Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Atorvastatin Aurovitas

Stosowanie atorwastatyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych przypadkach klinicznych. Poniżej przedstawiono kompleksowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń i zaleceń odnośnie stosowania leku Atorvastatin Aurovitas, z uwzględnieniem monitorowania pacjenta oraz niezbędnych działań zapobiegawczych¹.

Zaburzenia czynności wątroby

Przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną oraz regularnie w trakcie terapii należy wykonywać badania kontrolne oceniające funkcję wątroby. W przypadku pojawienia się objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na uszkodzenie wątroby, pacjenci powinni być poddani odpowiedniej diagnostyce. Pacjenci, u których stwierdza się podwyższoną aktywność aminotransferaz, wymagają regularnego monitorowania do momentu normalizacji parametrów. Jeżeli podwyższenie aktywności aminotransferaz utrzymuje się powyżej trzykrotnej wartości górnej granicy normy (GGN), zaleca się zredukowanie dawki lub całkowite odstawienie leku Atorvastatin Aurovitas².

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu oraz u osób z chorobami wątroby w wywiadzie³.

Ryzyko udarów krwotocznych – badanie SPARCL

W analizie badania SPARCL (Stroke Prevention by Agressive Reduction in Cholesterol Levels) wykazano zwiększone ryzyko wystąpienia udarów krwotocznych u pacjentów leczonych atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Dotyczyło to pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub przejściowy atak niedokrwienny (TIA). Podwyższone ryzyko było szczególnie widoczne u osób z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym⁴.

W przypadku pacjentów z wcześniejszym udarem niedokrwiennym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie, stosunek korzyści do ryzyka stosowania atorwastatyny w dawce 80 mg pozostaje niejednoznaczny. U takich pacjentów przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie przeanalizować potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego⁵.

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny), atorwastatyna może w rzadkich przypadkach powodować zaburzenia ze strony mięśni szkieletowych, objawiające się jako bóle mięśniowe, zapalenie mięśni i miopatia. W skrajnych przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu, charakteryzującego się znacznym wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, mogącymi prowadzić do niewydolności nerek⁷.

Zalecenia przed rozpoczęciem leczenia

Atorwastatynę należy przepisywać ze szczególną ostrożnością pacjentom z czynnikami predysponującymi do rozwoju rabdomiolizy. Przed włączeniem leczenia statynami konieczne jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁸

• zaburzenia czynności nerek⁹
• niedoczynność tarczycy¹⁰
• choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie rodzinnym¹¹
• wcześniejsze wystąpienie działania uszkadzającego mięśnie po stosowaniu statyn lub fibratów¹²
• choroby wątroby w wywiadzie i/lub spożywanie dużych ilości alkoholu¹³
• u osób w podeszłym wieku (powyżej 70 lat) – konieczność wykonania badań powinna być rozważana w kontekście innych czynników ryzyka predysponujących do rabdomiolizy¹⁴
• sytuacje kliniczne, w których może dojść do zwiększenia stężenia leku w osoczu, np. z powodu interakcji lekowych lub u określonych grup pacjentów, w tym podgrup genetycznych¹⁵

W takich sytuacjach należy dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko związane z rozpoczęciem leczenia w stosunku do możliwych korzyści, a także zapewnić odpowiednią kontrolę kliniczną pacjenta¹⁶.

Nie należy rozpoczynać leczenia, jeżeli wyjściowe stężenie CK jest znacząco podwyższone (>5 razy GGN)^{Pomiar aktywności kinazy kreatynowej}

Oznaczenia aktywności kinazy kreatynowej (CK) nie należy wykonywać po intensywnym wysiłku fizycznym ani w przypadku obecności innych czynników powodujących podwyższenie jej aktywności, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli podczas pierwszego pomiaru stwierdza się istotne podwyższenie aktywności CK (>5 razy GGN), należy wykonać ponowne oznaczenie po 5-7 dniach w celu weryfikacji wyników^{Zalecenia podczas leczenia}

Pacjenci leczeni atorwastatyną powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania bólów mięśniowych, kurczów lub osłabienia mięśni, szczególnie gdy towarzyszy im ogólne złe samopoczucie lub gorączka¹⁹.

W przypadku wystąpienia powyższych objawów u pacjenta przyjmującego atorwastatynę, należy oznaczyć aktywność CK. Jeśli jest ona istotnie podwyższona (>5 razy GGN), leczenie powinno zostać przerwane²¹.

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne włączenie atorwastatyny lub innej statyny w najmniejszej dawce, z jednoczesnym ścisłym monitorowaniem klinicznym²².

Leczenie atorwastatyną musi zostać przerwane w przypadku istotnego podwyższenia aktywności CK (>10 razy GGN) lub rozpoznania bądź podejrzenia rabdomiolizy²⁴.

Jednoczesne leczenie innymi produktami leczniczymi

Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z lekami, które mogą podwyższać jej stężenie w osoczu, takimi jak:²⁵

• silne inhibitory CYP3A4 lub inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, letermowir)
• inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir/rytonawir itd.)
• gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego
• leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (np. boceprewir, telaprewir, elbaswir/grazoprewir, ledipaswir/sofosbuwir)
• erytromycyna, niacyna, ezetymib²⁶

Jeśli to możliwe, należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków, które nie wchodzą w interakcje z atorwastatyną. W przypadkach, gdy równoczesne stosowanie wymienionych leków z atorwastatyną jest konieczne, należy starannie rozważyć bilans korzyści i ryzyka. U pacjentów przyjmujących leki zwiększające stężenie atorwastatyny w osoczu zaleca się zastosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny²⁷.

W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej atorwastatyny oraz odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta²⁸.

Interakcja z kwasem fusydowym

Atorwastatyny nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo oraz w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest niezbędne, należy przerwać leczenie statyną na cały okres terapii kwasem fusydowym²⁹.

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) u pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn. Pacjentom należy zalecić, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni natychmiast zgłosili się do lekarza³⁰.

Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego³¹.

W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego, np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń, jednoczesne stosowanie atorwastatyny i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie w indywidualnych przypadkach, pod ścisłym nadzorem lekarza³².

Dzieci i młodzież

W trzyletnim badaniu oceniającym wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci, bazującym na ocenie całkowitego dojrzewania i rozwoju, ocenie stadium Tannera oraz pomiarach wysokości i masy ciała, nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu atorwastatyny na te parametry³³.

Śródmiąższowa choroba płuc

Podczas leczenia niektórymi statynami, szczególnie w terapii długoterminowej, zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel oraz ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała i gorączkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta, leczenie statynami należy przerwać³⁴.

Cukrzyca

Istnieją dowody wskazujące, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka rozwoju cukrzycy mogą powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Korzyści w postaci redukcji ryzyka chorób naczyniowych przeważają jednak nad tym ryzykiem, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami³⁵.

Pacjentów z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi^{Substancje pomocnicze}

Atorvastatin Aurovitas zawiera laktozę. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy³⁷.

Lek zawiera również lecytynę sojową (patrz przeciwwskazania w punkcie 4.3 ChPL)³⁸.

Produkt leczniczy Atorvastatin Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że zasadniczo jest wolny od sodu³⁹.