flawonoid
Flawonoidy to duża grupa związków organicznych, należących do polifenoli, naturalnie występujących w roślinach. Wykazują liczne właściwości prozdrowotne, w tym działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające, przeciwnowotworowe oraz ochronne dla układu sercowo-naczyniowego.
Pod względem struktury chemicznej flawonoidy zawierają dwa pierścienie fenolowe i jeden pierścień heterocykliczny. Dzielą się na kilka podgrup, takich jak flawony, flawonole, flawanony, antocyjanidyny, izoflawony i flawanole (katechiny). Różnorodność strukturalna wpływa na ich właściwości biologiczne i farmakokinetyczne.
W praktyce klinicznej flawonoidy wykorzystywane są m.in. w leczeniu chorób żylnych (diosmina, hesperydyna), zaburzeń mikrokrążenia oraz jako suplementy wzmacniające odporność. Badania wskazują, że dieta bogata w flawonoidy może zmniejszać ryzyko chorób przewlekłych, w tym chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów.
Mechanizmy działania flawonoidów obejmują modulację aktywności enzymów, hamowanie procesów zapalnych poprzez wpływ na cytokiny, zmiatanie wolnych rodników, ochronę przed stresem oksydacyjnym oraz regulację ekspresji genów. Te właściwości czynią z flawonoidów ważny element profilaktyki zdrowotnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lipa wielkolistna – Właściwości farmakokinetyczne
Produkt leczniczy Lipa Fix zawiera 1,5 g kwiatu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop. lub ich mieszaninę) w każdej saszetce i jest stosowany w formie naparu. Ze względu na złożony skład chemiczny kwiatu lipy, obejmujący flawonoidy, garbniki, olejki eteryczne oraz związki śluzowe, oraz formę podania, nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) oraz wytycznymi dotyczącymi rejestracji tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych, badania farmakokinetyczne nie są wymagane dla tego typu preparatów, co wynika z ich naturalnego pochodzenia i tradycyjnego zastosowania.
badanie farmakokinetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie terapeutyczne, ekstrakt, flawonoid, garbnik, kwiat lipy, lipa drobnolistna, lipa wielkolistna, napar, olejek eteryczny, parametr farmakokinetyczny, syntetyczny produkt leczniczy, tradycyjna medycyna ziołowa, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, uproszczona procedura rejestracyjna, zioła do zaparzania, związek śluzowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aflavic Max 1000 mg
Lek Aflavic Max zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy w formie tabletek i ma jedno podstawowe przeciwwskazanie – nadwrażliwość na diosminę lub substancje pomocnicze. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku reakcji na flawonoidy, oraz poinformowanie pacjenta o konieczności przerwania leczenia w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak wysypka, świąd, rumień, obrzęk naczynioruchowy, trudności w oddychaniu czy reakcje anafilaktyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną nadwrażliwość na składniki pomocnicze, których wykaz znajduje się w punkcie 6.1 charakterystyki produktu leczniczego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Veinofytil 21 mg glikozydów triterpenowych w przeliczeniu na protoescygeninę
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z nasienia kasztanowca, stosowanego w leku Veinofytil (192-258 mg wyciągu suchego, odpowiadające 21 mg glikozydów triterpenowych w przeliczeniu na protoescygeninę), wskazują na niski poziom toksyczności zarówno przy ostrej, jak i przewlekłej ekspozycji doustnej. Długotrwałe doświadczenie kliniczne potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Wyniki testu Amesa dotyczące potencjału genotoksycznego są niejednoznaczne, co przypisuje się obecności kemferolu – flawonoidu o różnorodnych działaniach biologicznych, jednak brak jednoznacznych dowodów na genotoksyczność w kontekście klinicznym.
badanie kancerogenności, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, flawonoid, glikozydy triterpenowe, kancerogenność, kemferol, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, protoescygenina, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z nasienia kasztanowca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bilomag 80 mg
Bilomag to tradycyjny produkt leczniczy roślinny zawierający 80 mg standaryzowanego wyciągu suchego z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L., folium) o współczynniku DER 40-50:1. Każda kapsułka dostarcza 17,6-21,6 mg flawonoidów (glikozydy flawonowe), 2,2-2,7 mg ginkgolidów A, B i C oraz 2,1-2,6 mg bilobalidu, które wykazują działanie antyoksydacyjne, naczynioochronne, przeciwzapalne oraz neuroprotekcyjne. Lek jest wskazany w łagodnych zaburzeniach krążenia obwodowego, manifestujących się uczuciem zimna kończyn, co wiąże się z poprawą mikrokrążenia i ukrwienia tkanek obwodowych. Ponadto, Bilomag stosowany jest pomocniczo w niewielkim obniżeniu sprawności umysłowej związanej z wiekiem, wspierając funkcje poznawcze i ukrwienie mózgu u osób starszych, bez cech patologii neurodegeneracyjnych.
bilobalid, działanie naczynioochronne, działanie neuroprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, flawonoid, funkcja poznawcza, ginkgo biloba, ginkgolid, komórka nerwowa, laktoza jednowodna, mikrokrążenie, miłorząb japoński, naczynia krwionośne, naczynia obwodowe, nietolerancja laktozy, obniżenie sprawności umysłowej, ukrwienie kończyn, ukrwienie mózgu, właściwość antyoksydacyjna, właściwość neuroprotekcyjna, wyciąg suchy, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenie krążenia obwodowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabletki tonizujące Labofarm –
Tabletki tonizujące Labofarm zawierają ekstrakty roślinne: kwiatostan głogu (150 mg), owoc głogu (30 mg), ziele serdecznika (100 mg) oraz ziele nostrzyka (40 mg). Każda tabletka dostarcza 0,02-0,5 mg kumaryn oraz co najmniej 1,25 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd. Preparat może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego (dyskomfort w jamie brzusznej, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia trawienia) oraz układu immunologicznego (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk, rzadko reakcje anafilaktyczne). Częstość występowania tych działań jest nieznana z powodu ograniczonych danych klinicznych. Ze względu na obecność kumaryn, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia oraz stosujących leki przeciwzakrzepowe, a flawonoidy mogą potencjalnie wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami metabolizowanymi przez podobne szlaki enzymatyczne.
biegunka, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort jamy brzusznej, ekstrakt roślinny, flawonoid, hiperozyd, kumaryna, kwiatostan głogu, lek przeciwzakrzepowy, Melilotus officinalis, nudność, obrzęk, owoc głogu, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna uogólniona, reakcja anafilaktyczna, świąd, szlak enzymatyczny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie trawienia, ziele nostrzyka, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Hiperozyd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hiperozyd, będący głównym flawonoidem w liściach brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.), stanowi aktywny składnik preparatów moczopędnych stosowanych w terapii układu moczowego. W łyżce zawierającej około 2,9 g rozdrobnionych liści brzozy znajduje się około 43,5 mg hiperozydu, co stanowi istotną dawkę wpływającą na funkcje nerek i dróg moczowych. Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa, preparaty te nie są zalecane u dzieci poniżej 12. roku życia. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów takich jak gorączka, ból podczas mikcji, trudności w oddawaniu moczu oraz obecność krwi w moczu, które mogą wskazywać na infekcje, stany zapalne lub inne poważne schorzenia układu moczowego.
- Leksykon substancji czynnych
Głóg – Interakcje
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne z lekami kardiologicznymi, zwłaszcza glikozydami nasercowymi (np. digoksyną), beta-blokerami oraz innymi lekami hipotensyjnymi, co może prowadzić do nasilenia działania kardiotropowego i hipotensyjnego. W przypadku glikozydów nasercowych ryzyko synergizmu jest wysokie, dlatego łączenie preparatów zawierających głóg z tymi lekami jest niewskazane. Ponadto, preparaty z głogiem mogą nasilać działanie leków przeciwkrzepliwych (antagonistów witaminy K, NOAC) ze względu na obecność kumaryn i flawonoidów, co zwiększa ryzyko krwawień. W terapii uspokajającej głóg w połączeniu z innymi roślinnymi środkami uspokajającymi (kozłek lekarski, melisa, chmiel) może potęgować sedację, dlatego nie zaleca się ich stosowania razem z syntetycznymi lekami uspokajającymi i nasennymi.
antagonista witaminy K, beta-bloker, ciśnienie tętnicze, digoksyna, działanie antykoagulacyjne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe dodatnie, działanie kardiotropowe, działanie przeciwkrzepliwe, działanie sedatywne, działanie synergistyczne, działanie toksyczne, działanie uspokajające, flawonoid, funkcja wątroby, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, głóg, hepatocyt, kozłek lekarski, krzepnięcie krwi, lek hepatotoksyczny, lek hipotensyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek uspokajający, męczennica, melisa, nalewka, NOAC, ośrodkowy układ nerwowy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, szyszki chmielu, wyciąg płynny, związek kumarynowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Syrop z babki lancetowatej Ziołowa Tradycja 647 mg/5 ml
Syrop z babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) to lek wykrztuśny sklasyfikowany pod kodem ATC R05CA, zawierający 10 g wyciągu płynnego (stosunek 1:3, ekstrahent: etanol 60% V/V) w 100 g syropu, co odpowiada 647 mg wyciągu w 5 ml preparatu. Głównymi składnikami aktywnymi są glikozydy irydoidowe (akubina, kaptol), garbniki (tanina), śluzy (polisacharydy), fenolokwasy (kwas protokatechojowy) oraz flawonoidy (apigenina, luteolina). Substancje te wykazują działanie przeciwzapalne, ściągające, ochronne na błony śluzowe oraz przeciwutleniające, co przekłada się na łagodzenie podrażnień i zmniejszenie odruchu kaszlowego w obrębie górnych dróg oddechowych.
akubina, apigenina, babka lancetowata, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, efekt wykrztuśny, fenolokwas, flawonoid, garbnik, glikozyd irydoidowy, górne drogi oddechowe, kod ATC, kwas protokatechojowy, lek wykrztuśny, odruch kaszlowy, polisacharyd, postać farmaceutyczna, sacharoza, substancja pomocnicza, tanina, wyciąg z babki lancetowatej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ginkgoherb 120 mg
Ginkgoherb, dostępny w dawkach 120 mg i 240 mg w formie tabletek powlekanych, zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) i jest wskazany do stosowania w łagodnym otępieniu związanym z wiekiem. Substancje aktywne, takie jak flawonoidy (26,4-32,4 mg w dawce 120 mg i 52,8-64,8 mg w dawce 240 mg), ginkgolidy A, B i C (3,36-4,08 mg oraz 6,72-8,16 mg) oraz bilobalid (3,12-3,84 mg i 6,24-7,68 mg), wykazują działanie neuroprotekcyjne, przeciwutleniające oraz poprawiające mikrokrążenie mózgowe, co przekłada się na poprawę funkcji poznawczych i jakości życia pacjentów geriatrycznych. Tabletki 120 mg mają wymiary około 16,9 mm x 9,0 mm i owalny kształt, natomiast tabletki 240 mg są podłużne o wymiarach około 19,2 mm x 8,2 mm, obie z linią podziału umożliwiającą dawkowanie.
bilobalid, działanie neuroprotekcyjne, flawonoid, funkcja poznawcza, ginkgo biloba, ginkgolid, glikozyd flawonowy, łagodne otępienie, laktoza jednowodna, liść miłorzębu japońskiego, mikrokrążenie mózgowe, miłorząb japoński, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pacjent geriatryczny, spadek koncentracji, tabletka powlekana, wyciąg suchy oczyszczony, zaburzenie pamięci, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Otrex 600 600 mg
Lek Otrex 600 zawiera 600 mg diosminy półsyntetycznej w formie tabletek i jest przeciwwskazany wyłącznie u pacjentów z nadwrażliwością na diosminę lub inne składniki preparatu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na diosminę lub flawonoidy. Tabletki mają charakterystyczny wygląd – są podłużne, szarożółte lub jasnożółte z rowkiem dzielącym po obu stronach, co ułatwia ich identyfikację.
Pacjentów, którzy nie stosowali wcześniej diosminy, należy poinformować o konieczności monitorowania objawów alergicznych, takich jak świąd, wysypka, pokrzywka czy obrzęk, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Poza nadwrażliwością nie zidentyfikowano innych bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania Otrex 600, jednak zaleca się ostrożność u osób z historią alergii na leki, zwłaszcza flawonoidy. Każda tabletka zawiera pełną dawkę 600 mg diosminy, co jest istotne przy ocenie ryzyka reakcji nadwrażliwości u pacjentów predysponowanych.
- Leksykon substancji czynnych
Rutozyd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rutosyd, będący flawonoidem, jest szeroko stosowany w preparatach farmaceutycznych, często w połączeniu z kwasem askorbowym lub salicylamidem. W przypadku preparatów zawierających rutosyd i kwas askorbowy, takich jak Rutinoscorbin, zaleca się maksymalną dawkę 5 tabletek na dobę, co odpowiada 500 mg kwasu askorbowego, aby uniknąć ryzyka ciężkiej hemolizy u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz powikłań u osób z zaburzeniami czynności nerek. Duże dawki kwasu askorbowego (>1 g/dobę) są przeciwwskazane u pacjentów z nadmiernym wydalaniem kwasu szczawiowego, dną moczanową, kamicą moczanową, cystynurią, hipokaliemią i hiperkalcemią. Kwas askorbowy może również wpływać na wyniki badań diagnostycznych, powodując fałszywie dodatnie testy na cukier w moczu oraz fałszywie ujemne testy na krew utajoną w kale. Ponadto, jednoczesne stosowanie witaminy C z sulfonamidami może prowadzić do wytrącania się kryształów sulfonamidów w moczu, co stanowi istotne przeciwwskazanie.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, cukromocz, cystynuria, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dna moczanowa, flawonoid, hemoliza, hiperkalcemia, hipokaliemia, inhibitor cyklooksygenazy, kamica moczanowa, krew utajona w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas askorbowy, kwas szczawiowy, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, niewydolność żylna, prostaglandyna, reakcja alergiczna, sulfonamid, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia płodności, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sinupret –
Sinupret to lek roślinny w formie tabletek drażowanych, zawierający ekstrakty z korzenia goryczki (6 mg), kwiatu pierwiosnka (18 mg), ziela szczawiu (18 mg), kwiatu bzu czarnego (18 mg) oraz ziela werbeny (18 mg). Preparat zawiera liczne bioaktywne związki, takie jak flawonoidy, glikozydy, fenolokwasy i garbniki, które odpowiadają za jego działanie lecznicze. Ze względu na złożoność składu oraz zmienność zawartości składników aktywnych, nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych, co uniemożliwia określenie parametrów takich jak biodostępność, objętość dystrybucji, okres półtrwania czy klirens. Dodatkowo, obecność substancji pomocniczych (laktoza jednowodna 24,245 mg, sorbitol 0,222 mg, glukoza ciekła 1,356 mg, sacharoza 61,908 mg) może wpływać na uwalnianie i wchłanianie składników aktywnych.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, ekstrakt roślinny, fenolokwas, flawonoid, garbnik, glikozyd, glukoza ciekła, interakcja międzylekowa, klirens, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, laktoza jednowodna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sacharoza, sorbitol, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, ziele szczawiu, ziele werbeny, związek bioaktywny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela tymianku – Interakcje
Wyciąg płynny z ziela tymianku (Thymus spp.), będący składnikiem preparatu Dentosept A, stosowany jest miejscowo w leczeniu schorzeń jamy ustnej. Preparat zawiera 35-45% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnik, co może wpływać na miejscową przepuszczalność błon śluzowych i potencjalnie nasilać działanie innych składników, takich jak benzokaina. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych dotyczących interakcji, skład chemiczny tymianku (olejki eteryczne: tymol, karwakrol; flawonoidy; garbniki) sugeruje możliwość teoretycznych interakcji farmakologicznych, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi, antybiotykami, NLPZ, glikokortykosteroidami oraz lekami miejscowo znieczulającymi. Ze względu na miejscowe stosowanie i ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową, ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest niskie, jednak wymaga monitorowania u pacjentów z polipragmazją i stosujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym.
absorpcja ogólnoustrojowa, acenokumarol, antybiotyk, benzokajna, cytochrom P450, doustny antykoagulant, działanie farmakologiczne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, enzym proteolityczny, flawonoid, garbnik, glikokortykosteroid, heparyna, indeks terapeutyczny, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, olejek eteryczny, polipragmazja, preparat złożony leczniczy, schorzenie jamy ustnej, tymol, warfaryna, wielochorobowość, wyciąg z tymianku, związek fenolowy - Leksykon substancji czynnych
Liść brzozy – Wskazania do stosowania
Liść brzozy (Betulae folium) z gatunków Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh. wykazuje udokumentowane działanie moczopędne, co czyni go surowcem roślinnym stosowanym pomocniczo w łagodnych schorzeniach układu moczowego. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu diurezy, co sprzyja mechanicznemu wypłukiwaniu bakterii w łagodnych infekcjach dróg moczowych, profilaktyce kamicy moczowej oraz eliminacji produktów przemiany materii. Preparaty zawierające liść brzozy, np. jedna łyżka rozdrobnionych liści (ok. 2,9 g), dostarczają około 43,5 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd, który poprawia przepływ moczu w drogach moczowych. Liść brzozy jest dostępny zarówno w formie naparów, jak i wyciągów gęstych w preparatach złożonych, takich jak Urosept, który dodatkowo zawiera korzeń pietruszki, naowocnię fasoli, borówkę brusznicę i rumianek, co wzmacnia działanie moczopędne i wspomaga terapię zakażeń oraz kamicy dróg moczowych.
Betulae folium, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, eliminacja złogów, flawonoid, hiperozyd, infekcja dróg moczowych, kamica dróg moczowych, kamień nerkowy, liść brzozy, napar wodny, nawodnienie organizmu, piasek nerkowy, preparat złożony, przepływ w drogach moczowych, schorzenie układu moczowego, tabletka drażowana, wyciąg gęsty, zakażenie układu moczowego, zioła do zaparzania, zwiększenie diurezy, zwiększenie ilości wydalanego moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zioła uspokajające –
Produkt leczniczy Zioła uspokajające to tradycyjna mieszanka ziołowa do zaparzania, zawierająca sześć surowców roślinnych: korzeń kozłka (900 mg), kwiatostan głogu (600 mg), liść melisy (450 mg), szyszki chmielu (450 mg), liść mięty pieprzowej (300 mg) oraz kwiat rumianku (300 mg). Każdy składnik charakteryzuje się określonym profilem farmakologicznym opartym na tradycyjnym zastosowaniu, m.in. działaniem uspokajającym, łagodzeniem napięcia nerwowego, poprawą snu oraz łagodzeniem dolegliwości trawiennych. Mechanizmy działania obejmują m.in. modulację receptorów GABA-ergicznych (kozłek), działanie kardioprotekcyjne (głóg), oraz właściwości przeciwzapalne i uspokajające (rumianek, melisa, chmiel). Produkt nie przeszedł dedykowanych badań farmakodynamicznych, co jest zgodne z regulacjami dotyczącymi tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych.
amina biogenna, chamazulen, działanie kardioprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, flawonoid, korzeń kozłka, kwas fenolowy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, liść mięty pieprzowej, mentol, napięcie nerwowe, olejek eteryczny, receptor GABA-ergiczny, środek uspokajający, szyszka chmielu, trudności z zasypianiem, walepotrat, zaburzenia rytmu serca, żywica - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe forte –
Krople Żołądkowe Forte to preparat roślinny o złożonym składzie, zawierający nalewki z korzenia kozłka (25 g/100 g, ekstrakcja etanolem 70°), liści mięty pieprzowej (25 g/100 g, etanol 90°), ziela dziurawca (25 g/100 g, etanol 70°) oraz nalewkę gorzką z korzenia goryczki, liści bobrka i naowocni pomarańczy gorzkiej (25 g/100 g, etanol 70°). Preparat zawiera 65%-75% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnik i konserwant. Mechanizm działania opiera się na obecności związków goryczowych, olejków eterycznych i flawonoidów, które synergistycznie stymulują receptory smakowe, pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, poprawiają perystaltykę przewodu pokarmowego oraz wykazują działanie rozkurczowe i przeciwzapalne. Składniki takie jak gentiopikrozyd, menyantyna, hiperycyna i mentol odpowiadają za wielokierunkowe efekty terapeutyczne, w tym poprawę trawienia, zmniejszenie wzdęć oraz wzrost łaknienia.
błona śluzowa żołądka, bobrek trójlistkowy, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie synergistyczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, dziurawiec zwyczajny, flawonoid, goryczka żółta, hiperycyna, korzeń goryczki, kozłek lekarski, mentol, menyantyna, mięsień gładki, mięta pieprzowa, motoryka przewodu pokarmowego, nalewka gorzka, nalewka z korzenia kozłka, olejek eteryczny, perystaltyka przewodu pokarmowego, pomarańcza gorzka, preparat roślinny, sok trawienny, sok żołądkowy, substancja goryczowa, terpen, związek flawonoidowy, związek goryczowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diohespan Max 1000 mg
Lek Diohespan max w formie tabletek zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy jako substancję czynną. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na diosminę lub jakikolwiek składnik pomocniczy leku. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i poważne reakcje alergiczne, dlatego u pacjentów z historią alergii na flawonoidy należy rozważyć alternatywne metody leczenia. Ważne jest również, aby poinformować pacjenta, że linia podziału na tabletce służy wyłącznie ułatwieniu połknięcia, a nie do dzielenia dawki, co zapobiega błędnej interpretacji możliwości modyfikacji dawkowania.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Melis-Tonic –
Melis-Tonic to płyn doustny zawierający złożony wyciąg płynny (1:5) z pięciu surowców roślinnych: liść melisy (Melissa officinalis L., folium) w proporcji 8, kwiatostan głogu (Crataegus spp., folium cum flore) 7, koszyczek rumianku (Matricaria recutita L., flos) 2, korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L., radix) 2 oraz owoc kminku (Carum carvi L., fructus) 1, a także miód. W 1 ml (1025 mg) preparatu znajduje się 0,854 ml (820 mg) wyciągu oraz 0,146 ml (205 mg) miodu, a ekstraktem jest etanol 40% (V/V), co skutkuje końcową zawartością etanolu 30-35% (V/V). Surowce te tradycyjnie wykorzystywane są ze względu na działanie uspokajające, rozkurczowe, przeciwzapalne, karminatywne oraz wspomagające funkcję serca i trawienie.
działanie hipotensyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, flawonoid, korzeń arcydzięgla, koszyczek rumianku, kwas fenolowy, kwiatostan głogu, liść melisy, medycyna roślinna, olejek eteryczny, owoc kminku, płyn doustny, właściwości karminatywne, właściwości przeciwzapalne, wyciąg płynny, zaburzenia trawienne, związki hydrofilowe, związki lipofilowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Baldivian Noc 441,35 mg
Baldivian Noc zawiera 441,35 mg suchego wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) w każdej tabletce drażowanej, uzyskiwanego przy użyciu 70% etanolu (V/V) w stosunku surowiec:wyciąg 6,0-7,4:1. Produkt należy do grupy leków psycholeptycznych, podgrupy innych leków nasennych i uspokajających (kod ATC N05CM09). Mechanizm działania preparatu jest złożony i obejmuje synergistyczne oddziaływania seskwiterpenów, lignanów oraz flawonoidów na receptory GABA-ergiczne, adenozynowe A1 oraz serotoninowe 5-HT1A, co prowadzi do modulacji neuroprzekaźnictwa hamującego i uspokajającego w ośrodkowym układzie nerwowym. Działanie to potwierdzono zarówno w badaniach przedklinicznych, jak i kontrolowanych badaniach klinicznych.
agonista receptora, dysfagia, elektroencefalografia, etanol, flawonoid, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, korzeń kozłka lekarskiego, lek nasenny i uspokajający, lek psycholeptyczny, lignan, mechanizm farmakologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo GABA-ergiczne, przekaźnictwo serotoninergiczne, receptor 5-HT1A, receptor adenozynowy A1, receptor kwasu gamma-aminomasłowego, seskwiterpen, właściwość sedatywna, zaburzenie snu - Leksykon substancji czynnych
Hiperozyd – Przedawkowanie
Hiperozyd, główny flawonoid liści brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.), jest aktywnym składnikiem preparatu LIŚĆ BRZOZY, w którym jedna łyżka produktu (około 2,9 g rozdrobnionych liści) zawiera około 43,5 mg hiperozydu. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania hiperozydu ani samego preparatu, co wskazuje na wysoki profil bezpieczeństwa tej substancji. Brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących objawów, zagrożeń oraz specyficznego postępowania w przypadku przedawkowania, a literatura medyczna nie opisuje toksyczności ostrej hiperozydu z liści brzozy. Pomimo tego, zaleca się zachowanie standardowych środków ostrożności charakterystycznych dla produktów leczniczych pochodzenia roślinnego.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doppelherz Energovital Tonik K –
Doppelherz Energovital Tonik K to preparat w postaci płynu doustnego zawierający wyciągi roślinne: głóg (łącznie 620 mg, DER 1:1 i 1:2), melisę (100 mg, DER 1:1), rozmaryn (100 mg, DER 1:1) oraz kozłek lekarski (100 mg, DER 1:1). Składniki te wykazują potencjalne działanie kardioprotekcyjne, uspokajające, przeciwlękowe, antyoksydacyjne oraz poprawiające krążenie obwodowe i funkcje kognitywne. Głóg może zwiększać przepływ wieńcowy, działać inotropowo dodatnio oraz łagodnie hipotensyjnie. Produkt zawiera również 17% objętościowo etanolu, który pełni rolę ekstrahentu i konserwantu, a przy wyższych dawkach może wywierać depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy.
badanie kliniczne, Crataegi fructus extractum, Doppelherz Energovital Tonik K, działanie farmakologiczne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe dodatnie, działanie kardioprotekcyjne, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwskurczowe, działanie sedatywne, działanie uspokajające, flawonoid, funkcja kognitywna, krążenie obwodowe, mechanizm działania, Melissae folii extractum, ośrodkowy układ nerwowy, proantocyjanidyna, przepływ wieńcowy, Rosmarini folii extractum, skurcz mięśnia sercowego, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, Valerianae radicis extractum, właściwość antyoksydacyjna, właściwość farmakodynamiczna, właściwość spazmolityczna, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, wyciąg z liści melisy, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z owoców głogu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ziele Nawłoci –
Produkt leczniczy ZIELE NAWŁOCI, zawierający 1 g ziela nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea L., herba) na 1 g produktu, nie wykazuje istotnego ryzyka przedawkowania. Dostępne dane kliniczne oraz monitoring bezpieczeństwa nie odnotowały żadnych przypadków toksyczności ani objawów przedawkowania. Substancje czynne zawarte w surowcu, takie jak flawonoidy i saponiny, teoretycznie mogłyby wywołać działania niepożądane przy bardzo wysokich dawkach, jednak brak jest potwierdzenia klinicznego takich zdarzeń. W literaturze medycznej nie opisano objawów przedawkowania ani związanych z nimi dawek, co podkreśla wysoki profil bezpieczeństwa tego preparatu.
dane kliniczne, dawka terapeutyczna, efekt niepożądany, flawonoid, monitoring bezpieczeństwa, nawłoć pospolita, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, saponina, Solidago virgaurea, surowiec zielarski, ziele nawłoci, zioła do zaparzania, ziołolecznictwo, związki biologicznie czynne - Leksykon substancji czynnych
Liść brzozy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Liść brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh., folium) jest stosowany w preparatach leczniczych, takich jak zioła do zaparzania (1 g liścia brzozy w 1 g produktu, jedna łyżka zawiera około 2,9 g liści odpowiadających 43,5 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd) oraz tabletki Urosept (86,2 mg wyciągu gęstego złożonego, w którym liść brzozy stanowi 4,40 części). Aktualne dane kliniczne nie potwierdzają bezpieczeństwa stosowania liścia brzozy w okresie ciąży i laktacji, co skutkuje zaleceniem unikania tych preparatów u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Brak jest również informacji dotyczących wpływu liścia brzozy na płodność, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentek planujących ciążę oraz rozważenia alternatywnych, lepiej przebadanych metod terapeutycznych.
badanie kliniczne, Betulae folium, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, flawonoid, hiperozyd, karmienie piersią, laktacja, liść brzozy, mleko matki, okres rozrodczy, opcja terapeutyczna, planowanie ciąży, płodność, preparat leczniczy, preparat złożony, przenikanie składników, suplement diety, tabletka drażowana, Urosept, wyciąg gęsty, wyciąg z liścia brzozy, zasada ostrożności, zdolność rozrodcza, zioło do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Liść Pokrzywy
Produkt leczniczy Liść Pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L. lub ich mieszanina, folium) w formie ziół do zaparzania nie wymaga przeprowadzania badań farmakokinetycznych zgodnie z europejskimi regulacjami prawnymi. Podstawą jest artykuł 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE z późniejszymi zmianami, który odnosi się do tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. W przypadku takich preparatów, długotrwałe stosowanie i doświadczenie kliniczne stanowią wystarczające kryteria oceny bezpieczeństwa i skuteczności, eliminując konieczność szczegółowych badań farmakokinetycznych określających losy substancji czynnych w organizmie.
badanie farmakokinetyczne, dokumentacja rejestracyjna, doświadczenie kliniczne, flawonoid, kwas organiczny, liść pokrzywy, produkt ziołowy, substancja czynna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, Urtica dioica, Urtica urens, właściwość farmakokinetyczna, zioła do zaparzania, związek biologicznie czynny - Leksykon substancji czynnych
Ziele męczennicy – Właściwości farmakokinetyczne
Ziele męczennicy (Passiflora incarnata L., herba) jest składnikiem aktywnym produktu leczniczego Neurapas, występującym w formie wyciągu suchego w dawce 32 mg na tabletkę powlekaną. Wyciąg ten pozyskiwany jest z surowca roślinnego przy użyciu 68% etanolu (V/V) z pierwotnym współczynnikiem DER 6-7:1. Charakterystyka Produktu Leczniczego nie zawiera szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących tego surowca, co jest typowe dla preparatów złożonych z ekstraktów roślinnych, ze względu na ich wieloskładnikowy charakter i zróżnicowane losy biologiczne poszczególnych związków, takich jak flawonoidy, alkaloidy indolowe i kumaryny. Ziele męczennicy w Neurapas występuje w połączeniu z zielem dziurawca (60 mg, DER 4,6-6,5:1, etanol 45% V/V) oraz korzeniem kozłka lekarskiego (28 mg, DER 3,8-5,6:1, etanol 47% V/V), a efekt terapeutyczny produktu wynika z synergistycznego działania tych trzech składników roślinnych.
ADME, alkaloid indolowy, biodostępność substancji aktywnych, charakterystyka produktu leczniczego, etanol 68%, flawonoid, glukoza ciekła suszona rozpyłowo, Hypericum perforatum, korzeń kozłka lekarskiego, laktoza jednowodna, parametry ADME, Passiflora incarnata, tabletka powlekana, Valeriana officinalis, właściwości farmakokinetyczne, współczynnik DER, wyciąg suchy, ziele dziurawca, ziele męczennicy, związek kumarynowy - Leksykon substancji czynnych
Liść szałwii – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Liść szałwii (Salvia officinalis L., folium) wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, zależny od postaci farmaceutycznej oraz stężenia substancji aktywnych. Preparat LIŚĆ SZAŁWII 1,5 g/saszetkę (zioła do zaparzania) posiada udokumentowane przeciwwskazania – nie zaleca się jego stosowania na 2 godziny przed prowadzeniem pojazdów, zwłaszcza u osób zmęczonych, ze względu na potencjalne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, prawdopodobnie związane z obecnością tujonu. W przypadku preparatów złożonych, takich jak SALVIASEPT (koncentrat do płukania gardła) i SEPTOSAN fix (0,5 g liścia szałwii w saszetce), brak jest jednoznacznych danych klinicznych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, co wymaga zachowania ostrożności i indywidualnej obserwacji pacjenta. Natomiast produkt VAGOSAN (17,5 g liścia szałwii na 100 g mieszanki) nie wykazuje wpływu na tę zdolność, co wskazuje na istotne różnice farmakodynamiczne i farmakokinetyczne między preparatami.
charakterystyka produktu leczniczego, diterpen, działanie sedatywne, działanie uspokajające, farmakodynamika, farmakovigilance, flawonoid, koordynacja wzrokowo-ruchowa, liść szałwii, olejek szałwiowy, ordynacja leku, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, preparat złożony, substancja aktywna, triterpen, wyciąg płynny złożony, związek biologicznie czynny, związek fenolowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Liść Brzozy –
Liść brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.) stosowany w formie ziół do zaparzania wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w okresie rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji. Aktualne dane kliniczne nie potwierdzają bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w tych okresach, co skutkuje rekomendacją jego unikania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Produkt zawiera flawonoidy, w przeliczeniu na hiperozyd około 43,5 mg na łyżkę produktu (2,9 g rozdrobnionych liści), jednak brak jest wystarczających badań dotyczących wpływu tych związków na rozwijający się płód oraz niemowlęta karmione piersią. Ponadto, brak jest danych potwierdzających lub wykluczających wpływ liścia brzozy na płodność, co wymaga zachowania ostrożności u osób planujących potomstwo.
alternatywna metoda terapeutyczna, Betula pendula, Betula pubescens, bezpieczeństwo stosowania leku, flawonoid, hiperozyd, karmienie piersią, laktacja, liść brzozy, mleko matki, okres rozrodczy, płodność kobiet, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie substancji czynnych, rozwój płodu, zdolności reprodukcyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nalewka gorzka –
Nalewka gorzka to tradycyjny lek roślinny w formie płynu doustnego, stosowany pomocniczo w zaburzeniach układu pokarmowego, takich jak anoreksja i dyspepsja. Preparat zawiera ekstrakty z korzenia goryczki (Gentiana lutea L.), liścia bobrka (Menyanthes trifoliata L.) oraz owocni pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L.) w proporcjach 60/60/50, ekstrahowane 70% etanolem (V/V). Zawartość etanolu w nalewce wynosi 63-70% (V/V), co jest istotne przy zalecaniu leku u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu. Działanie preparatu opiera się na stymulacji wydzielania soków trawiennych, działaniu żółciopędnym oraz wiatropędnym, co przekłada się na poprawę apetytu oraz łagodzenie objawów niestrawności, takich jak uczucie pełności, wzdęcia i dyskomfort w nadbrzuszu.
anoreksja, Citrus aurantium, dyskomfort w nadbrzuszu, dyspepsja, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, flawonoid, Gentiana lutea, korzeń goryczki, lek roślinny, liść bobrka, Menyanthes trifoliata, olejek eteryczny, owocnia pomarańczy gorzkiej, preparat ziołowy, sok trawienny, substancja goryczowa, uczucie pełności, układ pokarmowy, wzdęcie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople nasercowe –
Preparat Krople nasercowe to złożona nalewka roślinna zawierająca 50 g nalewki z ziela konwalii (Convallariae tinctura titrata, 1:10, etanol 70% V/V), 25 g nalewki z kwiatostanu głogu (Crataegi inflorescentiae tinctura, 1:5, etanol 60% V/V) oraz 25 g nalewki z korzenia kozłka (Valerianae tinctura, 1:5, etanol 70% V/V) w 100 g produktu. Zawartość etanolu wynosi 61,0%–67,0% (V/V). Glikozydy nasercowe konwalii (konwalatozyd A, konwalamaryna) wykazują działanie inotropowe dodatnie poprzez hamowanie Na+/K+-ATP-azy, co zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego. Flawonoidy i proantocyjanidyny głogu poprawiają przepływ wieńcowy, wykazują działanie inotropowe dodatnie, chronotropowe ujemne, hipotensyjne oraz przeciwarytmiczne. Składniki kozłka (kwasy walerenowe, walepotriaty) działają uspokajająco, spazmolitycznie i kardioprotekcyjnie, modulując receptory GABA-ergiczne i adenozynowe.
ciśnienie tętnicze, działanie chronotropowe ujemne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe dodatnie, działanie kardioprotekcyjne, działanie kardiotoniczne, działanie przeciwarytmiczne, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, flawonoid, glikozyd nasercowy, hiperozyd, kwas walerenowy, mięsień sercowy, Na+/K+ ATP-aza, nalewka z głogu, nalewka z kozłka, nalewka z ziela konwalii, olejek eteryczny, pompa sodowo-potasowa, proantocyjanidyna, przepływ wieńcowy, receptor adenozynowy, receptor GABA-ergiczny, rytm serca, układ sercowo-naczyniowy, walepotriaty, witeksyna - Leksykon substancji czynnych
Flawonoidy – Właściwości farmakodynamiczne
Flawonoidy, obecne w ekstraktach roślinnych takich jak Ginkgo biloba oraz Betula pendula/pubescens, wykazują wielokierunkowe działanie farmakologiczne, szczególnie w preparatach leczniczych standaryzowanych pod względem zawartości tych związków. W produktach z miłorzębu japońskiego, takich jak Ginkgoherb (120 mg: 26,4-32,4 mg flawonoidów; 240 mg: 52,8-64,8 mg), Ginkoflav Med 80 mg (17,6-21,6 mg) oraz Tanakan 40 mg (8,8-10 mg), flawonoidy wyrażone są jako glikozydy flawonowe. W preparacie Liść Brzozy 1 łyżka (ok. 2,9 g) zawiera około 43,5 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd. Mechanizm działania flawonoidów z Ginkgo biloba pozostaje częściowo nieznany, jednak badania EEG u osób starszych wykazały poprawę czujności, a efekty hematologiczne obejmują zmniejszenie lepkości krwi oraz ograniczenie agregacji płytek, co ma znaczenie w profilaktyce zakrzepowo-zatorowej.
agregacja płytek krwi, brzoza brodawkowata, brzoza omszona, choroba układu nerwowego, ekstrakt z miłorzębu japońskiego, elektroencefalografia, flawonoid, glikozyd flawonowy, hiperozyd, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lepkość krwi, mikrokrążenie, miłorząb japoński, perfuzja mózgu, perfuzja tkanek, profilaktyka zakrzepowo-zatorowa, psychoanaleptyk, wazodylatacja, zaburzenie krążenia mózgowego, zespół otępienny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Procto-Hemolan control 1000 mg
Procto-Hemolan control to lek w postaci tabletek zawierających 1000 mg diosminy, wskazany do leczenia objawowego nasilonych dolegliwości związanych z żylakami odbytu (hemoroidami). Hemoroidy charakteryzują się powiększeniem i stanem zapalnym splotów naczyniowych odbytu, manifestując się bólem, świądem, pieczeniem, dyskomfortem oraz krwawieniem. Diosmina, jako flawonoid o działaniu przeciwzapalnym i wzmacniającym ściany naczyń krwionośnych, łagodzi te objawy, jednak nie eliminuje przyczyny choroby. Tabletki posiadają linię podziału ułatwiającą rozkruszenie, ale nie służącą do dzielenia dawki.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki – Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L., radix) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, potwierdzone badaniami in vitro, in vivo oraz klinicznymi. Jako składnik preparatów złożonych, takich jak Melisana Klosterfrau Original (714 mg/100 ml), Sinupret tabletki drażowane (6 mg/tabletka) oraz Sinupret extract (160 mg wyciągu suchego), korzeń goryczki wykazuje działanie sekretolityczne poprzez stymulację wydzielania śluzu i nasilenie transportu anionów chlorkowych w nabłonku dróg oddechowych, co poprawia mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowego. Ponadto preparaty zawierające korzeń goryczki wykazują działanie przeciwzapalne (redukcja zapalenia opłucnej i obrzęku łapy w modelach szczurzych), przeciwwirusowe (hamowanie replikacji rhinowirusów, adenowirusów, wirusów paragrypy, wirusa grypy A) oraz antybakteryjne (działanie na Staphylococcus aureus i Streptococcus pneumoniae). W badaniach klinicznych Sinupret extract wykazał istotne statystycznie i klinicznie przyspieszenie łagodzenia objawów ciężkiego wirusowego zapalenia zatok przynosowych o 2 dni w porównaniu do placebo.
adenowirus, działanie antybakteryjne, działanie przeciwwirusowe, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, flawonoid, gencjopikrozyd, glikozyd goryczowy, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu oddechowego, korzeń goryczki, mediatory stanu zapalnego, nabłonek oddechowy, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, replikacja wirusów, rhinowirus, rzęski nabłonka oddechowego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, transport anionów chlorkowych, wirus grypy typu A, wirus nabłonka oddechowego, wirus paragrypy, wirusowe zapalenie zatok przynosowych, wyciąg suchy, wydzielanie śluzu, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon substancji czynnych
Cebula – Właściwości farmakodynamiczne
Syrop z cebuli Ziołowa Tradycja zawiera wyciąg płynny z bulwy cebuli (Allium cepa L.) w stężeniu 15 g/100 g syropu, z DER 1:6, ekstrahowany 70% etanolem (V/V). Brak jest szczegółowych danych farmakodynamicznych dotyczących tego preparatu w dokumentacji charakterystyki produktu leczniczego. Cebula jako surowiec roślinny zawiera biologicznie czynne związki, takie jak związki siarki, flawonoidy (głównie kwercetynę), saponiny i enzymy, które potencjalnie odpowiadają za jej działanie lecznicze. Produkt ma postać klarownego płynu o barwie od miodowej do jasnobrunatnej, z charakterystycznym zapachem cebuli, a dopuszczalna jest opalizacja.
charakterystyka produktu leczniczego, DER, doświadczenie kliniczne, ekstrahent, enzym, etanol, flawonoid, kwercetyna, sacharoza, saponina, substancja czynna, właściwość farmakodynamiczna, właściwość farmakologiczna, wyciąg z cebuli, wyciąg z syropu, zawartość sacharozy, związek biologicznie czynny, związek siarki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Persen Noc 445 mg
Produkt leczniczy Persen Noc zawiera 445 mg suchego wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L. s.l., radix), uzyskanego ekstrakcją 70% etanolem w stosunku 3-6:1. Preparat należy do grupy leków nasennych i uspokajających (kod ATC: N05CM09) i wykazuje potwierdzone klinicznie działanie poprawiające jakość snu oraz skracające latencję zasypiania. Efekt terapeutyczny wynika z synergistycznego działania wielu związków aktywnych, a nie pojedynczego składnika, co potwierdzają badania niekliniczne i kontrolowane badania kliniczne. Wyciąg jest jednym z najlepiej przebadanych surowców roślinnych o właściwościach uspokajających i nasennych.
- Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kwiatów nagietka – Właściwości farmakodynamiczne
Nalewka z kwiatów nagietka (Calendula officinalis L. flos) w preparacie dermatologicznym Scaldex jest obecna w stężeniu 90 mg/g maści, przygotowana w proporcji 1:5 z etanolem 70% (V/V). Głównymi składnikami aktywnymi są flawonoidy, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, uzupełniając antybiotykowe działanie bacytracyny. Dzięki temu preparat skutecznie redukuje stan zapalny oraz wspomaga leczenie infekcji bakteryjnych, szczególnie w ranach oparzeniowych, odleżynowych i przewlekłych owrzodzeniach podudzi. Flawonoidy stymulują procesy naprawcze i przyspieszają gojenie, co jest kluczowe dla regeneracji uszkodzonej skóry i ograniczenia powikłań.
bacytracyna, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kolagenu, calendula officinalis, działanie antybiotykowe, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwdrożdżakowe, działanie przeciwgrzybiczne, działanie przeciwzapalne, etanol, fibrogeneza, flawonoid, gojenie ran, nalewka z kwiatów nagietka, owrzodzenie podudzi, preparat dermatologiczny, rana odleżynowa, rana przewlekła, Scaldex, schorzenie skórne, witamina A syntetyczna, właściwość przeciwbakteryjna, włókno fibrynowe, wyciąg z propolisu - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Właściwości farmakodynamiczne
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, głównie na układ sercowo-naczyniowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Substancje czynne, takie jak flawonoidy (np. hiperozyd), procyjanidyny i aminy biogenne, odpowiadają za dodatnie działanie inotropowe oraz ujemne działanie chronotropowe, co przekłada się na zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego i zmniejszenie częstości jego skurczów. Dodatkowo flawonoidy przyczyniają się do rozkurczu mięśni gładkich naczyń, poprawy krążenia obwodowego oraz działania diuretycznego. Preparaty zawierające głóg, takie jak Intractum Crataegi Phytopharm (4,65 g wyciągu na 5 ml), Cravisol (2,313 g na 5 ml) czy Neospasmina Noc (3,15 ml wyciągu na 15 ml syropu), wykazują różne profile dawkowania, co wpływa na intensywność i charakter efektów terapeutycznych. Warto podkreślić, że większość preparatów opiera się na tradycyjnym zastosowaniu i danych bibliograficznych, bez kompleksowych badań farmakodynamicznych, zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE dotyczącą tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych.
amina biogenna, badanie farmakodynamiczne, działanie chronotropowe ujemne, działanie inotropowe dodatnie, działanie kardioprotekcyjne, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt farmakodynamiczny, flawonoid, glikozyd kardenolidowy, głóg, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, kod ATC, krążenie obwodowe, mięsień gładki naczynia, nalewka z kwiatostanu głogu, ośrodkowy układ nerwowy, procyjanidyna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z owocu głogu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści szałwii lekarskiej – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Aperisan zawiera wyciąg z liści szałwii lekarskiej (Salvia officinalis L.) w stężeniu 200 mg/g, stanowiący 20% masy produktu, przygotowany jako płynny ekstrakt 1:1 z użyciem 70% etanolu (V/V) jako ekstrahenta. Finalny żel do stosowania miejscowego w jamie ustnej zawiera maksymalnie 10,5% (m/m) pozostałości etanolu, co jest istotne przy doborze pacjentów. Produkt klasyfikowany jest jako tradycyjny lek roślinny, co zwalnia go z obowiązku przeprowadzania szczegółowych badań farmakodynamicznych zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC. Mechanizmy działania wyciągu obejmują właściwości przeciwzapalne (kwasy fenolowe, flawonoidy, diterpeny), antyseptyczne (olejek eteryczny z tujonem i cyneolem), ściągające (garbniki) oraz łagodzące, co potwierdza jego zastosowanie w terapii miejscowej śluzówki jamy ustnej.
badanie farmakodynamiczne, cyneol, diterpen, działanie antyseptyczne, działanie farmakologiczne, działanie łagodzące, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, ekstrahent etanolowy, etanol 70%, flawonoid, garbnik, kwas fenolowy, medycyna ludowa, monoterpen, olejek eteryczny, płynny wyciąg z liści szałwii, produkt tradycyjny roślinny, skuteczność terapeutyczna, śluzówka jamy ustnej, substancja czynna, szałwia lekarska, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, tujon, wyciąg z liści szałwii lekarskiej, żel do jamy ustnej, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon chorób i schorzeń
Żyły rozsiane – Zapobieganie i profilaktyka
Żyły rozsiane (varicose veins) stanowią istotny problem kliniczny związany z przewlekłą niewydolnością żylną (CVI), wymagający kompleksowej profilaktyki obejmującej regularną aktywność fizyczną (minimum 30 minut dziennie, 5 dni w tygodniu), stosowanie pończoch uciskowych o gradiencie 20-30 mmHg, utrzymanie prawidłowej masy ciała (redukcja masy ciała o co najmniej 10% w przypadku nadwagi), unikanie długotrwałego stania lub siedzenia oraz regularne unoszenie nóg (3 razy dziennie po 15 minut powyżej poziomu serca). Dodatkowo, zaleca się odpowiedni dobór ubioru i obuwia, ograniczenie spożycia soli, rezygnację z palenia tytoniu i alkoholu oraz dietę bogatą w błonnik i składniki odżywcze wspierające zdrowie naczyń (flawonoidy, witaminy C i E, kwasy omega-3). Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży, u których ryzyko rozwoju żył rozsianych wzrasta do około 40%, oraz na pacjentów po zabiegach chirurgicznych, u których profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) powinna obejmować wczesne uruchomienie, elastokompresję i farmakoprofilaktykę heparyną (LMWH lub UFH) rozpoczętą w ciągu pierwszych 24 godzin po zabiegu.
choroba tętnic obwodowych, choroba żylna, flawonoid, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, kompresoterapia, krążenie krwi, naczynie krwionośne, niewydolność żylna, obrzęk nóg, pończochy kompresyjne, pończochy uciskowe, przepływ krwi, przewlekła niewydolność żylna, udar mózgu, zastawki żylne, zatorowość płucna, zawał serca, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żyły rozsiane - Leksykon chorób i schorzeń
Obfite krwawienie miesiączkowe – Zapobieganie i profilaktyka
Obfite krwawienie miesiączkowe (menorrhagia), definiowane jako utrata krwi przekraczająca 80 ml na cykl lub trwające dłużej niż 7 dni, dotyka około 20% kobiet w wieku rozrodczym i może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza. Kluczowa jest wczesna diagnostyka obejmująca ocenę hematologiczną, endokrynologiczną oraz zaburzeń krzepnięcia, zwłaszcza u nastolatek, gdzie ciężkie krwawienia mogą wskazywać na patologie krzepnięcia. Farmakoterapia stanowi podstawę leczenia profilaktycznego: NLPZ (ibuprofen, naproxen) zmniejszają utratę krwi o 20-46%, kwas traneksamowy redukuje krwawienie o 30-55%, a doustne środki antykoncepcyjne obniżają utratę krwi o co najmniej 33%. Progestageny, w tym systemy wewnątrzmaciczne uwalniające lewonorgestrel (np. Mirena), mogą zmniejszyć krwawienie nawet o 80-97%, stabilizując endometrium. Wybór terapii powinien uwzględniać wiek, stan zdrowia, preferencje reprodukcyjne oraz obecność współistniejących schorzeń.
agonista GnRH, aktywator plazminogenu tkankowego, atrofia endometrium, choroba współistniejąca, doustny środek antykoncepcyjny, flawonoid, hemostaza, inhibitor aktywatora plazminogenu, krwawienie anowulacyjne, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, menorrhagia, mikronizowany progesteron, naczynie włosowate, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nieprawidłowe krwawienie z macicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nowotwór złośliwy, octan leuproreliny, patologia endometrium, plaster antykoncepcyjny, progestagen, system wewnątrzmaciczny uwalniający lewonorgestrel, terapia hormonalna, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Szałwia – Właściwości farmakokinetyczne
Aktualne dane dotyczące farmakokinetyki preparatów zawierających liść szałwii (Salvia officinalis L.) są ograniczone, a badania w tym zakresie nie są wymagane w dokumentacji rejestracyjnej produktów takich jak Szałwia Fix, Tymsal-spray (z nalewką z ziela szałwii 1:5 ekstrahowaną etanolem 70% V/V) czy Dentosept (z wyciągiem płynnym z liścia szałwii i innych roślin). Złożony skład chemiczny szałwii, tradycyjne zastosowanie oraz miejscowe stosowanie w jamie ustnej, gdzie działanie ma charakter lokalny, ograniczają potrzebę szczegółowych badań farmakokinetycznych. Główne składniki aktywne to olejki eteryczne (tujon, cyneol, kamfora), związki fenolowe (kwas rozmarynowy i pochodne), diterpeny (karnosol, kwas karnozowy) oraz flawonoidy, których biodostępność i absorpcja mogą być różne, a profil ekstrakcji zależy od zastosowanego ekstrahentu – w analizowanych preparatach jest to etanol 70% (V/V), umożliwiający ekstrakcję związków hydro- i lipofilowych.
absorpcja ogólnoustrojowa, biodostępność, błona śluzowa jamy ustnej, diterpen, działanie antyoksydacyjne, ekstrahent, etanol, flawonoid, kwas rozmarynowy, liść szałwii, nalewka z ziela szałwii, olejek eteryczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny szałwii, stan zapalny jamy ustnej, tujon, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg płynny, związek fenolowy, związek hydrofilowy, związek lipofilny - Leksykon substancji czynnych
Rutyna – Przedawkowanie
Rutyna, flawonoid obecny w zielu dziurawca (Hypericum perforatum L.), jest składnikiem aktywnym standaryzowanych wyciągów stosowanych w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg czy HYPERIS. Jedna tabletka zawiera 612 mg wyciągu, co odpowiada 36,72–91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę, ze średnią około 64,26 mg. Przedawkowanie wyciągu z ziela dziurawca, a tym samym rutyny, zostało udokumentowane przy dawkach do 4,5 g wyciągu suchego na dobę przez 2 tygodnie oraz jednorazowym spożyciu 15 g wyciągu, co odpowiada około 472 mg rutyny dziennie przez 2 tygodnie i jednorazowo 1570 mg rutyny. Tak wysokie dawki znacznie przekraczają standardowe zalecenia terapeutyczne i wiążą się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych.
dezorientacja, drgawki, działanie niepożądane, flawonoid, fotosensytyzacja, Hypericum perforatum, kwercetyno-3-O-rutynozyd, napad drgawkowy, promieniowanie UV, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, rutyna, skurcz mięśni, stan splątania, standaryzowany wyciąg, witamina P, wrażliwość na światło, wyciąg z ziela dziurawca, zaburzenie poznawcze, zaburzenie świadomości, ziele dziurawca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople nasercowe –
Krople nasercowe to tradycyjny, roślinny preparat stosowany w łagodnych dolegliwościach serca o podłożu nerwicowym, takich jak kołatanie serca, uczucie niepokoju w okolicy serca oraz niewielkie zaburzenia rytmu czynnościowego. Produkt zawiera nalewki z ziela konwalii (50 g/100 g, ekstrakt 1:10, etanol 70% V/V), kwiatostanu głogu (25 g/100 g, ekstrakt 1:5, etanol 60% V/V) oraz korzenia kozłka (25 g/100 g, ekstrakt 1:5, etanol 70% V/V). Zawartość etanolu w preparacie wynosi 61,0%-67,0% (V/V), co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii. Preparat działa inotropowo dodatnio (glikozydy konwalii), wazodylatacyjnie (flawonoidy i proantocyjanidyny głogu) oraz uspokajająco i przeciwlękowo (nalewka z kozłka), co wspiera funkcję serca i układu krążenia w stanach czynnościowych bez organicznego uszkodzenia mięśnia sercowego.
działanie inotropowe dodatnie, działanie wazodylatacyjne, flawonoid, glikozyd nasercowy, kołatanie serca, krople doustne, krople nasercowe, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z kwiatostanu głogu, nalewka z ziela konwalii, nerwica serca, opór naczyń obwodowych, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca