Interakcje leku
Diazepam Grindeks 10 mg/2 ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Diazepam Genoptim wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te można podzielić na farmakokinetyczne oraz farmakodynamiczne, przy czym obie grupy wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego podczas stosowania tego leku.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm diazepamu zachodzi głównie na drodze oksydacji, w której uczestniczą izoenzymy cytochromu P450: CYP3A oraz CYP2C19. Proces ten prowadzi do powstania trzech głównych metabolitów: N-desmetylodiazepamu, temazepamu i oksazepamu. Badania in vitro wykazały, że reakcja hydroksylacji jest przeprowadzana głównie przez izoformę CYP3A, natomiast w reakcji N-demetylowania uczestniczą zarówno CYP2C19, jak i CYP3A.²

Wyniki badań in vivo przeprowadzonych z udziałem ochotników potwierdziły obserwacje z badań in vitro. Dlatego substancje wpływające na aktywność izoenzymów CYP3A i/lub CYP2C19 mogą zmieniać farmakokinetykę diazepamu. Do takich substancji należą przede wszystkim inhibitory tych enzymów, takie jak:³

• Cymetydyna – lek przeciwhistaminowy H₂ stosowany w chorobie wrzodowej
• Ketokonazol – lek przeciwgrzybiczy
• Fluwoksamina – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Fluoksetyna – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
• Omeprazol – inhibitor pompy protonowej

Wszystkie wymienione substancje mogą nasilać oraz znacząco wydłużać działanie uspokajające diazepamu poprzez hamowanie jego metabolizmu.⁴

Istnieją również doniesienia wskazujące, że diazepam może wpływać na metaboliczną eliminację fenytoiny, co może prowadzić do zwiększenia jej stężenia w osoczu i nasilenia toksyczności.⁵

Ogólnie rzecz biorąc, związki hamujące aktywność określonych enzymów wątrobowych, szczególnie cytochromu P450, mogą zwiększać aktywność benzodiazepin. W mniejszym stopniu dotyczy to benzodiazepin metabolizowanych wyłącznie przez koniugację.⁶

Interakcje farmakodynamiczne

Jednoczesne stosowanie diazepamu z innymi lekami wywołującymi depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN) prowadzi do nasilenia działania uspokajającego oraz może istotnie wpływać na układ oddechowy i parametry hemodynamiczne.⁷ Do takich leków należą:

• Leki przeciwpsychotyczne – stosowane w leczeniu zaburzeń psychicznych
• Leki przeciwlękowe/uspokajające – inne benzodiazepiny i pochodne
• Leki nasenne – preparaty stosowane w bezsenności
• Opioidowe leki przeciwbólowe – morfina, fentanyl, tramadol i inne
• Leki przeciwdepresyjne – zwłaszcza o działaniu sedatywnym
• Leki przeciwpadaczkowe – mogące mieć wpływ na OUN
• Leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym – pierwszej generacji
• Leki do znieczulenia ogólnego – stosowane podczas zabiegów operacyjnych

W przypadku jednoczesnego stosowania diazepamu z opioidowymi lekami przeciwbólowymi może wystąpić nasilenie uczucia euforii, co zwiększa ryzyko rozwoju uzależnienia psychicznego.⁸

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie diazepamu z alkoholem stanowi szczególne zagrożenie dla pacjenta. Alkohol może znacząco nasilić działanie uspokajające diazepamu, co prowadzi do wzmożonej sedacji, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz zwiększonego ryzyka depresji oddechowej. Taka kombinacja niekorzystnie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn, zwiększając ryzyko wypadków.⁹

Ze względu na poważne ryzyko interakcji, należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania diazepamu z alkoholem i/lub innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁰

Szczególne interakcje z opioidami

Jednoczesne stosowanie leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub ich pochodne (w tym diazepam), z opioidami wymaga szczególnej uwagi. Taka kombinacja zwiększa ryzyko wystąpienia głębokiej sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu ze względu na addytywne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków należy ograniczyć dawkę oraz czas trwania leczenia skojarzonego.¹¹

Interakcje z materiałami medycznymi

Podczas podawania diazepamu za pomocą wlewu dożylnego należy zwrócić uwagę na możliwość adsorpcji leku przez plastikowe torby do infuzji i zestawy infuzyjne zawierające PVC (polichlorek winylu). Proces ten może prowadzić do znacznego zmniejszenia stężenia diazepamu – nawet o 50% lub więcej – szczególnie gdy:

• Przygotowana torba do infuzji jest przechowywana w cieple przez 24 godziny lub dłużej
• Stosowane są długie rurki do infuzji
• Stosowana jest mała szybkość wlewu

Zaleca się unikanie podawania diazepamu z użyciem toreb do infuzji i zestawów infuzyjnych zawierających PVC. Należy zachować szczególną ostrożność podczas zmiany torebek i zestawów infuzyjnych zawierających PVC i bez PVC.¹²

Tabela interakcji lekowych diazepamu

Podsumowując, podczas stosowania diazepamu należy dokładnie monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji lekowych, szczególnie tych o charakterze farmakodynamicznym z substancjami działającymi depresyjnie na OUN, jak również interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami enzymów CYP3A i CYP2C19. Należy bezwzględnie unikać łączenia diazepamu z alkoholem oraz zachować szczególną ostrożność przy równoczesnym stosowaniu z opioidami, ograniczając dawkę i czas trwania takiej terapii skojarzonej.¹³