Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Przeciwwskazania do stosowania chlorowodorku hydroksyzyny w postaci tabletek powlekanych Hydroxyzinum Adamed (10 mg i 25 mg) obejmują szereg stanów klinicznych, w których podawanie leku może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie w procesie kwalifikacji pacjenta do terapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie hydroksyzyny jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – chlorowodorek hydroksyzyny. Przeciwwskazanie to dotyczy również pacjentów wykazujących reakcje nadwrażliwości na:²

• Cetyryzynę (metabolit hydroksyzyny)
• Inne pochodne piperazyny
• Aminofilinę
• Etylenodiaminę
• Substancje pomocnicze zawarte w preparacie

Warto zwrócić uwagę, że preparat zawiera laktozę jednowodną w ilości 22 mg w tabletce 10 mg oraz 55 mg w tabletce 25 mg, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.³

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami rytmu serca

Szczególnie istotną grupę przeciwwskazań stanowią stany związane z ryzykiem wydłużenia odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym. Hydroksyzyna nie powinna być stosowana u:⁴

• Pacjentów ze stwierdzonym nabytym wydłużeniem odstępu QT
• Pacjentów z wrodzonym wydłużeniem odstępu QT
• Pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, które obejmują:
  • Stwierdzoną chorobę układu krążenia
  • Znaczące zaburzenia elektrolitowe, w szczególności hipokaliemię i hipomagnezemię
  • Przypadki nagłej śmierci sercowej w wywiadzie rodzinnym
  • Występowanie znaczącej bradykardii

Interakcje lekowe jako przeciwwskazanie

Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów stosujących jednocześnie leki, które:⁵

• Wydłużają odstęp QT w zapisie EKG
• Wywołują lub mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes

Jednoczesne stosowanie takich leków z hydroksy̱zyną może prowadzić do sumowania się niekorzystnych efektów kardiologicznych i zwiększać ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażających życiu arytmii.

Przeciwwskazania chorobowe

Hydroksyzyna jest również przeciwwskazana u pacjentów z rozpoznaną porfirią. Jest to istotne przeciwwskazanie z uwagi na fakt, że lek może nasilać objawy tej choroby metabolicznej i potencjalnie prowadzić do zaostrzenia jej przebiegu.⁶

Przeciwwskazania związane z ciążą i laktacją

Stosowanie hydroksyzyny jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią. W obu tych stanach fizjologicznych podawanie leku wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych u płodu lub niemowlęcia karmionego piersią.⁷

W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym należy rozważyć potencjalne ryzyko zajścia w ciążę i poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii hydroksy̱zyną.

Szczególne grupy pacjentów wymagające rozwagi

Pomimo braku bezwzględnych przeciwwskazań, szczególną ostrożność należy zachować przy kwalifikacji do leczenia hydroksy̱zyną następujących grup pacjentów:

• Pacjenci w podeszłym wieku – z uwagi na zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na metabolizm leku
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – z powodu możliwej kumulacji leku i jego metabolitów
• Pacjenci z jaskrą – z uwagi na potencjalne działanie antycholinergiczne
• Pacjenci z przerostem prostaty – ze względu na ryzyko nasilenia retencji moczu

W przypadku tych grup pacjentów, decyzja o rozpoczęciu terapii powinna być podjęta po starannej analizie stosunku korzyści do ryzyka, a w razie wdrożenia leczenia, konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.