Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Trombina

Trombina ludzka, będąca kluczowym enzymem proteolitycznym w procesie krzepnięcia, jest składnikiem klejów fibrynowych takich jak ARTISS (4 j.m./ml) i TISSEEL (500 j.m./ml). Stężenie trombiny wpływa na szybkość tworzenia skrzepu, co ma znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście precyzyjnej manipulacji tkankami. Bezpieczeństwo stosowania tych preparatów u kobiet w ciąży i karmiących piersią nie zostało potwierdzone w kontrolowanych badaniach klinicznych, a dane przedkliniczne są ograniczone i niejednoznaczne. W przypadku ARTISS brak jest badań na zwierzętach, natomiast TISSEEL posiada niewystarczające dane dotyczące wpływu na reprodukcję i rozwój płodu. Z tego względu stosowanie klejów fibrynowych z trombiną w tych grupach pacjentek powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.

Wpływ trombiny na płodność, ciążę i laktację

Trombina ludzka stanowi istotny składnik dostępnych na rynku klejów fibrynowych, takich jak ARTISS i TISSEEL. Jest to enzym proteolityczny, który odgrywa kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi poprzez przekształcanie fibrynogenu w fibrynę. W produktach leczniczych trombina znajduje się w stężeniach od 4 j.m./ml (ARTISS) do 500 j.m./ml (TISSEEL), co umożliwia tworzenie stabilnego skrzepu w miejscu aplikacji. 1 2

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas laktacji

Bezpieczeństwo stosowania klejów fibrynowych zawierających trombinę u kobiet w ciąży lub karmiących piersią nie zostało jednoznacznie potwierdzone w kontrolowanych badaniach klinicznych. Jest to istotna informacja, którą lekarz musi przekazać pacjentce rozważającej zastosowanie tego typu preparatów w okresie ciąży lub laktacji. 3 4

Badania na zwierzętach

Dostępne dane dotyczące badań na modelach zwierzęcych są niejednoznaczne. W przypadku produktu ARTISS nie przeprowadzano badań na zwierzętach, co oznacza całkowity brak danych przedklinicznych odnośnie bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji. 5 Natomiast w przypadku produktu TISSEEL, badania na zwierzętach zostały przeprowadzone, jednak są one niewystarczające do pełnej oceny wpływu na reprodukcję, rozwój zarodka lub płodu, przebieg porodu oraz rozwój około- i postnatalny. 6

Wskazania do stosowania w okresie ciąży i laktacji

Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa, kleje fibrynowe zawierające trombinę mogą być stosowane u kobiet w ciąży lub karmiących piersią wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to wyraźnie konieczne. Oznacza to, że korzyści z zastosowania produktu muszą zdecydowanie przewyższać potencjalne ryzyko dla matki i płodu/dziecka. 7 8

Lekarz powinien przeprowadzić indywidualną analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki, dostępne alternatywne metody leczenia oraz potencjalne konsekwencje zastosowania lub niezastosowania produktu.

Ryzyko zakażenia parwowirusem B19

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość zakażenia parwowirusem B19 podczas stosowania klejów fibrynowych zawierających trombinę u kobiet w ciąży. Pomimo procesów inaktywacji wirusów podczas produkcji, całkowite wykluczenie ryzyka transmisji czynników zakaźnych nie jest możliwe. W przypadku kobiet ciężarnych zakażenie parwowirusem B19 może prowadzić do poważnych konsekwencji dla płodu, w tym niedokrwistości i obrzęku płodu. 9 10

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu trombiny i klejów fibrynowych na płodność, dane są także bardzo ograniczone. W przypadku produktu ARTISS producent jednoznacznie wskazuje, że wpływ preparatu na płodność nie został ustalony. 11 Brak jest również szczegółowych danych dotyczących wpływu preparatu TISSEEL na płodność, co powinno być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu tego produktu u pacjentów planujących posiadanie potomstwa.

Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej

Podczas konsultacji z pacjentką w ciąży lub karmiącą piersią, która wymaga zastosowania produktu zawierającego trombinę, lekarz powinien przekazać następujące informacje:

  • Brak pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania klejów fibrynowych zawierających trombinę u kobiet w ciąży i karmiących piersią
  • Uzasadnienie zastosowania produktu w konkretnym przypadku klinicznym, wskazując na wyraźną konieczność jego użycia
  • Informacje o teoretycznym ryzyku zakażenia parwowirusem B19 oraz potencjalnych konsekwencjach dla płodu
  • Wyjaśnienie, że produkty ARTISS i TISSEEL zawierają trombinę ludzką wytwarzaną z osocza ludzkiego od dawców, co wiąże się z teoretycznym ryzykiem przeniesienia czynników zakaźnych
  • Informację o braku wystarczających danych dotyczących wpływu na płodność

12 13

Porównanie preparatów zawierających trombinę

Warto zwrócić uwagę na różnice w stężeniu trombiny między produktami ARTISS i TISSEEL, co może mieć znaczenie przy wyborze preparatu dla kobiet w ciąży lub karmiących. ARTISS zawiera trombinę w stężeniu 4 j.m./ml, podczas gdy TISSEEL zawiera ją w stężeniu 500 j.m./ml. 14 15 Niższe stężenie trombiny w produkcie ARTISS powoduje wolniejsze tworzenie skrzepu, co może być korzystne w niektórych zastosowaniach klinicznych, szczególnie gdy wymagana jest dodatkowa manipulacja tkankami i precyzyjne dopasowanie.

Zalecenia praktyczne

Lekarz prowadzący powinien dokładnie udokumentować w historii choroby uzasadnienie zastosowania preparatu zawierającego trombinę u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią, odnotowując brak alternatywnych metod leczenia lub ich niewystarczającą skuteczność w danym przypadku. Należy również szczegółowo monitorować stan pacjentki po zastosowaniu produktu, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych działań niepożądanych. 16 17

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl