immunozależna miopatia martwicza
Immunozależna miopatia martwicza (ang. Immune-Mediated Necrotizing Myopathy, IMNM) jest rzadkim schorzeniem autoimmunologicznym charakteryzującym się postępującym osłabieniem mięśni, podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej (CK) oraz obecnością martwicy włókien mięśniowych bez znaczącego nacieku zapalnego w badaniu histopatologicznym.
Etiologia IMNM może być związana z przyjmowaniem statyn, chorobami nowotworowymi lub występować jako schorzenie idiopatyczne. W patogenezie kluczową rolę odgrywają autoprzeciwciała, szczególnie przeciwko syntazie HMG-CoA reduktazy (anty-HMGCR) oraz przeciwko cząsteczce sygnałowej rozpoznawania 5 (anty-SRP).
Klinicznie IMNM objawia się symetrycznym osłabieniem mięśni proksymalnych, trudnościami w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak wstawanie z krzesła czy wchodzenie po schodach. Charakterystyczne jest utrzymywanie się objawów nawet po odstawieniu statyn w przypadkach związanych z tymi lekami.
Diagnostyka obejmuje oznaczenie poziomu enzymów mięśniowych, badania obrazowe (MRI mięśni), elektromiografię oraz biopsję mięśnia. Leczenie opiera się głównie na immunosupresji, z zastosowaniem kortykosteroidów, metotreksatu, azatiopryny, mykofenolanu mofetylu, a w przypadkach opornych – rytuksymabu czy immunoglobulin dożylnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Aurovitas
Atorwastatyna wymaga szczególnej ostrożności w monitorowaniu funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz, alkoholem w wywiadzie lub chorobami wątroby. W przypadku utrzymującego się wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Badanie SPARCL wykazało zwiększone ryzyko udarów krwotocznych u pacjentów stosujących atorwastatynę w dawce 80 mg, szczególnie u osób z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, atorwastatyna może wywoływać miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, zwłaszcza przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotność GGN, co wymaga regularnego monitorowania i natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku objawów mięśniowych i podwyższonej CK.
aminotransferaza, atorwastatyna, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor transporterów, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Działania niepożądane – SimvaHexal 10 10 mg
Symwastatyna, stosowana w leczeniu zaburzeń lipidowych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były mialgia, podwyższone poziomy aminotransferaz (>3 x GGN u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną vs 0,09% placebo) oraz kinazy kreatynowej. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), jednak może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek, co stanowi poważne zagrożenie życia. Ponadto, rzadko zgłaszano zapalenie wątroby, niewydolność wątroby (zarówno zakończoną zgonem, jak i nie), a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia lipidowe, zaburzenia wzwodu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvacard 80 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny został określony na podstawie danych z kontrolowanych badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (8755 atorwastatyna vs. 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był wyższy w grupie atorwastatyny (5,2%) niż placebo (4,0%). Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemię, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x górna granica normy) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3x górna granica normy) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest rabdomioliza, a także immunozależna miopatia martwicza utrzymująca się po odstawieniu leku.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, badanie kliniczne, bezsenność, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, placebo, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, szumy uszne, trójglicerydy, utrata słuchu, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvasterol
Atorwastatyna (Atorvasterol) wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania, zwłaszcza czynności wątroby i aktywności kinazy kreatynowej (CK). Przed i w trakcie terapii należy kontrolować enzymy wątrobowe, a w przypadku aminotransferaz przekraczających 3-krotnie górną granicę normy (GGN) rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. U pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza z wywiadem udaru krwotocznego, stosunek korzyści do ryzyka stosowania dawki 80 mg atorwastatyny jest niejednoznaczny. Ryzyko powikłań mięśniowych, w tym rabdomiolizy z CK >10× GGN, mioglobinemią i niewydolnością nerek, wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, chorobami wątroby, wiekiem >70 lat oraz przy stosowaniu leków zwiększających stężenie atorwastatyny (np. inhibitory CYP3A4, leki przeciwwirusowe HIV/HCV, fibraty). Aktywność CK powinna być oznaczana przed leczeniem i w razie objawów mięśniowych, a leczenie przerwane przy CK >5× GGN z objawami lub >10× GGN bezwzględnie.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie SPARCL, choroba mięśni, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, glikemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, monitorowanie czynności wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, triglicerydy, udar krwotoczny, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zawał lakunarny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Romazic
Rozuwastatyna (produkt leczniczy Romazic) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawce 40 mg. U pacjentów stosujących tę dawkę obserwowano przemijającą proteinurię kanalikową oraz zwiększoną częstość ciężkich działań niepożądanych nerkowych, co uzasadnia rutynowe monitorowanie czynności nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu lub fibratów (zwłaszcza gemfibrozylu). Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem czynników mogących ją podwyższać, a terapia nie powinna być rozpoczynana, jeśli CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN). Pacjenci z predyspozycjami do miopatii, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat czy nadużywanie alkoholu, wymagają szczególnej obserwacji i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka terapii.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, choroba mięśni, cyklosporyna, DRESS, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, miopatia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśniowe, posocznica, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvacard neo 10 mg
Torvacard neo (atorwastatyna) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na 16.066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie, gdzie 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% placebo). Najczęstsze działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (CK >3x GGN u 2,5%, >10x GGN u 0,4%), co wskazuje na potencjalne uszkodzenie wątroby i mięśni. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów, z częstością od bardzo rzadkich (anafilaksja, niewydolność wątroby) do częstych (bóle mięśni, bóle głowy, infekcje górnych dróg oddechowych).
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zocor 80
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii manifestującej się bólami mięśni, tkliwością i osłabieniem, z towarzyszącym wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy. Miopatia może przejść w rabdomiolizę z ostrą niewydolnością nerek, a w rzadkich przypadkach prowadzić do zgonu. Ryzyko to jest dawkozależne: częstość miopatii wynosi 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę i 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale serca leczonych 80 mg/dobę – około 1,0%. Wysokie stężenia symwastatyny i jej metabolitów w osoczu, często wynikające z interakcji lekowych (np. z inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną), zwiększają ryzyko miopatii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg może sięgać 15% (genotyp CC). Monitorowanie aktywności CK przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza przy dawce 80 mg, jest kluczowe, a leczenie należy przerwać przy wzroście CK powyżej 5-krotnej normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, białka OATP, cholesterol LDL, cytochrom P-450 3A4, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwgrzybicze, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zabieg chirurgiczny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ximve
Symwastatyna (Ximve) jest skutecznym lekiem hipolipemizującym, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem miopatii, która może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Ryzyko to jest ściśle zależne od dawki: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg ryzyko wzrasta do około 1%. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami CYP3A4, fibratami, amiodaronem, amlodypiną, werapamilem, diltiazem oraz kwasem fusydowym, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii. Zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi, oraz unikanie dawki 80 mg u pacjentów z genotypem SLCO1B1 CC, u których ryzyko miopatii wynosi aż 15% w ciągu roku. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić wyjściową aktywność CK i poinformować pacjenta o konieczności zgłaszania objawów mięśniowych.
aminotransferaza alaninowa, białka OATP, ciężka hipercholesterolemia, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory CYP3A4, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy, powikłania sercowo-naczyniowe, przeczulica, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvacard neo 40 mg
Lek Torvacard neo zawiera atorwastatynę (trójwodna sól wapniowa) i, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu. W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (średni czas leczenia 53 tygodnie) 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3× GGN u 2,5%, >10× GGN u 0,4%). Do często występujących objawów należą m.in. zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Rzadkie, ale poważne działania to rabdomioliza, zapalenie mięśni, miopatia, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz niewydolność wątroby.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, dysfagia, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie nerek, zaburzenie psychiczne, zaburzenie wzroku, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pravator
Produkt leczniczy PRAVATOR, zawierający sól sodową prawastatyny, wymaga szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u dzieci przed okresem dojrzewania. Leczenie nie jest wskazane u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ani w przypadkach hipercholesterolemii spowodowanej podwyższonym stężeniem HDL. Podczas terapii może wystąpić umiarkowane zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (ALT, AST), które powraca do normy bez konieczności przerwania leczenia, jednak przerwanie terapii jest wskazane, gdy aktywność tych enzymów przekracza trzykrotnie górną granicę normy lub utrzymuje się podwyższona. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania prawastatyny z fibratami ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, ból mięśni, choroba wątroby, fibrat, HDL cholesterol, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toksyczność mięśniowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Amlodipine Teva
Podczas terapii preparatem Rosuvastatin/Amlodipine Teva należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach rozuwastatyny ≥20 mg, a w szczególności 40 mg, gdzie obserwowano okresowy białkomocz kanalikowy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana u pacjentów z podwyższoną wyjściową wartością (>5× GGN) oraz u tych zgłaszających bóle mięśniowe, osłabienie lub skurcze mięśni. Leczenie należy przerwać przy CK >5× GGN lub nasilonych objawach mięśniowych. Należy unikać jednoczesnego stosowania z gemfibrozylem, kwasem fusydowym (ogólnoustrojowo) oraz inhibitorami proteazy bez dostosowania dawki, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu) konieczne jest dokładne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłe monitorowanie kliniczne.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, białkomocz, ból mięśni, choroba nerek, dziedziczna choroba mięśniowa, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk płuc, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność mięśniowa, zapalenie mięśni, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Crestor 5 mg
Rozuwastatyna, zawarta w preparacie Crestor, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, w którym większość objawów ma charakter łagodny i przemijający. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg. Do najczęstszych działań należą cukrzyca (zależna od czynników ryzyka takich jak glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone triglicerydy, nadciśnienie), bóle głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności i ból brzucha. Niezbyt często obserwuje się małopłytkowość, a rzadko reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy. Bardzo rzadko występują zespół toczeniopodobny, polineuropatia, upośledzenie pamięci oraz immunologiczne powikłania takie jak DRESS. Zwiększone aktywności aminotransferaz wątrobowych, żółtaczka i zapalenie wątroby są rzadkie lub bardzo rzadkie, zwykle łagodne i zależne od dawki.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, duszność, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kaszel, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona kinaza kreatynowa, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, upośledzenie pamięci, wysypka, zaburzenia seksualne, zaburzenia snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zerwanie mięśnia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zocor 10
Symwastatyna (Zocor) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem miopatii, która może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: częstość miopatii wynosi około 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg wzrasta do około 1,0%. Dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki nie przyniosły efektu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z predyspozycjami genetycznymi (allel c.521T>C genu SLCO1B1), pochodzenia azjatyckiego, z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, a także u osób starszych (≥65 lat) i kobiet. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza gdy istnieją czynniki ryzyka, a leczenie należy przerwać, jeśli aktywność CK przekracza pięciokrotnie górną granicę normy lub gdy występują nasilone objawy mięśniowe.
aminotransferaza, białko transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia oczna, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Prawastatyna – Działania niepożądane
Prawastatyna, substancja czynna leku Pravator w dawkach 20 mg i 40 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w siedmiu randomizowanych badaniach klinicznych obejmujących ponad 21 000 pacjentów i ponad 47 000 pacjento-lat ekspozycji. Częstość działań niepożądanych nie przekraczała 0,3% w porównaniu do placebo. Najczęstsze objawy mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni (1,4%) i osłabienie mięśni (0,1%), oraz podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (CK >3× i >10× górnej granicy normy) występowały z podobną częstością jak w grupie placebo. Hepatotoksyczność jest rzadka, z odchyleniami ALT i AST >3× GGN u ≤1,2% pacjentów, co wskazuje na niski potencjał uszkodzenia wątroby. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują miopatię, rabdomiolizę, zapalenie mięśni, immunozależną miopatię martwiczą oraz ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy.
anafilaksja, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, mioglobinuria, miopatia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, piorunująca martwica wątroby, polineuropatia obwodowa, prawastatyna, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, transaminaza wątrobowa, zaburzenie funkcji wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Medreg
Atorvastatin Medreg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem uszkodzenia wątroby, gdzie monitorowanie funkcji wątroby przed i w trakcie terapii jest obligatoryjne. W przypadku aminotransferaz przekraczających trzykrotnie górną granicę normy (GGN) należy rozważyć redukcję dawki lub odstawienie leku. U pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, stosowanie dawki 80 mg atorwastatyny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udarów krwotocznych, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN, wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni, nerek, wątroby, czy przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie atorwastatyny (np. silne inhibitory CYP3A4, gemfibrozyl, kwas fusydowy). W przypadku CK >5x GGN lub nasilonych objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii.
aminotransferaza, atorwastatyna, ból mięśniowy, brak laktazy, choroba mięśni, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, cukrzyca, funkcja wątroby, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, miastenia, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Krka 10 mg
Atorvastatin Krka, zawierający atorwastatynę wapniową w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA. W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (8755 leczonych atorwastatyną, 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% w grupie placebo). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były łagodne i przemijające zaburzenia, takie jak podwyższenie aminotransferaz (istotne klinicznie u 0,8% pacjentów, zależne od dawki), wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczający 3-krotność normy u 2,5%, a znaczne (>10-krotność normy) u 0,4%. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest podobny do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, skórne oraz mięśniowo-szkieletowe.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, dysfagia, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mialgia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Medical Valley 80 mg
Atorvastatin Medical Valley, zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, stawów, skurcze mięśni), układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy, parestezje), przewodu pokarmowego (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz zaburzeń metabolicznych (hiperglikemia). Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (powyżej 3x ULN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a podwyższenie kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3x ULN u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost CK powyżej 10x ULN. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM) z utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem CK mimo odstawienia leku.
anafilaksja, anoreksja, atorwastatyna, bezsenność, ból gardła i krtani, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwawienie z nosa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tabletka powlekana, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tulip Combo
Produkt leczniczy Tulip Combo, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu statyn. Rabdomioliza charakteryzuje się podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatynowej (CPK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy (GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, co może prowadzić do niewydolności nerek. Zaleca się oznaczenie aktywności CPK przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni w wywiadzie, choroby wątroby, wiek >70 lat oraz stosowanie leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu. Terapia nie powinna być rozpoczynana, jeśli aktywność CPK przekracza 5 × GGN. W trakcie leczenia należy monitorować objawy bólu, osłabienia mięśni oraz aktywność CPK, a w przypadku jej istotnego wzrostu (>5 × GGN) lub ciężkich objawów mięśniowych rozważyć przerwanie terapii. Wystąpienie rabdomiolizy wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferaza, choroba wątroby, cyklosporyna, daptomycyna, dziedziczne zaburzenie mięśni, erytromycyna, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kwas fusydowy, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, warfaryna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris
Atorwastatyna, podobnie jak inne statyny, wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) i utrzymującego się stanu, konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób z ryzykiem udarów krwotocznych, zwłaszcza przy dawce 80 mg, gdzie obserwowano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym. Ponadto, atorwastatyna może wywoływać poważne zaburzenia mięśniowe, w tym rabdomiolizę z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) przekraczającą 10 razy GGN, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. W rzadkich przypadkach obserwowano immunozależną miopatię martwiczą oraz nasilenie miastenii, co wymaga przerwania leczenia i odpowiedniej diagnostyki.
aminotransferaza, atorwastatyna, choroba mięśni, cyklosporyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia de novo, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższona aktywność kinazy kreatynowej, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 30 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje dobrze udokumentowany profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy górna granica normy u 0,8% pacjentów), wzrost kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, >10 razy GGN u 0,4%), bóle mięśniowo-szkieletowe (często), hiperglikemię (często) oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Należy zwrócić uwagę na rzadkie, ale poważne działania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, cholestaza, a także reakcje alergiczne, w tym anafilaksję.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Torvazin Plus
Torvazin Plus, zawierający atorwastatynę i ezetymib, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej (CPK), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby wątroby, wiek powyżej 70 lat czy wcześniejsze problemy mięśniowe. Leczenie nie powinno być rozpoczynane przy wyjściowej aktywności CPK przekraczającej 5-krotność górnej granicy normy (GGN). W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie objawów mięśniowych oraz aktywności CPK, a w przypadku jej wzrostu powyżej 5-krotności GGN lub wystąpienia objawów rabdomiolizy, leczenie należy przerwać. W przypadku utrzymujących się objawów mięśniowych mimo CPK ≤ 5-krotności GGN, również rozważa się odstawienie leku. Po ustąpieniu objawów możliwe jest ponowne wprowadzenie statyny w najmniejszej dawce pod ścisłym nadzorem.
aminotransferaza, atorwastatyna, cukrzyca, cyklosporyna, ezetymib, fibrat, fosfokinaza kreatynowa, HCV, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, kamica żółciowa, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, miastenia de novo, miopatia, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja fruktozy, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, warfaryna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 1 mg
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna w postaci soli wapnia) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla statyn, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi obejmującymi bóle mięśni oraz podwyższone stężenie kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN) u 1,8% pacjentów. W badaniach klinicznych rzadko (0,04%) odnotowano stężenia CK ≥10× GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni. Inne działania niepożądane o częstości niezbyt częstej lub rzadkiej obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy), przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunki, nudności), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna) oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). W populacji pediatrycznej (6-17 lat) częstość działań niepożądanych jest podobna do dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).
anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie seksualne, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, złe samopoczucie, zmęczenie, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zaranta
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcja DRESS, które mogą zagrażać życiu. Należy prowadzić uważną obserwację pacjentów i natychmiast przerwać leczenie w przypadku wystąpienia objawów tych reakcji. Proteinuria, głównie kanalikowa, obserwowana jest sporadycznie przy dawce 40 mg, dlatego u pacjentów stosujących dawki 30-40 mg zaleca się monitorowanie czynności nerek. Działania niepożądane ze strony mięśni, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, zwłaszcza 40 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu lub leków z grupy fibratów. W przypadku nasilonych objawów mięśniowych lub aktywności kinazy kreatynowej (CK) > 5 x GGN, leczenie należy przerwać. Zgłaszano także bardzo rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) utrzymującej się mimo odstawienia statyn.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, choroba mięśni, cyklosporyna, duszność, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśniowe, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zocor 10 10 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444), z okresem obserwacji do 5 lat. W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę, wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie leczonej w porównaniu do 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była <0,1%, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie versus 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki niedokrwistości, anafilaksji, zaburzeń snu (bezsenność), depresji, neuropatii obwodowej, miastenii rzekomoporaźnej, śródmiąższowej choroby płuc, zapalenia trzustki, zapalenia wątroby, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). W dawce 80 mg/dobę miopatia występowała częściej (1,0%) niż przy 20 mg/dobę (0,02%).
aminotransferazy, anafilaksja, astenia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, Heart Protection Study, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, Scandinavian Simvastatin Survival Study, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia poznawcze, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmiany liszajowate, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Inegy 10 mg + 10 mg
Lek INEGY, zawierający ezetymib oraz symwastatynę w dawkach od 10 mg + 10 mg do 10 mg + 80 mg, został poddany szerokim badaniom klinicznym obejmującym około 12 000 pacjentów. Profil bezpieczeństwa wykazuje działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo często występujących bólów mięśni (często) po bardzo rzadkie przypadki anafilaksji i immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Miopatia, szczególnie przy dawce symwastatyny 80 mg/dobę, występowała u 1,0% pacjentów, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥ 3x GGN) u 1,7%. Istotne klinicznie zwiększenie kinazy kreatynowej (≥ 10x GGN) obserwowano u 0,2% pacjentów. W badaniach u dzieci i młodzieży (10–17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią podwyższenie AlAT/AspAT i CK było nieco częstsze w terapii skojarzonej, jednak bez przypadków miopatii.
aktywność AlAT, aktywność AspAT, anafilaksja, bezsenność, cholecystektomia, choroba wieńcowa, cukrzyca, działanie niepożądane, eozynofilia, ezetymib, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, miastenia oka, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, polekowe zmiany liszajowate, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji poznawczej, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólu wielomięśniowego, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atrox 10
Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną (Atrox) konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby oraz okresowa kontrola podczas leczenia, zwłaszcza u pacjentów z historią chorób wątroby lub nadużywających alkoholu. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, gdyż dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach, wiek >70 lat oraz stosowanie leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli aktywność CK przekracza 5-krotność GGN, a w trakcie terapii przy wzroście CK powyżej 10-krotnej wartości GGN lub objawach rabdomiolizy należy lek odstawić.
aminotransferaza, atorwastatyna, ból mięśniowy, choroba mięśni, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, duszność, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, upośledzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calipra
Atorwastatyna (Calipra) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz, gdzie dawkę należy zmniejszyć lub odstawić lek, jeśli aktywność przekracza trzykrotność górnej granicy normy (GGN). Szczególną ostrożność zaleca się u osób spożywających alkohol oraz z chorobami wątroby. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udaru krwotocznego przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z udarem krwotocznym lub zawałem zatokowym w wywiadzie. Statyny mogą indukować lub nasilać miastenię, a także powodować miopatię, zapalenie mięśni i rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności GGN. W rzadkich przypadkach obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) z utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższoną CK mimo odstawienia leku, wymagającą leczenia immunosupresyjnego.
aminotransferazy, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, dziedziczna choroba mięśni, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miastenia, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, TIA, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosufy 5 mg
Rozuwastatyna, dostępna w produkcie Rosufa, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość działań niepożądanych jest dawkozależna, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerkowych i wątrobowych, w tym podwyższenia aktywności aminotransferaz. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, jednak zwykle ustępuje podczas kontynuacji leczenia i nie poprzedza ostrej choroby nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, są częstsze przy dawkach powyżej 20 mg. Aktywność kinazy kreatynowej może wzrastać, a przekroczenie 5-krotności górnej granicy normy (>5 x GGN) wymaga przerwania terapii.
aminotransferaza, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ridlip 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Ridlip, wykazuje profil działań niepożądanych o najczęściej łagodnym i przemijającym charakterze, z koniecznością przerwania terapii u mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych. Działania niepożądane są klasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek i wątroby (w tym wzrost aktywności aminotransferaz). Najczęstsze działania obejmują bóle mięśni, bóle głowy, zaburzenia snu, nudności, zaparcia oraz zwiększone stężenia aminotransferaz wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u około 3% pacjentów przy dawce 40 mg, jednak zwykle jest przemijająca i nie poprzedza ostrej choroby nerek.
aminotransferaza, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Aurovitas
Simvastatin Aurovitas, dostępny w dawkach 20 mg i 40 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, jednak wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy. Ryzyko to jest dawkozależne: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg wynosi około 1,0%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których częstość miopatii przy 40 mg/dobę wynosi 0,24% (w porównaniu do 0,05% u populacji niechińskiej). Genotyp SLCO1B1 c.521T>C znacząco wpływa na ryzyko miopatii, z 15% ryzykiem u homozygot CC przy dawce 80 mg. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, a leczenie należy przerwać przy CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
aktywność kinazy kreatynowej, białka transportujące OATP, ciężka hipercholesterolemia, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczny nosiciel allelu, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczny nosiciel allelu, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, laktoza jednowodna, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, ostra niewydolność nerek, polipeptydy transportujące aniony organiczne, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, symwastatyna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tulip Combo
Preparat Tulip Combo, łączący ezetymib i atorwastatynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, zapalenia mięśni oraz rabdomiolizy, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu statyn i leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się oznaczenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK), szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, choroby wątroby, wiek powyżej 70 lat czy stosowanie leków wpływających na metabolizm atorwastatyny. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli aktywność CPK przekracza 5× górną granicę normy (GGN). Monitorowanie CPK jest kluczowe podczas terapii, a w przypadku wzrostu powyżej 5× GGN lub wystąpienia objawów mięśniowych zaleca się przerwanie leczenia. Wystąpienie rabdomiolizy definiuje się jako CPK >10× GGN z towarzyszącą mioglobinemią i mioglobinurią, co może prowadzić do niewydolności nerek.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, daptomycyna, dziedziczne zaburzenie mięśni, ezetymib, fibrat, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar zatokowy, warfaryna, zapalenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Storvas CRT 20 mg
Analiza kliniczna atorwastatyny (substancji czynnej Storvas CRT) obejmująca 16 066 pacjentów z medianą leczenia 53 tygodnie wykazała, że 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3× GGN u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost CK >10× GGN, wskazujący na ryzyko rabdomiolizy. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był podobny do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie. Najczęstsze działania niepożądane to zakażenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz podwyższenie enzymów wątrobowych.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 10 10 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (>3 razy GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a podwyższenie kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10 razy GGN. Profil działań niepożądanych obejmuje często występujące infekcje górnych dróg oddechowych, hiperglikemię, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności), a także reakcje alergiczne i podwyższone parametry wątrobowe (ALT, AST, GGTP). Rzadziej obserwowano miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę, zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość), oraz ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, Sortis, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvachol 20 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S, gdzie stosowano dawkę 40 mg/dobę przez średnio 5 lat. W badaniu HPS wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najistotniejszymi działaniami niepożądanymi są miopatia i wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Częstość miopatii przy dawce 40 mg wynosiła <0,1%, natomiast przy dawce 80 mg wzrastała do 1,0%, co podkreśla zależność ryzyka od dawki. Zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie 40 mg, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Rzadko obserwowano zapalenie wątroby, a bardzo rzadko niewydolność wątroby, co wymaga monitorowania funkcji wątrobowych podczas terapii.
aminotransferaza, anafilaksja, astenia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza zasadowa, ginekomastia, hemoglobina glikowana, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris
Atoris (atorwastatyna) wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aminotransferaz. Wzrost ich aktywności powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy CK >5x GGN. W przypadku objawów miopatii (bóle, osłabienie mięśni) i CK >5x GGN należy odstawić Atoris, a przy CK >10x GGN lub podejrzeniu rabdomiolizy – natychmiast przerwać terapię.
aminotransferaza, atorwastatyna, boceprewir, ból mięśniowy, brak laktazy, cukrzyca, cyklosporyna, duszność, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kurcz mięśnia, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, miastenia de novo, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, telaprewir, telitromycyna, TIA, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 4 mg
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna) w dawce 4 mg charakteryzuje się stosunkowo niskim odsetkiem działań niepożądanych prowadzących do przerwania terapii (<4% w badaniach klinicznych). Najczęstszym działaniem niepożądanym są bóle mięśni, występujące u 1,08% pacjentów w dużym, prospektywnym badaniu po wprowadzeniu leku do obrotu (n=~20 000). Podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) >3x GGN obserwowano u 1,8% pacjentów, a wartości ≥10x GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni były rzadkie (0,04%). W populacji pediatrycznej (<18 lat) częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniosła <3%, z najczęstszymi objawami takimi jak bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) i bóle brzucha (4,9%). W trakcie stosowania pitawastatyny zgłaszano również rzadkie przypadki rabdomiolizy (0,01%), w tym z ostrą niewydolnością nerek, a także działania niepożądane ze strony układu nerwowego, psychicznego i metabolicznego, takie jak zaburzenia snu, depresja czy ryzyko rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
Profil bezpieczeństwa Livazo wskazuje na konieczność szczególnej ostrożności u pacjentów z alergią na lek (częstość działań niepożądanych 20,4%) oraz u osób z chorobami wątroby lub nerek (13,5%). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres objawów układowo-narządowych, w tym zaburzenia hematologiczne (anemia), psychiczne (bezsenność), neurologiczne (bóle głowy, miastenia), żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia), wątrobowe (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna), skórne (wysypka, świąd), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza) oraz nerkowe (częstomocz). Zaleca się regularne monitorowanie parametrów biochemicznych i klinicznych oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego w celu optymalizacji stosunku korzyści do ryzyka terapii pitawastatyną.
anemia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, rabdomioliza, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie ostrości widzenia, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lambrinex
Produkt leczniczy Lambrinex (atorwastatyna) wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, ze szczególną uwagą na aktywność aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. U pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza z wywiadem udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, stosowanie dawki 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udarów krwotocznych, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Ponadto, atorwastatyna może wywoływać miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotność GGN, co wymaga ostrożności u pacjentów z czynnikami predysponującymi, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy czy choroby mięśniowe.
aminotransferaza, atorwastatyna, białko transportujące, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, cukrzyca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia de novo, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, trójglicerydy, udar krwotoczny, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pravator
Prawastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, nie jest zalecana u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną oraz u osób z hipercholesterolemią wynikającą ze zwiększonego stężenia HDL. Nie należy jej łączyć z fibratami ze względu na ryzyko działań niepożądanych. U dzieci przed okresem dojrzewania konieczna jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka. Podczas terapii może wystąpić umiarkowane zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (ALT, AST), które zwykle ustępuje bez przerwania leczenia. Przerwanie terapii jest wskazane, gdy aktywność ALT i AST przekracza trzykrotnie górną granicę normy i utrzymuje się na tym poziomie. W przypadku objawów uszkodzenia wątroby, takich jak żółtaczka czy hiperbilirubinemia, leczenie należy natychmiast zakończyć. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobą wątroby w wywiadzie lub nadużywających alkoholu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, cukrzyca, cyklosporyna, dziedziczne choroby mięśni, fibraty, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory cytochromu P450, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, leki hipolipemizujące, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Atorva
Lek Apo-Atorva zawierający atorwastatynę w dawkach 30 mg i 60 mg wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby oraz u osób spożywających duże ilości alkoholu. Wysokie dawki atorwastatyny (80 mg) mogą zwiększać ryzyko udarów krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, atorwastatyna może wywoływać działania niepożądane ze strony mięśni, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotnie GGN. W przypadku podwyższonej aktywności CK (>5 razy GGN) lub wystąpienia objawów mięśniowych, leczenie należy przerwać i rozważyć ponowne wprowadzenie statyny w niższej dawce po ustąpieniu objawów.
aminotransferaza, atorwastatyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, laktoza, lecytyna sojowa, miastenia, mioglobinemia, mioglobinuria, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Ezetimibe Teva
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimibe Teva wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i DRESS. Szczególnie narażeni są pacjenci przyjmujący dawki rozuwastatyny powyżej 20 mg, osoby z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, wrodzonymi chorobami mięśni, nadużywające alkoholu, w wieku powyżej 70 lat oraz stosujące jednocześnie fibraty lub inne leki zwiększające ryzyko rabdomiolizy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana w przypadku objawów mięśniowych, a leczenie przerwane, gdy CK przekracza 5-krotną górną granicę normy (GGN) lub gdy objawy mięśniowe są nasilone. Nie zaleca się rozpoczynania terapii przy wyjściowej aktywności CK >5 x GGN. Ponadto, u pacjentów leczonych rozuwastatyną obserwowano okresowy białkomocz kanalikowy, który nie wskazuje na postępującą chorobę nerek.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, białkomocz, ból mięśni, cyklosporyna, ezetymib, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśni proksymalnych, pochodne kwasu fibrynowego, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, warfaryna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę (do 40 mg/dobę) oraz ezetymib (10 mg/dobę), stosowany jest w terapii zaburzeń lipidowych, w tym hipercholesterolemii. Działania niepożądane preparatu mają najczęściej łagodny i przemijający charakter, jednak mogą wynikać zarówno z działania poszczególnych substancji czynnych, jak i ich interakcji farmakodynamicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, ból brzucha, biegunka, wzdęcia) oraz bóle mięśni. W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych ezetymibem w monoterapii (n=2396) oraz w skojarzeniu ze statyną (n=11308) częstość działań niepożądanych była porównywalna lub nieco wyższa niż w grupach kontrolnych. Miopatia, w tym zapalenie mięśni i rabdomioliza, choć rzadka, stanowi istotne ryzyko, zwłaszcza przy wyższych dawkach rozuwastatyny, co wymaga szczególnej ostrożności.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca typu 2, Ezehron Duo, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, krwiomocz, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, parestezja, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, rumień wielopostaciowy, trombocytopenia, zaburzenia lipidowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pitamet 1 mg
Pitawastatyna, dostępna w dawkach 1 mg, 2 mg i 4 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz obserwacji porejestracyjnych. Odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęstszym działaniem niepożądanym były bóle mięśni, a podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy wystąpiło u 1,8% pacjentów, natomiast znaczne podwyższenie CK (≥10x GGN) z towarzyszącymi skurczami mięśni było rzadkie (0,04%). Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, biegunki, nudności), podwyższone aminotransferazy (AST, ALT) niezbyt często, a także bóle mięśni i stawów często. Istotne jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy czy nadciśnienie tętnicze.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvagen 40 40 mg
Symwastatyna, stosowana w dawce 40 mg/dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS, przez średni okres 5 lat, wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny między grupą leczoną symwastatyną (4,8%) a placebo (5,1%). Częstość miopatii przy dawce 40 mg wynosiła poniżej 0,1%, natomiast przy dawce 80 mg wzrastała do 1,0%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy odnotowano u 0,21% pacjentów na symwastatynie 40 mg, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Rzadko obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), charakteryzującą się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagającą leczenia immunosupresyjnego. Ponadto, zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku, oraz wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertriglicerydemia).
anafilaksja, astenia, eozynofilia, ginekomastia, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, poziom HbA1c, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, zespół toczniopodobny, zmiany liszajowate - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 10
Atorwastatyna (Sortis), inhibitor HMG-CoA reduktazy, wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, w tym rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać badania czynności wątroby oraz oznaczyć aktywność CK u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze działania niepożądane po statynach, choroby wątroby, wiek >70 lat). W przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) lub CK powyżej 5-krotnej GGN, należy rozważyć przerwanie lub zmniejszenie dawki leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. W trakcie terapii pacjent powinien być edukowany o konieczności zgłaszania bólów mięśniowych, osłabienia lub gorączki, które mogą wskazywać na miopatię lub rabdomiolizę.
alkoholizm, aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, badanie czynności wątroby, białko transportujące, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor HMG-CoA reduktazy, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przemijający atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Genoptim
Atorvastatin Genoptim, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność aminotransferaz przekracza 3-krotną górną granicę normy (GGN). W takich przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy (CK >10x GGN), wymaga monitorowania aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni, wcześniejszymi działaniami niepożądanymi po statynach, czy stosujących leki zwiększające stężenie atorwastatyny (np. inhibitory CYP3A4). Aktywność CK >5x GGN stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia.
alkoholizm, aminotransferaza, atorwastatyna, choroba niedokrwienna serca, duszność, górna granica normy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni, zawał lakunarny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Livazo
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna), podobnie jak inne statyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Zaleca się monitorowanie stężenia kinazy kreatynowej (CK) przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z czynnikami ryzyka oraz w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych. Przerwanie leczenia jest wskazane przy CK >5 x górnej granicy normy (GGN) lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych nawet przy niższych wartościach CK. Należy unikać jednoczesnego stosowania Livazo z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo ze względu na ryzyko rabdomiolizy, a w razie konieczności terapii kwasem fusydowym przerwać leczenie statynami na czas trwania antybiotykoterapii oraz przez 7 dni po jej zakończeniu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób starszych powyżej 70 lat z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
aminotransferazy wątrobowe, antybiotyk makrolidowy, choroba naczyniowa, erytromycyna, fibrat, glikemia, hiperglikemia, hipertrójglicerydemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia gravis, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, opieka diabetologiczna, pitawastatyna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi u mniej niż 4% pacjentów, które w większości są łagodne i przemijające. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego, w tym bóle mięśni, miopatia oraz rzadziej rabdomioliza, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) wzrasta zależnie od dawki, a leczenie należy przerwać, gdy CK przekroczy >5 x górną granicę normy (GGN). U dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze podwyższenie CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym. Ponadto, rozuwastatyna może powodować łagodne, bezobjawowe i przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, z większym ryzykiem przy dawce 40 mg, gdzie wzrasta także częstość rabdomiolizy oraz poważnych zdarzeń nerkowych i wątrobowych.
aminotransferazy wątrobowe, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, utrata pamięci, zaburzenia funkcji seksualnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Genoptim
Atorwastatyna, stosowana w terapii hipolipemizującej, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które nie powinny przekraczać trzykrotności górnej granicy normy (GGN). W przypadku ich utrzymującego się wzrostu konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ponadto, lek może indukować działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotnie GGN. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie CK u pacjentów z czynnikami ryzyka, a w trakcie leczenia należy monitorować objawy mięśniowe i aktywność CK, odstawiając lek w przypadku istotnego wzrostu (>5 razy GGN) lub nasilonych dolegliwości mięśniowych.
aminotransferaza, choroba naczyniowa, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, letermowir, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, niewydolność nerek, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, SPARCL, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zawał lakunarny