Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Karczoch

Wpływ karczocha na płodność, ciążę i laktację

Karczoch (Cynara scolymus L.) jest substancją roślinną wykorzystywaną w wielu preparatach leczniczych. Jako składnik aktywny preparatów, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania przez kobiety w wieku rozrodczym, ciężarne oraz karmiące piersią. Kliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktów zawierających karczoch w tych grupach pacjentek są ograniczone, co implikuje określone zalecenia dla lekarzy przepisujących te preparaty.¹

Karczoch a ciąża

W przypadku produktów leczniczych zawierających wyciąg z karczocha, takich jak Cynacholin, nie są dostępne wystarczające dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży. Brak badań klinicznych i obserwacji prowadzonych na kobietach ciężarnych przyjmujących preparaty z karczochem uniemożliwia określenie potencjalnego ryzyka dla płodu. Z tego powodu, zgodnie z wytycznymi zawartymi w charakterystykach produktów leczniczych, nie zaleca się stosowania preparatów z karczochem w okresie ciąży.^{2 3}

W przypadku preparatu Hepatosan fix, zawierającego w swoim składzie ziele karczocha (0,4 g w saszetce), oficjalna rekomendacja jest bardziej rygorystyczna i jednoznacznie stwierdza, że produktu leczniczego nie należy stosować w okresie ciąży.⁴

Karczoch a laktacja

Podobnie jak w przypadku ciąży, brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających karczoch podczas karmienia piersią. Nie ma informacji odnośnie przenikania składników aktywnych karczocha do mleka matki i potencjalnego wpływu na organizm dziecka karmionego piersią. Ze względu na to ograniczenie, stosowanie preparatów zawierających karczoch, takich jak Cynacholin czy Cholitol, nie jest zalecane w okresie laktacji.^{5 6}

W przypadku produktu Hepatosan fix, ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu (zawiera oprócz karczocha również ziele i korzeń mniszka lekarskiego, liść mięty pieprzowej, ziele krwawnika i ziele dziurawca), istnieje jednoznaczne przeciwwskazanie do stosowania podczas karmienia piersią.⁷

Wpływ karczocha na płodność

Dostępne charakterystyki produktów leczniczych zawierających karczoch wskazują na brak badań dotyczących wpływu tej substancji na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. W przypadku produktu Cynacholin, dokumentacja wprost stwierdza, że nie badano wpływu na płodność.⁸ Podobnie, w przypadku preparatu Hepatosan fix, brak jest danych dotyczących wpływu na płodność.⁹

W charakterystyce produktu leczniczego Cholitol, który zawiera wyciąg z karczocha (Cynarae tinctura – 11 g) jako jeden z kilku składników (obok nalewek z ostryżu, mniszka lekarskiego, kozłka lekarskiego, mięty pieprzowej i pokrzyku wilczej jagody), również nie przedstawiono specyficznych informacji na temat wpływu na płodność.¹⁰

Zalecenia dla lekarzy

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających karczoch u kobiet w ciąży i karmiących piersią, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

• Preparaty zawierające karczoch nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży ze względu na brak danych potwierdzających ich bezpieczeństwo dla płodu^{11 12}
• Stosowanie preparatów zawierających karczoch w czasie laktacji również nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka matki^{13 14}
• W przypadku preparatu Hepatosan fix, przeciwwskazane jest stosowanie zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią¹⁵
• Brak jest danych dotyczących wpływu karczocha na płodność^{16 17}

W przypadku konieczności stosowania preparatów zawierających karczoch u kobiet w wieku rozrodczym, należy rozważyć zastosowanie odpowiedniej metody antykoncepcji. Jeżeli pacjentka planuje ciążę, zaleca się przerwanie stosowania preparatów zawierających karczoch przed poczęciem.

Należy również zwrócić uwagę na zawartość etanolu w preparatach z wyciągiem z karczocha, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka w przypadku ciąży i karmienia piersią. Przykładowo, produkty Cholitol i Cynacholin zawierają znaczące ilości etanolu (odpowiednio 58-63% V/V i 40-50% V/V), co dodatkowo uzasadnia przeciwwskazania do stosowania w tych okresach.^{18 19}