toksyczność nerkowa
Toksyczność nerkowa, znana również jako nefrotoksyczność, odnosi się do stanu, w którym nerki ulegają uszkodzeniu pod wpływem substancji szkodliwych, prowadząc do zaburzenia ich funkcji. Nerki, jako główny narząd odpowiedzialny za filtrację krwi i usuwanie toksyn z organizmu, są szczególnie narażone na działanie różnych związków chemicznych.
Substancje nefrotoksyczne mogą pochodzić z różnych źródeł, w tym z leków (np. aminoglikozydy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre antybiotyki, leki immunosupresyjne), metali ciężkich (ołów, rtęć, kadm), środków kontrastowych stosowanych w diagnostyce obrazowej, a także z niektórych toksyn środowiskowych i przemysłowych.
Mechanizmy toksyczności nerkowej obejmują bezpośrednie uszkodzenie komórek kanalików nerkowych, zaburzenia przepływu krwi przez nerki, tworzenie złogów kryształów w kanalikach nerkowych oraz reakcje immunologiczne. Klinicznie nefrotoksyczność może manifestować się jako ostre uszkodzenie nerek (AKI) lub przewlekła choroba nerek (CKD), w zależności od czasu ekspozycji i charakteru substancji toksycznej.
Diagnostyka toksyczności nerkowej opiera się na ocenie funkcji nerek poprzez badania biochemiczne krwi (mocznik, kreatynina, GFR) i moczu (obecność białka, krwi, cukru), a także na obrazowaniu (USG, tomografia komputerowa) oraz w niektórych przypadkach biopsji nerki. Zapobieganie obejmuje monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących potencjalnie nefrotoksyczne leki, odpowiednie nawodnienie oraz unikanie łączenia kilku substancji o działaniu nefrotoksycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dailiport 1 mg
Badania przedkliniczne takrolimusu wykazały, że nerki i trzustka są głównymi narządami podatnymi na toksyczność tego leku immunosupresyjnego, co potwierdzono u szczurów i pawianów. Dodatkowo, u szczurów zaobserwowano toksyczne działanie na układ nerwowy i oczy. W zakresie kardiotoksyczności, u królików po dożylnym podaniu takrolimusu stwierdzono odwracalne zmiany, a szybkie podanie w dawkach 0,1–1,0 mg/kg masy ciała powodowało wydłużenie odstępu QTc w EKG, przy maksymalnych stężeniach leku przekraczających 150 ng/ml, co jest ponad 6-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne w transplantologii. Te dane sugerują, że ryzyko kardiotoksyczności przy standardowych dawkach klinicznych jest znacznie niższe niż w warunkach eksperymentalnych.
astenozoospermia, działania niepożądane neurologiczne, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kardiotoksyczność, lek immunosupresyjny, monitorowanie funkcji nerek, neurotoksyczność, oligospermia, stężenie takrolimusu, takrolimus, takrolimus o przedłużonym działaniu, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wpływ na płodność męską, wydłużenie QTc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 100 mg + 25 mg
W badaniach przedklinicznych leku Losartan Hydrochlorotiazyd Krka nie wykazano istotnego ryzyka genotoksycznego ani farmakologicznego dla ludzi. Przewlekłe podawanie skojarzenia losartan/hydrochlorotiazyd przez okres do 6 miesięcy u szczurów i psów ujawniło głównie efekty toksyczne związane z losartanem, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, wzrost stężenia azotu mocznikowego oraz sporadyczne podwyższenie kreatyniny w surowicy. Zaobserwowano również zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia.
azot mocznikowy, badanie farmakologiczne, błona śluzowa, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, kreatynina, krwinki czerwone, losartan hydrochlorotiazyd, nadliczbowe żebra, nadżerka, owrzodzenie, śmierć płodu, teratogenność, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Terapia produktem leczniczym Tenofovir disoproxil Accordpharma powinna być prowadzona przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawce 245 mg (1 tabletka) dla dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥35 kg), przyjmowanych raz na dobę doustnie z posiłkiem. Dla dzieci w wieku 2–<12 lat i masie ciała <17 kg lub mających trudności z połykaniem tabletek dostępna jest forma granulatu o stężeniu 33 mg/g. Przed rozpoczęciem leczenia u dzieci z przewlekłym HBV i wyrównaną czynnością wątroby konieczne jest obserwowanie trwałego wzrostu aktywności AlAT przez co najmniej 6 miesięcy (HBeAg dodatni) lub 12 miesięcy (HBeAg ujemny). Długość terapii powinna być dostosowana do statusu serologicznego pacjenta, z uwzględnieniem serokonwersji HBe i HBs oraz ryzyka nawrotu wirusologicznego, co wymaga regularnego monitorowania AlAT i miana DNA HBV.
aktywność AlAT, dysfagia, granulat leku, HBeAg, marskość wątroby, miano DNA HBV, nawrót wirusologiczny, niewyrównana choroba wątroby, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusa, supresja wirusologiczna, tabletka powlekana, tenofowir disoproksyl, tenofowir dizoproksyl, toksyczność nerkowa, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Sumatryptan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sumatryptan, stosowany w terapii migreny, wykazuje brak działania genotoksycznego i karcynogennego w badaniach przedklinicznych zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych. W dawkach terapeutycznych nie stwierdzono toksyczności ostrej ani przewlekłej. W przypadku terapii złożonej sumatryptanem i naproksenem (Frimig Duo), toksyczność po wielokrotnym podaniu doustnym u myszy była związana głównie z naproksenem, obejmując narządy takie jak przewód pokarmowy i nerki, z większą wrażliwością samic, co koreluje z około 1,5-krotnie wyższą ekspozycją (Cmax). Wpływ na płodność wykazywał zależność od drogi podania i ekspozycji – doustne podanie sumatryptanu w dawkach powodujących około 200-krotnie wyższe stężenia w osoczu niż u ludzi skutkowało zmniejszeniem zdolności do inseminacji u szczurów, podczas gdy podanie podskórne przy ekspozycji około 150-krotnie wyższej nie wykazywało takiego efektu. W badaniach na królikach obserwowano śmiertelność zarodków bez wyraźnych wad teratogennych, a w przypadku Frimig Duo stwierdzono toksyczne działanie na matkę, zmniejszenie masy płodu oraz zwiększenie liczby resorpcji i utraty miotów, z nieznacznie podwyższoną częstością wybranych wad rozwojowych.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogenność, limfocyt krwi obwodowej, migrena, NOAEL, potencjał genotoksyczny, preparat złożony, przetrwały pień tętniczy, resorpcja zarodka, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodka, stężenie leku w osoczu, sumatryptan z naproksenem, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, wada rozwojowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Grindeks 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny wykazały toksyczność narządową, głównie wątroby i nerek, przy ekspozycji ustrojowej przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia człowieka, natomiast przy 19-krotnym przekroczeniu dawki terapeutycznej nie zaobserwowano istotnych efektów toksycznych. U szczurów stwierdzono zmiany w budowie siekaczy przy ekspozycji 67-krotnie wyższej niż kliniczna, jednak ich znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. U psów przy około 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej odnotowano przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, zaburzenia oddechowe) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, podczas gdy przy 6-krotnym przekroczeniu dawki nie obserwowano takich zmian. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był istotny jedynie u szczurów przy ekspozycji 58-krotnie przekraczającej dawkę kliniczną, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi.
ataksja, drżenie, działanie hepatotoksyczne, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rak wątroby, siekacz, sytagliptyna, toksyczność mięśniowa, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność neurologiczna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, układ autonomiczny, uszkodzenie OUN, wskaźnik mleko/osocze, wymioty, wzmożone ślinienie, zaburzenie koordynacji, zaburzenie oddychania, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tarsime 250 mg
Przedawkowanie cefuroksymu w formie tabletek powlekanych Tarsime (125 mg, 250 mg, 500 mg) niesie ryzyko poważnych powikłań neurologicznych, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Objawy toksyczności obejmują encefalopatię, drgawki (w tym napady toniczno-kloniczne), śpiączkę oraz pogorszenie funkcji nerek (oliguria, anuria). Nawet standardowe dawki terapeutyczne mogą wywołać objawy przedawkowania u chorych z upośledzoną funkcją nerek, co podkreśla konieczność precyzyjnego dostosowania dawkowania zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Medical Valley 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone na modelach zwierzęcych, w tym u małp i królików. U ciężarnych samic małp obserwowano poważne wady wrodzone potomstwa, takie jak atrezja odbytu, liczne deformacje kończyn (w tym oligo- i polidaktylia) oraz zmiany narządów wewnętrznych. U królików dawki 10 i 20 mg/kg/dobę powodowały brak płata środkowego płuc oraz przemieszczenie nerek, a także zmiany w tkankach miękkich i szkielecie płodów. Toksyczność ostra u gryzoni ujawniła dawki letalne powyżej 2000 mg/kg/dobę, natomiast długoterminowe podawanie szczurzym dawkom 75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni skutkowało odwracalnym zwiększeniem mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotności ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC. U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały ciężką toksyczność hematologiczną i immunologiczną, natomiast dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku i atrofie grasicy, przy dawce 1 mg/kg/dobę obserwowano łagodny spadek leukocytów, co odpowiada dawce stosowanej u ludzi.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, AUC, chłoniak myszy, embriotoksyczność, funkcja nerek, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, limfocyt ludzki, mineralizacja miedniczek nerkowych, morfologia krwi, mutacja bakteryjna, NOAEL, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuc, płytka krwi, polidaktylia, potencjał mutagenny, przemieszczenie nerki, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko teratogenne, szpik kostny, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozwojowa, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ewerolimusu, obejmujące badania toksyczności wielokrotnej, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy ekspozycji terapeutycznej. Toksyczność obserwowano głównie przy dawkach przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Główne narządy docelowe toksyczności to układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (akumulacja makrofagów), trzustka (degranulacja komórek zewnątrzwydzielniczych i zwyrodnienie komórek Langerhansa) oraz oczy (zmętnienia soczewki u szczurów). Zmiany nerkowe były nieznaczne i ograniczone do szczurów i myszy. Ewerolimus może zaostrzać współistniejące choroby, takie jak przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, zakażenia wirusowe i pasożytnicze oraz zmiany skórne, co obserwowano przy dawkach terapeutycznych lub wyższych.
działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, kokcydioza, makrofagi pęcherzykowe, morfologia jąder, narządy docelowe toksyczności, płodność samców, późna resorpcja, przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodów, stężenie testosteronu, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wady wrodzone, wirus Coxsackie, wodonercze, zanik macicy, zwyrodnieniowe zmiany jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glatiramer acetate Teva 40 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące octanu glatirameru, uzyskane w standardowych badaniach farmakologicznych, nie wskazują na istotne zagrożenia dla pacjentów. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u szczurów i małp obserwowano tworzenie złogów kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych, jednak w długoterminowym badaniu 2-letnim na szczurach nie potwierdzono obecności tych złogów. Reakcje anafilaktyczne występowały u zwierząt uczulonych na lek (świnki morskie, myszy), choć ich znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. Częste były także reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, zgodne z obserwacjami klinicznymi u pacjentów. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów podawano dawki ≥ 6 mg/kg/dobę (2,83-krotność maksymalnej zalecanej dawki dla człowieka 60 kg w przeliczeniu na mg/m²), co skutkowało niewielkim, ale statystycznie istotnym zmniejszeniem przyrostu masy ciała potomstwa, bez innych istotnych zaburzeń rozwojowych czy behawioralnych.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, genotoksyczność, kłębuszek nerkowy, margines bezpieczeństwa, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, octan glatirameru, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozwój behawioralny, toksyczność miejscowa, toksyczność nerkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość, złogi kompleksów immunologicznych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania połączenia losartanu potasowego z hydrochlorotiazydem (50 mg + 12,5 mg) wskazują na brak istotnych zagrożeń dla populacji ludzkiej, potwierdzonych w badaniach farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności przewlekłej. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, podawanie leku drogą doustną przez okres do 6 miesięcy wykazało głównie zmiany wywołane przez losartan, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy krwi. Zmiany te mają istotne znaczenie kliniczne i są zgodne z farmakologicznym działaniem obu składników. Ponadto, obserwowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia, co wymaga uwagi podczas stosowania Lozap HCT.
azot mocznikowy, błona śluzowa, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kreatynina w surowicy, losartan potasowy z hydrochlorotiazydem, Lozap HCT, nadliczbowe żebra, nadżerki przewodu pokarmowego, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, przewód pokarmowy, śmiertelność płodowa, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Fenoksyetanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenoksyetanol, powszechnie stosowany w preparatach antyseptycznych do dezynfekcji skóry, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Toksyczność ostra po podaniu doustnym u szczurów wynosi LD50 1,3-3,4 g/kg m.c., a u myszy 933 mg/kg m.c., natomiast po aplikacji skórnej LD50 przekracza 14 g/kg m.c. u szczurów i wynosi 5 ml/kg m.c. u królików, co wskazuje na bardzo niską toksyczność miejscową. W badaniach przewlekłych doustne podawanie fenoksyetanolu w dawce 400 mg/kg/dobę przez 90 dni u szczurów wywołało toksyczność nerkową i zmiany behawioralne, a u królików dawki >100 mg/kg/dobę przez 10 dni spowodowały hemolizę. Jednakże miejscowe stosowanie preparatów zawierających fenoksyetanol i oktenidynę nie wywoływało reakcji toksycznych ani na błonach śluzowych, ani na uszkodzonej skórze zwierząt, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych (do 2% stężenia). Fenoksyetanol nie wykazuje działania teratogennego ani embriotoksycznego, co potwierdzono w badaniach na ciężarnych królikach i szczurach, a także nie wpływa negatywnie na rozrodczość kolejnych pokoleń szczurów.
aberracje chromosomowe, aplikacja na skórę, dawka śmiertelna, działanie drażniące, działanie pierwotnie drażniące, działanie podrażniające, działanie teratogenne, działanie uczulające, fenoksyetanol, hemoliza, hemoliza erytrocytów, mutacje genowe, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja zwrotna, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, uszkodzenie skóry, worek spojówkowy - Leksykon substancji czynnych
Cefazolina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cefazoliny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 po podaniu dożylnym w zakresie 2200-3900 mg/kg masy ciała, zależnie od gatunku zwierzęcia (szczury: 2400-3700 mg/kg). Wielokrotne podawanie cefazoliny psom i szczurom przez okres 1-6 miesięcy nie powodowało istotnych zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych. Jednakże obserwowano specyficzne efekty narządowe, takie jak uszkodzenia mięśni u psów po podaniu domięśniowym oraz nefrotoksyczność u królików, która nie występowała u psów i szczurów. Dodatkowo, cefazolina wykazywała niewielki potencjał neurotoksyczny w badaniach na królikach, a jej tolerancja w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego była niska. Badania reprodukcyjne u szczurów z wysokimi dawkami (500 mg i 1 g/kg m.c.) nie wykazały wpływu na płodność, rozwój płodu ani teratogenności.
cefazolina, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, LD50, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, płodność, podanie domięśniowe, podanie dożylne, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie mięśni, wpływ na rozrodczość, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Panoprist 4 mg + 1,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Panoprist, zawierającego 4 mg erbuminy peryndoprylu oraz 1,25 mg indapamidu, wykazały, że toksyczność skojarzenia jest nieznacznie wyższa niż poszczególnych składników stosowanych oddzielnie. Niemniej jednak działania toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano specyficzne efekty toksyczne zależne od gatunku: brak nasilenia toksyczności nerkowej u szczurów, toksyczność przewodu pokarmowego u psów oraz nasilone objawy toksyczności u samic szczurów przy stosowaniu produktu złożonego w porównaniu do monoterapii peryndoprylem.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, indapamid, margines bezpieczeństwa, peryndopryl, potencjał genotoksyczny, produkt złożony, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, wada rozwojowa, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Salofalk 4 g/60 ml
Przedawkowanie mesalazyny zawartej w zawiesinie doodbytniczej Salofalk (4 g mesalazyny w 60 ml zawiesiny) nie wykazuje jednoznacznych dowodów na toksyczność narządową, zwłaszcza w obrębie nerek i wątroby. Pomimo ograniczonych danych klinicznych, zaleca się kompleksowe monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR, badanie ogólne moczu) oraz wątroby (ALT, AST, bilirubina, fosfataza alkaliczna) u pacjentów po przedawkowaniu. Należy również uwzględnić potencjalne reakcje na substancje pomocnicze, takie jak pirosiarczyn potasu (280,8 mg) i benzoesan sodu (60 mg), które mogą wywołać reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u osób z astmą lub alergiami. Monitorowanie elektrolitów i stanu nawodnienia jest wskazane ze względu na możliwość zaburzeń równowagi elektrolitowej przy znacznym przedawkowaniu.
badanie ogólne moczu, benzoesan sodu, działanie toksyczne, elektrolity surowicy, fosfataza alkaliczna, funkcja nerek, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, kreatynina mocznik GFR, kwas 5-aminosalicylowy, leczenie objawowe, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, parametry życiowe, pirosiarczyn potasu, płukanie żołądka, przedawkowanie mesalazyny, reakcja nadwrażliwości, stan nawodnienia, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność wątrobowa, węgiel aktywowany, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawiesina doodbytnicza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pentasa 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne mesalazyny w preparacie Pentasa 500 mg wykazały, że głównym działaniem niepożądanym jest nefrotoksyczność obserwowana u wszystkich badanych gatunków zwierząt laboratoryjnych. Jednak dawki bezobjawowe (NOAEL) u szczurów i małp były 2-7,2 razy wyższe niż stosowane u ludzi dawki terapeutyczne, co wskazuje na stosunkowo bezpieczny profil nefrotoksyczności w warunkach klinicznych. Nie zaobserwowano istotnych toksycznych efektów na przewód pokarmowy, wątrobę ani układ krwiotwórczy. Kompleksowa ocena genotoksyczności nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów związanych z mesalazyną.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, hepatotoksyczność, mesalazyna, mutacja genowa, nefrotoksyczność, NOAEL, Pentasa, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, przebieg ciąży, przewód pokarmowy, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, test mutagenności, toksyczność nerkowa, układ krwiotwórczy, zmiany hematologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Skudexa 75 mg + 25 mg
Skudexa, zawierająca 75 mg tramadolu chlorowodorku i 25 mg deksketoprofenu w formie granulatu do roztworu doustnego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, klasyfikowanych zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, senność, ból głowy) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), występujące bardzo często (≥1/10). Inne działania, takie jak reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (niepokój, splątanie, halucynacje), czy zmiany w morfologii krwi (niedokrwistość, neutropenia, trombocytopenia) mają częstość od rzadkiej do nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko działań niepożądanych u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, chorobami układu krążenia oraz z historią reakcji alergicznych.
astenia, deksketoprofen, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, drgawki, granulat do sporządzania roztworu doustnego, halucynacje, hiperkaliemia, morfologia krwi, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśni, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parestezje, poziom bilirubiny, poziom kreatyniny, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, toksyczność nerkowa, tramadolu chlorowodorek, trombocytopenia, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia nastroju, zaburzenia rytmu serca, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół odstawienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan HCT Fair-Med 160 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu przeprowadzone na szczurach i małpach szerokonosych wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki. Objawy nefropatii z bazofilią cewek nerkowych, podwyższone stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w osoczu oraz zmiany w objętości i składzie elektrolitów moczu pojawiały się przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednik 0,9× MRHD walsartanu i 3,5× MRHD hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3× MRHD walsartanu i 1,2× MRHD hydrochlorotiazydu). Dodatkowo, duże dawki powodowały istotne zmiany hematologiczne, takie jak anemia (zmniejszenie erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), obserwowane przy 100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (3,0× MRHD i 12× MRHD) oraz 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,9× MRHD i 3,5× MRHD). Wysokie dawki indukowały także uszkodzenia błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna, jednak te efekty nie mają znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina w osoczu, mocznik w osoczu, morfologia krwi, nefropatia z bazofilią, objętość moczu, parametr hematologiczny, potas w surowicy, renina, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, układ krwiotwórczy, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Livazo 2 mg
Przedkliniczne badania pitawastatyny, substancji czynnej leku Livazo, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka w zakresie farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozród. W badaniach na małpach zaobserwowano markery toksyczności nerkowej przy dawkach przekraczających maksymalną dawkę u ludzi (4 mg/dobę), co może być związane z unikalnym metabolizmem i wydalaniem leku u tego gatunku. W związku z tym ryzyko nefrotoksyczności u ludzi jest niskie, choć nie można go całkowicie wykluczyć. Pitawastatyna nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak przy wysokich dawkach (1 mg/kg mc./dobę u szczurów, około 4-krotnie wyższych niż u ludzi) stwierdzono toksyczność u matek i zwiększoną śmiertelność płodów i noworodków, co ma znaczenie dla stosowania w okresie okołoporodowym.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja, genotoksyczność, mikrosomy wątroby, okres okołoporodowy, pitawastatyna, płodność, potencjał teratogenny, śmierć płodu, śmiertelność, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, trzeci trymestr, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Livazo 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pitawastatyny, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozród, nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu preparatu Livazo. W badaniach na małpach zaobserwowano markery nefrotoksyczności przy ekspozycji przekraczającej dawkę maksymalną u ludzi (4 mg/dobę), co może być związane z unikalnym metabolizmem i wydalaniem leku u tego gatunku. Metabolit specyficzny dla małp prawdopodobnie uczestniczy w nefrotoksycznym działaniu, jednak ryzyko kliniczne dla ludzi jest niskie, choć nie można go całkowicie wykluczyć.
AUC, badanie farmakologiczne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, marker toksyczności nerkowej, mikrosom wątroby, pitawastatyna, płodność, potencjał teratogenny, śmierć płodu, śmiertelność noworodkowa, śmiertelność płodowa, śmiertelność samic, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deferasirox MSN 90 mg
Analiza danych nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa deferazyroksu wykazała brak istotnego zagrożenia dla człowieka, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach na zwierzętach. Główne działania toksyczne obejmowały nefrotoksyczność, prawdopodobnie związaną z usuwaniem żelaza u zwierząt bez obciążenia żelazem, oraz zmętnienie soczewki (zaćmę) obserwowane u dorosłych i młodych zwierząt. Badania genotoksyczności wykazały negatywne wyniki in vitro (test Amesa i aberracji chromosomalnych), natomiast in vivo stwierdzono powstawanie mikrojąder w szpiku kostnym szczurów bez obciążenia żelazem przy podaniu dawek śmiertelnych, efekt nieobecny u zwierząt z nadmiarem żelaza. Dwuletnie badanie na szczurach oraz sześciomiesięczne badanie na transgenicznych myszach p53+/- nie wykazały działania rakotwórczego deferazyroksu.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Salofalk 500 500 mg
Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej w leku Salofalk 500 (500 mg mesalazyny w czopkach), stanowi potencjalnie poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji. Dostępne dane kliniczne nie wskazują na specyficzną toksyczność narządową, w tym uszkodzenie nerek czy wątroby, nawet przy wysokich dawkach doustnych. Objawy przedawkowania obejmują głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej oraz potencjalne objawy neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy. Przedawkowanie doodbytnicze jest mniej prawdopodobne, jednak wymaga równie starannej oceny klinicznej.
biegunka, ból głowy, czopek Salofalk, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, funkcja nerek, hepatotoksyczność, kwas 5-aminosalicylowy, monitorowanie funkcji nerek, nawodnienie dożylne, nudności, objawy neurologiczne, parametry wątrobowe, płukanie żołądka, przedawkowanie mesalazyny, równowaga wodno-elektrolitowa, toksyczność nerkowa, wątroba, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zawroty głowy