biopsja wątroby
Biopsja wątroby to zabieg diagnostyczny polegający na pobraniu fragmentu tkanki wątrobowej do badania histopatologicznego. Procedura ta jest niezbędna w diagnostyce wielu chorób wątroby, pozwalając na ocenę struktury narządu, stopnia zaawansowania zmian zapalnych i włóknienia, a także obecności zmian nowotworowych.
Zabieg może być wykonywany różnymi technikami: przezskórnie (pod kontrolą USG lub TK), metodą przezżylną (przez żyłę szyjną wewnętrzną) lub podczas laparoskopii. Najczęściej stosowana jest biopsja przezskórna pod kontrolą USG, która charakteryzuje się wysokim bezpieczeństwem i skutecznością.
Wskazania do biopsji wątroby obejmują diagnostykę przewlekłych chorób wątroby (wirusowe zapalenia, choroby autoimmunologiczne, stłuszczeniowa choroba wątroby), ocenę odpowiedzi na leczenie, diagnostykę różnicową żółtaczek, a także ocenę zmian ogniskowych o niejasnym charakterze. W ostatnich latach, wraz z rozwojem nieinwazyjnych metod oceny włóknienia (elastografia, biomarkery), zakres wskazań do biopsji ulega zawężeniu.
Mimo iż biopsja wątroby jest procedurą inwazyjną, powikłania występują rzadko (około 1-3% przypadków) i obejmują głównie ból, krwawienie czy pneumothorax. Przeciwwskazania do wykonania zabiegu to zaburzenia krzepnięcia, wodobrzusze, zakażenia dróg żółciowych oraz brak współpracy ze strony pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entecavir Fomed 1 mg
Entecavir Fomed w dawce 1 mg, będący analogiem nukleozydowym, jest wskazany do leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży (2-18 lat) z potwierdzoną aktywną replikacją wirusa, trwale podwyższoną aktywnością aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzonym stanem zapalnym i/lub zwłóknieniem wątroby. Lek jest stosowany zarówno u pacjentów z wyrównaną, jak i niewyrównaną czynnością wątroby, a także u osób z niepowodzeniem terapii lamiwudyną, z uwzględnieniem ryzyka oporności krzyżowej. Kluczowe kryteria kwalifikujące do terapii to potwierdzone przewlekłe zakażenie HBV trwające co najmniej 6 miesięcy, obecność wiremii HBV DNA oraz odpowiednia ocena funkcji wątroby. Entecavir Fomed jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o wymiarach 10,9 x 10,5 mm, zawierających 241 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydowy, antygen HBeAg, badanie laboratoryjne, biopsja wątroby, charakterystyka produktu leczniczego, czynny stan zapalny wątroby, lamiwudyna, nietolerancja laktozy, niewyrównana czynność wątroby, oporność krzyżowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, status serologiczny, wiremia HBV DNA, wirus HBV, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre niewydolność wątroby – Diagnostyka i diagnoza
Ostra niewydolność wątroby (ALF) definiowana jest przez nagłe pogorszenie funkcji wątroby u pacjentów bez wcześniejszej choroby wątroby, manifestujące się koagulopatią (INR ≥1,5) oraz encefalopatią wątrobową, trwającą krócej niż 26 tygodni. Diagnostyka ALF wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad (uwzględniający ekspozycję na paracetamol, toksyny, wirusy hepatotropowe, choroby autoimmunologiczne i chorobę Wilsona), badanie fizykalne oraz szeroki panel badań laboratoryjnych (m.in. ALT, AST, bilirubina, albuminy, amoniak, serologia wirusowa, poziom paracetamolu, badania autoimmunologiczne i toksykologiczne). Obrazowanie (USG z dopplerem, TK, MRI, MRCP) służy ocenie struktury wątroby, drożności naczyń i wykluczeniu innych przyczyn, natomiast biopsja wątroby, preferencyjnie przezżylna, jest zarezerwowana dla wybranych przypadków o niejasnej etiologii. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. ostre zapalenie wątroby, zaostrzenie przewlekłej choroby wątroby, sepsę oraz zakażenia imitujące ALF (np. malaria, leptospiroza).
albuminy, aminotransferazy, amoniak we krwi, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biopsja wątroby, cholangiografia rezonansu magnetycznego, choroba Wilsona, encefalopatia wątrobowa, gazometria krwi tętniczej, koagulopatia, krwawienie, kryteria Kings College, model MELD, morfologia krwi, N-acetylocysteina, nadciśnienie wrotne, obrzęk mózgu, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, przeciwciała autoimmunologiczne, przeszczep wątroby, rezonans magnetyczny, sepsa, skala APACHE, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zespół Budda-Chiariego, zespół HELLP, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka hemolityczna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Diagnostyka i diagnoza
Rak wątrobowokomórkowy (HCC) stanowi najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy wątroby, a jego wczesne wykrycie jest kluczowe dla poprawy rokowania, z pięcioletnim wskaźnikiem przeżycia przekraczającym 70% przy wykryciu małych guzów. Nadzór zalecany przez AASLD, EASL i APASL obejmuje ultrasonografię (USG) co 6 miesięcy, często z oznaczaniem alfa-fetoproteiny (AFP). USG cechuje się czułością około 60% i swoistością 97% w marskości, jednak dla zmian <2 cm czułość spada do 21%. Diagnostyka obrazowa opiera się na wielofazowej tomografii komputerowej (CT) i rezonansie magnetycznym (MRI), które wykazują charakterystyczne cechy HCC, takie jak hiperwzmocnienie w fazie tętniczej i wypłukiwanie w fazie żylnej. MRI z kontrastem hepato-specyficznym (np. Gd-EOB-DTPA) jest preferowaną metodą dla małych zmian. System LI-RADS standaryzuje klasyfikację zmian wątroby na podstawie cech obrazowych.
AASLD, alfa-fetoproteina, białko szoku cieplnego 70, biopsja płynna, biopsja wątroby, des-gamma-karboksyprotrombina, glipikan-3, kwas gadoksetowy, marskość wątroby, pierwotny nowotwór wątroby, przewlekła choroba wątroby, radiomika, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie genomu, syntetaza glutaminowa, sztuczna inteligencja, ultrasonografia, ultrasonografia z kontrastem, zakażenie HBV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Entecavir Ranbaxy jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 2 do poniżej 18 lat, nieleczonych wcześniej analogami nukleozydów. U dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby wskazaniem do leczenia jest aktywna replikacja HBV, trwałe podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzony stan zapalny i/lub zwłóknienie wątroby, przy dawce 0,5 mg entekawiru raz na dobę. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby, charakteryzujących się dekompensacją, stosuje się dawkę 1 mg raz na dobę. W populacji pediatrycznej dawka jest dobierana indywidualnie w zależności od masy ciała, przy spełnieniu kryteriów aktywnej replikacji, podwyższonej AlAT lub umiarkowanego do ciężkiego stanu zapalnego/zwłóknienia wątroby.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, biopsja wątroby, dekompensacja funkcji wątroby, działanie niepożądane, entekawirem jednowodny, niewyrównana czynność wątroby, oporność na lamiwudynę, profil bezpieczeństwa, przewlekłe zakażenie HBV, replikacja wirusa HBV, stan zapalny wątroby, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursoxyn 250 mg
Ursoxyn, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w kapsułkach twardych, jest wskazany przede wszystkim do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 2 cm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Lek stanowi alternatywę dla pacjentów z kamicą żółciową, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego lub odmawiają interwencji operacyjnej. Ponadto, Ursoxyn jest skuteczny u pacjentów z przesyceniem cholesterolu w żółci, potwierdzonym badaniami laboratoryjnymi drenażu dwunastnicy. W terapii wspomagającej litotrypsję falą uderzeniową lek ułatwia eliminację fragmentów kamieni i zapobiega ich nawrotom. W chorobach wątroby, Ursoxyn jest podstawowym lekiem w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej (PBC), spowalniającym progresję uszkodzeń dróg żółciowych.
biopsja wątroby, cholesterolowy kamień żółciowy, choroba autoimmunologiczna, drogi żółciowe, dysfagia, kamica żółciowa, kamień nerkowy, kwas ursodeoksycholowy, leczenie wspomagające, litotrypsja, mukowiscydoza, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie wątroby alkoholowe (AZWA) to ostry zespół kliniczny charakteryzujący się nagłym początkiem żółtaczki w ciągu ostatnich 8 tygodni oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu wątroby u pacjentów z długotrwałym, intensywnym spożywaniem alkoholu (≥3 standardowe drinki/dzień u kobiet, ≥4 u mężczyzn przez minimum 6 miesięcy). Diagnostyka opiera się na kryteriach Narodowego Instytutu ds. Nadużywania Alkoholu i Alkoholizmu, obejmujących m.in. stężenie bilirubiny całkowitej ≥3 mg/dl (51,3 μmol/l), aktywność AST ≥50 U/l (0,83 μkat/l) z AST/ALT ≥1,5 oraz AST i ALT zazwyczaj <400 U/l (6,68 μkat/l). Badania laboratoryjne wykazują podwyższoną bilirubinę, GGTP, wydłużony czas protrombinowy/INR, obniżone albuminy, leukocytozę z neutrofilią (>20,0 x 10^9/l) oraz podwyższone CRP jako marker zapalenia. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie innych przyczyn uszkodzenia wątroby, takich jak wirusowe zapalenia, choroby autoimmunologiczne czy polekowe uszkodzenia. Biopsja wątroby, choć nie jest rutynowo wymagana, pozostaje złotym standardem potwierdzającym rozpoznanie w około 85-95% przypadków i jest wskazana w diagnostycznych wątpliwościach lub przed leczeniem farmakologicznym.
aminotransferazy, autoimmunologiczna choroba wątroby, białko C-reaktywne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, choroba alkoholowa wątroby, choroba Wilsona, ciałka Mallory’ego-Denka, cytokeratyna 18, czas protrombinowy, dysfunkcja wątroby, elastografia przejściowa, fosfatydyloetanol, funkcja dyskryminacyjna Maddreya, gamma-glutamylotranspeptydaza, Model for End-Stage Liver Disease, morfologia krwi, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, ropień wątroby, stosunek AST/ALT, testy funkcji wątroby, transferyna uboga w węglowodany, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Diagnostyka i diagnoza
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to przewlekłe zaburzenie wchłaniania, najczęściej po rozległej resekcji jelita cienkiego, definiowane u dorosłych jako długość jelita cienkiego poniżej 200 cm. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym morfologii krwi (w celu wykrycia anemii mikrocytarnej hipochromicznej lub megaloblastycznej), poziomu albumin (wartości poniżej 2,5 g/dl wskazują na ryzyko powikłań), elektrolitów, witamin (A, B1, B2, B6, B12, C, D, E) i pierwiastków śladowych. Istotne są także badania stolca (test na obecność tłuszczu, posiew, krew utajona) oraz obrazowe (RTG, TK, USG, MR) i endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia) oceniające anatomię i funkcję pozostałego jelita oraz wykrywające powikłania. Dodatkowo stosuje się testy funkcjonalne, takie jak test D-ksylozy, bilans azotowy czy analiza oddechowa w kierunku SIBO, a także densytometrię kostną i biopsję wątroby w przypadku nieprawidłowości w testach wątrobowych.
albuminy, badania biochemiczne krwi, badanie opróżniania żołądka, bilans azotowy, bilirubina, biopsja wątroby, celiakia, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroby zapalne jelit, densytometria kostna, elastografia, elektrolity, enterografia MR, enzymy wątrobowe, gastroskopia, kamica żółciowa, kolonoskopia, marskość wątroby, morfologia krwi, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedokrwienie jelit, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość mikrocytarna hipochromiczna, niewydolność wątroby, osteopenia, osteoporoza, pasaż przewodu pokarmowego, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przewlekłe zapalenie trzustki, resekcja jelita cienkiego, rezonans magnetyczny, sigmoidoskopia, stłuszczenie wątroby, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wlew kontrastowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Diagnostyka i diagnoza
Żółtaczka to objaw kliniczny manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, twardówek i błon śluzowych, wynikający z hiperbilirubinemii, gdy stężenie bilirubiny przekracza 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l). Wyróżnia się trzy główne typy żółtaczki: przedwątrobową (z przewagą bilirubiny niesprzężonej, bez bilirubiny w moczu, prawidłowymi próbami wątrobowymi), wątrobową (z obecnością bilirubiny sprzężonej w moczu, podwyższonymi enzymami wątrobowymi – ALP, ALT, AST, obniżonym albuminem) oraz pozawątrobową (z przeszkodą w odpływie żółci, obecnością bilirubiny w moczu, bladym stolcem, podwyższonym ALP i aminotransferazami oraz często świądem skóry). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, oznaczeniu bilirubiny całkowitej i frakcji, próbach wątrobowych, badaniu moczu oraz obrazowaniu (USG, TK, MRCP, ERCP), a w wybranych przypadkach biopsji wątroby. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się przyczyny hemolityczne, choroby wątroby, zaburzenia odpływu żółci oraz choroby genetyczne i metaboliczne.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, bilirubina niesprzężona, bilirubina sprzężona, bilirubinometr przezskórny, biopsja wątroby, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholangioskopia, cholestaza, cholestaza ciążowa, czerwona krwinka, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hemoglobina, hepatocyt, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niesprzężona, hiperbilirubinemia sprzężona, kamica dróg żółciowych, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, polekowe uszkodzenie wątroby, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, triada Charcota, twardówka oka, UDP-glukuronylotransferaza, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zespół Criglera-Najjara, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta, żółtaczka, żółtaczka pozawątrobowa, żółtaczka przedwątrobowa, żółtaczka wątrobowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Diagnostyka i diagnoza
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób wątroby wywołanych przez różne wirusy hepatotropowe, zróżnicowane pod względem drogi transmisji i epidemiologii. Diagnostyka WZW opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym testach czynnościowych wątroby (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina, albumina, INR), badaniach serologicznych (anty-HAV IgM/IgG, HBsAg, anty-HBs, anty-HBc, anty-HCV, anty-HDV, anty-HEV) oraz molekularnych (DNA HBV, RNA HCV, RNA HDV, RNA HEV). W ostrym WZW obserwuje się znaczne podwyższenie aminotransferaz, często powyżej 400 IU/L, a w ciężkich przypadkach nawet do 1000-2000 IU/L. Przewlekłe zakażenie HBV definiuje się jako obecność HBsAg przez ponad 6 miesięcy. Diagnostyka obejmuje również ocenę stopnia włóknienia wątroby za pomocą elastografii i biopsji oraz badania przesiewowe w kierunku raka wątrobowokomórkowego (USG, alfa-fetoproteina). CDC rekomenduje uniwersalne badania przesiewowe dla dorosłych w kierunku HBV i HCV, a także badania kobiet w ciąży.
alfa-fetoproteina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antygen HBe, antygen HBs, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie laboratoryjne, badanie molekularne, badanie serologiczne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, elastografia przejściowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotypowanie HCV, HCV RNA, marskość wątroby, pajączki naczyniowe, PCR, powiększenie wątroby, przeciwciała anty-HBc IgM, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sucha kropla krwi, szybki test diagnostyczny, tomografia komputerowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, ukryte zakażenie HBV, wirus hepatotropowy, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik INR, wywiad medyczny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba gauchera – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Gauchera to rzadka, dziedziczna lizosomalna choroba spichrzeniowa wywołana niedoborem enzymu β-glukozydazy (glukocerebrozydazy), prowadząca do akumulacji glukocerebrozydów w komórkach układu siateczkowo-śródbłonkowego. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu aktywności enzymu β-glukozydazy w leukocytach krwi obwodowej, gdzie wartości poniżej 15% normy są diagnostyczne. U dorosłych z chorobą aktywność enzymu jest obniżona o 70-90%, a u dzieci z cięższymi postaciami nawet o ponad 90%. Test enzymatyczny jest podstawowym i czułym narzędziem diagnostycznym, uzupełnianym badaniami molekularno-genetycznymi wykrywającymi patogenne warianty w genie GBA1, co potwierdza diagnozę i pozwala na identyfikację nosicieli. W diagnostyce pomocne są także biomarkery, takie jak glukozylosfingozyna (Lyso-GL-1/Lyso-Gb1), którego poziom koreluje z ciężkością choroby i odpowiedzią na terapię, oraz chitotriosydaza, używana do monitorowania leczenia enzymatycznego.
anemia, badanie przesiewowe noworodków, biopsja szpiku kostnego, biopsja wątroby, choroba Gauchera, enzym wątrobowy, enzymatyczna terapia zastępcza, ferrytyna, fosfataza kwaśna oporna na winian, gen GBA1, glukocerebrozydaza, glukozylosfingozyna, hepatomegalia, komórka Gauchera, leukocyty krwi obwodowej, martwica jałowa, panel wielogenowy, splenomegalia, szpiczak mnogi, trombocytopenia, układ siateczkowo-śródbłonkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba wątroby charakteryzująca się destrukcją małych przewodów żółciowych i cholestazą, prowadzącą do włóknienia, marskości i niewydolności wątroby. Dotyka głównie kobiety w wieku 35-60 lat. Leczenie pierwszego rzutu stanowi kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 13-15 mg/kg/dobę, który spowalnia progresję choroby i poprawia rokowanie – 80-90% pacjentów leczonych UDCA przez 10 lat unika przeszczepu wątroby. W przypadku niepełnej odpowiedzi (20-30%) stosuje się leki drugiego rzutu, takie jak kwas obetycholowy (OCA) lub fibraty. Kluczowe jest holistyczne podejście do pacjenta, uwzględniające zarówno parametry biochemiczne, jak i objawy subiektywne, takie jak świąd (40-80% pacjentów) i zmęczenie (do 80%), które znacząco obniżają jakość życia.
bilirubina, biopsja wątroby, bisfosfonian, cholestaza, cholestyramina, choroba autoimmunologiczna wątroby, choroba pierwotna dróg żółciowych, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, fototerapia ultrafioletowa, hepatolog, kwas obetycholowy, kwas ursodeoksycholowy, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwhistaminowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, naltrekson, niewydolność wątroby, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, pruritus, rak wątrobowokomórkowy, rifampicyna, wodobrzusze, zespół suchości, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Diagnostyka i diagnoza
Hemochromatoza to zaburzenie charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem żelaza w organizmie, prowadzącym do uszkodzenia narządów, zwłaszcza wątroby. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu wysycenia transferyny (TS) oraz poziomu ferrytyny w surowicy, gdzie wartości >45% u kobiet i >50% u mężczyzn dla TS oraz >200 μg/L u kobiet przed menopauzą i >300 μg/L u mężczyzn i kobiet po menopauzie dla ferrytyny sugerują chorobę. Wysokie stężenie ferrytyny (>1000 μg/L) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem marskości wątroby. Diagnostyka genetyczna obejmuje wykrywanie mutacji w genie HFE, głównie homozygotycznej mutacji C282Y, potwierdzającej dziedziczną hemochromatozę. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, gdyż umożliwia wdrożenie skutecznego leczenia (regularne upusty krwi) i zapobiega nieodwracalnym powikłaniom narządowym.
algorytm diagnostyczny, alkoholowa choroba wątroby, badanie fizykalne, badanie genetyczne, badanie hormonalne, białko ostrej fazy, biopsja wątroby, całkowita zdolność wiązania żelaza, densytometria kości, echokardiografia, elastografia wątroby, hemochromatoza, hemochromatoza dziedziczna, kardiomiopatia, marskość wątroby, mutacja genu HFE, nadmierne gromadzenie żelaza, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, poziom ferrytyny, poziom glukozy na czczo, próby wątrobowe, rezonans magnetyczny, sztywność stawów, upust krwi, uszkodzenie narządów, wirusowe zapalenie wątroby, wysycenie transferyny, wywiad kliniczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofovir disoproxil Accordpharma w dawce 245 mg w postaci tabletek powlekanych jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii skojarzonej zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). U dorosłych pacjentów z HIV-1 lek jest wskazany zarówno u osób dotychczas nieleczonych z wysoką wiremią (>100 000 kopii/ml), jak i u pacjentów po wcześniejszej terapii przeciwretrowirusowej zakończonej niepowodzeniem (wiremia <10 000 kopii/ml). Wskazania obejmują również młodzież w wieku 12-18 lat z opornością na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub nietolerancją leków pierwszego rzutu. W przypadku WZW B, lek jest zalecany u pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby, wykazujących aktywną replikację wirusa, trwałe podwyższenie AlAT oraz potwierdzony stan zapalny lub zwłóknienie w badaniu histologicznym, a także u pacjentów z opornością na lamiwudynę oraz u osób z niewyrównaną czynnością wątroby. Młodzież 12-18 lat z aktywną immunologicznie chorobą wątroby również kwalifikuje się do terapii.
aminotransferaza alaninowa, badanie histologiczne, biopsja wątroby, gęstość mineralna kości, lek przeciwretrowirusowy, miano wirusa, nefrotoksyczność, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, oporność wirusowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, tenofowir dizoproksyl fumaran, terapia skojarzona, wiremia HBV DNA, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wilsona – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Wilsona to autosomalnie recesywne zaburzenie metabolizmu miedzi, spowodowane mutacjami w genie ATP7B, prowadzące do patologicznego gromadzenia miedzi w wątrobie, mózgu i oczach. Diagnostyka jest złożona i wymaga integracji danych klinicznych, biochemicznych i genetycznych. Kluczowe badania obejmują oznaczenie ceruloplazminy (<20 mg/dl u 90% pacjentów), 24-godzinną zbiórkę moczu na miedź (>100 μg/24h u większości chorych), badanie w lampie szczelinowej w kierunku pierścieni Kaysera-Fleischera (obecne u 50-90% pacjentów), a także biopsję wątroby z oznaczeniem miedzi (>250 μg/g suchej masy jako złoty standard). Diagnostyka molekularna wykrywająca mutacje ATP7B potwierdza rozpoznanie u 98% pacjentów. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, gdyż średni czas od objawów do diagnozy wynosi około 25 miesięcy, z dłuższym opóźnieniem u pacjentów z objawami neurologicznymi (44,4 miesiąca) w porównaniu do wątrobowych (14,4 miesiąca).
anemia hemolityczna, badania genetyczne, badania przesiewowe noworodków, badanie histopatologiczne, biopsja wątroby, ceruloplazmina, choroba Wilsona, elastografia przejściowa, gen ATP7B, marskość wątroby, morfologia krwi, neurofilament lekki, niewydolność wątroby, obrazowanie mózgu, pierścienie Kaysera-Fleischera, próby wątrobowe, sekwencjonowanie nowej generacji, spektrometria masowa, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaćma słonecznikowa, zapalenie wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tenofovir Zentiva 245 mg
Tenofovir Zentiva, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu (fumaranu), jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). W leczeniu HIV-1 jest wskazany u dorosłych pacjentów zarówno nieleczonych wcześniej, z wysoką wiremią (>100 000 kopii/ml), jak i u pacjentów uprzednio leczonych, u których wcześniejsze schematy terapeutyczne zawiodły na wczesnym etapie (<10 000 kopii/ml, większość z <5000 kopii/ml). U młodzieży w wieku 12-18 lat lek stosuje się w przypadku oporności na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub gdy występują objawy toksyczności uniemożliwiające stosowanie leków pierwszego rzutu. Terapia Tenofovirem Zentiva powinna być prowadzona wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, nigdy w monoterapii.
aminotransferaza alaninowa, badanie histologiczne, biopsja wątroby, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, mutacja warunkująca oporność, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, oporność na NRTI, oporność wirusowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny, tenofowir dizoproksyl, terapia ratunkowa, terapia skojarzona, wiremia, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursofalk 500 mg
Ursofalk, zawierający 500 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do rozpuszczania kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia operacyjnego. Kryteria kwalifikacji obejmują kamienie o średnicy ≤15 mm, przepuszczalne dla promieni rentgenowskich oraz zachowaną czynność pęcherzyka żółciowego. Terapia jest rekomendowana po potwierdzeniu tych parametrów w diagnostyce obrazowej oraz w przypadku wysokiego ryzyka operacyjnego, ciężkich schorzeń współistniejących lub odmowy zabiegu chirurgicznego przez pacjenta.
biopsja wątroby, cholecystektomia, cholecystografia, cholestaza, drogi żółciowe, enzym wątrobowy, kamień żółciowy, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, marskość żółciowa wątroby, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa, przeciwciało przeciwmitochondrialne, USG wątroby, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu c – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) pozostaje istotnym problemem zdrowotnym, infekując ponad 170 milionów osób globalnie i stanowiąc główną przyczynę przewlekłej choroby wątroby. Rokowanie i długość życia pacjentów z przewlekłym WZW C zależą od stopnia uszkodzenia wątroby, obecności marskości oraz odpowiedzi na leczenie przeciwwirusowe. Ryzyko marskości wątroby wynosi 15-30% w ciągu 20 lat, a 5-letni wskaźnik przeżycia dla raka wątrobowokomórkowego (HCC) to około 22%. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek, stopień włóknienia, poziomy enzymów wątrobowych (ALT, GGT), masę ciała, genotyp wirusa oraz wyjściowe miano HCV RNA. Szybka odpowiedź wirusologiczna (RVR) i eliminacja HCV RNA po 1 miesiącu leczenia są silnymi predyktorami trwałej odpowiedzi wirusologicznej (SVR). Nowe markery, takie jak LecT-Hepa, umożliwiają wczesne przewidywanie odpowiedzi na terapię, przewyższając tradycyjne wskaźniki FIB-4 i APRI.
albumina, aminotransferaza alaninowa, białko rdzeniowe, bilirubina, biomarker, biopsja wątroby, choroby naczyniowe, choroby współistniejące, gamma-glutamylotransferaza, genotyp HCV, marskość wątroby, niepowodzenie leczenia, niewydolność wątroby, ostre WZW C, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, przeżycie całkowite, quasispecies, rak wątrobowokomórkowy, rak wątroby, stłuszczenie wątroby, szybka odpowiedź wirusologiczna, trwała odpowiedź wirusologiczna, udar niedokrwienny, wiremia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, włóknienie wątroby, zakażenie HCV - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła choroba wątroby charakteryzująca się postępującym zapaleniem, włóknieniem i zwężeniem dróg żółciowych wewnątrz- i zewnątrzwątrobowych. Diagnostyka opiera się na utrzymującym się ponad 6 miesięcy cholestatycznym profilu enzymów wątrobowych, w tym podwyższonym poziomie fosfatazy alkalicznej (ALP) i gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), umiarkowanym wzroście aminotransferaz (ALT, AST) oraz obecności charakterystycznych zmian cholangiograficznych widocznych w MRCP, które wykazuje czułość 86% i swoistość 94%. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć wtórne przyczyny stwardniającego zapalenia dróg żółciowych oraz pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC), które cechuje obecność przeciwciał przeciwmitochondrialnych (AMA). PSC silnie koreluje z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD), występując u 70-80% pacjentów, co wymaga wykonania kolonoskopii z biopsją w celu wykrycia współistniejącej choroby jelit.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biopsja wątroby, cholangiocarcinoma, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholestaza, choroba zapalna jelit, dominujące zwężenie, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, gęstość mineralna kości, hiperbilirubinemia, IgG4-zależne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, kolonoskopia, marker CA 19-9, osteoporoza, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, powiększenie wątroby, przeciwciała autoimmunologiczne, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przewlekła stwardniająca cholangitis, świąd, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zwężenie dróg żółciowych