Działania niepożądane
Simvachol 20 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S, gdzie stosowano dawkę 40 mg/dobę przez średnio 5 lat. W badaniu HPS wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najistotniejszymi działaniami niepożądanymi są miopatia i wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Częstość miopatii przy dawce 40 mg wynosiła <0,1%, natomiast przy dawce 80 mg wzrastała do 1,0%, co podkreśla zależność ryzyka od dawki. Zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie 40 mg, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Rzadko obserwowano zapalenie wątroby, a bardzo rzadko niewydolność wątroby, co wymaga monitorowania funkcji wątrobowych podczas terapii.
Działania niepożądane leku Simvachol
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został dobrze poznany dzięki zakrojonym na szeroką skalę, długoterminowym badaniom klinicznym, takim jak HPS (Heart Protection Study) i 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study). W badaniu HPS uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), a parametry bezpieczeństwa były porównywalne w obu grupach przez średni okres 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były podobne (4,8% w grupie symwastatyny vs 5,1% w grupie placebo).1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane symwastatyny zostały sklasyfikowane zgodnie z następującą częstotliwością występowania:
- Bardzo często (>1/10)
- Często (≥1/100, <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1000, < 1/100)
- Rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000)
- Bardzo rzadko (< 1/10 000)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (2
Poważne działania niepożądane
Szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są działania niepożądane dotyczące układu mięśniowego. Częstość występowania miopatii w badaniu HPS była poniżej 0,1% u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg. Warto odnotować, że w badaniu klinicznym u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 80 mg/dobę miopatia występowała znacznie częściej (1,0%) niż u pacjentów przyjmujących symwastatynę w dawce 20 mg/dobę (0,02%).<sup data-drug="Simvachol" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (3
Innym istotnym działaniem niepożądanym jest zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. W badaniu HPS zwiększenie aktywności aminotransferaz (więcej niż trzykrotnie powyżej górnej granicy uznanej za prawidłową, potwierdzone powtórnym badaniem) wystąpiło u 0,21% pacjentów (n = 21) leczonych symwastatyną w dawce 40 mg, w porównaniu do 0,09% pacjentów (n = 9) otrzymujących placebo.4
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny lub liczby erytrocytów |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka reakcja alergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo rzadko | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Depresja | Częstość nieznana | Zaburzenie nastroju charakteryzujące się obniżeniem nastroju | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | Dolegliwość bólowa obejmująca różne obszary głowy |
| Parestezje | Rzadko | Nieprawidłowe odczucia czuciowe, takie jak mrowienie, drętwienie | |
| Zawroty głowy | Rzadko | Uczucie niestabilności lub wirowania | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie obwodowych nerwów czuciowych lub ruchowych | |
| Zaburzenia pamięci | Bardzo rzadko | Problemy z przechowywaniem lub przywoływaniem informacji | |
| Zaburzenia mięśniowe | Miastenia | Częstość nieznana | Nieprawidłowe osłabienie mięśni, nasilające się podczas wysiłku |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rzadko | Zaburzenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Różne nieprawidłowości w percepcji wzrokowej | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni gałki ocznej | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Grupa chorób charakteryzująca się zapaleniem i/lub włóknieniem tkanki płucnej |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Rzadko | Trudności w oddawaniu stolca |
| Bóle brzucha | Rzadko | Dyskomfort lub ból w obszarze jamy brzusznej | |
| Wzdęcia z oddawaniem wiatrów | Rzadko | Nadmierne gromadzenie się gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Niestrawność | Rzadko | Dyskomfort w górnej części brzucha po posiłku | |
| Biegunka | Rzadko | Częste oddawanie luźnego lub wodnistego stolca | |
| Nudności | Rzadko | Uczucie dyskomfortu w żołądku z tendencją do wymiotów | |
| Wymioty | Rzadko | Gwałtowne opróżnianie żołądka przez usta | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | Stan zapalny trzustki, często objawiający się silnym bólem brzucha | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby/żółtaczka | Rzadko | Stan zapalny wątroby, mogący prowadzić do zażółcenia skóry i białkówek oczu |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Utrata zdolności wątroby do prawidłowego funkcjonowania, może prowadzić do zgonu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Zmiany skórne w postaci wykwitów |
| Świąd | Rzadko | Nieprzyjemne odczucie prowadzące do chęci drapania skóry | |
| Łysienie | Rzadko | Utrata włosów | |
| Polekowe zmiany liszajowate | Bardzo rzadko | Zmiany skórne przypominające liszaj płaski, spowodowane przyjmowaniem leku | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Miopatia (w tym zapalenie mięśni) | Rzadko | Choroba mięśni przebiegająca z osłabieniem, bólem i zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej |
| Rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek lub bez | Rzadko | Rozpad mięśni prowadzący do uwolnienia mioglobiny, potencjalnie powodujący uszkodzenie nerek | |
| Bóle mięśniowe | Rzadko | Ból dotyczący tkanki mięśniowej | |
| Kurcze mięśni | Rzadko | Nagłe, mimowolne i bolesne skurcze mięśni | |
| Zerwanie mięśni | Bardzo rzadko | Przerwanie ciągłości tkanki mięśniowej | |
| Tendinopatia, czasami powikłana zerwaniem ścięgna | Częstość nieznana | Choroba ścięgna mogąca prowadzić do jego przerwania | |
| Zaburzenia immunologiczne mięśni | Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) | Częstość nieznana | Autoimmunologiczna choroba mięśni charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i zwiększoną aktywnością kinazy kreatynowej, nawet po odstawieniu statyny; wymaga leczenia immunosupresyjnego |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia erekcji | Częstość nieznana | Niemożność osiągnięcia lub utrzymania erekcji | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia | Rzadko | Ogólne osłabienie lub zmęczenie |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi | Rzadko | Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP) |
| Podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej | Rzadko | Wzrost aktywności enzymu występującego głównie w wątrobie i kościach | |
| Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy krwi | Rzadko | Wzrost aktywności enzymu wskazującego na uszkodzenie mięśni | |
| Wzrost stężenia HbA1c i glukozy w surowicy na czczo | Częstość nieznana | Podwyższenie parametrów związanych z kontrolą glikemii |
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Poważne reakcje mięśniowe
Miopatia (w tym zapalenie mięśni) jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych z leczeniem symwastatyną. Objawia się osłabieniem i bólami mięśniowymi oraz podwyższeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy. Ryzyko miopatii wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki symwastatyny – występowała u 1,0% pacjentów przyjmujących 80 mg/dobę w porównaniu do 0,02% pacjentów stosujących 20 mg/dobę.5
Rabdomioliza jest najcięższą postacią miopatii, charakteryzującą się rozpadem mięśni prążkowanych, uwolnieniem mioglobiny do krwiobiegu i potencjalnym rozwojem ostrej niewydolności nerek. Ten stan wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.6
Szczególną uwagę należy zwrócić na immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), która jest rzadką autoimmunologiczną formą uszkodzenia mięśni. Charakteryzuje się następującymi cechami klinicznymi:
- Utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych
- Zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymująca się mimo przerwania leczenia statynami
- W biopsji mięśni widoczna jest martwicza miopatia bez istotnego zapalenia
- Poprawa następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych7
Zaburzenia wątroby
Podczas leczenia symwastatyną może wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, takich jak aminotransferazy (ALT, AST), GGTP oraz fosfataza zasadowa. W badaniu HPS zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej trzykrotności górnej granicy normy, potwierdzone powtórnym badaniem, stwierdzono u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg, w porównaniu do 0,09% pacjentów otrzymujących placebo.8
W rzadkich przypadkach stosowanie symwastatyny może prowadzić do zapalenia wątroby z żółtaczką lub bez. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki niewydolności wątroby bez skutku śmiertelnego lub zakończone zgonem, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii.9
Zespół nadwrażliwości
W rzadkich przypadkach opisywano zespół nadwrażliwości, który może obejmować jeden lub więcej z następujących objawów:
- Obrzęk naczynioruchowy
- Zespół toczniopodobny
- Bóle mięśni typu reumatoidalnego
- Zapalenie mięśni i skóry
- Zapalenie naczyń
- Małopłytkowość
- Eozynofilia
- Podwyższone OB
- Zapalenie stawów i bóle stawów
- Pokrzywka
- Nadwrażliwość na światło
- Gorączka
- Uderzenia gorąca
- Duszność
- Złe samopoczucie10
Zaburzenia poznawcze
W okresie porejestracyjnym zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Problemy te obejmowały:
- Utratę pamięci
- Słabą pamięć
- Amnezję
- Zaburzenia pamięci
- Splątanie
Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia statyną. Obserwowano zmienny czas do wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) oraz ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).11
Zaburzenia metaboliczne
U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia hemoglobiny glikowanej (HbA1c) i glukozy w surowicy na czczo. Może to wskazywać na potencjalny wpływ statyn na metabolizm glukozy, co ma szczególne znaczenie u pacjentów ze współistniejącą cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju.12
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku na rynek.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania