Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Atoris

Stosowanie atorwastatyny, podobnie jak innych statyn, wymaga zachowania określonych środków ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia i potencjalne zagrożenia związane z terapią produktem Atoris.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Przed rozpoczęciem oraz w trakcie terapii produktem Atoris należy regularnie kontrolować czynność wątroby. Pacjenci, u których występują objawy wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby, powinni zostać poddani odpowiednim badaniom diagnostycznym. W przypadku wykrycia podwyższonej aktywności aminotransferaz konieczne jest monitorowanie pacjenta do momentu normalizacji parametrów. Jeśli zwiększona aktywność aminotransferaz przekracza trzykrotną wartość górnej granicy normy (GGN) i utrzymuje się, zaleca się redukcję dawki lub całkowite odstawienie produktu Atoris.²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu oraz/lub z chorobami wątroby w wywiadzie.³

Ryzyko udaru krwotocznego

W analizach badania SPARCL (Zapobieganie Udarom Poprzez Agresywne Obniżenie Stężenia Cholesterolu) zaobserwowano częstsze występowanie udarów krwotocznych u pacjentów przyjmujących atorwastatynę w dawce 80 mg w porównaniu z grupą placebo. Zwiększone ryzyko dotyczyło szczególnie pacjentów, którzy wcześniej przebyli udar krwotoczny lub zawał lakunarny. W przypadku takich pacjentów, stosunek korzyści do ryzyka stosowania atorwastatyny w dawce 80 mg nie jest jednoznaczny i wymaga dokładnej analizy przed rozpoczęciem leczenia.⁴

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach powodować zaburzenia mięśniowe, takie jak: bóle mięśniowe, zapalenie mięśni i miopatię. W ekstremalnych przypadkach może dojść do rabdomiolizy – potencjalnie zagrażającego życiu stanu charakteryzującego się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek.⁶

Obserwowano również przypadki, w których statyny wywoływały miastenię de novo lub nasilały już istniejącą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać podawanie produktu Atoris. Odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.⁷

Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

Atorwastatynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy. Przed włączeniem leczenia statynami należy zbadać aktywność kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁸

• zaburzenia czynności nerek
• niedoczynność tarczycy
• choroby mięśni lub dziedziczne choroby mięśni w wywiadzie rodzinnym
• wcześniejsze uszkodzenie mięśni po stosowaniu statyn lub fibratów
• choroby wątroby w wywiadzie i/lub spożywanie dużych ilości alkoholu
• wiek powyżej 70 lat – badanie należy rozważyć w kontekście innych czynników ryzyka rabdomiolizy
• sytuacje mogące prowadzić do zwiększonego stężenia statyny w osoczu, np. interakcje lekowe

⁹

W wymienionych sytuacjach należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz prowadzić ścisłe monitorowanie kliniczne pacjenta.¹⁰

Jeśli początkowa aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), nie należy rozpoczynać leczenia atorwastatyną.^{Oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej}

Aktywności kinazy kreatynowej (CK) nie należy oznaczać po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne przyczyny mogące zwiększać jej aktywność, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeżeli przy pierwszym oznaczeniu aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu weryfikacji wyniku.^{Zalecenia w trakcie leczenia}

Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłaszania lekarzowi jakichkolwiek bólów mięśniowych, kurczów czy osłabienia mięśni, szczególnie gdy towarzyszą im objawy ogólne, takie jak złe samopoczucie lub gorączka.¹³

W przypadku wystąpienia takich objawów u pacjenta przyjmującego atorwastatynę, należy oznaczyć aktywność CK. Jeśli jest ona istotnie podwyższona (>5 razy GGN), leczenie produktem Atoris należy przerwać.¹⁵

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne włączenie atorwastatyny lub innej statyny w najmniejszej dawce, przy ścisłej kontroli klinicznej.¹⁶

Leczenie atorwastatyną musi zostać bezwzględnie przerwane w przypadku znacznego podwyższenia aktywności CK (>10 razy GGN) lub rozpoznania/podejrzenia rabdomiolizy.^{Jednoczesne stosowanie z innymi lekami}

Ryzyko rabdomiolizy znacząco rośnie podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z niektórymi produktami leczniczymi, które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu:¹⁸

• Silne inhibitory CYP3A4 lub białek transportujących: cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, letermowir
• Inhibitory proteazy HIV: rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir z rytonawirem
• Inne leki: gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego, leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (boceprewir, telaprewir, elbaswir z grazoprewirem, ledypaswir z sofosbuwirem), erytromycyna, niacyna, ezetymib

¹⁹

W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków, które nie wchodzą w interakcje z atorwastatyną. Jeśli jednoczesne stosowanie wymienionych leków z atorwastatyną jest konieczne, należy dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka takiej terapii.²⁰

W przypadku stosowania leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu, zaleca się zastosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy rozważyć mniejszą dawkę początkową atorwastatyny i prowadzić ścisłą obserwację kliniczną pacjenta.²¹

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Produktu Atoris nie wolno podawać jednocześnie z ogólnoustrojowymi preparatami kwasu fusydowego ani w ciągu 7 dni od zakończenia jego stosowania. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest niezbędne, leczenie statynami należy przerwać na cały okres terapii kwasem fusydowym.²²

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym zakończonych zgonem) u pacjentów leczonych jednocześnie kwasem fusydowym i statynami. Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni.²³

Leczenie statynami można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych sytuacjach, gdy konieczne jest długotrwałe ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego, np. w leczeniu ciężkich zakażeń, jednoczesne podawanie produktu Atoris i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁴

Dzieci i młodzież

W trzyletnim badaniu klinicznym nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci i młodzieży. Ocena obejmowała ogólny rozwój i dojrzewanie, pomiary na podstawie skali Tannera oraz pomiary wzrostu i wagi.²⁵

Śródmiąższowa choroba płuc

Podczas długotrwałego leczenia niektórymi statynami opisywano sporadyczne przypadki śródmiąższowej choroby płuc. Objawy mogą obejmować: duszność, nieproduktywny kaszel oraz ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała, gorączkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta, należy przerwać leczenie statynami.²⁶

Cukrzyca

Istnieją dane wskazujące, że wszystkie statyny mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy prowadzić do hiperglikemii wymagającej odpowiedniej opieki diabetologicznej. Należy jednak podkreślić, że korzyści w postaci zmniejszenia ryzyka chorób naczyniowych przeważają nad tym ryzykiem i nie powinno to być powodem do przerwania leczenia statynami.²⁷

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być poddawani regularnej kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.^{Substancje pomocnicze}

Produkt Atoris zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁹

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁰