Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Paduden Express (ibuprofen 200 mg) jako inhibitor syntezy prostaglandyn może mieć istotny wpływ na przebieg ciąży, płodność oraz proces karmienia piersią. Konieczne jest, aby lekarz przekazał szczegółowe informacje pacjentkom w ciąży lub karmiącym, uwzględniając poszczególne okresy ciąży oraz potencjalne zagrożenia wynikające ze stosowania leku.¹

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży stosowanie ibuprofenu wiąże się z określonymi zagrożeniami i powinno być ograniczone do sytuacji, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko poronienia oraz występowania wad rozwojowych u płodu, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia, po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn w początkowym okresie ciąży.²

Całkowite ryzyko występowania wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Badania wykazały, że ryzyko to wzrasta proporcjonalnie do stosowanej dawki oraz czasu trwania terapii.³

Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają, że podanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększonej częstości strat ciąż przed implantacją i po implantacji, a także obumarcia zarodka i płodu. U zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy odnotowano również zwiększoną częstość występowania różnorodnych wad rozwojowych, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym.⁴

Szczególne ryzyko po 20. tygodniu ciąży

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do bardzo poważnych powikłań:⁵

• Małowodzie – spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu. Stan ten może wystąpić w krótkim czasie po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj ustępuje po jego przerwaniu.⁶
• Zwężenie przewodu tętniczego – opisywane w przypadkach leczenia ibuprofenim w drugim trymestrze, choć większość przypadków ustępowała po zaprzestaniu terapii.⁷

W związku z powyższym, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ibuprofen nie powinien być stosowany, chyba że istnieje bezwzględna konieczność medyczna. Jeżeli lek musi zostać podany kobiecie planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres.⁸

W przypadku stosowania leku po 20. tygodniu ciąży, zaleca się przedporodowe monitorowanie pacjentki w celu wykrycia:⁹

• Małowodzia
• Zwężenia przewodu tętniczego

W przypadku wykrycia któregokolwiek z tych stanów, należy natychmiast przerwać stosowanie ibuprofenu.¹⁰

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży stosowanie ibuprofenu, podobnie jak innych inhibitorów syntezy prostaglandyn, może powodować szczególnie niebezpieczne działania niepożądane dla płodu:¹¹

1. Toksyczne działanie na układ krążenia i oddechowy – objawiające się przedwczesnym zwężeniem lub zamknięciem przewodu tętniczego oraz nadciśnieniem płucnym¹²
2. Zaburzenia czynności nerek płodu – mogące prowadzić do niewydolności nerek i innych powikłań¹³

Dodatkowo, zarówno matka jak i płód w końcowym okresie ciąży mogą doświadczyć następujących powikłań:¹⁴

• Wydłużenie czasu krwawienia – spowodowane działaniem antyagregacyjnym, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku¹⁵
• Opóźnienie lub wydłużenie akcji porodowej – wynikające z hamowania skurczów macicy¹⁶

Ze względu na wymienione zagrożenia, ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹⁷

Karmienie piersią

Ibuprofen oraz jego metabolity mogą przenikać do mleka kobiet karmiących piersią, jednak ich ilość jest bardzo mała. Do chwili obecnej nie udokumentowano szkodliwych skutków działania ibuprofenu u niemowląt karmionych piersią.¹⁸

W przypadku krótkotrwałego stosowania ibuprofenu (Paduden Express) w zalecanych dawkach, zarówno przeciwbólowo jak i przeciwgorączkowo, przerwa w karmieniu piersią nie jest konieczna.¹⁹

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe potwierdzające, że leki hamujące cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, do których należy ibuprofen, mogą negatywnie wpływać na płodność kobiet poprzez zaburzenie procesu owulacji.²⁰

W związku z powyższym:²¹

• Stosowanie ibuprofenu nie jest zalecane u kobiet starających się zajść w ciążę
• Negatywny wpływ na płodność ustępuje po przerwaniu leczenia
• Jeśli ibuprofen musi być stosowany u kobiet planujących ciążę, należy podawać najniższą możliwą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas
• U pacjentek z trudnościami w zajściu w ciążę lub poddawanych diagnostyce niepłodności należy rozważyć całkowite odstawienie ibuprofenu