminy B12, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko niedokrwistości megaloblastycznej i neuropatii. Zaburzenia smaku (dysgeuzja) występują często (≥1/100 do <1/10) i mogą wpływać na apetyt pacjenta.
ból brzucha, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, dysgeuzja, hipoksja, kwasica mleczanowa, leczenie hipoglikemizujące, neuropatia obwodowa, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, nieprawidłowe wyniki wątrobowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objawy kwasicy mleczanowej, populacja pediatryczna, przewód pokarmowy, reakcje alergiczne skórne, reakcje skórne, utrata apetytu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – DIKY 4% 40 mg/g
DIKY 4% (40 mg/g, aerozol na skórę) zawiera diklofenak sodu i jest stosowany miejscowo w formie przezroczystego roztworu, który po aplikacji zmienia konsystencję na żelową. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia dermatologiczne, takie jak wysypka, egzema, rumień, zapalenie skóry (w tym kontaktowe) oraz świąd, który w badaniach klinicznych występował z częstością 0,9%. Długotrwałe stosowanie powyżej 3 tygodni lub aplikacja na powierzchnie skóry przekraczające 600 cm² może prowadzić do uogólnionych działań niepożądanych, w tym dolegliwości gastrycznych (ból brzucha, niestrawność) oraz zaburzeń funkcji nerek. Rzadkie reakcje obejmują nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, wysypkę krostkową, astmę oraz reakcje nadwrażliwości na światło.
alergia na soję, astma, ból brzucha, diklofenak sodu, działanie niepożądane, egzema, etanol bezwodny, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lecytyna sojowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, skręcenie stawu skokowego, skurcz oskrzeli, sucha skóra, świąd, uczucie pieczenia, wysypka, wysypka krostkowa, zaburzenie dermatologiczne, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie żołądka, zapalenie skóry, zapalenie skóry pęcherzowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dienogest Stragen 2 mg
Dienogest Stragen wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych miesiącach terapii, a ich nasilenie zmniejsza się z czasem. Najczęściej zgłaszane objawy to ból głowy (9,0%), dyskomfort w obrębie piersi (5,4%), obniżony nastrój (5,1%) oraz trądzik (5,1%). Zmiany w profilu krwawień menstruacyjnych są powszechne, z obserwowanymi wzorcami takimi jak brak miesiączki (1,7% w pierwszych 90 dniach, wzrastający do 28,2% w czwartym okresie referencyjnym), rzadkie, częste, nieregularne oraz przedłużone krwawienia. Pomimo tych zmian, pacjentki rzadko zgłaszały je jako działania niepożądane. Istotnym efektem ubocznym, szczególnie u młodszych pacjentek (12-18 lat), jest zmniejszenie gęstości mineralnej kości (BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2-L4) u około 72% badanych po 12 miesiącach terapii.
astenia, autonomiczny układ nerwowy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból pleców, brak miesiączki, densytometria, dienogest, duszność, dyskomfort piersi, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, gęstość mineralna kości, hirsutyzm, kandydoza pochwy, kołatanie serca, kurcz mięśni, łamliwość paznokci, łysienie, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieregularne krwawienie, nudności, obniżony nastrój, słownik MedDRA, szumy uszne, torbiel jajnika, trądzik, uderzenia gorąca, utrata libido, wzdęcia, wzmożone łaknienie, zaburzenia krwawienia menstruacyjnego, zaburzenia pigmentacji, zaburzenia snu, zakażenie dróg moczowych, zapalenie dziąseł, zapalenie skóry, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zespół suchego oka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bisacodyl VP 5 mg
Bisakodyl w dawce 5 mg w postaci tabletek dojelitowych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (55 mg) oraz czerwień koszenilową (E 124). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest zespół ostrego brzucha, obejmujący niedrożność jelit oraz zapalenie wyrostka robaczkowego, gdzie stosowanie bisakodylu może nasilać objawy lub maskować przebieg choroby. Lek jest również przeciwwskazany w aktywnych stanach zapalnych przewodu pokarmowego, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ze względu na ryzyko zaostrzenia stanu zapalnego i powikłań, a także w przypadku krwawienia z przewodu pokarmowego oraz ciężkiego odwodnienia, które mogą ulec pogorszeniu pod wpływem działania przeczyszczającego.
bisakodyl, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna przewodu pokarmowego, ciężkie odwodnienie, czerwień koszenilowa, glikokortykosteroid, hipokaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, lek moczopędny, megacolon toxicum, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy typu Lapp, niedrożność jelit, nietolerancja laktozy, preparat naparstnicy, reakcja alergiczna, środek przeczyszczający, tabletka dojelitowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji jelit, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół ostrego brzucha, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klindacin T 10 mg/g
Klindacin T w postaci żelu zawiera 10 mg/g klindamycyny (fosforan) i jest stosowany miejscowo, jednak może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe, takie jak pieczenie, świąd, rumień, nadmierne wysuszenie lub przetłuszczanie się skóry oraz kontaktowe alergiczne zapalenie skóry. Występuje także ryzyko zapalenia mieszków włosowych, objawiającego się krostkami i zaczerwienieniem w miejscu aplikacji. Działania te mają częstość występowania nieznaną, co wymaga uważnej obserwacji klinicznej. Ponadto, pomimo miejscowego stosowania, klindamycyna może ulegać systemowej absorpcji, co manifestuje się objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, wzdęcia i biegunki, które mogą wskazywać na dysbakteriozę jelitową i w ciężkich przypadkach wymagać przerwania terapii.
absorpcja systemowa leku, biegunka, ból brzucha, dysbakterioza jelitowa, działanie niepożądane, fosforan klindamycyny, glikol propylenowy, kontaktowe alergiczne zapalenie skóry, krostka, pieczenie skóry, podrażnienie kontaktowe, przewód pokarmowy, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, wzdęcie, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Requip 0,25 mg
REQUIP (chlorowodorek ropinirolu) jest agonistą dopaminy stosowanym w leczeniu choroby Parkinsona, którego profil działań niepożądanych obejmuje szeroki zakres objawów o różnej częstości występowania. Bardzo często obserwuje się senność oraz nudności, a w monoterapii omdlenia (≥ 1/10). Często występują zawroty głowy, zgaga, wymioty i ból brzucha, a także splątanie w terapii skojarzonej z lewodopą. Niezbyt często pojawiają się reakcje psychotyczne (majaczenie, urojenia, paranoja), niedociśnienie ortostatyczne, czkawka oraz niepohamowana senność w ciągu dnia i nagłe napady snu (od 1/1000 do < 1/100). Z nieznaną częstością zgłaszane są reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), agresja, mania, zespół dysregulacji dopaminergicznej, zaburzenia kontroli impulsów (patologiczny hazard, zwiększone libido, kompulsywne zachowania), reakcje wątrobowe oraz spontaniczna erekcja.
agonista dopaminy, aktywność enzymów wątrobowych, aktywność seksualna, ból brzucha, choroba Parkinsona, czkawka, dysfagia, dyskineza, enzym wątrobowy, majaczenie, nagły napad snu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niepohamowana senność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, omdlenie, patologiczna skłonność do hazardu, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, reakcja wątrobowa, REQUIP, ropinirol, senność, splątanie, spontaniczna erekcja, terapia skojarzona z lewodopą, wymioty, zaburzenie kontroli impulsów, zawroty głowy, zespół dysregulacji dopaminergicznej, zespół odstawienia agonisty dopaminy, zgaga, zwiększone libido - Leksykon substancji czynnych
Fenylu salicylan – Działania niepożądane
Fenylu salicylan, substancja aktywna w preparacie Urosal (300 mg + 300 mg, tabletki), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, klasyfikowane według układów i narządów. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu pokarmowego (często), manifestujące się dyspepsją, nudnościami, wymiotami oraz zaburzeniami perystaltyki. Rzadziej występują dolegliwości ze strony układu moczowego, takie jak podrażnienie dróg moczowych, ból i pieczenie podczas mikcji oraz uczucie parcia na mocz. Występują również reakcje skórne o charakterze alergicznym, a także zaburzenia hematologiczne o nieznanej częstości, w tym leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak zwiększona podatność na infekcje, zaburzenia krzepnięcia i niedotlenienie tkanek. Krwiomocz, również o nieznanej częstości, wymaga pilnej oceny lekarskiej ze względu na ryzyko uszkodzenia błony śluzowej dróg moczowych.
ból brzucha, dysuria, fenylu salicylan, krwiomocz, laktoza jednowodna, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, nietolerancja cukrów, nudność, objaw dyspeptyczny, odczyn alergiczny skóry, parcie na mocz, podrażnienie dróg moczowych, podrażnienie jelit, reakcja alergiczna skórna, sacharoza, Urosal, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie układu chłonnego, zaburzenie układu moczowego, zaburzenie układu pokarmowego - Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniak krwotoczny dziedziczny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Naczyniak krwotoczny dziedziczny (HHT) to autosomalne dominujące zaburzenie genetyczne, występujące u 1 na 5000-8000 osób, charakteryzujące się teleangiektazjami i malformacjami tętniczo-żylnymi (AVM) w różnych narządach. Mutacje w genach ENG, ACVRL1 i SMAD4 zaburzają szlak TGF-β, prowadząc do nieprawidłowego tworzenia naczyń. Klinicznie dominują nawracające epistaxis (około 90% pacjentów), krwawienia z przewodu pokarmowego oraz niedokrwistość z niedoboru żelaza. AVM w płucach, mózgu i wątrobie mogą powodować poważne powikłania, takie jak udary, ropnie mózgu, niewydolność serca czy nadciśnienie wrotne. Diagnoza opiera się na kryteriach Curaçao (epistaxis, teleangiektazje, AVM, historia rodzinna) oraz badaniach genetycznych, co umożliwia wczesne wykrycie i wdrożenie badań przesiewowych (MRI mózgu, echokardiografia kontrastowa, TK klatki piersiowej, USG jamy brzusznej, endoskopia). Wczesna identyfikacja jest kluczowa dla zapobiegania powikłaniom i umożliwia kompleksową opiekę multidyscyplinarną.
badanie genetyczne, bewacyzumab, ból brzucha, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, duszność, epistaxis, fotokoagulacja laserowa, gen ACVRL1, gen ENG, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwioplucie, kryteria Curaçao, kwas traneksamowy, leczenie endoskopowe, leczenie hormonalne, lek antyfibrynolityczny, malformacja tętniczo-żylna, mózgowa malformacja tętniczo-żylna, naczyniak krwotoczny dziedziczny, nadciśnienie wrotne, niedokrwistość z niedoboru żelaza, płucna malformacja tętniczo-żylna, powikłanie zatorowe, profilaktyka antybiotykowa, przeszczep wątroby, radiochirurgia stereotaktyczna, rezonans magnetyczny mózgu, skleroterapia, suplementacja żelaza, takrolimus, tamponowanie nosa, teleangiektazja, terapia laserowa, transfuzja krwi, zabieg stomatologiczny, zator paradoksalny, zespół młodzieńczej polipowatości, zespół Oslera-Webera-Rendu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nicorama Fruitmint 2 mg
Przedawkowanie nikotyny z preparatu Nicorama Fruitmint stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy zatrucia obejmują szerokie spektrum, od zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty, biegunka) przy dawkach powyżej 2-4 mg, przez objawy neurologiczne (bóle głowy, drgawki) przy dawkach >10 mg, aż po ciężkie zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedociśnienie, niemiarowe tętno, zapaść krążeniowa) przy dawkach przekraczających 20-30 mg. Dawki zbliżające się do 40-60 mg nikotyny mogą wywołać zagrażające życiu objawy oddechowe i ogólnoustrojowe. Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie u dzieci, u których dawki toksyczne są znacznie niższe i mogą prowadzić do śmierci nawet przy pojedynczej dawce 2-4 mg nikotyny.
ból brzucha, ból głowy, ciężkie zatrucie, drgawki uogólnione, duszność, guma do żucia lecznicza, leczenie objawowe, nadmierna potliwość, nadmierne ślinienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, nudności i wymioty, ostre zatrucie nikotyną, przedawkowanie nikotyny, wchłanianie nikotyny, węgiel aktywny, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia słuchu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapaść krążeniowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Deflegmin KIDS 15 mg/5 ml
Deflegmin KIDS, syrop zawierający 15 mg ambroksolu chlorowodorku w 5 ml, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się zaburzenia smaku (często), nudności (często) oraz niedoczulicę błony śluzowej jamy ustnej i gardła (często). Niezbyt często występują wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Rzadko pojawiają się reakcje nadwrażliwości, wysypka i pokrzywka. Częstość nieznana obejmuje poważne reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, świąd oraz ciężkie dermatozy, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka i ostra uogólniona krostkowica.
ambroksol chlorowodorek, biegunka, ból brzucha, ciężka reakcja skórna, Deflegmin KIDS, dermatoza, działanie niepożądane, niedoczulica jamy ustnej, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej, suchość gardła, świąd, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Taromentin 500 mg + 125 mg
Przedawkowanie preparatu Taromentin, zawierającego amoksycylinę 500 mg i kwas klawulanowy 125 mg, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, w tym zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, takich jak odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Szczególnie istotnym powikłaniem jest krystaluria, czyli wytrącanie się kryształków amoksycyliny w moczu, co może skutkować niewydolnością nerek. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub przy dużych dawkach leku mogą wystąpić drgawki. Dodatkowo, przy dożylnym podaniu dużych dawek istnieje ryzyko wytrącania się leku w cewnikach dopęcherzowych, co może prowadzić do ich niedrożności i zaburzeń odpływu moczu.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, ból brzucha, cewnik dopęcherzowy, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawki, hemodializa, krystaluria, krystaluria amoksycyliny, niedrożność cewnika, niewydolność nerek, nudności i wymioty, odwodnienie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia odpływu moczu, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele trzustki – Objawy
Torbiele trzustki to wypełnione płynem struktury, które najczęściej są łagodne i bezobjawowe, wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych. Objawy pojawiają się zwykle przy większych torbielach (>2 cm) i obejmują ból brzucha promieniujący do pleców, nudności, wymioty, utratę masy ciała oraz uczucie pełności. Ucisk na przewody trzustkowe lub drogi żółciowe może prowadzić do żółtaczki (<1% przypadków), biegunki i zaburzeń trawienia. Różne typy torbieli, takie jak surowicza torbielak gruczołowy (SCN), lity guz pseudobrodawkowaty (SPN), śluzowy guz torbielowaty (MCN), wewnątrzprzewodowy brodawkowaty nowotwór śluzowy (IPMN) oraz guzy neuroendokrynne (NET), wykazują odmienne profile kliniczne i ryzyko złośliwości. Poważne powikłania, takie jak zakażenie torbieli czy jej pęknięcie, wymagają pilnej interwencji medycznej.
badanie jamy brzusznej, ból brzucha, drogi żółciowe, dysplazja wysokiego stopnia, enzym trawienny, guz neuroendokrynny, krwawienie wewnętrzne, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty, przewód trzustkowy, pseudotorbiel, rak trzustki, torbiel trzustki, utrata masy ciała, wewnątrzprzewodowy brodawkowaty nowotwór śluzowy, wzdęcie brzucha, zaburzenia trawienia, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, złośliwa transformacja, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Niko-Lek Lemon 2 mg
Przedawkowanie nikotyny, szczególnie w kontekście stosowania gum do żucia Niko-Lek Lemon, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza u dzieci oraz osób niepalących, które nie wykazują tolerancji na nikotynę. Minimalna śmiertelna dawka doustna u dzieci wynosi 40-60 mg, natomiast u dorosłych niepalących 0,8-1,0 mg/kg masy ciała. Objawy zatrucia nikotyną obejmują szerokie spektrum od nudności, wymiotów, ślinotoku, bólu brzucha, biegunki, pocenia się, bólu głowy i zawrotów głowy (objawy lekkiego/umiarkowanego zatrucia), po ciężkie stany takie jak hipotensja, nieregularny puls, duszność, zapaść krążeniowa oraz drgawki uogólnione, które mogą prowadzić do zgonu. Wchłanianie nikotyny z połkniętej, nieprzeżutej gumy jest wolne i niepełne, co zmniejsza ryzyko zatrucia w porównaniu z innymi drogami podania.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężkie zatrucie, dawka śmiertelna, drgawki uogólnione, duszność, guma nikotynowa, hipotensja, nadmierna potliwość, napad padaczkopodobny, nikotyna, nudności, ostre zatrucie, przedawkowanie nikotyny, ślinotok, tolerancja na nikotynę, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrucie nikotyną, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale wysoce agresywny nowotwór o złym rokowaniu, z 5-letnim przeżyciem na poziomie 7-20%. Mediana całkowitego przeżycia (OS) wynosi około 5,2 miesiąca (95% CI 4,7-5,7), a bez leczenia około 3 miesiące. Czynniki prognostyczne obejmują poziom bilirubiny (wyższy poziom koreluje z krótszym przeżyciem), wiek, płeć, poziom AFP, inwazję naczyniową, rozmiar i liczbę guzów (mediana rozmiaru 6 cm), obecność przerzutów do węzłów chłonnych oraz stadium T. Pięcioletnie przeżycie po resekcji chirurgicznej waha się od 10% do 40%, jednak nawroty po resekcji R0 sięgają 50-70%. Wczesne wykrycie i całkowita resekcja z ujemnymi marginesami (R0) pozostają kluczowe, a ortotopowy przeszczep wątroby (OLT) z terapią neoadjuwantową w przypadku cholangiocarcinoma związanego z PSC może przekraczać 70% 5-letniego przeżycia.
badanie obrazowe, bilirubina, ból brzucha, całkowite przeżycie, cholangiocarcinoma, drenaż dróg żółciowych, hemihepatektomia, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja naczyniowa, kamica dróg żółciowych, klasyfikacja Bismuth-Corlette, limfadenektomia, marker prognostyczny, mediana całkowitego przeżycia, niewydolność wątroby, ortotopowy przeszczep wątroby, pasożytnicza choroba wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przerzut do węzłów chłonnych, rak dróg żółciowych, resekcja R0, stadium guza, stadium T, terapia neoadjuwantowa, tętnica wątrobowa, żyła wrotna - Leksykon substancji czynnych
Siarczan – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Klean-Prep zawiera siarczan sodu bezwodny w ilości 5,685 g na saszetkę, co po rozpuszczeniu w 1 litrze wody daje stężenie siarczanów 40 mmol/l. Preparat ten wykazuje działanie przeczyszczające i jest stosowany głównie w przygotowaniu do badań jelita grubego. Brak jest bezpośrednich badań oceniających wpływ siarczanu sodu zawartego w Klean-Prep na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, jednakże działanie farmakologiczne produktu może pośrednio wpływać na tę zdolność poprzez konieczność częstego korzystania z toalety, ryzyko zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha czy skurcze.
badanie jelita grubego, ból brzucha, choroby współistniejące, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie farmakologiczne, działanie przeczyszczające, Klean-Prep, kolonoskopia, roztwór doustny, siarczan sodu bezwodny, skurcz mięśni, środek przeczyszczający, stan ogólny pacjenta, stężenie siarczanów, wrażliwość indywidualna, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Relumo 20 mg
Omeprazol w dawce 20 mg, stosowany w postaci kapsułek dojelitowych (Relumo), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii i monitorowania pacjentów. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia i trombocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza i pancytopenia, które mogą zwiększać ryzyko infekcji i zaburzeń krzepnięcia. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, są rzadkie, ale stanowią zagrożenie życia. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia (rzadko) oraz hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia (częstość nieznana), mogą prowadzić do osłabienia, skurczów mięśni i zaburzeń rytmu serca, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, kapsułki dojelitowe, leukopenia, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty podostry skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clotidal 10 mg/g
Krem dopochwowy Clotidal zawiera 10 mg/g klotrymazolu i może wywoływać działania niepożądane, których częstość występowania nie jest precyzyjnie określona ze względu na dobrowolny charakter zgłoszeń. Wśród działań niepożądanych dominują reakcje miejscowe układu rozrodczego, takie jak łuszczenie się skóry, świąd, wysypka, obrzęk, rumień, pieczenie, podrażnienie, ból miednicy mniejszej oraz krwotok z narządów rodnych. Ponadto, obserwowano reakcje alergiczne układu immunologicznego, w tym omdlenia, niedociśnienie tętnicze, duszność i pokrzywkę, które mogą wymagać pilnej interwencji medycznej. W kremie obecne są substancje pomocnicze, takie jak 100 mg alkoholu cetostearylowego i 30 mg alkoholu benzylowego na gram preparatu, które mogą nasilać ryzyko reakcji alergicznych i podrażnień.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, anafilaksja, ból brzucha, ból miednicy, cykl miesiączkowy, duszność, farmakoterapia, klotrymazol, krem dopochwowy, krwotok z narządów rodnych, łuszczenie skóry, niedociśnienie tętnicze, obrzęk, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, świąd, wysypka skórna, zapalenie błony śluzowej - Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Gastropareza to przewlekłe zaburzenie motoryki żołądka, charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem bez mechanicznej przeszkody, często wtórne do cukrzycy, gdzie neuropatia nerwu błędnego prowadzi do dysfunkcji motorycznej. Objawy obejmują nudności, wymioty, wczesne uczucie sytości, wzdęcia i ból brzucha. Kluczowa jest ocena stanu odżywienia, monitorowanie spożycia pokarmów, masy ciała oraz bilansu płynów, a także stosowanie modyfikacji diety: mniejsze, częstsze posiłki (5-6 dziennie), ograniczenie tłuszczów i błonnika, unikanie napojów gazowanych i alkoholu. W ciężkich przypadkach stosuje się żywienie dojelitowe (zgłębnik nosowo-jelitowy, jejunostomia) lub pozajelitowe. Leczenie farmakologiczne obejmuje prokinetyki (metoklopramid 5-10 mg 3x/d przed posiłkami, domperidon, erytromycyna) oraz leki przeciwwymiotne (ondansetron 4-8 mg do 3x/d, prochlorperazyna, difenhydramina, prometazyna), z koniecznością monitorowania działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, bilans płynów, ból brzucha, dziennik objawów, elektrostymulacja żołądka, gastroenterostomia, gastropareza cukrzycowa, gastropareza idiopatyczna, jejunostomia, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, mechaniczna przeszkoda, modyfikacja diety, motoryka przewodu pokarmowego, nerw błędny, niedobór płynu, niedożywienie białkowo-energetyczne, nudność, opóźnione opróżnianie żołądka, poziom glukozy we krwi, pyloroplastyka, receptor dopaminowy, receptor serotoninowy, terapia poznawczo-behawioralna, toksyna botulinowa, uszkodzenie nerwu, wczesne uczucie sytości, zaburzenie odżywiania, zaburzenie pozapiramidowe, zgłębnik nosowo-jelitowy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Senes Apteo Med 28 mg sennozydów/sasz.
Preparat Senes Apteo Med wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję hipokalemii, co ma szczególne znaczenie kliniczne u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe oraz leki antyarytmiczne. Hipokalemia, zwłaszcza w przypadku przedawkowania senesu, może nasilać toksyczność glikozydów oraz obniżać skuteczność leków antyarytmicznych, zwiększając ryzyko zaburzeń rytmu serca. Dodatkowo, preparat może potęgować hipokalemię w połączeniu z diuretykami tiazydowymi, kortykosteroidami oraz preparatami zawierającymi korzeń lukrecji, co wymaga monitorowania elektrolitów i ewentualnej suplementacji potasu. Zaleca się unikanie długotrwałego stosowania Senes Apteo Med oraz ostrożność u pacjentów geriatrycznych i z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, ze względu na zwiększoną wrażliwość na zaburzenia elektrolitowe.
arytmia, ból brzucha, diuretyk tiazydowy, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, kortykosteryd, korzeń lukrecji, lek antyarytmiczny, przewodzenie w mięśniu sercowym, skurcz mięśni, suplementacja potasu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 10% 100 mg/ml
Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml, stosowana w terapii żywieniowej. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, głównie niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych objawów należą ból głowy, wzrost temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz uczucie zmęczenia. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, priapizm u mężczyzn oraz reakcje skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może prowadzić do małopłytkowości, podwyższenia enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia cholesterolu.
ból brzucha, ból głowy, dreszcze, drżenie, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipemia, Intralipid, małopłytkowość, naciek tłuszczu, niedociśnienie tętnicze, nudności, olej sojowy, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, terapia żywieniowa, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krwi, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie żołądka i jelit, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluimucil forte 600 mg
Fluimucil Forte zawiera acetylocysteinę w dawce 600 mg w tabletce musującej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują wymioty, biegunkę, zapalenie jamy ustnej, ból brzucha, nudności oraz niestrawność. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, od łagodnych (świąd, wysypka, pokrzywka) po ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu, takie jak wstrząs anafilaktyczny, skurcz oskrzeli czy obrzęk naczynioruchowy. Bardzo rzadko zgłaszano ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, choć często współwystępowały inne leki. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej.
acetylocysteina, agregacja płytek krwi, aspartam, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, gorączka, krwotok, lek przeciwkrzepliwy, nadwrażliwość, niestrawność, nudności, obniżenie ciśnienia krwi, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, skurcz oskrzeli, świąd, szum w uszach, tabletka musująca, tachykardia, wodorowęglan sodu, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zapalenie jamy ustnej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Spiramycyna – Działania niepożądane
Spiramycyna, makrolidowy antybiotyk dostępny w preparacie Rovamycine (tabletki powlekane o dawkach 1,5 mln j.m. i 3 mln j.m.), jest stosowana w leczeniu różnych infekcji. Do bardzo często występujących działań niepożądanych należą przemijające parestezje (≥1/10), natomiast często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zaburzenia smaku, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), wysypkę oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Rzadziej, ale o potencjalnie poważnym przebiegu, mogą wystąpić ostre reakcje hematologiczne (hemoliza, leukopenia, neutropenia), wstrząs anafilaktyczny, zapalenia naczyń, a także groźne zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania akcji serca. Ponadto, spiramycyna może wywołać cholestatyczne lub mieszane zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, obrzęk naczynioruchowy, ostra hemoliza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, spiramycyna, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zatrzymanie akcji serca, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil Biso 2,5 mg + 1,25 mg
Piramil Biso to lek łączący ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (beta-adrenolityk), co skutkuje profilem działań niepożądanych obejmującym efekty obu substancji. Bisoprolol najczęściej powoduje ból głowy, zawroty głowy ośrodkowe, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, zimne kończyny oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia) i objawy ogólne jak osłabienie i zmęczenie. Ramipryl charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym suchym kaszlem oraz niedociśnieniem tętniczym, a poważniejsze działania niepożądane to obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia lub agranulocytoza. Działania te sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania, gdzie najczęstsze to ≥1/100 do <1/10 (często), a najrzadsze <1/10 000 (bardzo rzadko).
agranulocytoza, biegunka, bisoprolol, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, dekompensacja krążenia, dolegliwości przewodu pokarmowego, duszność, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek beta-adrenolityczny, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ramipryl, reakcje skórne, suchy kaszel, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zimne kończyny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople żołądkowe Amara –
Przedawkowanie Kropli żołądkowych Amara, zawierających korzeń waleriany, ziele dziurawca oraz etanol (65-72% V/V), może prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych. Przyjęcie około 20 g korzenia waleriany (około 400 g produktu) wywołuje objawy takie jak zmęczenie, skurczowy ból brzucha, uczucie ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk, zawroty głowy, nudności, biegunka oraz rozszerzenie źrenic, które ustępują zwykle po 24 godzinach. Długotrwałe stosowanie 4,5 g suchego wyciągu z dziurawca dziennie przez 2 tygodnie z jednorazową dawką 15 g może skutkować poważnymi konsekwencjami neurologicznymi, w tym drgawkami, dezorientacją oraz fotosensytyzacją utrzymującą się do 1-2 tygodni. Etanol zawarty w preparacie może nasilać i modyfikować objawy przedawkowania, a także wywoływać typowe symptomy intoksykacji alkoholowej, zależne od ilości spożytego produktu.
biegunka, ból brzucha, dezorientacja, drgawki, drżenie kończyn, ekspozycja na promieniowanie UV, fotosensytyzacja, Hyperici intractum, korzeń waleriany, leczenie objawowe, mydriaza, nalewka z waleriany, nudności, promieniowanie ultrafioletowe, przedawkowanie leku, ucisk w klatce piersiowej, zatrucie alkoholem, zawroty głowy, ziele dziurawca - Leksykon chorób i schorzeń
Lamblioza – Objawy
Giardiaza, wywołana przez pierwotniaka Giardia lamblia, jest chorobą pasożytniczą jelita cienkiego o szerokim spektrum klinicznym, od postaci bezobjawowej do ciężkiego, przewlekłego zespołu chorobowego. Objawy pojawiają się zwykle po 3-25 dniach (najczęściej 7-10 dni) od zakażenia i obejmują wodnistą, tłuszczową biegunkę (90% przypadków), bóle brzucha, wzdęcia, nudności, odbijanie o nieprzyjemnym zapachu oraz utratę masy ciała sięgającą 4,5-6,8 kg. U części pacjentów choroba może przybrać postać przewlekłą z utrzymującą się biegunką, zaburzeniami wchłaniania tłuszczów i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), nietolerancją laktozy (20-40% przypadków) oraz przewlekłym zmęczeniem. Czas trwania objawów u osób immunokompetentnych wynosi zazwyczaj 2-6 tygodni, natomiast u osób z obniżoną odpornością może być dłuższy, a w nieleczonych przypadkach nawet wielomiesięczny lub wieloletni.
biegunka, ból brzucha, dyspepsja, Giardia lamblia, lamblioza, niedobór witamin, niedożywienie, nietolerancja laktozy, nudności, objaw neurologiczny, obniżona odporność, odwodnienie, okres inkubacji, przewlekła biegunka, reakcja alergiczna, reaktywne zapalenie stawów, skurcz jelita, stan podgorączkowy, utrata masy ciała, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wzdęcia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rozwoju umysłowego, zaburzenie wchłaniania, zapalenie dróg żółciowych, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Owoc borówki czernicy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Owoc borówki czernicy (Vaccinum myrtillus L., fructus) jest stosowany jako surowiec roślinny w lecznictwie, głównie w formie naparów. Podczas terapii preparatami z tego surowca należy zwrócić szczególną uwagę na objawy niepożądane, takie jak bóle brzucha, gorączka, nudności, wymioty oraz nieprawidłowości w stolcu (śluz, ropa, krew), które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia przewodu pokarmowego lub nietolerancję preparatu. Zaleca się maksymalny czas samoobserwacji wynoszący 1-2 dni; brak poprawy lub nasilenie objawów wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Preparatu nie należy stosować u dzieci, a w przypadku biegunek u pacjentów pediatrycznych leczenie powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarza pediatry.
biegunka u dzieci, ból brzucha, dolegliwość gastryczna, działanie niepożądane, infekcja, nieprawidłowości w stolcu, nietolerancja preparatu, nudności i wymioty, owoc borówki czernicy, pediatra, populacja pediatryczna, postępowanie terapeutyczne, poważne schorzenie, progresja choroby podstawowej, schorzenie przewodu pokarmowego, śluz, stan kliniczny, surowiec roślinny, Vaccinum myrtillus, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodipine Orion 10 mg
Amlodypina, dostępna w preparacie Amlodipine Orion w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania przez lekarza. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (>1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego, które mogą wpływać na komfort i bezpieczeństwo pacjenta podczas terapii.
amlodypina, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, bradykardia, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niestrawność, nieżyt żołądka, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia mikcji, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka