Interakcje
Karczoch
Karczoch (Cynara scolymus L.) stosowany w preparatach leczniczych, takich jak Cynacholin (wyciąg gęsty) i Cholitol (nalewka), nie wykazuje potwierdzonych interakcji lekowych w monoterapii. Jednak preparaty złożone, np. Hepatosan fix zawierający 0,4 g ziela karczocha na saszetkę wraz z innymi ziołami (mniszek lekarski, mięta pieprzowa, krwawnik, dziurawiec), mogą powodować istotne interakcje. Szczególnie ziele dziurawca wchodzi w interakcje o wysokim znaczeniu klinicznym, osłabiając działanie leków przeciwcukrzycowych, przeciwwirusowych, doustnych środków antykoncepcyjnych, cyklosporyny, warfaryny, teofiliny i digoksyny. Ponadto, łączenie preparatów zawierających dziurawiec z SSRI jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W przypadku preparatów zawierających garbniki, takich jak Hepatosan fix, zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu przy suplementacji preparatami żelaza, aby uniknąć tworzenia nieabsorbowalnych kompleksów z jonami żelaza.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Karczoch (Cynara scolymus L.) to substancja roślinna wykorzystywana w preparatach leczniczych, której potencjalne interakcje z innymi lekami stanowią istotny aspekt bezpieczeństwa farmakoterapii. W przypadku produktów zawierających wyciąg z karczocha, takich jak Cynacholin (w postaci wyciągu gęstego) czy Cholitol (zawierający nalewkę z karczocha – Cynarae tinctura), producenci nie wskazują na występowanie potwierdzonych interakcji lekowych.1 2
Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na produkty złożone, które oprócz karczocha zawierają inne składniki ziołowe mogące wchodzić w interakcje. Przykładem jest preparat Hepatosan fix, w którego skład wchodzi ziele karczocha (0,4 g na saszetkę) wraz z innymi surowcami roślinnymi jak ziele i korzeń mniszka lekarskiego, liść mięty pieprzowej, ziele krwawnika i ziele dziurawca.3
Interakcje związane z obecnością garbników
W przypadku produktów zawierających karczoch w połączeniu z innymi ziołami, które mogą zawierać garbniki, istnieje ryzyko tworzenia się nieabsorbowalnych kompleksów z jonami żelaza. Z tego powodu w przypadku przyjmowania preparatów żelaza, należy zachować co najmniej dwugodzinny odstęp między podaniem produktu zawierającego karczoch a suplementacją żelaza.4
Interakcje preparatów złożonych zawierających karczoch
W produkcie Hepatosan fix, zawierającym oprócz karczocha także ziele dziurawca, odnotowano możliwość występowania istotnych klinicznie interakcji. Dziurawiec może powodować osłabienie działania wielu leków, co wymaga szczególnej ostrożności przy równoczesnym stosowaniu:5
- Leków przeciwcukrzycowych – dziurawiec może zmniejszać ich skuteczność prowadząc do pogorszenia kontroli glikemii
- Leków przeciwwirusowych – możliwe zmniejszenie stężenia terapeutycznego i skuteczności
- Doustnych środków antykoncepcyjnych – osłabienie działania antykoncepcyjnego zwiększające ryzyko nieskuteczności
- Cyklosporyny – zmniejszenie biodostępności immunosupresanta
- Warfaryny – obniżenie efektu przeciwzakrzepowego
- Teofiliny – zmniejszenie skuteczności w leczeniu chorób układu oddechowego
- Digoksyny – zmniejszenie stężenia leku w surowicy krwi, co może prowadzić do nieskuteczności terapii
6
Nie zaleca się również łączenia preparatów zawierających dziurawiec z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.7
Z uwagi na potencjalne interakcje zawartego w Hepatosan fix ziela dziurawca, pacjent przyjmujący inne leki na receptę powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem tego produktu.8
Interakcje z alkoholem
Istotną kwestią jest zawartość etanolu w produktach z karczochem, co może prowadzić do interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych z innymi lekami oraz wpływać na bezpieczeństwo stosowania. Należy odnotować, że:9 10
- Preparat Cholitol zawiera 58-63% (V/V) etanolu
- Preparat Cynacholin zawiera 40-50% (V/V) etanolu
11 12
Wysoka zawartość alkoholu w preparatach z karczochem może prowadzić do następujących interakcji:
- Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy – nasilenie działania sedatywnego leków uspokajających, nasennych, przeciwlękowych, przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych
- Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 – możliwe zmiany w metabolizmie innych leków poprzez indukcję lub inhibicję enzymów wątrobowych
- Interakcje z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym – zwiększone ryzyko toksyczności lub zmniejszonej skuteczności
- Interakcje z lekami hepatotoksycznymi – zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby przy jednoczesnym przyjmowaniu preparatów alkoholowych
- Interakcje z disulfiramem i lekami wywołującymi reakcję disulfiramopodobną – ryzyko reakcji niepożądanych, w tym zaczerwienienia twarzy, nudności, wymiotów, bólu głowy, tachykardii
Tabela interakcji karczocha i preparatów złożonych
| Substancja lub grupa leków | Opis interakcji | Poziom istotności klinicznej | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Preparaty żelaza | Tworzenie nieabsorbowalnych kompleksów z żelazem z powodu obecności garbników | Umiarkowany | Zachować co najmniej 2 godziny odstępu między przyjmowaniem leków |
| Leki przeciwcukrzycowe | Zmniejszenie skuteczności przy łącznym podawaniu z preparatami zawierającymi dziurawiec | Wysoki | Unikać łącznego stosowania z produktami zawierającymi dziurawiec (np. Hepatosan fix) |
| Leki przeciwwirusowe | Osłabienie działania przy łącznym podawaniu z preparatami zawierającymi dziurawiec | Wysoki | Nie zaleca się łącznego stosowania |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej przy łącznym podawaniu z dziurawcem | Wysoki | Nie zaleca się łącznego stosowania, konieczne dodatkowe metody antykoncepcji |
| Cyklosporyna | Zmniejszenie biodostępności przy łącznym stosowaniu z dziurawcem | Wysoki | Przeciwwskazane łączne stosowanie |
| Warfaryna | Osłabienie działania przeciwzakrzepowego przy łącznym stosowaniu z dziurawcem | Wysoki | Unikać łącznego stosowania, konieczne monitorowanie INR |
| Teofilina | Zmniejszenie stężenia terapeutycznego przy łącznym stosowaniu z dziurawcem | Umiarkowany | Unikać łącznego stosowania |
| Digoksyna | Obniżenie stężenia w surowicy przy łącznym stosowaniu z dziurawcem | Wysoki | Unikać łącznego stosowania, konieczne monitorowanie stężenia leku |
| Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) | Ryzyko zespołu serotoninowego przy łącznym stosowaniu z dziurawcem | Wysoki | Przeciwwskazane łączne stosowanie |
| Alkohol i leki metabolizowane przez cytochrom P450 | Zmiany w metabolizmie leków przy łącznym stosowaniu z preparatami o wysokiej zawartości etanolu (Cholitol 58-63%, Cynacholin 40-50%) | Umiarkowany do wysokiego | Zachować ostrożność, możliwe dostosowanie dawki leków |
| Leki działające depresyjnie na OUN | Nasilenie działania sedatywnego przy łącznym stosowaniu z preparatami zawierającymi alkohol | Wysoki | Unikać łącznego stosowania |
| Disulfiram i leki wywołujące reakcję disulfiramopodobną | Ryzyko reakcji niepożądanych przy łącznym stosowaniu z preparatami zawierającymi alkohol | Wysoki | Przeciwwskazane łączne stosowanie |
Należy podkreślić, że dla preparatów zawierających wyłącznie wyciąg z karczocha, w dostępnych charakterystykach produktów leczniczych brak jest jednoznacznych danych dotyczących interakcji.13 14 Większość opisanych interakcji dotyczy preparatów złożonych zawierających karczoch w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi, jak ziele dziurawca w przypadku preparatu Hepatosan fix.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania