Specjalne ostrzeżenia
Apo-Atorva

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Apo-Atorva

Lek Apo-Atorva, zawierający atorwastatynę w dawkach 30 mg i 60 mg w postaci tabletek powlekanych, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności, które należy wdrożyć podczas leczenia tym preparatem.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną oraz regularnie w trakcie jej trwania należy wykonywać kontrolne badania czynności wątroby. Pacjenci wykazujący objawy przedmiotowe i podmiotowe uszkodzenia wątroby powinni zostać natychmiast skierowani na dodatkowe badania diagnostyczne. Szczególnej uwagi wymagają osoby, u których stwierdzono podwyższoną aktywność aminotransferaz – w takich przypadkach konieczne jest monitorowanie tych parametrów aż do ich normalizacji.²

Jeśli aktywność aminotransferaz utrzymuje się na poziomie przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy (GGN), zaleca się redukcję dawki lub całkowite odstawienie preparatu Apo-Atorva. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leku u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu i/lub z wywiadem chorób wątroby.³

Ryzyko udaru krwotocznego

W analizie post-hoc badania SPARCL (Stroke Prevention by Agressive Reduction in Cholesterol Levels) zaobserwowano częstsze występowanie udarów krwotocznych u pacjentów otrzymujących atorwastatynę w dawce 80 mg w porównaniu z grupą placebo. Zwiększone ryzyko było szczególnie widoczne u osób z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie.⁴

U pacjentów z wcześniejszym udarem niedokrwiennym lub krwotocznym w wywiadzie, stosunek ryzyka do korzyści stosowania atorwastatyny w wysokiej dawce 80 mg nie jest jednoznaczny. W takich przypadkach przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie przeanalizować potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego.⁵

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny), może w rzadko występujących przypadkach wpływać negatywnie na mięśnie szkieletowe. Możliwe działania obejmują bóle mięśniowe, zapalenie mięśni i miopatię, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu pacjenta.⁶

Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek. Odnotowano również bardzo rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) podczas lub po leczeniu statynami.⁸

Postępowanie przed rozpoczęciem leczenia

Atorwastatynę należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z czynnikami predysponującymi do rozpadu mięśni szkieletowych. Przed rozpoczęciem terapii statynami konieczne jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁹

• Zaburzenia czynności nerek¹⁰
• Niedoczynność tarczycy¹¹
• Choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie rodzinnym¹²
• Przebyte w przeszłości uszkodzenia mięśni związane ze stosowaniem statyn lub fibratów¹³
• Zaburzenie czynności wątroby i/lub nadużywanie alkoholu w wywiadzie¹⁴
• U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 70 lat) – konieczność wykonania takich badań należy rozważyć w kontekście innych czynników predysponujących do wystąpienia rabdomiolizy¹⁵
• Stany, w których może wystąpić zwiększenie stężenia statyny w osoczu, takie jak interakcje i specjalne grupy pacjentów, w tym podgrupy genetyczne¹⁶

W tych sytuacjach należy dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do potencjalnych korzyści z leczenia i zaleca się ścisłe monitorowanie objawów klinicznych. Jeśli wyjściowa aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), nie należy rozpoczynać leczenia atorwastatyną.^{Badanie aktywności kinazy kreatynowej}

Oznaczenia aktywności kinazy kreatynowej nie należy przeprowadzać po intensywnym wysiłku fizycznym ani w obecności innych przyczyn mogących zwiększać jej aktywność, gdyż utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli podczas pierwszego oznaczania aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu weryfikacji rezultatów.^{Monitorowanie w trakcie leczenia}

Pacjenta należy poinstruować o konieczności natychmiastowego zgłaszania lekarzowi wystąpienia bólów mięśniowych, kurczy mięśni lub osłabienia ich siły, szczególnie jeśli towarzyszy im ogólne osłabienie lub gorączka.¹⁹

W przypadku pojawienia się takich objawów podczas terapii atorwastatyną, należy bezzwłocznie oznaczyć aktywność CK. Jeśli stwierdza się znaczne zwiększenie aktywności CK (>5 razy powyżej GGN), leczenie powinno zostać przerwane.²¹

Leczenie atorwastatyną należy bezwzględnie przerwać w przypadku znacznego zwiększenia aktywności CK (>10 razy powyżej GGN) lub w przypadku rozpoznania bądź podejrzenia rabdomiolizy.²³

Interakcje lekowe

Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy wzrasta podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z niektórymi produktami leczniczymi, które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu. Do takich leków należą:²⁴

• Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, posakonazol)²⁵
• Inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir/rytonawir)²⁶
• Gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego²⁷
• Leki przeciwwirusowe do leczenia WZW C (np. boceprewir, telaprewir, elbaswir/grazoprewir, ledypaswir/sofosbuwir)²⁸
• Erytromycyna, niacyna lub ezetymib²⁹

W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków (niewchodzących w interakcje) zamiast wymienionych powyżej. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania tych produktów z atorwastatyną, należy dokładnie przeanalizować korzyści i ryzyko związane z leczeniem.³⁰

Jeśli pacjent przyjmuje leki zwiększające stężenie atorwastatyny w osoczu, zaleca się zastosowanie mniejszej dawki początkowej atorwastatyny. W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć mniejszą dawkę początkową i zapewnić odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta.³¹

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Atorwastatyny nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, a także w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie statyną na cały okres terapii tym antybiotykiem.³²

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn. Pacjentowi należy zalecić, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni, natychmiast zgłosił się do lekarza.³³

Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego, np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń, jednoczesne stosowanie atorwastatyny i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie oraz pod ścisłym nadzorem lekarza.³⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W trzyletnich badaniach nie obserwowano klinicznie znaczącego wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe. Ocena ta opierała się na analizie całkowitego dojrzewania i rozwoju, ocenie stadium Tannera oraz pomiarach wysokości i masy ciała.³⁵

Śródmiąższowa choroba płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc w trakcie leczenia niektórymi statynami, szczególnie podczas długotrwałej terapii. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała i gorączkę). W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta należy przerwać leczenie statynami.³⁶

Cukrzyca

Wyniki niektórych badań wskazują, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka rozwoju cukrzycy mogą wywoływać hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Jednakże nad tym ryzykiem przeważa korzyść w postaci redukcji ryzyka naczyniowego podczas leczenia statynami, dlatego nie powinno to być powodem do przerwania terapii.³⁷

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani pod względem klinicznym i biochemicznym zgodnie z lokalnymi wytycznymi.^{Substancje pomocnicze}

Produkt Apo-Atorva zawiera laktozę. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹

Lek zawiera również lecytynę sojową, o czym należy pamiętać w przypadku pacjentów z nadwrażliwością na soję. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.⁴⁰