Salmonella typhi

Salmonella typhi (S. typhi) to Gram-ujemna bakteria będąca czynnikiem etiologicznym duru brzusznego. Patogen ten, należący do rodzaju Salmonella, jest ściśle związany z człowiekiem jako jedynym rezerwuarem i nie występuje u zwierząt. Zakażenie szerzy się drogą fekalno-oralną poprzez spożycie skażonej wody lub żywności.

S. typhi charakteryzuje się posiadaniem antygenu somatycznego O, antygenów rzęskowych H oraz antygenów otoczkowych Vi, które są istotne w diagnostyce serologicznej. Bakteria po przedostaniu się do przewodu pokarmowego kolonizuje jelito cienkie, przenika przez błonę śluzową i dostaje się do układu limfatycznego i krwi, powodując bakteriemię. W fazie uogólnionej zakażenia patogen namnaża się w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, głównie w śledzionie, wątrobie i szpiku kostnym.

Dur brzuszny manifestuje się poprzez stopniowo narastającą gorączkę, bóle głowy, osłabienie, bóle brzucha, brak apetytu oraz względną bradykardię. Charakterystyczna jest wysypka plamista (rozeola) pojawiająca się na tułowiu. Najpoważniejsze powikłania obejmują perforację jelita i krwotok z jelit. Diagnostyka obejmuje posiewy krwi, szpiku kostnego, kału oraz testy serologiczne (odczyn Widala). W leczeniu stosuje się antybiotyki, głównie fluorochinolony, cefalosporyny III generacji lub azytromycynę.

Profilaktyka duru brzusznego opiera się na zapewnieniu dostępu do czystej wody, odpowiedniej sanitacji oraz szczepieniach ochronnych, które są zalecane osobom podróżującym do regionów endemicznego występowania choroby. Szczepionki przeciwko S. typhi występują w postaci doustnej, zawierającej żywe atenuowane bakterie, oraz w postaci domięśniowej z antygenem Vi.