inwazyjna aspergiloza
Inwazyjna aspergiloza to poważna, zagrażająca życiu infekcja grzybicza wywoływana przez grzyby z rodzaju Aspergillus, najczęściej Aspergillus fumigatus. Choroba dotyka głównie pacjentów z głęboką immunosupresją, w tym osoby po przeszczepach narządów, chorych na nowotwory hematologiczne, leczonych immunosupresyjnie oraz pacjentów z przewlekłą granulomatozą.
Klinicznie inwazyjna aspergiloza najczęściej manifestuje się jako infekcja płucna z gorączką, kaszlem, krwiopluciem i bólem w klatce piersiowej. W obrazie radiologicznym charakterystyczne są guzki z objawem halo, jamy oraz konsolidacje. Grzyb może szerzyć się do innych narządów, w tym do ośrodkowego układu nerwowego, powodując objawy neurologiczne.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (TK klatki piersiowej o wysokiej rozdzielczości), badania mikrobiologiczne (posiewy, wykrywanie antygenu galaktomannanu), badania PCR oraz biopsję zajętych tkanek. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla powodzenia terapii.
Leczenie inwazyjnej aspergilozy opiera się głównie na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych z grupy azoli (worykonazol jest lekiem pierwszego wyboru), echinokandyn oraz amfoterycyny B. Terapia jest długotrwała, a śmiertelność mimo leczenia pozostaje wysoka, sięgając 30-90% w zależności od populacji pacjentów. Kluczowe znaczenie ma również, jeśli to możliwe, redukcja immunosupresji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Teva 100 mg
Profil bezpieczeństwa pozakonazolu został szczegółowo oceniony zarówno dla zawiesiny doustnej (u ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników), jak i tabletek dojelitowych. W badaniach klinicznych z tabletkami dojelitowymi (230 pacjentów w profilaktyce przeciwgrzybiczej oraz 127 w leczeniu inwazyjnej aspergilozy) najczęściej obserwowano ciężkie działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Stężenia osoczowe pozakonazolu są wyższe po podaniu tabletek dojelitowych niż zawiesiny, co może wpływać na profil bezpieczeństwa. Dawkowanie w profilaktyce wynosiło średnio 28 dni, z dawkami 200 mg lub 300 mg na dobę (z podwójną dawką w pierwszym dniu). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
bilirubina, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inwazyjna aspergiloza, koagulopatia, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pancytopenia, pozakonazol w tabletkach dojelitowych, profilaktyka przeciwgrzybicza, pseudoaldosteronizm, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazol Polpharma 200 mg
Voriconazol Polpharma to lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 200 mg worykonazolu. Jest wskazany do leczenia inwazyjnej aspergilozy, kandydemii u pacjentów bez neutropenii, ciężkich zakażeń inwazyjnych wywołanych przez Candida oporne na flukonazol (w tym Candida krusei), a także zakażeń wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto, lek stosuje się profilaktycznie u pacjentów wysokiego ryzyka po allogenicznym przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT), zwłaszcza przy długotrwałej neutropenii, stosowaniu wysokich dawek kortykosteroidów lub chorobie przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD). Voriconazol jest dopuszczony do stosowania u dzieci od 2. roku życia, z uwzględnieniem specyfiki dawkowania i monitorowania terapii w tej grupie wiekowej.
Aspergillus, Candida, Candida krusei, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, flukonazol, Fusarium, GVHD, HSCT, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie Candida, kandydemia, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy, neutrofil, neutropenia, oporność na flukonazol, profilaktyka zakażeń grzybiczych, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, Scedosporium, triazol, worykonazol, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole STADA 100 mg
Pozakonazol w formie tabletek dojelitowych 100 mg wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin i okresem półtrwania około 29 godzin. Biodostępność leku znacząco wzrasta po podaniu z posiłkiem wysokotłuszczowym (AUC0-72h +51%, Cmax +16%), co przekłada się na wyższe średnie stężenia w osoczu (Cav +20%). Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (średnio 394 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98%). Metabolizm pozakonazolu jest ograniczony, głównie do glukuronidacji, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (77% dawki, z czego 66% w formie niezmienionej), natomiast wydalanie nerkowe stanowi jedynie 14% dawki, z minimalnym udziałem niezmienionego leku (<0,2%). W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 300 mg dwa razy na dobę) osiągane są stężenia Cav w zakresie 1550-2240 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego.
Aspergillus, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawka nasycająca, glukuronidacja, hemodializa, infekcja grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, maksymalne stężenie leku, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, profil farmakokinetyczny, przełomowe zakażenie grzybicze, stan stacjonarny, stężenie niezwiązanego leku, terapia przeciwgrzybicza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Wskazania do stosowania
Amfoterycyna B jest antybiotykiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, dostępnym w trzech głównych formulacjach: Abelcet (kompleks lipidowy), AmBisome (postać liposomalna) oraz Fungizone (postać konwencjonalna). Abelcet jest wskazany przede wszystkim w leczeniu ciężkiej inwazyjnej kandydozy oraz jako lek drugiego rzutu w ciężkich grzybicach układowych, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub nietolerancją konwencjonalnej amfoterycyny B. AmBisome stosuje się w ciężkich zakażeniach grzybiczych, w tym empirycznie u pacjentów z gorączką neutropeniczną, oraz w zakażeniach OUN ze względu na lepszą penetrację do płynu mózgowo-rdzeniowego. Fungizone jest zarezerwowany do zagrażających życiu zakażeń grzybiczych, w tym wywołanych przez Aspergillus, Candida, Cryptococcus i inne patogeny, oraz jako opcja w leczeniu amerykańskiej leiszmaniozy śluzówkowo-skórnej.
amfoterycyna B konwencjonalna, amfoterycyna B lipidowa, amfoterycyna B liposomalna, antybiotyk przeciwgrzybiczy, Aspergillus, aspergiloza, aspergiloza inwazyjna, blastomikoza, Blastomyces, Candida, coccidioides, Cryptococcus, działanie niepożądane, fuzarioza, gorączka neutropeniczna, grzybica układowa, Histoplasma, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie empiryczne, leiszmanioza śluzówkowo-skórna, mukormikoza, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, obniżona odporność, płyn mózgowo-rdzeniowy, rozsiana kandydoza, rozsiana kryptokokoza, uszkodzenie nerek, zakażenie grzybicze, zakażenie OUN, zygomikoza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ossmiq 100 mg
Ossmiq, zawierający pozakonazol w tabletkach dojelitowych o mocy 100 mg, wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wskazań klinicznych, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych powyżej 2 lat i dorosłych. Tabletki nie mogą być stosowane zamiennie z zawiesiną doustną ze względu na różnice w schematach dawkowania, zaleceniach dotyczących przyjmowania z pokarmem oraz farmakokinetyce. W leczeniu inwazyjnej aspergilozy i opornych na leczenie inwazyjnych zakażeń grzybiczych dawka nasycająca wynosi 300 mg (3 tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę w pierwszym dniu, a dawka podtrzymująca 300 mg raz na dobę, przy czym leczenie trwa od 6 do 12 tygodni lub jest dostosowywane do stanu klinicznego. Profilaktyka inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z neutropenią lub immunosupresją stosuje podobny schemat dawkowania, z czasem terapii zależnym od ustąpienia neutropenii (np. u chorych na ostrą białaczkę szpikową profilaktykę rozpoczyna się kilka dni przed neutropenią i kontynuuje do 7 dni po wzroście liczby neutrofili powyżej 500 komórek/mm³).
dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, farmakokinetyka pozakonazolu, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, neutrofil, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, przewlekła choroba wątroby, skala Childa-Pugha, stężenie leku w osoczu, tabletka dojelitowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Caspofungin Adamed 70 mg
Kaspofungina, dostępna w postaci produktu leczniczego Caspofungin Adamed 70 mg (proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji), jest istotnym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Każda fiolka zawiera 70 mg kaspofunginy octanu, co po rozpuszczeniu w 10,5 ml wody do wstrzykiwań daje stężenie 7,2 mg/ml. Lek jest wskazany w terapii inwazyjnej kandydozy u dorosłych oraz populacji pediatrycznej, a także w leczeniu inwazyjnej aspergilozy u pacjentów dorosłych i młodzieży w przypadku oporności lub nietolerancji na standardowe leki przeciwgrzybicze, takie jak amfoterycyna B i itrakonazol. Brak odpowiedzi na wcześniejsze leczenie definiowany jest jako progresja zakażenia lub brak poprawy klinicznej po minimum 7 dniach terapii w dawkach terapeutycznych.
amfoterycyna B, badanie mikologiczne, infekcja grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, itrakonazol, kaspofungina octan, koncentrat do infuzji, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na leczenie przeciwgrzybicze, terapia empiryczna, terapia zakażeń grzybiczych, zakażenie Aspergillus, zakażenie Candida - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungina, półsyntetyczny lipopeptyd z grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX04), działa poprzez hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność wobec patogenów grzybiczych. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwko gatunkom Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym izolatów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę, związana z mutacjami genów FKS1/FKS2, jest rzadka, ale klinicznie istotna, zwłaszcza u C. glabrata. Metody oceny wrażliwości opierają się na standardach CLSI i EUCAST, przy czym brak jest jeszcze ustalonych wartości granicznych MIC dla kaspofunginy; wrażliwość na inne echinokandyny jest przyjmowana jako wskaźnik wrażliwości na kaspofunginę.
Aspergillus, beta-D-glukan, Candida, deoksycholan amfoterycyny B, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, infekcja OUN, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna drożdżyca, inwazyjna kandydoza, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, mechanizm oporności, neutropenia, nowotwory układu krwiotwórczego, patogeny grzybicze, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, pochodna triazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych (ATC: J02AC03), działa poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P450 odpowiedzialnego za demetylację 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do zahamowania biosyntezy ergosterolu i destabilizacji błony komórkowej grzybów. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (IQR 1193–4380 ng/ml), a mediana stężeń maksymalnych 3742 ng/ml (IQR 2027–6302 ng/ml). Nie stwierdzono korelacji między stężeniami leku a skutecznością terapeutyczną, jednak wyższe stężenia wiązały się z większą częstością działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności wątroby i zaburzenia widzenia, co podkreśla konieczność monitorowania bezpieczeństwa terapii.
14 alfa-metylosterol, aspergiloza płucna, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, hemodializa, inwazyjna aspergiloza, kandydoza, klirens leku, lek przeciwgrzybiczny, oporność na flukonazol, otomykoza, pochodna triazolu, przedawkowanie leku, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie worykonazolu w osoczu, światłowstręt, test czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zakażenie odcewnikowe, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych 100 mg jest wskazany do leczenia inwazyjnej aspergilozy u dorosłych, opornych inwazyjnych zakażeń grzybiczych oraz profilaktyki inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, w tym z ostrą białaczką szpikową (AML) i zespołem mielodysplastycznym (MDS). Dawkowanie rozpoczyna się dawką nasycającą 300 mg (3 tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę w pierwszym dniu, następnie dawką podtrzymującą 300 mg raz na dobę. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków, a czas trwania terapii jest dostosowany do wskazań klinicznych, trwając od 6 do 12 tygodni lub dłużej w zależności od stanu pacjenta. Tabletki dojelitowe nie mogą być stosowane zamiennie z zawiesiną doustną ze względu na różnice w farmakokinetyce i schematach dawkowania. Posaconazole Teva zapewnia wyższe stężenia leku w osoczu niż zawiesina, co ma znaczenie kliniczne w terapii.
dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, farmakokinetyka pozakonazolu, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, koncentrat do infuzji, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, profilaktyka zakażeń grzybiczych, proszek dojelitowy, przewlekła choroba wątroby, stężenie leku w osoczu, tabletka dojelitowa, terapia pierwszego rzutu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fungizone 50 mg
Fungizone, zawierający 50 mg amfoterycyny B w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest lekiem o silnym działaniu przeciwgrzybiczym, przeznaczonym do leczenia ciężkich, zagrażających życiu zakażeń grzybiczych. Wskazania obejmują inwazyjną aspergilozę (Aspergillus spp.), wielonarządowe infekcje Blastomyces spp., kandydemię i rozsianą kandydozę (Candida spp.), kokcydioidomikozę (Coccidioides spp.), kryptokokowe zapalenie opon mózgowych (Cryptococcus spp.), rozsianą histoplazmozę (Histoplasma spp.) oraz mukormikozy wywołane przez Absidia, Mucor i Rhizopus. Lek może być także stosowany w terapii amerykańskiej leiszmaniozy śluzówkowo-skórnej, choć nie jest lekiem pierwszego wyboru. Szczególnie wskazane jest jego zastosowanie w utrzymującej się gorączce neutropenicznej u pacjentów z obniżoną odpornością, którzy nie reagują na leczenie przeciwbakteryjne, jako terapia empiryczna przy podejrzeniu inwazyjnego zakażenia grzybiczego.
AIDS, amfoterycyna B, choroba hematologiczna, gorączka neutropeniczna, histoplazmoza rozsiana, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leiszmanioza śluzówkowo-skórna, mukormikozy, neutropenia, niedobór odporności, przeszczep narządu, rozsiana kandydoza, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Zapobieganie i profilaktyka
Aspergiloza inwazyjna (IA) stanowi istotne zagrożenie dla pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza u chorych z ostrą białaczką szpikową (AML), zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych intensywnej chemioterapii indukcyjnej, po allogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciw gospodarzowi (GVHD), po przeszczepach narządów miąższowych (zwłaszcza płuc), a także u osób z długotrwałą neutropenią (>2 tygodnie) i intensywną immunosupresją. Profilaktyka obejmuje zarówno środki środowiskowe (hospitalizacja w salach z filtracją HEPA, środowisko chronione, unikanie ekspozycji na miejsca budowy, stosowanie masek N95) jak i farmakologiczną profilaktykę przeciwgrzybiczą. Lekiem pierwszego wyboru u pacjentów z AML i MDS jest posakonazol w dawce 600 mg/dobę (kategoria 1, poziom A I), z alternatywami worykonazol, mykafungina, kaspofungina oraz itrakonazol. U biorców HSCT z GVHD rekomendowany jest posakonazol lub worykonazol, natomiast po przeszczepie płuc profilaktyka triazolami lub wziewną amfoterycyną B przez 3-4 miesiące. Monitorowanie stężenia leków (TDM) jest kluczowe, zwłaszcza dla posakonazolu i worykonazolu, z zalecanym minimalnym poziomem posakonazolu 0,5 μg/ml.
aspergiloza płucna związana z COVID-19, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, echinokandyna, filtracja HEPA, gorączka neutropeniczna, infekcja grzybicza, interakcja lekowa, inwazyjna aspergiloza, itrakonazol, kaspofungina, leczenie przeciwgrzybicze, liposomalna amfoterycyna B, maska N95, ostra białaczka szpikowa, posakonazol, profilaktyka przeciwgrzybicza, profilaktyka wtórna, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczep narządów miąższowych, przeszczep płuc, terapia wyprzedzająca, worykonazol, zakażenie grzybicze, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Wskazania do stosowania
Pozakonazol jest przeciwgrzybiczym azolem dostępnym w formie tabletek dojelitowych (100 mg), zawiesiny doustnej (40 mg/ml) oraz koncentratu do infuzji (300 mg). Wskazania obejmują leczenie inwazyjnych zakażeń grzybiczych opornych na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, takich jak aspergiloza, fuzarioza, chromoblastomikoza, grzybniak oraz kokcydioidomikoza, a także kandydozę jamy ustnej i gardła (zawiesina doustna jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z ciężką postacią lub obniżoną odpornością). Pozakonazol jest również stosowany profilaktycznie u pacjentów wysokiego ryzyka, w tym z ostrą białaczką szpikową (AML), zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych chemioterapii indukującej remisję oraz u biorców przeszczepów macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z ryzykiem choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD). Oporność na wcześniejsze leczenie definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy klinicznej po minimum 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych.
amfoterycyna B, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, długotrwała neutropenia, działanie przeciwgrzybicze, flukonazol, fuzarioza, indukcja remisji, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie miejscowe, lek immunosupresyjny, obniżona odporność, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, pierwotna inwazyjna aspergiloza, progresja zakażenia, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, stan immunologiczny, tabletka dojelitowa, terapia przeciwgrzybicza, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Pozakonazol, jako inhibitor 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), hamuje biosyntezę ergosterolu, co skutkuje zahamowaniem wzrostu szerokiego spektrum patogenów grzybiczych, w tym gatunków Aspergillus (np. A. fumigatus, A. flavus) oraz Candida (np. C. albicans, C. glabrata). W badaniach in vitro minimalne stężenia hamujące (MIC) dla Mucorales spp. wynoszą 2 mg/l, dla Exophiala dermatiditis 0,5 mg/l, a dla Purpureocillium lilacinum 1 mg/l. Wartości epidemiologiczne graniczne (ECOFF) dla Aspergillus według EUCAST wynoszą 0,25–0,5 mg/l, natomiast dla Candida albicans, C. tropicalis, C. parapsilosis i C. dubliniensis wartości MIC definiujące wrażliwość to ≤0,06 mg/l. Mechanizmy oporności obejmują mutacje w CYP51, a dane kliniczne wskazują na skuteczność pozakonazolu zarówno w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, fuzariozy, kokcydioidomikozy, jak i kandydozy jamy ustnej i gardła, z dawkami terapeutycznymi 300–800 mg/dobę w różnych formach podania.
Aspergillus, błona komórkowa grzybów, Candida, chromoblastomikoza, CYP51, ergosterol, EUCAST, fuzarioza, GVHD, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, MIC, ostra białaczka szpikowa, patogen grzybiczny, profilaktyka przeciwgrzybicza, wartość ECOFF, zakażenie z przełamania, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Dawkowanie i sposób podawania
Pozakonazol jest przeciwgrzybiczym azolem dostępnym w formie tabletek dojelitowych, zawiesiny doustnej oraz koncentratu do infuzji, z różnymi schematami dawkowania zależnymi od wskazania klinicznego, postaci leku oraz charakterystyki pacjenta. Tabletki dojelitowe zapewniają wyższe stężenia w osoczu i są preferowane w leczeniu inwazyjnej aspergilozy (dawka nasycająca 300 mg dwa razy na dobę pierwszego dnia, następnie 300 mg raz na dobę przez 6-12 tygodni) oraz w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z neutropenią (dawka nasycająca 300 mg dwa razy na dobę pierwszego dnia, potem 300 mg raz na dobę). Zawiesina doustna wymaga podawania podczas lub po posiłku w celu zwiększenia biodostępności, np. w kandydozie jamy ustnej dawka początkowa wynosi 200 mg raz na dobę, następnie 100 mg przez 13 dni. Koncentrat do infuzji stosuje się z dawką nasycającą 300 mg dwa razy na dobę pierwszego dnia, potem 300 mg raz na dobę, podając powoli przez centralny lub obwodowy cewnik dożylny. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 mL/min) należy unikać koncentratu ze względu na kumulację SBECD, preferując postać doustną.
centralny dostęp dożylny, cewnik centralny założony obwodowo, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej i gardła, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, liczba neutrofilów, neutropenia, niewydolność nerek, obwodowy cewnik dożylny, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba wątroby, skala Childa-Pugha, stężenie kreatyniny, substancja przeciwgrzybicza, tabletka dojelitowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Zentiva 50 mg
Kaspofungina, półsyntetyczny lipopeptyd z grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX04), działa poprzez selektywne hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co prowadzi do ich śmierci. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej in vitro, skutecznie zwalczając gatunki Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym szczepy oporne na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Wartości MIC kaspofunginy przekraczające 2 mg/l wskazują na oporność, związaną z mutacjami w genach FKS1/FKS2, co koreluje ze złymi wynikami klinicznymi. Oporność na kaspofunginę jest jednak rzadko obserwowana w praktyce klinicznej i może zależeć od gatunku oraz regionu geograficznego.
aktywność przeciwgrzybicza, Aspergillus fumigatus, Candida albicans, CLSI, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, EUCAST, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna drożdżyca, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kaspofungina, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, neutropenia z gorączką, oporność na flukonazol, przeszczep komórek macierzystych, terapia ratunkowa, wlew dożylny, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Adamed 50 mg
Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Adamed, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (frakcja wolna 3,5-7,6%), złożonym profilem dystrybucji tkankowej (92% dawki dystrybuowane do tkanek po 1,5-2 dniach) oraz wielofazową eliminacją z okresem półtrwania fazy beta 9-11 godzin i fazy gamma do 45 godzin. Metabolizm przebiega przez samoistny rozpad, hydrolizę peptydu i N-acetylację, bez istotnych interakcji z enzymami cytochromu P450. Klirens osoczowy wynosi 10-12 ml/min, a eliminacja jest powolna, z około 75% dawki odzyskiwanej w moczu (41%) i kale (34%) w ciągu 27 dni. Farmakokinetyka wykazuje umiarkowaną nieliniowość i zależność od masy ciała, z niższą ekspozycją u pacjentów o masie 80 kg (około 23% niższa AUC w porównaniu do 60 kg). U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby obserwuje się wzrost AUC odpowiednio o 20% i 75%, co wymaga redukcji dawki dobowej do 35 mg w umiarkowanych zaburzeniach. Zaburzenia czynności nerek nie wymagają modyfikacji dawkowania, gdyż nie wpływają istotnie na stężenia kaspofunginy, a lek nie jest dializowany.
AUC, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka kaspofunginy, glikoproteina p, hemodializa, infuzja dożylna, interakcje enzymatyczne, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens osoczowy, leczenie empiryczne, penetracja tkankowa, wiązanie z białkami osocza, wielofazowa eliminacja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Viatris 70 mg
Kaspofungina, będąca półsyntetycznym lipopeptydem z grupy echinokandyn, działa poprzez hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia jej selektywność wobec patogenów grzybiczych bez wpływu na komórki ssaków. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, potwierdzone in vitro wobec licznych gatunków Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym szczepów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę, związana z mutacjami w genach FKS1 i FKS2, jest rzadka, ale klinicznie istotna, wiążąc się z gorszymi wynikami leczenia. Metody oceny wrażliwości opierają się na wytycznych CLSI (M38-A2 dla Aspergillus, M27-A3 dla Candida), przy braku ustalonych wartości granicznych EUCAST ze względu na zmienność MIC (minimalnego stężenia hamującego).
3)-D-glukan, beta-(1, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, echinokandyna, gorączka neutropeniczna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna drożdżyca, inwazyjna kandydoza, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny ogólnoustrojowy, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, przeszczep allogeniczny szpiku kostnego, przeszczep komórek macierzystych, ściana komórkowa, zakażenie grzybicze z przełamania, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pozakonazol Altan 300 mg
Pozakonazol Altan w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (300 mg) jest wskazany do leczenia inwazyjnych zakażeń grzybiczych u dorosłych, w tym aspergilozy, fuzariozy, chromoblastomikozy, mycetoma oraz kokcydioidomikozy, zwłaszcza w przypadkach oporności lub nietolerancji na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach terapii standardowymi dawkami leków przeciwgrzybiczych. Ponadto, lek stosowany jest profilaktycznie u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) lub zespołami mielodysplastycznymi (MDS) poddawanych chemioterapii indukcyjnej oraz u biorców przeszczepu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z wysokim ryzykiem inwazyjnych zakażeń grzybiczych, zwłaszcza w kontekście choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD). Pozakonazol Altan w formie dożylnej nie jest wskazany do leczenia kandydozy jamy ustnej i gardła, gdzie preferowana jest postać doustna.
choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, koncentrat do infuzji, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na amfoterycynę B, oporność na itrakonazol, oporność na leczenie przeciwgrzybicze, ostra białaczka szpikowa, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep komórek macierzystych, sulfobutylobetadeks sodowy, zaburzenie czynności nerek, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazole Sandoz 200 mg
Voriconazole Sandoz to lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 200 mg worykonazolu. Wskazany jest do leczenia ciężkich, zagrażających życiu zakażeń grzybiczych u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, takich jak inwazyjna aspergiloza, kandydemia u pacjentów bez neutropenii, oporne na flukonazol zakażenia inwazyjne wywołane przez Candida (w tym Candida krusei), a także ciężkie zakażenia wywołane przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto lek stosowany jest w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów wysokiego ryzyka po allogenicznym przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HSCT), szczególnie u osób z głęboką immunosupresją.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, Aspergillus, Candida, Candida krusei, diagnostyka mikrobiologiczna, działanie niepożądane, etiologia zakażenia, Fusarium, HSCT, immunosupresja, interakcja lekowa, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, lek przeciwgrzybiczy, neutrofil, nietolerancja laktozy, oporność na flukonazol, profilaktyka zakażeń grzybiczych, Scedosporium, triazol, worykonazol, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Posaconazole STADA 100 mg
Posaconazole STADA dostępny jest w formie tabletek dojelitowych zawierających 100 mg pozakonazolu, przeznaczonych do leczenia i profilaktyki inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Terapia powinna być prowadzona przez specjalistów z doświadczeniem w leczeniu zakażeń grzybiczych. Tabletki dojelitowe nie są zamienne z zawiesiną doustną ze względu na różnice w farmakokinetyce, dawkowaniu i sposobie podawania względem posiłków. Tabletki zapewniają wyższe stężenia leku w osoczu i są preferowaną formą podania. Dawkowanie zależy od wskazania, wieku i masy ciała pacjenta, przy czym dla dzieci powyżej 2 lat i masie ciała >40 kg stosuje się tabletki, a dla mniejszych mas ciała – proszek do sporządzania zawiesiny. Standardowa dawka nasycająca wynosi 300 mg (3 tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę w pierwszym dniu, a dawka podtrzymująca 300 mg raz na dobę, podawane niezależnie od posiłków. Czas leczenia w aspergiliozie inwazyjnej wynosi 6-12 tygodni, a w profilaktyce i leczeniu opornych zakażeń – dostosowuje się go do stanu klinicznego pacjenta.
biodostępność leku, choroba hematologiczna, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, farmakokinetyka pozakonazolu, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, neutrofil, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, stężenie leku w osoczu, tabletka dojelitowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych 100 mg jest wskazany do leczenia inwazyjnej aspergilozy u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 2 lat i masy ciała >40 kg, szczególnie w przypadkach oporności lub nietolerancji na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol. Lek znajduje zastosowanie także w terapii fuzariozy, chromoblastomikozy i kokcydioidomikozy opornych na standardowe leczenie. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych. Posaconazole Teva jest również rekomendowany w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych chemioterapii indukcyjnej oraz u pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) i wysokim ryzykiem infekcji.
chemioterapia indukcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, tabletka dojelitowa, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka aspergilozy wymaga kompleksowego podejścia łączącego ocenę kliniczną, badania obrazowe (TK klatki piersiowej, MDCT, angiografia TK) oraz metody mikrobiologiczne i serologiczne, w tym oznaczenie galaktomannanu i β-D-glukanu w surowicy i BAL, a także PCR. Złotym standardem rozpoznania inwazyjnej aspergilozy jest wykazanie inwazji tkankowej strzępków Aspergillus w badaniu histopatologicznym wraz z dodatnią hodowlą. Charakterystyczne zmiany w TK to objaw halo i objaw półksiężyca powietrznego, a czułość testu galaktomannanu w BAL wynosi 77,2% przy specyficzności 77,0% (przy poziomie odcięcia 0,4). Diagnostyka różnicowa obejmuje odróżnienie aspergilozy od innych chorób płuc, a u pacjentów z immunosupresją stosuje się klasyfikację EORTC/MSGERC na możliwą, prawdopodobną i udowodnioną aspergilozę. W diagnostyce przewlekłej aspergilozy płucnej (CPA) kluczowe są podwyższone poziomy przeciwciał IgG specyficznych dla Aspergillus oraz obraz TK utrzymujący się ≥3 miesiące.
alergiczna oskrzelowo-płucna aspergiloza, angiografia TK, aspergiloma, badanie histopatologiczne, badanie obrazowe, badanie PCR, biomarker, biopsja, biopsja płuca, bronchoskopia, dysfunkcja układu odpornościowego, eozynofilia, galaktomannan, gruźlica, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna aspergiloza płucna, inwazyjna choroba grzybicza, itrakonazol, izawukonazol, lek przeciwgrzybiczny, mukormykoza, neutropenia, niewydolność oddechowa, objaw halo, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, posakonazol, przeciwciało IgE, przeciwciało IgG, przewlekła aspergiloza płucna, reakcja łańcuchowa polimerazy, rozstrzenie oskrzeli, test skórny, tomografia komputerowa, włóknienie płuc, worikonazol - Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Właściwości farmakodynamiczne
Kaspofungina, półsyntetyczny lipopeptyd z grupy echinokandyn, działa poprzez selektywne hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich śmierci. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej wobec gatunków Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym szczepów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę jest rzadka i związana głównie z mutacjami w genach FKS1/FKS2. Wartości MIC dla opornych izolatów Candida mogą przekraczać 2 mg/l, co koreluje z gorszymi wynikami klinicznymi. Standaryzowane metody badania wrażliwości opierają się na wytycznych CLSI (M38-A2 dla Aspergillus, M27-A3 dla Candida), natomiast wartości graniczne EUCAST dla kaspofunginy nie zostały jeszcze ustalone ze względu na zmienność wyników MIC.
3)-D-glukan, 5-flucytozyna, amfoterycyna B, anidulafungina, Aspergillus, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, Aspergillus niger, beta-(1, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, clinical and laboratory standards institute, deoksycholan amfoterycyny B, drożdżak, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, echinokandyna, flukonazol, gen Fks1, gen Fks2, glarea lozoyensis, grzyb strzępkowy, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, ściana komórkowa, spektrum przeciwgrzybicze, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Mylan 40 mg/ml
Posaconazole Mylan w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym u dorosłych w leczeniu opornych na standardowe terapie zakażeń grzybiczych, takich jak inwazyjna aspergiloza, fuzarioza, chromoblastomikoza, grzybniak, kokcydioidomikoza oraz ciężkie postaci kandydozy jamy ustnej i gardła. Oporność definiuje się jako brak poprawy klinicznej lub progresję zakażenia po minimum 7 dniach stosowania skutecznych dawek terapeutycznych leków przeciwgrzybiczych. Lek jest szczególnie wskazany, gdy pacjent nie toleruje amfoterycyny B, itrakonazolu lub flukonazolu. W terapii pierwotnej inwazyjnej aspergilozy preferowane są tabletki dojelitowe Posaconazole Mylan, natomiast zawiesina doustna jest stosowana w pozostałych wskazaniach pod ścisłym nadzorem specjalisty.
amfoterycyna B, chemioterapia indukcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, długotrwała neutropenia, flukonazol, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pierwotna inwazyjna aspergiloza, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych (100 mg) wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się proporcjonalnością dawki do ekspozycji (AUC) przy dawkach do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin. Wchłanianie leku jest istotnie zwiększone przy podaniu z posiłkiem bogatym w tłuszcze, co podnosi AUC0-72h o 51% i Cmax o 16% w porównaniu do podania na czczo. Średni okres półtrwania (t½) wynosi około 29 godzin, a klirens pozorny mieści się w zakresie 7,5-11 l/h. Pozakonazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>98%) i nie ulega znaczącej metabolizacji przez CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (77% dawki w kale, z czego 66% to związek macierzysty), a wydalanie nerkowe jest marginalne (14% dawki, <0,2% niezmienionego leku). W stanie stacjonarnym stężenia Cav i Cmin dla dawki 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 2x dziennie w dniu 1.) wynoszą odpowiednio od 1550 do 2240 ng/ml i od 1330 do 1780 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego (profilaktyka vs. leczenie inwazyjnej aspergilozy).
Aspergillus, dawka wysycająca, farmakokinetyka pozakonazolu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens nerkowy, klirens pozorny, koncentrat do sporządzania roztworu, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, przełomowe zakażenie grzybicze, stężenie osoczowe, stężenie stacjonarne, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Wskazania do stosowania
Worykonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, dostępny w formie dożylnej i doustnej, wykazuje szerokie spektrum działania przeciw inwazyjnym zakażeniom grzybiczym u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat. Jest wskazany przede wszystkim w leczeniu inwazyjnej aspergilozy (w tym płucnej, zatok przynosowych, rozsianej oraz ośrodkowego układu nerwowego), kandydemii u pacjentów bez neutropenii, ciężkich zakażeń Candida opornych na flukonazol (w tym C. krusei), a także zakażeń wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto, worykonazol stosuje się profilaktycznie u pacjentów wysokiego ryzyka po allogenicznym przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT), zwłaszcza przy obecności choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), intensywnym leczeniu immunosupresyjnym lub przedłużającej się neutropenii. Terapia powinna być poprzedzona potwierdzeniem mikrobiologicznym zakażenia oraz oceną wrażliwości patogenu na lek.
allogeniczne przeszczepienie komórek krwiotwórczych, aspergiloza płucna, Candida, Candida krusei, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dysfagia, Fusarium, GVHD, HSCT, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna aspergiloza płucna, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgrzybiczny triazolowy, neutropenia, ostra białaczka, profilaktyka zakażeń grzybiczych, przeszczep narządu unaczynionego, przeszczep szpiku kostnego, Scedosporium, worykonazol, zakażenie oporne na flukonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg
Kaspofungina, dostępna w dawkach 50 mg i 70 mg jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, jest półsyntetyczną echinokandyną o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność wobec patogenów grzybiczych. Wykazuje szerokie spektrum aktywności in vitro przeciwko gatunkom Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. terreus) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym szczepom opornym na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę, związana z mutacjami w genach FKS1 i FKS2, jest rzadka, ale klinicznie istotna, szczególnie u pacjentów z inwazyjną kandydozą i aspergilozą. Badania wrażliwości prowadzi się zgodnie z wytycznymi CLSI (M38-A2 dla Aspergillus, M27-A3 dla Candida) oraz EUCAST, choć brak jest ustalonych wartości granicznych MIC dla kaspofunginy ze względu na zmienność wyników.
3)-D-glukan, 5-flucytozyna, amfoterycyna B, anidulafungina, Aspergillus, Aspergillus fumigatus, beta-(1, Candida, Candida albicans, deoksycholan amfoterycyny B, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, echinokandyna, flukonazol, gen Fks1, gorączka neutropeniczna, infekcja ośrodkowego układu nerwowego, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kaspofungina, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczny, liposomalny preparat amfoterycyny B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, octan kaspofunginy, oporność nabyta, przeszczep allogeniczny szpiku kostnego, przeszczep komórek macierzystych, terapia ratunkowa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazole hameln 200 mg
Worykonazol (Voriconazole hameln, 200 mg) jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno w terapii, jak i profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat. Wskazania obejmują leczenie inwazyjnej aspergilozy, kandydemii u pacjentów bez neutropenii, ciężkich zakażeń inwazyjnych Candida, w tym szczepów opornych na flukonazol (np. Candida krusei), oraz zakażeń wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto, worykonazol jest stosowany profilaktycznie u pacjentów wysokiego ryzyka po allogenicznym przeszczepieniu komórek macierzystych krwiotwórczych (HSCT). Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającego 200 mg substancji czynnej w fiolce, po rekonstytucji do 20 mL (stężenie 10 mg/mL, pH 5,0-7,0, osmolalność 530 mOsmol/kg ± 10%), z dodatkiem 88,74 mg sodu i 2400 mg hydroksypropylobetadeksu na fiolkę. Przed podaniem dożylnym wymaga dalszego rozcieńczenia w wodzie do wstrzykiwań lub roztworze chlorku sodu 0,9%.
allogeniczne przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, Aspergillus, badanie histopatologiczne, badanie mikrobiologiczne, Candida, Candida krusei, Fusarium, HSCT, hydroksypropylobetadeks, inwazyjna aspergiloza, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, lekowrażliwość, neutropenia, parametry laboratoryjne, profilaktyka przeciwgrzybicza, rekonstytucja leku, roztwór do infuzji, Scedosporium, stężenie leku we krwi, triazole, wstrząs septyczny, zakażenie grzybicze, zakażenie oporne na flukonazol, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Teva 40 mg/ml
Pozakonazol, triazolowy lek przeciwgrzybiczy o kodzie ATC J02AC04, działa poprzez inhibicję enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), co zaburza syntezę ergosterolu i integralność błony komórkowej grzybów. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwko gatunkom Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus), Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata), a także innym patogenom, choć skuteczność wobec Rhizomucor, Mucor i Rhizopus wymaga dalszych badań klinicznych. Wartości ECOFF dla Aspergillus spp. wynoszą od 0,25 do 0,5 mg/l, a dla Candida albicans, C. tropicalis i C. parapsilosis wartości MIC graniczne EUCAST to S ≤ 0,06 mg/l i R > 0,06 mg/l. Leczenie skojarzone nie obniża skuteczności pozakonazolu, a kluczowe jest monitorowanie stosunku AUC/MIC, szczególnie u pacjentów z aspergilozą, gdzie krytyczny wskaźnik wynosi około 200. Dawkowanie i wpływ pokarmu na wchłanianie mają istotne znaczenie dla efektywności terapii.
14α-demetylaza lanosterolu, amfoterycyna B, Aspergillus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, Coccidioides immitis, CYP51, flukonazol, Fonsecaea pedrosoi, fuzarioza, grzybniak, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenia grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, Mucor, neutropenia, odstęp QTc, ostra białaczka szpikowa, pochodne triazolowe, pozakonazol, Rhizomucor, Rhizopus, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungin Viatris, lek z grupy echinokandyn, zawierający kaspofunginę w dawce 50 mg do infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 1865 dorosłych pacjentów z różnymi formami zakażeń grzybiczych, w tym inwazyjną kandydozą i aspergilozą. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu podania, takie jak zapalenie żyły, rumień, ból i świąd, które rzadko prowadzą do przerwania terapii. Wśród zaburzeń hematologicznych dominują zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby białych krwinek, a także rzadziej niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia. U pacjentów z aspergilozą zgłaszano także poważne powikłania, takie jak obrzęk płuc i ARDS. Badania porównujące dawki 50 mg i 150 mg/dobę nie wykazały istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania.
anafilaksja, echinokandyny, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocyty obojętnochłonne, hematokryt, hipokaliemia, hipomagnezemia, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kaspofungina, koagulopatia, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk płuc, octan kaspofunginy, przeszczep allogeniczny, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przeszczepienie komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, tachykardia, zakażenie Candida, zapalenie żyły, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazol Adamed 200 mg
Worykonazol, zawarty w preparacie Voriconazol Adamed 200 mg, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno w leczeniu, jak i profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia. Wskazania obejmują inwazyjną aspergilozę, kandydemię u pacjentów bez neutropenii, ciężkie zakażenia wywołane przez Candida krusei oporne na flukonazol, a także zakażenia rzadkimi patogenami, takimi jak Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto, worykonazol jest stosowany profilaktycznie u pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu komórek macierzystych krwiotwórczych (HSCT), u których ryzyko inwazyjnych zakażeń grzybiczych jest znacznie podwyższone. Preparat dostępny jest w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do infuzji, gdzie każda fiolka zawiera 200 mg worykonazolu, a po rekonstytucji stężenie wynosi 10 mg/ml.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, Aspergillus, Candida krusei, choroba nerek, Fusarium, HSCT, hydroksypropylobetadeks, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na flukonazol, profilaktyka przeciwgrzybicza, proszek liofilizowany, roztwór do infuzji, Scedosporium, triazol, worykonazol, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Teva 40 mg/ml
Posaconazole Teva w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest wskazany do leczenia inwazyjnych zakażeń grzybiczych, takich jak aspergiloza, fuzarioza, chromoblastomikoza, grzybniak oraz kokcydioidomikoza, szczególnie w przypadkach oporności na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, bądź nietolerancji tych leków. Definicja oporności obejmuje progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach terapii standardowymi dawkami. Ponadto, lek jest stosowany jako terapia pierwszego rzutu w kandydozie jamy ustnej i gardła u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby lub obniżoną odpornością. Posaconazole Teva pełni także rolę profilaktyczną u pacjentów wysokiego ryzyka, w tym u chorych na ostrą białaczkę szpikową (AML) lub zespół mielodysplastyczny (MDS) poddawanych chemioterapii indukcyjnej oraz u pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD).
amfoterycyna B, chemioterapia indukcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, ciekła glukoza, flukonazol, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, obniżona odporność, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, sodu benzoesan, układ immunologiczny, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ossmiq 100 mg
Preparat Ossmiq zawierający pozakonazol w dawce 100 mg w postaci tabletek dojelitowych jest wskazany do leczenia inwazyjnych zakażeń grzybiczych u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia i masie ciała >40 kg. Szczególnie efektywny jest w terapii inwazyjnej aspergilozy, zwłaszcza w przypadkach oporności lub nietolerancji na amfoterycynę B i itrakonazol. Ponadto, Ossmiq znajduje zastosowanie w leczeniu fuzariozy, chromoblastomikozy, grzybniaka oraz kokcydioidomikozy opornych na standardowe leczenie lub u pacjentów z przeciwwskazaniami do tych leków. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach terapii dawkami terapeutycznymi. Terapia wymaga precyzyjnej diagnostyki mikrobiologicznej i oceny klinicznej, a decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać profil toksyczności i potencjalne interakcje lekowe.
amfoterycyna B, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, flukonazol, fuzarioza, grzybniak, indukcja remisji, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pozakonazol, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, tabletki dojelitowe, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny