Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna, będąca składnikiem aktywnym leku Hydroxyzinum Adamed, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Poszczególne typy interakcji różnią się ich znaczeniem klinicznym i wpływem na terapię, co wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego lek.¹

Połączenia przeciwwskazane

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Do tej grupy należą:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)
• Metadon

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z wymienionymi lekami istotnie zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i jest bezwzględnie przeciwwskazane.³

Połączenia niezalecane

Betahistyna i inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna działa antagonistycznie do tych substancji, co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności terapeutycznej.⁴

Inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO) – należy unikać równoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i potencjalnie niebezpiecznych interakcji.⁵

Testy alergiczne i testy prowokacji oskrzeli – leczenie hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed wykonaniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzeli z metacholiną. Wynika to z konieczności uniknięcia wpływu hydroksyzyny na wyniki tych badań, co mogłoby prowadzić do fałszywych rezultatów.⁶

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Leki wywołujące bradykardię i hipokaliemię – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z tymi lekami, gdyż może to zwiększać ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca.⁷

Leki działające hamująco na OUN – hydroksyzyna może nasilać działanie leków wpływających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy oraz leków o działaniu przeciwcholinergicznym. W przypadku konieczności łączenia tych leków należy dostosować dawkę indywidualnie, uwzględniając potencjalne nasilenie działania sedacyjnego.⁸

Fenytoina – w badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna może zmniejszać przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co może mieć istotne znaczenie kliniczne u pacjentów z padaczką leczonych fenytoiną.⁹

Cymetydyna – udowodniono, że podanie cymetydyny w dawce 600 mg dwa razy na dobę powoduje zwiększenie stężenia hydroksyzyny w osoczu o 36% oraz zmniejszenie maksymalnego stężenia głównego metabolitu hydroksyzyny, cetyryzyny, o 20%. Należy mieć na uwadze możliwość nasilenia działania hydroksyzyny przy jednoczesnym stosowaniu z cymetydyną.¹⁰

Adrenalina – hydroksyzyna przeciwdziała wzrostowi ciśnienia krwi wywołanemu działaniem adrenaliny, co może mieć znaczenie kliniczne w sytuacjach nagłych wymagających podania adrenaliny.¹¹

Tiazydowe leki moczopędne – należy unikać jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe (szczególnie hipokaliemię), takimi jak tiazydowe leki moczopędne. Kombinacja tych leków może zwiększać ryzyko wystąpienia opornych na leczenie zaburzeń rytmu serca.¹²

Interakcje enzymatyczne

Hydroksyzyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami na poziomie metabolizmu wątrobowego, co wymaga szczególnej uwagi:

Substraty izoenzymu CYP2D6 – hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 µg/ml) i w dużych dawkach może powodować interakcje z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym.¹³ Do najważniejszych substratów CYP2D6 należą:

• Beta-adrenolityki (metoprolol, propafenon, tymolol)
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI (fluoksetyna, fluwoksamina)
• Leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, klomipramina, dezypramina, duloksetyna, imipramina, paroksetyna, wenlafaksyna)
• Leki przeciwpsychotyczne (arypiprazol, haloperydol, rysperydon, tiorydazyna)
• Inne leki: kodeina, dekstrometorfan, flekainid, meksyletyna, ondansetron, tamoksyfen, tramadol

Metabolizm hydroksyzyny – hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Podczas jednoczesnego stosowania leków będących silnymi inhibitorami tych enzymów można spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi.¹⁴

Do silnych inhibitorów CYP3A4/5 zalicza się m.in.:

• Antybiotyki makrolidowe (telitromycyna, klarytromycyna)
• Leki przeciwwirusowe (delawirdyna)
• Leki przeciwpadaczkowe (styrypentol)
• Leki przeciwgrzybicze azolowe (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol)
• Inhibitory proteazy HIV (atazanawir, indynawir, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, lopinawir/rytonawir, sakwinawir/rytonawir i typranawir/rytonawir)

Silnymi inhibitorami dehydrogenazy alkoholowej są disulfiram i metronidazol.¹⁵

Nie oczekuje się interakcji hydroksyzyny z substratami CYP3A4/5. Jednocześnie, jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków, które są substratami dla izoenzymów 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450 oraz dla UDP-glukuronylotransferazy.¹⁶

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z alkoholem jest szczególnie niebezpieczne z uwagi na synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol znacząco nasila działanie sedacyjne hydroksyzyny, co może prowadzić do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji ruchowej, trudności w koncentracji oraz spowolnienia reakcji psychoruchowych.¹⁷

Skutki jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu mogą obejmować:

• Nasilone działanie sedacyjne i uspokajające
• Istotne pogorszenie funkcji poznawczych
• Zaburzenia koordynacji ruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Zwiększone ryzyko wypadków, szczególnie podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń mechanicznych
• Potencjalne zaburzenia oddychania przy wyższych dawkach obu substancji

Z uwagi na powyższe, podczas leczenia hydroksyzyną należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu. Pacjenci powinni zostać wyraźnie poinformowani o zagrożeniach wynikających z łączenia hydroksyzyny z alkoholem.

Tabela interakcji leku Hydroxyzinum Adamed

Przed wykonaniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzeli z metacholiną należy przerwać podawanie hydroksyzyny na co najmniej 5 dni, aby uniknąć wpływu leku na wyniki tych badań.¹⁸