Dawkowanie i sposób podawania
Tryptorelina

Dawkowanie i sposób podawania tryptoreliny

Tryptorelina to substancja czynna z grupy analogów GnRH, dostępna w różnych postaciach i dawkach, co warunkuje jej specyficzne stosowanie w zależności od wskazania klinicznego, masy ciała pacjenta oraz schematu terapeutycznego. Właściwe dawkowanie i sposób podawania tryptoreliny są kluczowe dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego.¹

Preparaty o natychmiastowym uwalnianiu

Preparaty tryptoreliny o natychmiastowym uwalnianiu (dawka 0,1 mg) są podawane codziennie we wstrzyknięciach podskórnych. W zależności od wskazania, stosuje się różne schematy dawkowania:²

• W leczeniu raka gruczołu krokowego: podaje się jedną dawkę leku (0,1 mg) na dobę przez 7 dni przed zastosowaniem postaci o przedłużonym uwalnianiu³
• W terapii niepłodności u kobiet: podaje się jedną dawkę (0,1 mg) na dobę od drugiego dnia cyklu. Po osiągnięciu stężenia estrogenów w osoczu poniżej 50 pg/ml (około 15. dnia od początku leczenia) rozpoczyna się stymulację gonadotropinami przy jednoczesnym kontynuowaniu podawania tryptoreliny aż do dnia poprzedzającego podanie hCG⁴

Preparaty o przedłużonym uwalnianiu

Tryptorelina dostępna jest w formach depot o przedłużonym uwalnianiu w różnych dawkach (3,75 mg, 11,25 mg, 22,5 mg), co umożliwia podawanie leku co 1, 3 lub 6 miesięcy. Sposób podawania zależy od konkretnego preparatu i dawki.⁵

Preparat o uwalnianiu miesięcznym (3,75 mg)

Decapeptyl Depot (3,75 mg) podaje się domięśniowo co 28 dni (4 tygodnie). Zawiesina musi być wstrzyknięta natychmiast po jej sporządzeniu. Za każdym razem należy zmieniać miejsce wstrzyknięcia.⁶

W przypadku Diphereline SR 3,75 możliwe są dwa schematy dawkowania w leczeniu raka gruczołu krokowego:⁷

• Wstrzyknięcie podskórne Diphereline 0,1 mg jeden raz na dobę przez kolejne 7 dni, a następnie jedno wstrzyknięcie domięśniowe Diphereline SR 3,75 w dniu ósmym, powtarzane co cztery tygodnie
• Bezpośrednio wstrzyknięcie domięśniowe Diphereline SR 3,75, powtarzane co cztery tygodnie

W przypadku leczenia endometriozy i włókniakomięśniaków macicy, Diphereline SR 3,75 podaje się domięśniowo co 4 tygodnie. Leczenie powinno zostać rozpoczęte w ciągu pierwszych pięciu dni cyklu miesiączkowego.⁸

W niepłodności u kobiet podaje się jedną fiolkę Diphereline SR 3,75 domięśniowo w drugim dniu cyklu. Podawanie gonadotropin rozpoczyna się po uzyskaniu zmniejszenia wrażliwości przysadki (stężenie estrogenów w osoczu poniżej 50 pg/ml), na ogół około 15 dni po wstrzyknięciu preparatu.⁹

Preparat o uwalnianiu 3-miesięcznym (11,25 mg)

Diphereline SR 11,25 mg stosuje się co 3 miesiące (12 tygodni). W przypadku raka gruczołu krokowego podaje się jedno wstrzyknięcie domięśniowe lub podskórne preparatu co 3 miesiące.¹⁰

W leczeniu przedwczesnego dojrzewania płciowego pochodzenia ośrodkowego u dzieci o masie ciała powyżej 20 kg stosuje się jedno wstrzyknięcie domięśniowe Diphereline SR 11,25 mg co 3 miesiące. Leczenie powinno odbywać się pod nadzorem endokrynologa dziecięcego lub pediatry z doświadczeniem w leczeniu tego schorzenia.¹¹

Preparat o uwalnianiu 6-miesięcznym (22,5 mg)

Diphereline SR 22,5 mg podaje się co 6 miesięcy (24 tygodnie). Zalecana dawka wynosi 22,5 mg tryptoreliny (1 fiolka) podawana co sześć miesięcy w jednym zastrzyku domięśniowym.¹²

Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach

Rak gruczołu krokowego

W leczeniu raka gruczołu krokowego możliwe jest zastosowanie różnych schematów dawkowania w zależności od preparatu:^{13 14 15}

• Diphereline 0,1 mg: jedno wstrzyknięcie podskórne raz na dobę przez 7 dni przed zastosowaniem postaci o przedłużonym uwalnianiu
• Diphereline SR 3,75 mg: wstrzyknięcie domięśniowe co 4 tygodnie
• Diphereline SR 11,25 mg: wstrzyknięcie domięśniowe lub podskórne co 3 miesiące
• Diphereline SR 22,5 mg: wstrzyknięcie domięśniowe co 6 miesięcy

U pacjentów z przerzutowym, opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego, którzy nie zostali poddani kastracji chirurgicznej, a otrzymują agonistę GnRH (np. tryptorelinę) i kwalifikują się do leczenia inhibitorami biosyntezy androgenów lub enzalutamidem, należy kontynuować leczenie tryptoreliną.¹⁶

W przypadku ograniczonego do narządu lub miejscowo zaawansowanego hormonozależnego raka gruczołu krokowego o wysokim ryzyku nawrotu w skojarzeniu z radioterapią, zalecana długość deprywacji androgenowej wynosi 2-3 lata.¹⁷

Choroby ginekologiczne

W leczeniu endometriozy, tryptorelinę (Decapeptyl Depot 3,75 mg) podaje się raz na 4 tygodnie. Leczenie musi być rozpoczęte w ciągu pierwszych 5 dni cyklu miesiączkowego. Czas trwania terapii zależy od wyjściowego stopnia ciężkości endometriozy i ewolucji jej objawów klinicznych. Z uwagi na możliwy wpływ na gęstość kości, leczenie bez terapii addycyjnej nie powinno trwać dłużej niż 6 miesięcy.¹⁸

W terapii mięśniaków macicy leczenie musi zostać rozpoczęte w ciągu pierwszych pięciu dni cyklu. Diphereline SR 3,75 podaje się co cztery tygodnie. U pacjentek, u których planowany jest zabieg chirurgiczny, leczenie prowadzi się przez 3 miesiące, natomiast u pacjentek niekwalifikujących się do operacji leczenie ogranicza się do sześciu miesięcy.¹⁹

W leczeniu niepłodności u kobiet można stosować Diphereline 0,1 mg w dawce 0,1 mg podawanej podskórnie raz na dobę od drugiego dnia cyklu.²⁰ Alternatywnie można zastosować Diphereline SR 3,75, podając jedną fiolkę domięśniowo w drugim dniu cyklu.²¹

Przedwczesne dojrzewanie płciowe

W leczeniu przedwczesnego dojrzewania płciowego pochodzenia ośrodkowego (u dziewcząt przed 8 rokiem życia i u chłopców przed 10 rokiem życia) dawkowanie zależy od masy ciała dziecka i stosowanego preparatu:²²

Dla Diphereline SR 3,75:

• Dzieci o masie ciała powyżej 30 kg: jedno wstrzyknięcie domięśniowe co 4 tygodnie (28 dni)
• Dzieci o masie ciała od 20 do 30 kg: dwie trzecie dawki przy wstrzyknięciu domięśniowym co 4 tygodnie (28 dni), tj. podawać dwie trzecie objętości przygotowanej zawiesiny
• Dzieci o masie ciała poniżej 20 kg: połowa dawki przy wstrzyknięciu domięśniowym co 4 tygodnie (28 dni), tj. podawać połowę objętości przygotowanej zawiesiny²³

Dla Diphereline SR 11,25:

• Dzieci o masie ciała powyżej 20 kg: jedno wstrzyknięcie domięśniowe co 3 miesiące²⁴

Dla Diphereline SR 22,5:

• Dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym (dziewczęta w wieku poniżej 8 lat, chłopcy w wieku poniżej 10 lat): leczenie powinno odbywać się pod ogólnym nadzorem pediatry endokrynologa²⁵

Leczenie przedwczesnego dojrzewania płciowego należy przerwać w okolicy fizjologicznego wieku dojrzewania. Nie należy kontynuować leczenia u dziewcząt, u których wiek kostny przekracza 12-13 lat, a u chłopców, gdy wiek kostny wynosi 13-14 lat.²⁶

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów w wieku podeszłym nie ma potrzeby dostosowywania dawki.²⁷

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zgodnie z aktualnymi danymi nie jest konieczne zmniejszanie dawki ani wydłużanie odstępów między wstrzyknięciami.²⁸ Podobnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby nie ma konieczności modyfikowania dawki.²⁹

Zbiorcza tabela dawkowania tryptoreliny

Sposób podawania

Tryptorelina może być podawana drogą podskórną lub domięśniową w zależności od konkretnego preparatu:^{30 31}

• Forma o natychmiastowym uwalnianiu (0,1 mg): podanie podskórne
• Formy o przedłużonym uwalnianiu (depot):
• Decapeptyl Depot 3,75 mg: głębokie wstrzyknięcie domięśniowe
• Diphereline SR 3,75 mg: wstrzyknięcie domięśniowe
• Diphereline SR 11,25 mg: wstrzyknięcie domięśniowe lub podskórne (w przypadku raka gruczołu krokowego)
• Diphereline SR 22,5 mg: wstrzyknięcie domięśniowe

Ważne jest, aby wstrzyknięcia zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu dokonywać ściśle według instrukcji podanych przez producenta. Zawiesina musi być wstrzyknięta natychmiast po jej sporządzeniu. Za każdym razem należy zmieniać miejsce wstrzyknięcia.³²

Należy bezwzględnie unikać niezamierzonego wstrzyknięcia donaczyniowego.³³

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia tryptoreliną zależy od wskazania:^{34 35}

• Rak gruczołu krokowego: leczenie jest zwykle długoterminowe
• Diagnostyka hormonozależności raka gruczołu krokowego: 3 miesiące, z możliwością kontynuacji w zależności od wyniku testu
• Endometrioza i mięśniaki macicy: maksymalnie 6 miesięcy bez terapii addycyjnej ze względu na możliwy wpływ na gęstość kości; zazwyczaj maksimum efektu uzyskuje się po 3-4 wstrzyknięciach
• Mięśniaki macicy przed operacją: 3 miesiące
• Przedwczesne dojrzewanie płciowe: do momentu osiągnięcia fizjologicznego wieku dojrzewania, gdy wiek kostny u dziewcząt przekracza 12-13 lat, a u chłopców osiąga 13-14 lat

W przypadku ograniczonego do narządu lub miejscowo zaawansowanego hormonozależnego raka gruczołu krokowego o wysokim ryzyku nawrotu, leczenie w skojarzeniu z radioterapią powinno trwać 2-3 lata zgodnie z wytycznymi medycznymi.³⁶