układ oddechowy

Układ oddechowy to złożony system narządów odpowiedzialnych za wymianę gazową między organizmem a środowiskiem zewnętrznym. Podstawowym zadaniem układu oddechowego jest dostarczanie tlenu do krwi oraz usuwanie dwutlenku węgla – produktu przemiany materii. W skład układu oddechowego wchodzą: nos, gardło, krtań, tchawica, oskrzela, oskrzeliki oraz płuca, które stanowią główny narząd wymiany gazowej.

Fizjologicznie proces oddychania dzieli się na wentylację płuc (wdech i wydech), dyfuzję gazów przez barierę pęcherzykowo-włośniczkową oraz transport gazów we krwi. Wentylacja płuc odbywa się dzięki pracy mięśni oddechowych, przede wszystkim przepony oraz mięśni międzyżebrowych, które zmieniają objętość klatki piersiowej, co prowadzi do powstania gradientu ciśnień między płucami a atmosferą.

Klinicznie, zaburzenia układu oddechowego mogą manifestować się dusznością, kaszlem, świstami, zmianami wzorca oddychania czy sinicą. Najczęstsze patologie obejmują przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), astmę oskrzelową, zapalenie płuc, gruźlicę, nowotwory płuc oraz śródmiąższowe choroby płuc. Diagnostyka układu oddechowego obejmuje badania obrazowe (RTG, TK), badania czynnościowe (spirometria, pletyzmografia), badania krwi (gazometria) oraz inwazyjne metody diagnostyczne (bronchoskopia).

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl