Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Apo-Napro

Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Należy przyjmować lek w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia objawów, co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z układem pokarmowym i układem krążenia.¹

Ogólne środki ostrożności

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania naproksenu z innymi lekami z grupy NLPZ, włączając w to selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2), ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, którzy podczas stosowania NLPZ są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza krwawienia z przewodu pokarmowego i owrzodzenia, które mogą prowadzić do zgonu.³

Naproksen zmniejsza agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co należy uwzględnić podczas interpretacji wyników badań czasu krwawienia.⁴ Dodatkowo, lek wykazuje działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, co może maskować objawy gorączki i stanu zapalnego, utrudniając diagnostykę.⁵

Naproksen może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych dotyczących czynności wątroby, chociaż badania nie wykazały wyraźnej tendencji wskazującej na hepatotoksyczność.⁶

Zaburzenia czynności nerek

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci ze zmniejszonym przepływem nerkowym. U takich pacjentów należy kontrolować czynność nerek przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia naproksenem. Dotyczy to szczególnie:

• pacjentów z nadmierną utratą płynu pozakomórkowego
• pacjentów z marskością wątroby
• pacjentów stosujących dietę z ograniczoną zawartością sodu
• pacjentów z zastoinową niewydolnością serca
• pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek
• pacjentów w podeszłym wieku z zaburzeniami czynności nerek
• pacjentów stosujących leki moczopędne

U wymienionych grup pacjentów zaleca się zmniejszenie dobowej dawki Apo-Napro w celu zapobieżenia kumulacji metabolitów naproksenu.⁷

Przyjmowanie NLPZ może powodować zależne od dawki zmniejszenie produkcji prostaglandyn i przyspieszać rozwój niewydolności nerek. Najwyższe ryzyko dotyczy pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, serca lub wątroby, stosujących leki moczopędne oraz osób w podeszłym wieku. U tych pacjentów należy regularnie monitorować czynność nerek.⁸

Ze względu na to, że naproksen jest w znacznym stopniu (95%) wydalany z moczem poprzez przesączanie kłębuszkowe, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Zaleca się regularne kontrolowanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi i/lub klirensu kreatyniny. Nie zaleca się stosowania naproksenu u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min.⁹

Zaburzenia układu oddechowego

Należy zachować ostrożność u pacjentów z astmą oskrzelową, zarówno czynną, jak i występującą w wywiadzie, ponieważ NLPZ mogą wywoływać skurcz oskrzeli u tych pacjentów.¹⁰

Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i/lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca z zatrzymaniem płynów i obrzękami wymagają odpowiedniego monitorowania podczas terapii naproksenem. Należy ich poinformować o możliwości wystąpienia zatrzymania płynów i obrzęków związanych z leczeniem NLPZ.¹¹

Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie inhibitorów cyklooksygenazy i niektórych NLPZ (szczególnie w wysokich dawkach i długoterminowo) może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia zakrzepicy tętnic, takiej jak zawał serca lub udar. Chociaż dane sugerują, że stosowanie naproksenu (w dawce dobowej 1000 mg) wiąże się z niskim ryzykiem, nie można go całkowicie wykluczyć.¹²

Pacjenci z następującymi schorzeniami powinni być leczeni naproksenem wyłącznie po dokładnym rozpatrzeniu stosunku korzyści do ryzyka:

• niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
• zastoinowa niewydolność serca
• choroba niedokrwienna serca
• choroba tętnic obwodowych
• choroba naczyń mózgowych

Podobne podejście należy zastosować przed rozpoczęciem długoterminowego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia, takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca czy palenie tytoniu.¹³

Krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie i perforacja

W trakcie leczenia NLPZ może wystąpić krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie i perforacja, które mogą mieć skutek śmiertelny. Mogą one wystąpić z objawami ostrzegawczymi lub bez nich, a także u pacjentów z ciężkimi zdarzeniami dotyczącymi żołądka i jelit w wywiadzie.¹⁴

Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji wzrasta wraz z:

• zwiększeniem dawki NLPZ
• chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy w wywiadzie, szczególnie powikłaną krwawieniem lub owrzodzeniem
• wiekiem pacjenta (osoby w podeszłym wieku)

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki terapeutycznej. U pacjentów, u których konieczne jest jednoczesne stosowanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego, należy rozważyć jednoczesne stosowanie leków osłonowych (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej).¹⁵

Pacjenci z działaniem toksycznym w obrębie przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie osoby w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie niepokojące objawy dotyczące przewodu pokarmowego (zwłaszcza krwawienie), szczególnie w początkowym okresie leczenia.¹⁶

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy lub krwawienia, takie jak:

• doustne kortykosteroidy
• leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)
• selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)

W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia u pacjenta otrzymującego naproksen, produkt należy natychmiast odstawić.¹⁷

Należy zachować ostrożność podczas stosowania NLPZ u pacjentów z zaburzeniami żołądka i jelit w wywiadzie, takimi jak zapalenie jelita grubego czy choroba Crohna, ponieważ istniejąca choroba może ulec zaostrzeniu.¹⁸

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła choroba alkoholowa wątroby i inne postacie marskości wątroby, zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, natomiast zwiększa stężenie wolnej frakcji naproksenu. Pomimo że nie jest znane dokładne znaczenie tego faktu dla dawkowania naproksenu, u tych pacjentów zaleca się stosowanie najmniejszej dawki skutecznej.¹⁹

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi lub stosujących leki wpływające na homeostazę krwi. Produkty zawierające naproksen mogą zwiększać ryzyko krwawienia u pacjentów z nasilonym ryzykiem krwawienia lub stosujących leki przeciwzakrzepowe, takie jak pochodne dikumarolu.²⁰

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić u pacjentów wykazujących szczególną skłonność do takich reakcji. Po podaniu naproksenu reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić u pacjentów, u których:

• w przeszłości obserwowano reakcje nadwrażliwości po podaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ
• nie obserwowano wcześniej reakcji nadwrażliwości
• występuje obrzęk naczynioruchowy
• występują reakcje bronchospastyczne (np. astma)
• występuje zapalenie błony śluzowej nosa i polipy nosa

Należy pamiętać, że reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, mogą zagrażać życiu pacjenta.²¹

Kortykosteroidy

Jeżeli jest konieczne dawkowanie lub odstawienie kortykosteroidu, stosowanego jednocześnie z naproksenem, należy stopniowo zmniejszać dawkę kortykosteroidu. Jednocześnie należy dokładnie monitorować pacjenta w kierunku wystąpienia objawów działań niepożądanych, w tym niewydolności nadnerczy i zaostrzenia objawów zapalenia stawów.²²

Zaburzenia widzenia

Pomimo że w badaniach nie wykazano zaburzenia widzenia związanego ze stosowaniem naproksenu, u niektórych pacjentów przyjmujących NLPZ rzadko obserwowano zaburzenia oka, dotyczące zapalenia i obrzęku tarczy nerwu wzrokowego oraz pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego. Wprawdzie nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego z naproksenem, jednak zaleca się, aby każdego pacjenta, u którego wystąpią zaburzenia widzenia poddać badaniu okulistycznemu.²³

Uogólniony toczeń rumieniowaty lub mieszana choroba tkanki łącznej

U pacjentów, u których występuje uogólniony toczeń rumieniowaty lub mieszana choroba tkanki łącznej może wystąpić zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.²⁴

Zaburzenia dermatologiczne

Bardzo rzadko u pacjentów leczonych NLPZ odnotowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, niektórych prowadzących do zgonu, w tym:

• złuszczające zapalenie skóry
• zespół Stevensa-Johnsona
• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych reakcji jest największe na początku leczenia – w większości przypadków objawy pojawiały się w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Naproksen należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia wysypki skórnej, zmian chorobowych dotyczących błon śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.²⁵

Zaburzenia płodności u kobiet

Stosowanie naproksenu może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet i nie jest zalecane u pacjentek planujących ciążę. W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub które są poddawane badaniom w związku z niepłodnością, należy rozważyć zakończenie stosowania naproksenu.²⁶

Zawartość sodu

Lek Apo-Napro zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁷