antykoncepcja
Antykoncepcja to zbiór metod zapobiegania ciąży, stosowanych w celu kontroli płodności i planowania rodziny. Metody antykoncepcyjne dzielą się na kilka głównych kategorii: hormonalne (tabletki, plastry, pierścienie dopochwowe, zastrzyki), mechaniczne (prezerwatywy, wkładki wewnątrzmaciczne, kapturki naszyjkowe), chemiczne (pianki, żele plemnikobójcze) oraz naturalne (metoda kalendarzowa, objawowo-termiczna).
Skuteczność metod antykoncepcyjnych jest mierzona indeksem Pearla, który określa liczbę nieplanowanych ciąż przypadających na 100 kobiet stosujących daną metodę przez rok. Najwyższą skuteczność (wskaźnik Pearla poniżej 1) wykazują metody długodziałające jak wkładki wewnątrzmaciczne czy implanty hormonalne. Tabletki antykoncepcyjne przy idealnym stosowaniu mają skuteczność 99%, jednak w praktyce wynosi ona około 91% ze względu na błędy w stosowaniu.
Wybór metody antykoncepcyjnej powinien być zindywidualizowany i uwzględniać wiek pacjentki, stan zdrowia, styl życia, plany prokreacyjne oraz przeciwwskazania medyczne. Istotne jest omówienie z pacjentką mechanizmu działania, skuteczności, potencjalnych działań niepożądanych oraz korzyści pozaantykoncepcyjnych poszczególnych metod. Niektóre metody, jak prezerwatywy, dodatkowo chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Defur 4 mg
W praktyce klinicznej stosowanie tolterodyny (Defur, tolterodyna winian) u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz planujących ciążę wymaga szczególnej ostrożności. Dostępne dane kliniczne są niewystarczające do jednoznacznej oceny bezpieczeństwa leku w tych populacjach. Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ tolterodyny na reprodukcję, jednak brak jest potwierdzonych danych dotyczących ryzyka dla ludzi. W związku z tym stosowanie tolterodyny w okresie ciąży nie jest zalecane, a w przypadku planowania ciąży lub podejrzenia ciąży należy rozważyć alternatywne metody leczenia lub odstawienie leku. Podobnie, brak danych dotyczących przenikania tolterodyny do mleka kobiecego i jej wpływu na niemowlę wskazuje na konieczność unikania stosowania leku podczas karmienia piersią lub rozważenia przerwania karmienia na czas terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka pospolitego – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wyciąg z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus) stanowi aktywny składnik leku Castagnus, dostępnego w formie tabletek zawierających 4,5 mg wyciągu suchego, co odpowiada około 45 mg owocu niepokalanka, pozyskiwanego przy użyciu 60% etanolu (m/m). Stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane w okresie ciąży oraz karmienia piersią ze względu na potencjalny wpływ na gospodarkę hormonalną oraz laktację, potwierdzony wynikami badań przedklinicznych. Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę o konieczności unikania terapii w tych okresach oraz o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olanzapine Aurovitas 5 mg
W praktyce klinicznej stosowanie olanzapiny u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej konsultacji obejmującej ryzyko i korzyści terapii w kontekście planowania ciąży, samej ciąży oraz karmienia piersią. Brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo olanzapiny w ciąży, dlatego decyzja o jej stosowaniu powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze ciąży, gdyż ekspozycja płodu na lek może skutkować objawami pozapiramidowymi, odstawiennymi oraz innymi działaniami niepożądanymi u noworodków, takimi jak pobudzenie, wzmożone napięcie mięśniowe, spowolnienie psychoruchowe, drżenie, senność, zaburzenia oddechowe i trudności w karmieniu. Noworodki te wymagają wnikliwej obserwacji neonatologicznej po porodzie.
antykoncepcja, bezdech, drżenie, działanie niepożądane, efekt farmakologiczny, karmienie piersią, lek przeciwpsychotyczny, nawrót choroby, neonatolog, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, okres poporodowy, olanzapina, pobudzenie, punkt widzenia farmakologiczny, spowolnienie psychoruchowe, trzeci trymestr ciąży, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie oddechowe, zaburzenie psychiczne - Leksykon substancji czynnych
Ambrisentan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ambrisentan, będący antagonistą receptora endoteliny (ERA) dostępnym w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje istotny wpływ na funkcje reprodukcyjne. U kobiet w wieku rozrodczym terapia wymaga uzyskania ujemnego testu ciążowego przed rozpoczęciem leczenia oraz stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii, z miesięcznym monitorowaniem testów ciążowych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na potwierdzone teratogenne działanie w badaniach na zwierzętach, a także podczas karmienia piersią, gdzie brak jest danych o przenikaniu do mleka, co wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych u dziecka. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie alternatywnej terapii.
ambrisentan, antagonista receptora endoteliny, antykoncepcja, badanie kliniczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hormon folikulotropowy, inhibina B, płodność męska, spermatogeneza, stężenie testosteronu, test ciążowy, uszkodzenie płodu, wada rozwojowa płodu, wiek rozrodczy, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cilozek 100 mg
Cylostazol, substancja czynna leku CILOZEK (tabletki 100 mg), stosowany jest głównie w leczeniu chromania przestankowego. Dane kliniczne dotyczące stosowania cylostazolu u kobiet w ciąży są niewystarczające, a badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję u zwierząt, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku w okresie ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności unikania ciąży podczas terapii oraz rozważyć alternatywne metody leczenia. W przypadku laktacji, pomimo braku potwierdzonych danych o przenikaniu cylostazolu do mleka kobiecego, ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u noworodka, stosowanie leku nie jest zalecane, a w razie konieczności terapii należy rozważyć przerwanie karmienia piersią.
alternatywne metody terapeutyczne, antykoncepcja, badania przedkliniczne, chromanie przestankowe, ciąża, Cilozek, cylostazol, działania niepożądane, karmienie piersią, laktacja, noworodek, przeciwwskazanie, przenikanie leku do mleka, rozwój płodu, wiek rozrodczy, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sitaformil duo 50 mg + 1000 mg
Preparat Sitaformil duo zawiera 50 mg sytagliptyny chlorowodorku jednowodnego oraz 1000 mg metforminy chlorowodorku w formie tabletek powlekanych. W kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, istotne jest przekazanie informacji o przeciwwskazaniach i ryzyku. Sytagliptyna wykazuje brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży, a badania na zwierzętach wskazują na potencjalne działanie teratogenne przy dużych dawkach. Metformina natomiast, według ograniczonych danych, nie zwiększa ryzyka wad wrodzonych i nie wykazuje szkodliwego wpływu na przebieg ciąży czy rozwój płodu. Mimo to, Sitaformil duo jest przeciwwskazany w ciąży, a w przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i rozpoczęcie insulinoterapii.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Menopur 1200 IU FSH + 1200 IU LH
Menopur, zawierający wysoko oczyszczoną menotropinę (hMG) w dawce odpowiadającej 1200 IU FSH i 1200 IU LH, jest wskazany do leczenia niepłodności u kobiet poprzez stymulację dojrzewania pęcherzyków jajnikowych i indukcję owulacji. Preparat występuje w postaci liofilizatu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i jest stosowany w procedurach wspomaganego rozrodu. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę oraz poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji do momentu planowanego zapłodnienia, a także o przeciwwskazaniach do stosowania leku w okresie ciąży i laktacji.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cerazette 0,075 mg
Cerazette to jednoskładnikowa tabletka antykoncepcyjna zawierająca 75 mikrogramów dezogestrelu, stosowana wyłącznie w celu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentek z przeciwwskazaniami do estrogenów, w okresie laktacji, u kobiet z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz u pacjentek z migreną, zwłaszcza z aurą. Tabletki powlekane o średnicy 5 mm posiadają charakterystyczne oznaczenia ułatwiające identyfikację. Ważnym aspektem jest obecność około 55 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce, co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją laktozy.
antykoncepcja, antykoncepcja jednoskładnikowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, dezogestrel, działanie niepożądane, laktacja, laktoza jednowodna, migrena, migrena z aurą, nietolerancja laktozy, preparat złożony, progestagen, przeciwwskazanie do stosowania estrogenów, skuteczność antykoncepcyjna, tabletka antykoncepcyjna, tabletka powlekana - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Karbagen 600 mg
Okskarbazepina, dostępna w dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg (produkt Karbagen), wymaga szczególnej uwagi u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lek ten może obniżać skuteczność hormonalnych metod antykoncepcji, zwłaszcza zawierających etynyloestradiol (EE) i lewonorgestrel (LNG), dlatego zaleca się stosowanie wysoce skutecznych, preferencyjnie niehormonalnych metod antykoncepcji, np. wkładek domacicznych. W ciąży okskarbazepina nie wykazuje istotnego wzrostu ryzyka wad rozwojowych (2-3%), jednak dane są ograniczone i nie można wykluczyć umiarkowanego ryzyka teratogennego oraz potencjalnych zaburzeń rozwojowych układu nerwowego. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz monoterapii, szczególnie w I trymestrze, a także suplementację kwasu foliowego i diagnostykę prenatalną. Nie należy przerywać terapii, aby uniknąć zaostrzenia padaczki, które zagraża matce i płodowi.
antykoncepcja, diagnostyka prenatalna, działanie teratogenne, etynyloestradiol, indukcja enzymów wątrobowych, kwas foliowy, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, monoterapia, napad padaczkowy, okskarbazepina, padaczka, pochodna 10-monohydroksylowa, terapia wielolekowa, wada rozwojowa, walproinian, witamina K, wkładka domaciczna, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rozwojowe układu nerwowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doneprion 5 mg
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna produktu leczniczego Doneprion (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg), posiada ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano toksyczność przed- i poporodową, co wymaga ostrożności. W związku z brakiem jednoznacznych danych dotyczących wpływu na rozwój płodu, stosowanie donepezylu w ciąży jest zalecane wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący statusu reprodukcyjnego pacjentki, poinformować o braku wystarczających danych klinicznych oraz omówić alternatywne metody leczenia. Zaleca się także stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących lek.
antykoncepcja, badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, donepezyl chlorowodorek, Doneprion, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, konsultacja wielospecjalistyczna, laktacja, model zwierzęcy, nadzór farmaceutyczny, plany prokreacyjne, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie do mleka, rejestr ciąż, status reprodukcyjny, toksyczność przed- i poporodowa, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Melkart 50 mg
Produkt leczniczy Melkart zawierający wildagliptynę w dawce 50 mg jest przeciwwskazany w okresie ciąży oraz karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących. Badania przedkliniczne wykazały toksyczny wpływ wildagliptyny na procesy reprodukcyjne przy stosowaniu dużych dawek u zwierząt, a także przenikanie substancji do mleka, co sugeruje potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia podczas terapii, leczenie wildagliptyną należy niezwłocznie przerwać i rozważyć alternatywne metody leczenia o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. Ponadto, brak jest dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ wildagliptyny na płodność u ludzi, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u pacjentek w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – AuroMemo 10 mg
Memantyna (AuroMemo) powinna być stosowana u kobiet w wieku reprodukcyjnym, ciężarnych oraz karmiących piersią z dużą ostrożnością, ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w ciąży. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały potencjalne ryzyko zahamowania wewnątrzmacicznego wzrostu płodu przy ekspozycji na poziomach zbliżonych do stosowanych u ludzi, co wskazuje na konieczność restrykcyjnego stosowania leku wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Memantyna nie powinna być stosowana w okresie ciąży bez bezwzględnych wskazań medycznych. W przypadku laktacji brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania memantyny do mleka matki, jednak ze względu na jej lipofilne właściwości zaleca się unikanie karmienia piersią podczas terapii. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności wyboru między kontynuacją karmienia a leczeniem memantyną.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, ciąża, funkcja reprodukcyjna, gruczoł piersiowy, laktacja, memantyna, poziom ekspozycji, profil bezpieczeństwa w ciąży, przeciwwskazanie do karmienia piersią, przenikanie do mleka matki, stosunek korzyści do ryzyka, tkanki bogate w lipidy, wiek reprodukcyjny, właściwości lipofilne, zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml
Dexapini w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek (426 mg/5 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (65 mg/5 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (6,5 mg/5 ml), a także do 7% m/v etanolu. Ze względu na brak kompleksowych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży, lek jest przeciwwskazany u kobiet ciężarnych na każdym etapie ciąży. W przypadku rozpoznania ciąży podczas terapii, należy natychmiast przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem. Podobnie, brak danych dotyczących przenikania składników aktywnych oraz alkoholu do mleka matki wyklucza stosowanie Dexapini u kobiet karmiących piersią.
antykoncepcja, badania kliniczne, dekstrometorfan, etanol, karmienie piersią, kobieta ciężarna, leczenie kaszlu, metoda antykoncepcji, nalewka z kopru włoskiego, preparat leczniczy, preparat przeciwkaszlowy, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników, substancja czynna, syrop Dexapini, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, wyciąg z sosny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Paracetamol Accord 10 mg/ml
Fingolimod (Fingolimod SUN, 0,5 mg, kapsułki twarde) jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, a także bezwzględnie w okresie ciąży i laktacji. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy i uzyskać wynik negatywny oraz szczegółowo omówić z pacjentką ryzyko teratogenne i konieczność stosowania antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji leku. W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie terapii co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby podstawowej. Fingolimod wykazuje działanie teratogenne, zwiększając dwukrotnie ryzyko ciężkich wad wrodzonych (2-3% wg EUROCAT), w tym wrodzonych chorób serca (np. ubytki przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego, co jest związane z wpływem na receptor fosforanu sfingozyny 1 i proces angiogenezy w embriogenezie.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, działanie teratogenne, embriogeneza, fingolimod, przegroda międzykomorowa, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ultrasonografia płodu, wada nerek, wada przegrody komorowej, wada wrodzona, wiek rozrodczy, wrodzona choroba serca, zaburzenie rozwoju kości - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sumilar Duo 5 mg + 10 mg
Sumilar Duo, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Ramipryl jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne i toksyczne działanie na płód, takie jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz u noworodka: niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemię. W przypadku ekspozycji płodu na ramipryl od drugiego trymestru zaleca się badanie USG czaszki płodu i monitorowanie funkcji nerek noworodka. Amlodypina nie jest zalecana w ciąży z powodu braku ostatecznych danych bezpieczeństwa i potencjalnego ryzyka, choć jej przenikanie do mleka matki wynosi od 3% do 7% dawki przyjmowanej przez matkę (maksymalnie do 15%), a długoterminowy wpływ na niemowlęta pozostaje nieznany.
amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, czynność nerek, hiperkaliemia, inhibitor ACE, karmienie naturalne, karmienie piersią, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, płyn owodniowy, profil bezpieczeństwa leku, ramipryl, ramipryl i amlodypina, ryzyko teratogenne, skąpomocz, Sumilar Duo, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Symtiver 20 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Symtiver, zawierający 20 mg cynaryzyny i 40 mg dimenhydraminy w formie tabletek, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. Bezpieczeństwo stosowania w ciąży nie zostało ustalone, a dostępne dane z badań na zwierzętach są niewystarczające do jednoznacznej oceny ryzyka teratogennego, które jednak oceniane jest jako niskie. Dimenhydramina może wykazywać działanie oksytotyczne, potencjalnie skracając czas porodu, co stanowi istotne ograniczenie w okresie okołoporodowym. W związku z tym stosowanie Symtiveru w ciąży nie jest zalecane, a lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia.
- Leksykon substancji czynnych
Talidomid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Talidomid jest lekiem o silnym działaniu teratogennym, wymagającym ścisłego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży u wszystkich pacjentów, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości minimum 25 mIU/ml co 4 tygodnie. Mężczyźni powinni stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami mogącymi zajść w ciążę, nawet po wazektomii, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu. Talidomid jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet, które mogą zajść w ciążę, jeśli nie spełniają wymogów programu. Ponadto, lek może powodować zaburzenia miesiączkowania, w tym brak miesiączki, co należy traktować jako potencjalny objaw ciąży do czasu jej wykluczenia. Wydawanie leku powinno być ograniczone do maksymalnie 4 tygodni leczenia u kobiet w wieku rozrodczym, z koniecznością potwierdzenia negatywnego testu ciążowego przed każdą kolejną receptą.
antykoncepcja, blok przedsionkowo-komorowy, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, choroba zakrzepowo-zatorowa żył, ciężkie zakażenie, działanie teratogenne, martwica toksyczna naskórka, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, ostra białaczka szpikowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, prezerwatywa, reakcja alergiczna, reakcja polekowa z eozynofilią, senność, trombocytopenia, zaburzenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Topotekan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Topotekan, jako lek cytotoksyczny o udowodnionym działaniu genotoksycznym, wykazuje letalne działanie na zarodek i płód oraz powoduje wady rozwojowe, co potwierdzają badania niekliniczne. W związku z tym stosowanie topotekanu jest przeciwwskazane w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, a pacjentki muszą być poinformowane o konieczności przerwania laktacji przed rozpoczęciem terapii. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas leczenia oraz przez minimum 6 miesięcy po zakończeniu terapii, natomiast mężczyźni powinni stosować antykoncepcję w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu, unikając próby spłodzenia dziecka w tym okresie. Lekarz ma obowiązek przekazać pacjentom kompleksowe informacje dotyczące ryzyka oraz zasad planowania rodziny przy stosowaniu preparatów zawierających topotekan, takich jak Topotecan medac czy Topotecanum Accord.
antykoncepcja, badania niekliniczne, działanie cytotoksyczne, działanie genotoksyczne, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, lek cytotoksyczny, metody antykoncepcyjne, przeciwwskazanie do karmienia piersią, przenikanie do mleka, toksyczność reprodukcyjna, topotekan, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy - Leksykon substancji czynnych
Alfa-escyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Alfa-escyna, obecna w preparatach takich jak AESCIN tabletki powlekane (20 mg) oraz AESCIN żel ((20 mg + 50 mg + 50 j.m.)/g), jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo jej stosowania w tych grupach. Pomimo że badania na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogennego ani embriotoksycznego działania alfa-escyny, brak jest możliwości bezpośredniej ekstrapolacji tych wyników na pacjentki ludzkie. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Również u kobiet karmiących stosowanie preparatów zawierających alfa-escynę jest przeciwwskazane z powodu nieznanego przenikania substancji do mleka matki i potencjalnego ryzyka dla dziecka.
alfa-escyna, alternatywna metoda terapeutyczna, antykoncepcja, badanie kliniczne, bezpieczeństwo stosowania, ciąża, decyzja terapeutyczna, karmienie piersią, laktacja, model zwierzęcy, płodność, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka matki, rozwój płodu, tabletki powlekane, test ciążowy, wiek rozrodczy, wywiad lekarski - Leksykon substancji czynnych
Gronkowiec złocisty – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparaty zawierające Staphylococcus aureus, takie jak Polyvaccinum submite, Polyvaccinum mite oraz Polyvaccinum forte, są stosowane jako nieswoiste szczepionki bakteryjne w formie zawiesin do wstrzykiwań oraz kropli do nosa. Stężenia S. aureus w tych preparatach wynoszą odpowiednio 5, 50 i 500 milionów komórek/ml w zależności od postaci leku. W przypadku zawiesin do wstrzykiwań stosowanie tych preparatów jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią, co jest jasno określone w charakterystyce produktu leczniczego. Dla Polyvaccinum mite w postaci kropli do nosa brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży oraz podczas laktacji, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności i unikania stosowania u kobiet w tych okresach. Ponadto, nie istnieją dane kliniczne dotyczące wpływu tych szczepionek na płodność.
antykoncepcja, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, gronkowiec złocisty, immunomodulacja, inaktywowana bakteria, karmienie piersią, krople do nosa, laktacja, mleko ludzkie, nawracająca infekcja, nieswoista szczepionka bakteryjna, płodność, Polyvaccinum forte, Polyvaccinum mite, Polyvaccinum submite, przeciwwskazanie, przenikanie substancji czynnej, Staphylococcus aureus, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gemcitabine Kabi 38 mg/ml
Gemcitabine Kabi (38 mg/ml) wykazuje genotoksyczne działanie, co stanowi istotne ryzyko dla płodności oraz rozwoju płodu. U kobiet w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcyjnych podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast u mężczyzn – przez okres leczenia i 3 miesiące po terapii. Lek jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a w przypadku nieplanowanej ciąży podczas leczenia konieczne jest natychmiastowe poinformowanie lekarza. Karmienie piersią podczas stosowania gemcytabiny musi zostać przerwane ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka i potencjalne ryzyko dla dziecka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xaloptic Combi (50 mcg + 5 mg)/ml
Xaloptic Combi, zawierający latanoprost 50 mikrogramów/ml oraz tymolol 5 mg/ml, jest lekiem złożonym stosowanym w postaci kropli do oczu, którego wpływ na płodność u ludzi nie wykazuje negatywnych skutków na podstawie badań przedklinicznych. Jednakże dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone. Latanoprost wykazuje potencjalnie szkodliwy wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, a tymolol, jako beta-adrenolityk, nie jest zalecany w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Stosowanie tymololu wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego oraz objawami blokady receptorów beta-adrenergicznych u noworodków, takimi jak bradykardia, niedociśnienie, zaburzenia oddychania i hipoglikemia. W przypadku konieczności kontynuacji terapii do porodu, noworodek powinien być poddany ścisłej obserwacji w pierwszych dniach życia. Z tego względu Xaloptic Combi nie jest zalecany w okresie ciąży.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, hipoglikemia, krople do oczu, latanoprost i tymolol, niedociśnienie, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, płodność, substancja czynna, wady rozwojowe płodu, wchłanianie ogólnoustrojowe leku, zaburzenia oddychania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ambrisentan Accord 5 mg
Ambrisentan, będący antagonistą receptora endoteliny (ERA) dostępnym w dawkach 5 mg i 10 mg, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potwierdzone działanie teratogenne w badaniach przedklinicznych oraz brak danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest uzyskanie negatywnego wyniku testu ciążowego oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji, a także regularne, comiesięczne monitorowanie stanu pacjentki testami ciążowymi. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży leczenie ambrisentanem należy natychmiast przerwać i wdrożyć alternatywną terapię. Karmienie piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas stosowania leku, co wymaga szczegółowego poinformowania pacjentek o ryzyku dla dziecka i konieczności wyboru między leczeniem a karmieniem.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dabigatran Eteksylan Stada 75 mg
Dabigatran eteksylan, dostępny w kapsułkach o dawce 75 mg, jest przeciwzakrzepowym lekiem wymagającym szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym. Zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu oraz konieczność unikania ciąży. Dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały toksyczność rozwojową, w tym zmniejszenie masy ciała płodów, obniżoną przeżywalność oraz zwiększoną liczbę wad rozwojowych przy dawkach 4-10 razy wyższych niż ekspozycja terapeutyczna u ludzi. Dabigatran jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny klinicznej.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dabigatran eteksylan, efekt toksyczny, ekspozycja terapeutyczna, ekspozycja u ludzi, karmienie piersią, lek przeciwzakrzepowy, płodność, stosunek korzyści do ryzyka, terapia dabigatranem, toksyczność dla samic ciężarnych, toksyczność matczyna, toksyczność prenatalna, utrata zapłodnionego jaja, wada rozwojowa płodu, wiek reprodukcyjny, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Apo-Doperil 10 mg
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna Apo-Doperil stosowana w dawkach 5 mg i 10 mg, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w kontekście planowania ciąży, przebiegu ciąży oraz karmienia piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania donepezylu w ciąży, a badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczność przed- i pourodzeniową, mimo braku działania teratogennego. W związku z tym lek nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Ponadto donepezyl przenika do mleka samic szczurów, co sugeruje potencjalne ryzyko dla niemowląt karmionych piersią, dlatego stosowanie Apo-Doperil w okresie laktacji jest przeciwwskazane, a w razie konieczności terapii zaleca się przerwanie karmienia piersią.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sermion 10 mg
Nicergolina (Sermion) nie wykazuje działania teratogennego w badaniach toksykologicznych na szczurach i królikach, jednak brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo jej stosowania u kobiet w ciąży. Stosowanie nicergoliny w ciąży powinno być rozważane jedynie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja o leczeniu wymaga dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka. W badaniach przedklinicznych wykazano, że dawka 50 mg/kg mc./dobę (8-krotnie wyższa niż maksymalna dawka dla ludzi 60 mg/dobę) zmniejszała płodność u samic szczurów, natomiast nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samców. Brak jest jednak danych klinicznych dotyczących wpływu nicergoliny na płodność u ludzi.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawkowanie leku, działanie teratogenne, farmakoterapia, karmienie piersią, maksymalna dawka terapeutyczna, mleko kobiece, nicergolina, płodność samców, płodność samic, przenikanie leku, rozwój płodu, Sermion, terapia farmakologiczna, wiek rozrodczy - Leksykon substancji czynnych
Karczoch – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Karczoch (Cynara scolymus L.) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, jednak dostępne dane kliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią są niewystarczające. W związku z tym, preparaty zawierające wyciąg z karczocha, takie jak Cynacholin czy Hepatosan fix (zawierający 0,4 g ziela karczocha w saszetce), nie są zalecane w tych grupach pacjentek. Brak jest również informacji o przenikaniu składników karczocha do mleka matki oraz o potencjalnym wpływie na płód i noworodka. Dodatkowo, preparaty takie jak Cholitol i Cynacholin zawierają znaczne ilości etanolu (odpowiednio 58-63% V/V i 40-50% V/V), co stanowi dodatkowe ryzyko w okresie ciąży i laktacji. W przypadku Hepatosan fix, ze względu na wieloskładnikowy charakter, stosowanie jest jednoznacznie przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Apo-Nastrol 1 mg
Produkt leczniczy Apo-Nastrol zawierający 1 mg anastrozolu jest przeciwwskazany u kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych grupach oraz udokumentowany szkodliwy wpływ na funkcje reprodukcyjne w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych (szczegóły w punkcie 5.3 dokumentacji produktu). Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności zaprzestania karmienia piersią w przypadku rozpoczęcia terapii anastrozolem oraz rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli karmienie jest priorytetem. W trakcie konsultacji należy również omówić potencjalny wpływ anastrozolu na płodność, podkreślając brak kontrolowanych badań klinicznych u ludzi oraz konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii.
anastrozol, antykoncepcja, badanie na modelu zwierzęcym, badanie przedkliniczne, ciąża, funkcja reprodukcyjna, karmienie piersią, kontrolowane badanie kliniczne, laktacja, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, prokreacja, przeciwwskazanie do stosowania, tabletka powlekana, wiek rozrodczy, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simorion 10 mg
Lek Simorion zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (od 66,5 mg do 531,8 mg w zależności od dawki). Nie należy stosować go u osób z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciąża i karmienie piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania leku do mleka. Ponadto, stosowanie Simorionu jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir), które zwiększają AUC symwastatyny około pięciokrotnie, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Również jednoczesne podawanie z gemfibrozylem, cyklosporyną i danazolem jest zabronione ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych mięśniowych.
aminotransferazy, androgen syntetyczny, antybiotyki makrolidowe, antykoncepcja, choroby wątroby, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, czynność wątroby, danazol, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, endometrioza, enzymy wątrobowe, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, leki hepatotoksyczne, leki przeciwgrzybicze azolowe, leki przeciwzakrzepowe, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, parametry wątrobowe, symwastatyna, terapia hipolipemizująca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Estrofem 2 mg
W praktyce klinicznej preparat Estrofem zawierający 2 mg estradiolu półwodnego w tabletkach powlekanych jest przeciwwskazany w okresie ciąży oraz laktacji. Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę o konieczności przerwania terapii natychmiast po potwierdzeniu ciąży, niezależnie od jej zaawansowania. Dane epidemiologiczne nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego estradiolu w przypadku przypadkowego stosowania we wczesnej ciąży, jednak profilaktyka i edukacja pacjentki są kluczowe. W okresie karmienia piersią stosowanie Estrofemu jest również przeciwwskazane, a w razie konieczności terapii estrogenowej należy rozważyć przerwanie karmienia lub alternatywne metody żywienia dziecka.