Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, kobietami planującymi ciążę, będącymi w ciąży lub karmiącymi piersią, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące wpływu ibuprofenu (zawartego w produkcie IBUM COMFORT minicaps) na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje, które należy omówić z pacjentką w zależności od jej sytuacji klinicznej.¹

Stosowanie ibuprofenu w ciąży

Ibuprofen jest inhibitorem syntezy prostaglandyn, co może mieć istotne konsekwencje dla przebiegu ciąży. Należy przedstawić pacjentce następujące informacje:²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Stosowanie ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży wiąże się z określonymi ryzykami:³

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Zwiększone ryzyko wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego u płodu
• Ryzyko wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%
• Ryzyko zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:⁴

• Utratę ciąży w fazie przedimplantacyjnej i poimplantacyjnej zarodka
• Zwiększoną śmiertelność zarodka lub płodu
• Zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych (w tym wad układu krążenia) przy podawaniu w okresie organogenezy

Szczególne zagrożenia po 20. tygodniu ciąży obejmują:⁵

• Małowodzie spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu
  • Może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia
  • Zwykle ustępuje po przerwaniu terapii
• Zwężenie przewodu tętniczego (w większości przypadków ustępuje po zaprzestaniu leczenia)

Z uwagi na powyższe ryzyka, ibuprofen nie powinien być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli konieczne jest podanie ibuprofenu kobiecie planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy:⁶

• Zastosować najmniejszą skuteczną dawkę
• Ograniczyć okres stosowania do minimum

Dodatkowo, po 20. tygodniu ciąży zaleca się:⁷

• Rozważenie przedporodowej obserwacji (kilka dni po ekspozycji) w celu wykrycia:
  • Małowodzia
  • Zwężenia przewodu tętniczego
• W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań – natychmiastowe zaprzestanie stosowania ibuprofenu

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofen, mogą narażać:⁸

Płód na wystąpienie:

• Działania toksycznego na układ sercowo-naczyniowy i płucny:
  • Przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego
  • Nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek

Matkę i płód w końcowym okresie ciąży na wystąpienie:⁹

• Wydłużonego czasu krwawienia i działania przeciwpłytkowego (nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek)
• Opóźnienia lub wydłużenia akcji porodowej (z powodu hamowania skurczów macicy)

Z uwagi na powyższe ryzyka, ibuprofen jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹⁰

Stosowanie ibuprofenu podczas karmienia piersią

Podczas konsultacji z kobietą karmiącą piersią należy przekazać następujące informacje:¹¹

• Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią w niewielkim stężeniu (0,0008% zastosowanej dawki)
• Przy krótkotrwałym stosowaniu ibuprofenu w dawkach stosowanych w leczeniu bólu i gorączki, szkodliwy wpływ na niemowlęta jest mało prawdopodobny

W przypadku konieczności długotrwałego stosowania ibuprofenu:¹²

• Należy rozważyć wcześniejsze zakończenie karmienia piersią

Wpływ ibuprofenu na płodność

Konsultując kobiety w wieku rozrodczym planujące ciążę, należy przekazać informacje o potencjalnym wpływie ibuprofenu na płodność:¹³

• Substancje hamujące cyklooksygenazę (enzym biorący udział w syntezie prostaglandyn), w tym ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na owulację
• Działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii
• W przypadku planowania ciąży wskazane może być odstawienie ibuprofenu