inhibitor cyklooksygenazy

Inhibitor cyklooksygenazy (COX) to substancja, która hamuje aktywność enzymu cyklooksygenazy, odpowiedzialnego za konwersję kwasu arachidonowego do prostaglandyn i tromboksanów. Inhibitory COX są podstawowymi lekami przeciwzapalnymi, przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi.

Wyróżniamy dwie główne izoformy enzymu: COX-1 (konstytutywna, obecna w większości tkanek) i COX-2 (indukowana, głównie w miejscach zapalenia). Nieselektywne inhibitory COX (np. aspiryna, ibuprofen, naproksen) blokują obie izoformy, natomiast selektywne inhibitory COX-2 (np. celekoksyb, etorikoksyb) działają wybiórczo na COX-2, co teoretycznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych z przewodu pokarmowego.

Mechanizm działania inhibitorów COX polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn, które są mediatorami bólu, gorączki i stanu zapalnego. Leki te są powszechnie stosowane w terapii bólu różnego pochodzenia, chorób zapalnych (jak reumatoidalne zapalenie stawów), a także w kardiologii (aspiryna jako antyagregant).

Stosowanie inhibitorów COX wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia), układu sercowo-naczyniowego (zwiększone ryzyko incydentów zakrzepowych przy stosowaniu selektywnych inhibitorów COX-2) oraz nerek. Bezpieczeństwo terapii wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl