układ oddechowy
Układ oddechowy to złożony system narządów odpowiedzialnych za wymianę gazową między organizmem a środowiskiem zewnętrznym. Podstawowym zadaniem układu oddechowego jest dostarczanie tlenu do krwi oraz usuwanie dwutlenku węgla – produktu przemiany materii. W skład układu oddechowego wchodzą: nos, gardło, krtań, tchawica, oskrzela, oskrzeliki oraz płuca, które stanowią główny narząd wymiany gazowej.
Fizjologicznie proces oddychania dzieli się na wentylację płuc (wdech i wydech), dyfuzję gazów przez barierę pęcherzykowo-włośniczkową oraz transport gazów we krwi. Wentylacja płuc odbywa się dzięki pracy mięśni oddechowych, przede wszystkim przepony oraz mięśni międzyżebrowych, które zmieniają objętość klatki piersiowej, co prowadzi do powstania gradientu ciśnień między płucami a atmosferą.
Klinicznie, zaburzenia układu oddechowego mogą manifestować się dusznością, kaszlem, świstami, zmianami wzorca oddychania czy sinicą. Najczęstsze patologie obejmują przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), astmę oskrzelową, zapalenie płuc, gruźlicę, nowotwory płuc oraz śródmiąższowe choroby płuc. Diagnostyka układu oddechowego obejmuje badania obrazowe (RTG, TK), badania czynnościowe (spirometria, pletyzmografia), badania krwi (gazometria) oraz inwazyjne metody diagnostyczne (bronchoskopia).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levalox 5 mg/ml
Lewofloksacyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin po podaniu. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) i szeroką dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 100 litrów), co umożliwia osiągnięcie terapeutycznych stężeń w tkankach układu oddechowego, skóry oraz układu moczowo-płciowego. Lewofloksacyna jest minimalnie metabolizowana (metabolity stanowią <5% dawki) i eliminowana głównie przez nerki (>85% dawki), z okresem półtrwania 6-8 godzin, co pozwala na wygodne dawkowanie 1-2 razy na dobę. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 50-1000 mg, co ułatwia dostosowanie terapii.
biodostępność, błona śluzowa oskrzeli, czynność nerek, demetylolewofloksacyna, dystrybucja tkankowa, działanie toksyczne, farmakokinetyka liniowa, inwersja chiralna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, lewofloksacyna, makrofagi pęcherzykowe, N-tlenek lewofloksacyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne w osoczu, układ oddechowy, wydalanie nerkowe, zakażenie, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xerdoxo 15 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Xerdoxo (15 mg), przeszedł kompleksową ocenę przedkliniczną, która nie wykazała istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu jednokrotnym nie wskazały na ryzyko przedawkowania, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z nasileniem farmakodynamicznego działania inhibitora czynnika Xa. Zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycjach klinicznie relewantnych, co może sugerować immunomodulację przy długotrwałym stosowaniu. Rywaroksaban nie wykazywał fototoksyczności ani potencjału genotoksycznego, a także nie stwierdzono działania rakotwórczego, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii przewlekłych.
antykoagulant, badanie fototoksyczności, badanie pourodzeniowe, bezpieczeństwo reprodukcyjne, czynnik ryzyka krwawienia, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, immunoglobuliny IgG i IgA, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia, krwawienie okołoporodowe, mutacja genowa, nadwrażliwość na światło, ośrodkowy układ nerwowy, patologia łożyska, potencjał genotoksyczny, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, stężenie immunoglobuliny, toksyczność narządowa, toksyczność zarodkowa, układ fizjologiczny, układ immunologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, żywotność potomstwa - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor C1-esterazy – Przedawkowanie
Inhibitor C1-esterazy, pozyskiwany z ludzkiego osocza, jest stosowany w terapii dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego i dostępny w preparatach Berinert o różnych dawkach: 500, 1500, 2000 oraz 3000 j.m. Charakterystyki produktów nie wskazują na zgłoszone przypadki przedawkowania tych preparatów. W badaniach klinicznych wykazano, że podskórne podawanie dawek do 117 j.m./kg masy ciała dwa razy w tygodniu preparatów Berinert 2000 i 3000 było dobrze tolerowane, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego. Mimo to, ze względu na pochodzenie białkowe leku, istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości, co wymaga zachowania ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub stosujących inne leki.
badanie kliniczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, choroba współistniejąca, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor C1-esterazy, jednostki międzynarodowe, leczenie przeciwalergiczne, ludzkie osocze, parametry życiowe, podanie podskórne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rekonstytucja leku, układ krążenia, układ oddechowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele hyzopu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dokumentacji rejestracyjnej produktu leczniczego Pectosol, zawierającego ziele hyzopu (Hyssopus officinalis L., herba) jako jeden z czterech składników ekstraktu roślinnego (w stosunku wagowym 18/7/3/2: tymianek/porost islandzki/ziele hyzopu/korzeń mydlnicy), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji czynnej. Nie przeprowadzono badań toksykologicznych, mutagennych, teratogennych ani kancerogennych, zarówno in vitro, jak i in vivo, które mogłyby potwierdzić lub wykluczyć potencjalne ryzyko związane z jej stosowaniem. Ponadto, nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu ziela hyzopu na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, ani informacji o możliwych interakcjach farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Produkt zawiera 57-63% (V/V) etanolu, co może dodatkowo wpływać na profil bezpieczeństwa.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenne, badanie mutagenne, badanie teratogenne, badanie toksykologiczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekstrakcja etanolem, ekstrakt roślinny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, korzeń mydlnicy, model komórkowy, ośrodkowy układ nerwowy, porost islandzki, potencjał mutagenny, rozwój nowotworu, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozrodczość, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apixaban Aurovitas 2,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące apiksabanu wskazują na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu wykazały jedynie nieznaczne krwawienia, co jest zgodne z mechanizmem działania leku jako inhibitora krzepnięcia. Warto podkreślić, że wrażliwość zwierząt laboratoryjnych na działanie antykoagulacyjne jest niższa niż u ludzi, co wymaga ostrożnej interpretacji wyników. Apiksaban nie wykazał potencjału mutagennego ani rakotwórczego, a także nie wpłynął negatywnie na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy. Badania na młodych osobnikach potwierdziły podobny profil bezpieczeństwa jak u dorosłych, z uwzględnieniem różnic w dojrzałości układu krzepnięcia.
aktywny transport leku, apiksaban, AUC, dysfagia, działanie antykoagulacyjne, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, krzepnięcie krwi, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie leku do mleka, rozwój zarodkowo-płodowy, stężenie leku w mleku, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, toksyczność wielokrotnego podania, toksyczny wpływ na płodność, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dextin 0,025 g/sasz.
Dane przedkliniczne dotyczące deksketoprofenu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach toksyczności przewlekłej na myszach i małpach ustalono poziom NOAEL przy dawkach dwukrotnie przekraczających maksymalne dawki zalecane u ludzi. Działania niepożądane, takie jak obecność krwi w kale, wolniejszy przyrost masy ciała oraz nadżerki błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, pojawiły się dopiero przy ekspozycji 14-18-krotnie wyższej niż dawki terapeutyczne, co świadczy o znacznym marginesie bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i immunofarmakologiczne nie wykazały ryzyka mutagenności ani negatywnego wpływu na układ immunologiczny. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału kancerogennego, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa leku.
błona śluzowa żołądka i dwunastnicy, deksketoprofen, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, genotoksyczność, hamowanie syntezy prostaglandyn, immunofarmakologia, nadżerka błony śluzowej żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał kancerogenny, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, przeżywalność zarodka, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vardenafil Holsten 20 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne wardenafilu w dawkach 5, 10 oraz 20 mg wykazały korzystny profil bezpieczeństwa leku Vardenafil Holsten. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani układ oddechowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zmian toksykologicznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dłuższym okresie. Ponadto, testy genotoksyczności nie wykazały właściwości mutagennych ani aberracji chromosomowych, a badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Relenza 5 mg/dawkę
Zanamiwir, substancja czynna leku Relenza (5 mg/dawkę proszek do inhalacji), charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym (średnio 2%, zakres 1-5%) oraz nieco wyższą po inhalacji doustnej (4-17%). Maksymalne stężenie w surowicy osiąga się po 1-2 godzinach od inhalacji. Lek wykazuje bardzo niskie wiązanie z białkami osocza (<10%) oraz objętość dystrybucji około 16 litrów, co odpowiada objętości wody pozakomórkowej. Zanamiwir nie ulega metabolizmowi i jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki, z okresem półtrwania od 2,6 do 5,05 godziny i całkowitym klirensem w zakresie 2,5-10,9 l/h. Całkowite wydalenie następuje w ciągu 24 godzin od podania. Wielokrotne podanie nie wpływa na kinetykę leku, a niskie narażenie ogólnoustrojowe po inhalacji minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych.
biodostępność, filtracja nerkowa, infekcja wirusowa, inhalacja doustna, klirens, klirens nerkowy, narażenie ogólnoustrojowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, proszek do inhalacji, stężenie leku, stężenie maksymalne, układ oddechowy, uszkodzenie nerek, wiązanie z białkami osocza, wielokrotne podanie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zanamiwir, zmienność farmakokinetyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Noradrenaline Aguettant 0,08 mg/ml
Noradrenaline Aguettant, roztwór do infuzji zawierający 0,08 mg/ml noradrenaliny (odpowiadający 0,16 mg noradrenaliny winianu), wykazuje silne działanie naczynioskurczowe, co wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy (ból głowy, drżenie), psychiczny (niepokój), wzrokowy (ostra jaskra u pacjentów z predyspozycją do zamykania kąta tęczówkowo-rogówkowego), sercowo-naczyniowy (tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie, ostra niewydolność serca, kardiomiopatia indukowana stresem), naczyniowy (nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie tkanek, zgorzel kończyn), oddechowy (niewydolność oddechowa, duszność), żołądkowo-jelitowy (wymioty) oraz moczowy (zatrzymanie moczu). Miejscowo może powodować podrażnienie i martwicę w miejscu infuzji. Kontynuacja leczenia bez odpowiedniego uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej może prowadzić do zwężenia naczyń, zmniejszenia perfuzji nerkowej, niedotlenienia tkanek i wzrostu stężenia mleczanów, co może pogarszać stan pacjenta.
ból gardła, ból zamostkowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, działanie naczynioskurczowe, efekt chronotropowy dodatni, efekt inotropowy dodatni, jaskra ostra, kardiomiopatia indukowana stresem, kąt tęczówkowo-rogówkowy, kołatanie serca, leczenie wazopresyjne, martwica w miejscu wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie tkanek, niewydolność oddechowa, noradrenalina winian, ostra niewydolność serca, perfuzja tkankowa, przepływ krwi przez nerki, receptor adrenergiczny, stężenie mleczanów, światłowstręt, tachykardia, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wytwarzanie moczu, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zgorzel kończyn, zwężenie naczyń obwodowych - Leksykon chorób i schorzeń
Cyjanaza – Zapobieganie i profilaktyka
Cyjanoza jest klinicznym objawem niedotlenienia tkanek, manifestującym się niebieskoszarym lub fioletowym zabarwieniem skóry, śluzówek i paznokci, pojawiającym się przy stężeniu odtlenowanej hemoglobiny przekraczającym 4-6 g/dl oraz saturacji tlenem około 80-85%. Wyróżnia się cyjanozę centralną, dotyczącą ust, języka i tułowia, oraz obwodową, lokalizującą się głównie na kończynach. Przyczyny obejmują zaburzenia układu oddechowego, krążenia, hematologiczne oraz ekspozycję na zimno. Profilaktyka skupia się na eliminacji czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, ekspozycja na zimno, unikanie substancji wywołujących methemoglobinemię, a także na właściwej kontroli chorób przewlekłych układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, w tym regularnym stosowaniu leków, szczepieniach oraz monitorowaniu saturacji krwi tlenem, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka.
anemia, astma, bakteryjne zapalenie wsierdzia, cyjanoza, cyjanoza centralna, cyjanoza obwodowa, hiperwentylacja, methemoglobinemia, morfologia krwi, niedotlenienie krwi, odtlenowana hemoglobina, palenie tytoniu, POChP, pulsoksymetr, rehabilitacja oddechowa, saturacja tlenu, stężenie tlenu, tetralogia Fallota, tlenoterapia, układ oddechowy, zaburzenia krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności dopaminy chlorowodorku wykazały istotne różnice międzygatunkowe w wrażliwości na jej działanie toksyczne, z LD50 wynoszącym 290 mg/kg mc. u myszy oraz 38,8 mg/kg mc. u szczurów po dożylnym podaniu. Ostre zatrucie charakteryzowało się głównie objawami ze strony układu oddechowego, takimi jak masywny krwotok i zastój krwi w płucach. W badaniach podostrych zaobserwowano zmiany narządowe, w tym przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie pęcherza moczowego oraz wodonercze, co wskazuje na wpływ dopaminy na układ moczowo-płciowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (570 mg/kg mc./dobę) powodowało wzrost masy serca, nerek i płuc oraz zmniejszenie masy śledziony, sugerując potencjalne procesy adaptacyjne lub patologiczne oraz wpływ na układ immunologiczny.
chlorowodorek dopaminy, dawka śmiertelna dla 50% populacji, działanie emetyczne, krwotok, krwotok masywny, martwica mięśnia sercowego, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost prostaty, rozszerzenie pęcherza moczowego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ endokrynny, układ immunologiczny, układ moczowo-płciowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodonercze, zastój krwi w płucach - Leksykon substancji czynnych
Olejek cytryny zwyczajnej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej mieszaniny rektyfikowanych olejków eterycznych zawierającej olejek cytryny zwyczajnej (Citrus limon L. aetheroleum), stosowanej w produkcie leczniczym Respero Myrtol, nie wykazały istotnych histopatologicznych zmian toksycznych u szczurów i psów po 26 tygodniach podawania. Wysokie dawki destylatu powodowały zmniejszenie aktywności ośrodkowego układu nerwowego oraz układu ruchu, co jest prawdopodobnie efektem niespecyficznego działania na błony komórkowe, jednak efekty te występowały wyłącznie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Dodatkowo zaobserwowano zwiększony przepływ krwi przez nerki i wzrost szybkości przesączania kłębuszkowego, co tłumaczy działanie moczopędne preparatu, a także zmniejszenie perystaltyki przewodu pokarmowego i produkcji soku żołądkowego, choć mechanizm tego ostatniego pozostaje nie do końca wyjaśniony.
badanie histopatologiczne, cyneol, działanie moczopędne, działanie teratogenne, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek cytryny zwyczajnej, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka, przenikanie przez łożysko, przesączanie kłębuszkowe, sok żołądkowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ ruchu, układ sercowo-naczyniowy, upośledzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salofalk 1,5 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne mesalazyny, substancji czynnej preparatu Salofalk, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego. Standardowe testy oceniające wpływ na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy nie ujawniły istotnych zagrożeń. Analizy genotoksyczności, obejmujące testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych, nie wykazały potencjału mutagennego. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach nie potwierdziły działania karcynogennego, a ocena wpływu na funkcje rozrodcze nie wskazała na toksyczne oddziaływanie na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, efekt nefrotoksyczny, funkcja rozrodcza, martwica brodawek nerkowych, mesalazyna, nefron, nefrotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodka i płodu, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon chorób i schorzeń
Mukowiscydoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mukowiscydoza (CF) to dziedziczna, postępująca choroba genetyczna wpływająca głównie na układ oddechowy i pokarmowy, wymagająca kompleksowej opieki pielęgniarskiej w ramach interdyscyplinarnego zespołu. Kluczowe elementy opieki obejmują szczegółową ocenę stanu pacjenta, w tym parametrów oddechowych (częstość oddechów, saturacja tlenu ≥90%, gazometria krwi tętniczej), stanu odżywienia (masa ciała, wzrost, apetyt), funkcji trzustki oraz aspektów psychospołecznych. Pielęgniarka formułuje diagnozy pielęgniarskie, takie jak nieefektywne oczyszczanie dróg oddechowych, zaburzenia wymiany gazowej, ryzyko infekcji czy zaburzenia odżywiania, i realizuje cele terapeutyczne ukierunkowane na poprawę wymiany gazowej, efektywne oczyszczanie dróg oddechowych, zmniejszenie ryzyka infekcji, poprawę stanu odżywienia oraz wsparcie psychiczne pacjenta i rodziny. W terapii stosuje się m.in. fizjoterapię klatki piersiowej (3-4 razy dziennie), techniki drenażu ułożeniowego, ćwiczenia oddechowe, urządzenia PEP oraz drenaż autogeniczny (6-9 minut na cykl). Pielęgniarka monitoruje efektywność tych metod poprzez ocenę ilości i charakteru wydzieliny, saturacji tlenu i duszności.
ćwiczenia oddechowe, częstość oddechów, diagnoza pielęgniarska, drenaż ułożeniowy, duszność, enzym trzustkowy, fizjoterapia klatki piersiowej, fizjoterapia oddechowa, hipertoniczny roztwór soli, lek mukolityczny, lek przeciwzapalny, lek rozszerzający oskrzela, modulator CFTR, mukowiscydoza, niewydolność trzustki, obturacja dróg oddechowych, ocena pielęgniarska, oczyszczanie dróg oddechowych, oddychanie przez zasznurowane usta, rehabilitacja pulmonologiczna, saturacja tlenu, suplementacja witamin, test funkcji płuc, trening wytrzymałościowy, układ oddechowy, układ pokarmowy, wydzielina w drogach oddechowych, wymiana gazowa, wzorzec oddychania, zaostrzenie choroby, zespół interdyscyplinarny