Działania niepożądane leku Atractin

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atractin, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Profil bezpieczeństwa atorwastatyny został dobrze udokumentowany w badaniach klinicznych obejmujących ponad 16 000 pacjentów (8755 przyjmujących atorwastatynę i 7311 przyjmujących placebo), leczonych średnio przez 53 tygodnie.¹

Warto zauważyć, że 5,2% pacjentów stosujących atorwastatynę i 4,0% pacjentów przyjmujących placebo zrezygnowało z leczenia z powodu wystąpienia działań niepożądanych.²

Profil bezpieczeństwa u dorosłych

Profil działań niepożądanych atorwastatyny został opracowany w oparciu o dane z badań klinicznych oraz informacje zgromadzone w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii: często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (nie można jej oszacować na podstawie dostępnych danych).³

Wpływ na parametry laboratoryjne

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, u pacjentów przyjmujących atorwastatynę obserwowano wzrost aktywności enzymów wątrobowych w surowicy krwi. Zmiany te były zazwyczaj łagodne, przemijające i nie wymagały przerwania terapii. Klinicznie istotne (>3-krotnie przekraczające górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Było ono zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. ^{3-krotnie przekraczające górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy występowało u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Było ono zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>4}

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy przewyższające 3-krotnie górną granicę normy odnotowano u 2,5% pacjentów leczonych atorwastatyną, natomiast zwiększenie aktywności CK ponad 10-krotnie przekraczające górną granicę normy wystąpiło u 0,4% pacjentów.⁵

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w obu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia.⁶

W trzyletnim badaniu klinicznym nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Oceniano następujące parametry: ogólną ocenę dojrzewania i rozwoju, ocenę na podstawie skali Tannera oraz pomiar wzrostu i masy ciała.⁷

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego 7 pacjentów było w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat, a 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Na podstawie dostępnych danych stwierdzono, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Atractin" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 8

Dodatkowe działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu statyn

Podczas stosowania niektórych statyn obserwowano również następujące działania niepożądane:

• Zaburzenia seksualne⁹
• Depresję¹⁰
• Sporadyczne przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania¹¹
• Cukrzyca: częstość występowania zależy od obecności lub braku czynników ryzyka (stężenie glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie) ^{30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>12}

Tabela działań niepożądanych

Szczegółowe zagrożenia związane z wybranymi działaniami niepożądanymi

Hepatotoksyczność

Zaburzenia funkcji wątroby są istotnym ryzykiem związanym ze stosowaniem atorwastatyny. Przypadki wzrostu aktywności aminotransferaz w surowicy krwi występują u 0,8% pacjentów i są zależne od dawki leku. Chociaż większość zmian jest łagodna i przemijająca, należy monitorować funkcję wątroby, szczególnie podczas zwiększania dawki leku. ^{3-krotnie przekraczające górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy występowało u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Było ono zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>13}

Zaburzenia mięśniowe

Miopatia i rabdomioliza stanowią rzadkie, ale poważne działania niepożądane związane ze stosowaniem atorwastatyny. Zwiększone ryzyko występuje przy stosowaniu wysokich dawek oraz w przypadku równoczesnego stosowania innych leków. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) ponad 10-krotnie przekraczające górną granicę normy, co może wskazywać na rabdomiolizę, obserwowano u 0,4% pacjentów.¹⁴

Szczególne zagrożenie stanowi immunozależna miopatia martwicza, która może utrzymywać się pomimo przerwania leczenia statynami i wymaga zastosowania leczenia immunosupresyjnego.¹⁵

Reakcje alergiczne i skórne

Ciężkie reakcje skórne, takie jak pęcherzowe zapalenie skóry, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa–Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, występują rzadko, ale stanowią zagrożenie dla życia. Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i odpowiedniego postępowania medycznego.¹⁶

Ryzyko rozwoju cukrzycy

Leczenie atorwastatyną może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak: podwyższone stężenie glukozy na czczo (≥ 5,6 mmol/l), zwiększony wskaźnik masy ciała (BMI > 30 kg/m²), podwyższone stężenie trójglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie. ^{30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>17}

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁸