LEKsykon substancji czynnych

Triglicerydy

Substancja czynna to emulsja lipidowa składająca się z oleju sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oleju z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Jest stosowana do dostarczania energii, niezbędnych kwasów tłuszczowych, aminokwasów, elektrolitów i płynów w żywieniu pozajelitowym pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego katabolizmu. Używana, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające bądź przeciwwskazane. Przeznaczona jest zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci powyżej dwóch lat.

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych

Substancja czynna stanowi kompleks aminokwasów, glukozy oraz emulsji tłuszczowej, dostarczanych w formie dożylnych infuzji. Preparaty zawierające tę substancję stosuje się do odżywiania pozajelitowego u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazaniem do zastosowania są stany kataboliczne o umiarkowanym lub średnio-ciężkim natężeniu, wymagające uzupełnienia energii, białek, lipidów, elektrolitów i płynów. Preparat jest wskazany zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci powyżej 2. roku życia.

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Substancją czynną jest emulsja lipidowa zawierająca triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha oraz niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Stosuje się ją w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Produkt dostarcza energii i wspomaga utrzymanie prawidłowego metabolizmu lipidów oraz podstawowych funkcji organizmu. Jest wskazany również u wcześniaków, noworodków i młodzieży wymagających tego rodzaju wsparcia.

Trimebutyna

Trimebutyna maleinian jest substancją czynną stosowaną w leczeniu objawowym zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, takich jak zespół jelita drażliwego oraz dolegliwości jelitowe powiązane z czynnościowymi zaburzeniami przewodu pokarmowego. Ponadto jest stosowana w terapii bólu związanego z zaburzeniami funkcji przewodu pokarmowego i dróg żółciowych. Preparaty zawierające tę substancję są dostępne w formie tabletek powlekanych lub zawiesiny doustnej. Trimebutyna pomaga regulować motorykę jelit i łagodzić związane z nią objawy, takie jak biegunka, zaparcia, bóle brzucha oraz stany skurczowe.

Trimetazydyna

Trimetazydyna to substancja czynna stosowana w terapii skojarzonej u dorosłych pacjentów ze stabilną dławicą piersiową. Jest wykorzystywana, gdy leczenie przeciwdławicowe pierwszego rzutu jest niewystarczające lub nie jest tolerowane. Działa korzystnie na komórki mięśnia sercowego, poprawiając ich funkcjonowanie. Trimetazydyna pomaga łagodzić objawy choroby wieńcowej poprzez poprawę metabolizmu energetycznego serca.

Trimetoprim

Substancja czynna kotrimoksazol to połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu, które działa bakteriostatycznie. Stosuje się ją głównie w leczeniu zakażeń bakteryjnych dróg moczowych, układu oddechowego oraz przewodu pokarmowego wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii. Jest również używana w profilaktyce i leczeniu zakażeń Pneumocystis jirovecii u pacjentów z obniżoną odpornością, na przykład z AIDS. Lek ten jest wskazany także w leczeniu ciężkich zakażeń, takich jak dur brzuszny, czerwonka bakteryjna, czy biegunka podróżnych.

Triprolidyna

Pseudoefedryna chlorowodorek jest substancją stosowaną głównie w celu łagodzenia objawów zapalenia błony śluzowej nosa, takich jak obrzęk i przekrwienie nosa oraz zatok przynosowych. Działa jako środek obkurczający naczynia krwionośne, co przynosi ulgę w przypadku kataru oraz uczucia zatkanego nosa. Preparaty z pseudoefedryną są wskazane w leczeniu objawowym przeziębienia, grypy oraz innych infekcji górnych dróg oddechowych. Mogą być także stosowane w alergicznym oraz naczynioruchowym obrzęku błony śluzowej nosa.

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Substancja czynna w tej emulsji do infuzji to mieszanina oleju sojowego i trójglicerydów kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT). Stosowana jest jako źródło kalorii i niezbędnych kwasów tłuszczowych dla pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego. Pomaga dostarczać organizmowi gotowe do wykorzystania tłuszcze, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Jest stosowana głównie w przypadkach, gdy pacjent nie może być karmiony drogą doustną lub dojelitową.

Trokserutyna

Trokserutyna jest substancją stosowaną głównie w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej i limfatycznej kończyn dolnych. Pomaga łagodzić objawy takie jak uczucie ciężkości nóg, ból, obrzęki oraz nocne skurcze łydek. Wykorzystywana jest także w terapii zapalenia żył, owrzodzeń podudzi oraz krwawień podspojówkowych. Lek ten może być stosowany zarówno miejscowo w formie żelu, jak i doustnie w postaci kapsułek czy kropli.

Tromantadyna

Tromantadyna jest substancją czynną stosowaną miejscowo w leczeniu początkowego okresu zakażenia skóry wirusem opryszczki zwykłej, gdy pojawiają się objawy takie jak kłucie, mrowienie, swędzenie, napięcie, ból oraz obrzęk. Działa przeciwwirusowo, pomagając zapobiegać powstawaniu pęcherzyków charakterystycznych dla opryszczki. Lek jest przeznaczony do stosowania na zmienioną chorobowo skórę, zanim wystąpią wyraźne zmiany pęcherzykowe. Tromantadyna przyspiesza gojenie się zmian oraz łagodzi dolegliwości związane z infekcją wirusową.

Trombina

Fibrynogen ludzki jest białkiem wykrzepiającym używanym w medycynie do wspomagania gojenia ran oraz poprawy hemostazy podczas zabiegów chirurgicznych. Substancja ta stosowana jest jako klej tkankowy w chirurgii plastycznej, rekonstrukcyjnej, naczyniowej oraz w leczeniu oparzeń, umożliwiając łączenie i uszczelnianie tkanek podskórnych. Wykorzystuje się ją również do stabilizacji płatów tkankowych i przeszczepów, co wspomaga procesy rekonwalescencji. Fibrynogen jest często podawany jako alternatywa lub uzupełnienie tradycyjnych technik szwów czy klamer chirurgicznych.

Trombina ludzka

Fibrynogen ludzki, wchodzący w skład preparatu, jest stosowany w celu poprawy hemostazy podczas chirurgii, gdy standardowe techniki są niewystarczające. Substancja ta działa jako klej tkankowy, ułatwiając gojenie ran oraz uszczelnianie szwów w chirurgii naczyniowej i zespoleniach przewodu pokarmowego. Ponadto fibrynogen umożliwia umocowanie oddzielonych tkanek, takich jak płaty tkanki czy przeszczepy skóry. Stosuje się go również u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, np. heparynę.

Tropikamid

Tropikamid jest lekiem stosowanym głównie w okulistyce, wykorzystywanym do rozszerzania źrenicy oraz porażenia akomodacji oka. Znajduje zastosowanie w diagnostyce okulistycznej, na przykład podczas badania dna oka, a także w stanach przedoperacyjnych i pooperacyjnych wymagających krótkotrwałego rozszerzenia źrenicy. Ponadto tropikamid jest używany podczas operacji zaćmy, aby ułatwić zabieg poprzez wywołanie mydriazy. Lek ten jest podawany miejscowo w formie kropli do oczu lub roztworu do wstrzykiwań, stosowanych wyłącznie u dorosłych.

Trybenozyd

Diklofenak jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu stanów zapalnych i bólu, takich jak zapalenia żył, obrzęki pooperacyjne oraz pourazowe. Wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, pomagając łagodzić dolegliwości mięśni i stawów po urazach. Preparat ten jest również stosowany w przypadku zespołów bólowych kręgosłupa oraz łagodnych postaci zapalenia stawów. Dzięki swoim właściwościom wpływa korzystnie na zmniejszenie obrzęków i poprawę komfortu ruchowego.

Tryptofan

Substancje czynne w opisanych preparatach to kompleks aminokwasów, glukoza oraz emulsja tłuszczowa zawierająca olej z oliwek i sojowy. Są stosowane do żywienia pozajelitowego u pacjentów, u których odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty te dostarczają niezbędnych aminokwasów, energii, elektrolitów i kwasów tłuszczowych, zwłaszcza w stanach katabolizmu i podczas dysfunkcji układu pokarmowego. Wskazane są u osób dorosłych, dzieci powyżej 2 lat, noworodków i wcześniaków wymagających żywienia pozajelitowego.

Tryptorelina

Tryptorelina jest syntetycznym analogiem hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH) i działa poprzez regulację wydzielania hormonów płciowych. Stosuje się ją głównie w leczeniu hormonozależnych nowotworów, takich jak rak gruczołu krokowego oraz raka sutka, a także w terapii endometriozy i włókniakomięśniaków macicy. Lek ten znajduje zastosowanie również w leczeniu przedwczesnego dojrzewania płciowego pochodzenia ośrodkowego u dzieci oraz jako wsparcie w procedurach niepłodności. Jego działanie polega na obniżeniu poziomu hormonów płciowych do poziomu kastracyjnego, co przyczynia się do zahamowania rozwoju choroby lub objawów.

Tuberkulina

Tuberkulina PPD RT 23 jest substancją stosowaną w diagnostyce zakażenia prątkami gruźlicy. Używa się jej do przeprowadzania próby tuberkulinowej Mantoux w celu wykrycia zakażenia lub kwalifikacji do szczepienia BCG. Jest stosowana u osób w różnym wieku, zarówno przed szczepieniem, jak i w celach kontrolnych po szczepieniu. Pozwala ocenić odpowiedź immunologiczną organizmu na prątki gruźlicy.

Tygecyklina

Tygecyklina jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz powikłanych zakażeń wewnątrzbrzusznych u dorosłych i dzieci powyżej 8. roku życia. Zwykle jest używana wtedy, gdy inne antybiotyki są niewłaściwe lub nieskuteczne. Lek ten należy stosować zgodnie z oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi stosowania produktów przeciwbakteryjnych. Ma postać proszku do sporządzania roztworu do infuzji, który podaje się dożylnie.

Tyklopidyna

Tyklopidyna jest selektywnym inhibitorem agregacji płytek krwi, stosowanym głównie w zapobieganiu powikłaniom schorzeń naczyniowych. Wykorzystuje się ją w leczeniu pacjentów po udarach niedokrwiennych mózgu oraz w prewencji przejściowych napadów niedokrwiennych. Ponadto znajduje zastosowanie w zapobieganiu zakrzepom naczyń obwodowych i wtórnym zawałom serca. Tyklopidyna jest także używana w zabiegach chirurgicznych, hemodializie oraz w celu poprawy funkcji płytkowych u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia.

Tymianek

Wyciąg z ziela tymianku jest stosowany głównie jako środek wykrztuśny w leczeniu kaszlu związanego z przeziębieniem oraz w łagodnych do umiarkowanych infekcjach i stanach zapalnych dróg oddechowych, takich jak ostre zapalenie oskrzeli. Ma właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, odkażające i ściągające, co sprawia, że jest wykorzystywany także w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła oraz w chorobach przyzębia. Ponadto bywa stosowany pomocniczo w objawach chrypki oraz w nieżytach błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Produkty zawierające tę substancję są przeznaczone do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 6 lub 12 lat, w zależności od preparatu.

Tymol

Tymol jest związkiem o działaniu przeciwbakteryjnym i wykrztuśnym, stosowanym przede wszystkim w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych oraz towarzyszących im objawów, takich jak kaszel i katar. Wykazuje także działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe oraz działa łagodząco na podrażnioną skórę. Tymol może być używany miejscowo w formie syropów, maści lub płynów do nacierania. Wskazany jest do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 4 lat, szczególnie w dolegliwościach związanych z przeziębieniami oraz infekcjami skórnymi.

Tymolol

Tymolol jest lekiem stosowanym głównie w formie kropli do oczu w celu obniżania podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, które występuje u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub nadciśnieniem ocznym. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów beta-adrenergicznych, co zmniejsza produkcję cieczy wodnistej w oku i tym samym obniża ciśnienie śródgałkowe. Lek jest wskazany u pacjentów, u których monoterapia beta-adrenolitykiem jest niewystarczająca i może być stosowany w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwjaskrowymi. Preparaty z tymololem są często wykorzystywane w leczeniu przewlekłej jaskry otwartego kąta oraz w przypadkach podwyższonego ciśnienia śródgałkowego.

Tymotka łąkowa

Mieszanka alergoidów pyłku traw stosowana jest w swoistej immunoterapii (SIT) u osób z IgE-zależną alergią na pyłki traw, w tym u dzieci od 6. roku życia oraz dorosłych. Preparaty te wykorzystuje się w leczeniu chorób alergicznych, takich jak alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek oraz astma oskrzelowa o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Immunoterapia może odbywać się jako leczenie przedsezonowe lub całoroczne, mające na celu zmniejszenie objawów alergii i poprawę jakości życia pacjentów. Decyzję o zastosowaniu terapii podejmuje lekarz specjalista alergolog na podstawie testów alergicznych i wywiadu klinicznego.

Tynidazol

Tynidazol jest lekiem przeciwbakteryjnym i przeciwpierwotniakowym stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje beztlenowe oraz pierwotniaki. Wskazany jest m.in. w zakażeniach wewnątrzotrzewnowych, ginekologicznych, ran po zabiegach chirurgicznych, a także w zakażeniach układu oddechowego, skóry i tkanek miękkich. Stosuje się go również w leczeniu niespecyficznego zapalenia pochwy, rzęsistkowicy, giardiozy, pełzakowicy jelitowej oraz zakażenia Helicobacter pylori w przebiegu choroby wrzodowej. Ponadto, tynidazol bywa wykorzystywany do profilaktyki zakażeń pooperacyjnych związanych z bakteriami beztlenowymi.

Tyrotrycyna

Preparat zawiera benzalkoniowy chlorek, benzokinę oraz tyrotrycynę jako substancje czynne. Stosuje się go wspomagająco w leczeniu łagodnych do umiarkowanych stanów zapalnych gardła i jamy ustnej, w tym zapalenia gardła z bólem i trudnościami w połykaniu oraz zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i dziąseł. Substancje te działają przeciwzapalnie i miejscowo znieczulająco, łagodząc objawy. Lek jest przeznaczony dla osób dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia.

Tyrozyna

Substancje czynne zawarte w wymienionych preparatach to kompleks aminokwasów, glukozy oraz ozycje olejów roślinnych i rybich dostarczających niezbędnych kwasów tłuszczowych. Są one stosowane w żywieniu pozajelitowym, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty te dostarczają białka, energii oraz elektrolitów pacjentom w różnym wieku, od niemowląt po osoby dorosłe, również w stanach klinicznych takich jak niewydolność nerek czy wątroby. Mają zastosowanie w przypadku niedożywienia, ciężkich chorób i zaburzeń metabolicznych wymagających wsparcia żywieniowego poprzez infuzję dożylna.

Tyzanidyna

Tyzanidyna jest lekiem stosowanym w celu łagodzenia bolesnych skurczów mięśni szkieletowych związanych z zaburzeniami statycznymi i czynnościowymi kręgosłupa oraz po zabiegach chirurgicznych na narządzie ruchu. Wykorzystywana jest również w leczeniu zwiększonego napięcia mięśni w chorobach neurologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane, przewlekłe choroby rdzenia kręgowego, choroby zwyrodnieniowe rdzenia, udary mózgu oraz mózgowe porażenie dziecięce u dorosłych. Lek działa poprzez zmniejszenie napięcia mięśniowego, co przynosi ulgę w bólu i poprawia funkcjonowanie pacjenta. Stosuje się go doustnie, zwykle w postaci tabletek lub kapsułek o standardowym i zmodyfikowanym uwalnianiu.

Leksykon substancji
na literę „T”

Substancje czynne na „T”, strona 3 z 3