Właściwości farmakokinetyczne
Relenza 5 mg/dawkę

Właściwości farmakokinetyczne zanamiwiru

Zanamiwir, substancja czynna produktu leczniczego Relenza (5 mg/dawkę proszek do inhalacji, podzielony), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność w leczeniu infekcji wirusowych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem poszczególnych etapów jego losów w organizmie.¹

Wchłanianie

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone na ludziach wykazały, że całkowita biodostępność zanamiwiru po podaniu doustnym jest bardzo niska i wynosi średnio zaledwie 2% (zakres od 1% do 5%). W przypadku podania leku w postaci inhalacji doustnej, stopień wchłaniania do krążenia ogólnego jest nieco wyższy i mieści się w zakresie 4-17%. Maksymalne stężenie zanamiwiru w surowicy krwi występuje stosunkowo szybko – po 1-2 godzinach od inhalacji.²

Niska biodostępność zanamiwiru ma istotne konsekwencje kliniczne – lek osiąga niewielkie stężenia w surowicy krwi, co oznacza, że narażenie ogólnoustrojowe na substancję czynną po inhalacji doustnej jest niewielkie. Warto podkreślić, że wielokrotne podanie zanamiwiru drogą inhalacji doustnej nie prowadzi do zmian w kinetyce leku.³

Dystrybucja

Zanamiwir charakteryzuje się bardzo niskim stopniem wiązania z białkami osocza – poniżej 10%. Objętość dystrybucji leku u osób dorosłych wynosi około 16 litrów, co odpowiada w przybliżeniu objętości wody pozakomórkowej.⁴

Kluczową cechą dystrybucji zanamiwiru jest jego zdolność do gromadzenia się w wysokim stężeniu w całym układzie oddechowym po zastosowaniu w postaci inhalacji doustnej. Jest to bardzo korzystne z perspektywy terapeutycznej, ponieważ lek osiąga wysokie stężenia właśnie w miejscach, gdzie przebiega infekcja wirusowa w przebiegu grypy.⁵

Metabolizm

Zanamiwir nie podlega procesom metabolicznym w organizmie ludzkim. Badania wykazały, że substancja ta nie jest metabolizowana i zostaje w całości wydalona przez nerki w postaci niezmienionej. Ta właściwość zmniejsza ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolizmu.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania zanamiwiru w surowicy po podaniu w postaci inhalacji doustnej wynosi od 2,6 do 5,05 godziny. Lek jest całkowicie wydalany w postaci niezmienionej na drodze filtracji nerkowej. Całkowity klirens zanamiwiru odniesiony do klirensu nerkowego zawiera się w przedziale od 2,5 do 10,9 l/h. Proces wydalania przez nerki zostaje zakończony w ciągu 24 godzin od podania leku.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek

Po zastosowaniu zanamiwiru w postaci inhalacji doustnej jego wchłanianie wynosi w przybliżeniu 4-17% przyjętej dawki. W badaniach klinicznych z zastosowaniem zanamiwiru podawanego dożylnie w pojedynczej dawce, przeprowadzonych w grupach pacjentów z ciężkim uszkodzeniem nerek, próbki były pobierane po podaniu dawki 2 mg lub dawki dwukrotnie bądź czterokrotnie większej niż powodująca spodziewane narażenie po podaniu leku w postaci inhalacji.⁸

Przy standardowym dawkowaniu (10 mg dwa razy na dobę) przewidywane narażenie na zanamiwir w 5. dniu terapii jest 40-krotnie mniejsze niż to, które było dobrze tolerowane u zdrowych osób po wielokrotnym dożylnym podaniu leku. Ze względu na znaczenie miejscowego stężenia leku, małe narażenie ogólnoustrojowe oraz uprzednio wykazaną dobrą tolerancję dla znacznie większego narażenia, nie zaleca się modyfikacji dawek u pacjentów z niewydolnością nerek.⁹

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

Ponieważ zanamiwir nie podlega procesom metabolicznym w organizmie, nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby. Ta cecha farmakokinetyczna stanowi istotną zaletę terapeutyczną u pacjentów ze współistniejącymi chorobami wątroby.¹⁰

Pacjenci w podeszłym wieku

Po zastosowaniu dobowej dawki terapeutycznej 20 mg zanamiwiru biodostępność leku pozostaje niska (4-17%), co powoduje, że nie obserwuje się u pacjentów w podeszłym wieku znaczącego zwiększenia ogólnoustrojowego narażenia na lek. Jakiekolwiek potencjalne zmiany parametrów farmakokinetycznych, które mogłyby wystąpić z wiekiem, nie mają istotnego znaczenia klinicznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania leku.¹¹

Dzieci

Farmakokinetykę zanamiwiru badano w badaniu otwartym z zastosowaniem pojedynczej dawki (10 mg) u 16 dzieci w wieku od 6 do 12 lat. Do inhalacji proszku wykorzystano aparat Diskhaler. Uzyskane wyniki wykazały, że narażenie ogólnoustrojowe na lek u dzieci było zbliżone do występującego po podaniu proszku w inhalacji w dawce 10 mg u osób dorosłych. Należy jednak zauważyć, że obserwowano dużą zmienność parametrów farmakokinetycznych we wszystkich grupach wiekowych, przy czym była ona bardziej wyraźna u najmłodszych pacjentów.¹²

Warto podkreślić, że z analizy farmakokinetycznej wykluczono pięciu pacjentów z powodu niewykrywalnego stężenia leku w surowicy krwi we wszystkich punktach czasowych lub 1,5 godziny po podaniu dawki. Obserwacja ta sugeruje, że u części młodszych pacjentów mogą wystąpić trudności z prawidłowym podaniem leku w postaci inhalacji.¹³

Najważniejsze parametry farmakokinetyczne zanamiwiru