Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karczoch

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania karczocha

Produkty lecznicze zawierające karczoch (Cynara scolymus L.) wymagają zachowania szczególnych środków ostrożności podczas ich stosowania. Ostrzeżenia te różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej oraz składu poszczególnych preparatów, dlatego personel medyczny powinien zwrócić uwagę na specyfikę przepisywanego pacjentom leku zawierającego tę substancję aktywną.¹

Zawartość alkoholu w preparatach z karczochem

Preparaty płynne zawierające wyciągi z karczocha często zawierają znaczne ilości etanolu, co stanowi istotne ograniczenie w ich stosowaniu u niektórych grup pacjentów. W przypadku preparatu Cynacholin, dawka jednorazowa leku (2,5 ml) zawiera około 0,9 g etanolu, co stanowi odpowiednik około 9 ml wina i około 22 ml piwa.²

Z kolei preparat Cholitol, który zawiera m.in. nalewkę z karczocha (Cynarae tinctura), charakteryzuje się zawartością 58-63% (V/V) etanolu, co przekłada się na 370 mg etanolu w 25 kroplach (odpowiednik 9,38 ml piwa lub 3,91 ml wina) oraz 220 mg etanolu w 15 kroplach (odpowiednik 5,58 ml piwa lub 2,33 ml wina).³

Należy podkreślić, że preparaty zawierające karczoch w formie alkoholowej są przeciwwskazane dla osób z chorobą alkoholową.⁴ Dodatkowo, przepisując te preparaty, lekarz powinien uwzględnić zawartość etanolu u następujących grup pacjentów:

• kobiety w ciąży
• kobiety karmiące piersią
• dzieci
• pacjenci z grupy wysokiego ryzyka, tj. pacjenci z chorobami wątroby
• osoby z padaczką

⁵

Ograniczenia wiekowe stosowania preparatów z karczochem

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, preparaty zawierające karczoch podlegają ograniczeniom wiekowym. W przypadku Cynacholinu nie zaleca się stosowania u dzieci w wieku poniżej 12 lat.⁶

Podobnie w przypadku preparatu Hepatosan fix, który zawiera w swoim składzie ziele karczocha, stosowanie u dzieci poniżej 12 lat nie zostało ustalone ze względu na brak odpowiednich danych.⁷

Cholitol, zawierający nalewkę z karczocha, nie powinien być podawany dzieciom poniżej 14 lat z powodu braku danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tej grupie wiekowej.⁸

Interakcje i ostrzeżenia związane z preparatami złożonymi

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania preparatów złożonych zawierających karczoch wraz z innymi substancjami roślinnymi. Preparaty takie mogą wykazywać dodatkowe działania niepożądane związane z pozostałymi składnikami.

Przykładowo, Hepatosan fix zawiera oprócz ziela karczocha także ziele krwawnika, które może wpływać na jednocześnie prowadzoną terapię lekami przeciwzakrzepowymi oraz stosowanymi w niedociśnieniu lub nadciśnieniu tętniczym, szczególnie przy stosowaniu dawek większych niż zalecane.⁹

Dodatkowo, obecność liścia mięty pieprzowej w preparatach złożonych (jak Hepatosan fix) może stanowić przeciwwskazanie dla osób z chorobą refluksową ze względu na możliwość nasilenia objawów zgagi z powodu zawartości mentolu.¹⁰

W przypadku preparatów zawierających także ziele dziurawca, jak Hepatosan fix, należy pamiętać o możliwym działaniu fotouczulającym, szczególnie u osób nadwrażliwych. U osób o jasnej karnacji skóry podczas stosowania takich produktów leczniczych nie zaleca się ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV (np. solarium).¹¹

Przeciwwskazania w schorzeniach współistniejących

Wśród preparatów złożonych zawierających karczoch, szczególnej uwagi wymagają pacjenci z określonymi schorzeniami współistniejącymi. Preparaty zawierające dodatkowo mniszek lekarski (ziele i korzeń), jak Hepatosan fix, nie powinny być stosowane u pacjentów z następującymi schorzeniami:

• Niewydolność nerek
• Cukrzyca
• Niewydolność serca

Przeciwwskazania te wynikają z możliwego wystąpienia hiperkaliemii u tych pacjentów.¹²

Czas stosowania i konsultacja lekarska

Karczoch i preparaty go zawierające powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami. Preparaty takie jak Cholitol stosuje się doraźnie w niestrawności.¹³ W przypadku preparatów ziołowych zawierających karczoch, jak Hepatosan fix, w przypadku nieustąpienia objawów w ciągu 2-3 dni od momentu rozpoczęcia stosowania produktu leczniczego lub ich nasilenia się, należy skonsultować się z lekarzem.¹⁴