niezbędne kwasy tłuszczowe
Niezbędne kwasy tłuszczowe (NKT) to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, których organizm ludzki nie potrafi samodzielnie syntetyzować, a które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania. Do tej grupy należą kwasy omega-3 (głównie kwas alfa-linolenowy, ALA) oraz omega-6 (głównie kwas linolowy, LA). Muszą być dostarczane z dietą, gdyż stanowią niezbędny element budulcowy błon komórkowych, hormonów tkankowych oraz uczestniczą w procesach przeciwzapalnych.
Kwasy omega-3, zwłaszcza EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy), które organizm może syntetyzować z ALA, wykazują działanie przeciwzapalne, kardioprotekcyjne i neuroprotekcyjne. Źródłem tych kwasów są głównie tłuste ryby morskie, olej lniany, orzechy włoskie i nasiona chia. Kwasy omega-6 znajdują się przede wszystkim w olejach roślinnych, orzechach i nasionach.
W praktyce klinicznej istotny jest odpowiedni stosunek kwasów omega-6 do omega-3, który powinien wynosić około 4:1. Współczesna dieta zachodnia charakteryzuje się często nadmiernym spożyciem kwasów omega-6 przy niedoborze omega-3, co może przyczyniać się do rozwoju stanów zapalnych i chorób przewlekłych. Suplementacja NKT bywa zalecana w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, zaburzeniach neurologicznych oraz stanach zapalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji o mlecznobiałym zabarwieniu, zawierająca 100 g oleju sojowego oraz 100 g trójglicerydów średniołańcuchowych na 1000 ml. Preparat dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48-58 g/l, omega-6) oraz kwas α-linolenowy (5-11 g/l, omega-3). W składzie pomocniczym znajdują się m.in. glicerol, fosfolipidy z jaja kurzego, α-tokoferol oraz sodu oleinian. Produkt charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ/l (1935 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0–8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Preparat jest dostępny w butelkach o pojemności 100, 250 i 500 ml i przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użytku.
destabilizacja emulsji, emulsja do infuzji, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, nadtlenek, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, sodu oleinian, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
W praktyce klinicznej stosowanie omega-3-kwasów triglicerydów, takich jak w produkcie Lipidem (20,0 g/1000 ml), u kobiet w ciąży wymaga ostrożnej oceny ze względu na ograniczone dane kliniczne. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję, co stanowi istotną informację dla lekarza przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. W sytuacjach wymagających żywienia pozajelitowego u ciężarnych, korzyści wynikające z uzupełnienia niedoborów żywieniowych powinny być starannie zbilansowane z potencjalnym ryzykiem. Kluczowe jest indywidualne monitorowanie pacjentki oraz szczegółowe omówienie z nią przyczyn i celów terapii. Skład produktu obejmuje 20% omega-3-kwasów triglicerydów, 80 g oleju sojowego oraz 100 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha na litr emulsji, a także istotne ilości niezbędnych kwasów tłuszczowych: kwas linolowy (38,4-46,4 g/l), alfa-linolenowy (4,0-8,8 g/l) oraz EPA i DHA (8,6-17,2 g/l).
bezpieczeństwo farmakoterapii, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, karmienie piersią, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, laktacja, niedobór żywieniowy, niezbędne kwasy tłuszczowe, omega-3-kwasy triglicerydów, płodność, reprodukcja, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów omega-6, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – ClinOleic 20% –
ClinOleic 20% to emulsja do infuzji zawierająca 20 g oleju z oliwek i sojowego na 100 ml, dostarczająca 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych. W badaniach klinicznych (n=274) oraz w raportach po wprowadzeniu do obrotu odnotowano liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to nudności i wymioty (>2%). Zaburzenia hematologiczne obejmują leukopenię (≥1/1 000 do <1/100) oraz trombocytopenię (częstość nieznana), co może zwiększać ryzyko infekcji i krwawień. Często obserwuje się hiperglikemię, hiperproteinemie i hiperlipidemię, a także cholestazę i niekiedy cytolityczne zapalenie wątroby. Reakcje nadwrażliwości, duszność, biegunka, pokrzywka i świąd występują z nieznaną częstością. W trakcie terapii mogą pojawić się także zmiany w parametrach laboratoryjnych, takie jak obniżenie ciśnienia tętniczego, wzrost bilirubiny, trójglicerydów, nieprawidłowe testy wątrobowe oraz skrócenie czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania.
anemia, biegunka, ból brzucha, cholestaza, cytolityczne zapalenie wątroby, czas protrombinowy, dreszcze, duszność, dyskomfort w nadbrzuszu, emulsja do infuzji, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperproteinemia, kamica żółciowa, koagulopatia, leukopenia, marskość wątroby, nadwrażliwość, nieprawidłowe testy wątrobowe, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, nudności i wymioty, pokrzywka, śpiączka, stłuszczenie wątroby, świąd, trombocytopenia, uderzenia gorąca, wzdęcie brzucha, zaburzenia krzepliwości krwi, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół przeciążenia tłuszczami, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen –
SmofKabiven extra Nitrogen to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, przeznaczony dla pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Produkt dostarcza 65,5 g aminokwasów (10,5 g azotu), 84,7 g glukozy oraz 28,9 g tłuszczów na 1000 ml, co odpowiada całkowitej wartości energetycznej około 889 kcal (3,7 MJ) na 1000 ml, z wartością energetyczną pozabiałkową 627 kcal (2,6 MJ). Preparat zawiera szeroki profil aminokwasów egzogennych i endogennych oraz emulsję tłuszczową złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3, a także kompletny zestaw elektrolitów (m.in. sód 40,8 mmol, potas 30,5 mmol, magnez 5,1 mmol na 1000 ml). Osmolalność wynosi około 1600 mOsm/kg wody, a pH po zmieszaniu około 5,6.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, choroba nowotworowa, dysfagia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kwasy omega-3, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność narządowa, niezbędne kwasy tłuszczowe, okres okołooperacyjny, przetoka przewodu pokarmowego, równowaga elektrolitowa, stan hiperkataboliczny, triglicerydy, właściwości przeciwzapalne, worek trójkomorowy, zaburzenia świadomości, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej rybny – Dawkowanie i sposób podawania
Olej rybny, będący źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA i DHA), stosowany jest w żywieniu pozajelitowym w różnych preparatach, takich jak Omegaven, SMOFlipid oraz złożone worki SmofKabiven, SmofKabiven EF i SmofKabiven Peripheral. Dawkowanie zależy od preparatu, masy ciała pacjenta oraz stanu klinicznego. Omegaven zawiera 10 g oleju rybnego/100 ml emulsji, z dawką 1-2 ml/kg mc./dobę (0,1-0,2 g oleju rybnego/kg mc./dobę) i maksymalną szybkością infuzji 0,5 ml/kg mc./godz. (0,05 g/kg mc./godz.), podawaną do 4 tygodni. SMOFlipid dostarcza 30 g oleju rybnego/l i stosowany jest u dorosłych w dawce 5-10 ml/kg mc./dobę (1,0-2,0 g tłuszczu/kg mc./dobę) z maksymalną szybkością 0,75 ml/kg mc./godz. (0,15 g tłuszczu/kg mc./godz.). U noworodków i niemowląt dawka początkowa wynosi 0,5-1,0 g tłuszczu/kg mc./dobę, zwiększana do maksymalnie 3,0 g/kg mc./dobę (15 ml/kg mc./dobę), z infuzją ciągłą około 24 godzin u wcześniaków.
emulsja tłuszczowa, energia pozabiałkowa, infuzja do żyły centralnej, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybny oczyszczony, Omegaven, preparat złożony, roztwór aminokwasów, SmofKabiven, SmofKabiven EF, SmofKabiven Peripheral, SMOFlipid, szybkość infuzji, triglicerydy średniołańcuchowe, triglicerydy w surowicy, trójkomorowy worek, wcześniaki i noworodki, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna – Wskazania do stosowania
Tyrozyna, aminokwas endogenny, pełni kluczową rolę w syntezie białek oraz jako prekursor neurotransmiterów (dopamina, noradrenalina, adrenalina). W praktyce klinicznej jest istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanych u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do odżywiania doustnego lub dojelitowego. Preparaty zawierające tyrozynę, takie jak Aminomel Nephro (0,30 g L-tyrozyny w formie N-acetylo-L-tyrozyny na 1000 ml) czy Nephrotect (0,60 g L-tyrozyny i 2,40 g N-glicylo-L-tyrozyny na 1000 ml), dedykowane są szczególnie pacjentom z niewydolnością nerek. Dla pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową stosuje się preparat Aminoplasmal Hepa 10%. Tyrozyna jest także składnikiem preparatów pediatrycznych, m.in. Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E, Pediaven NN1 i NN2, dostosowanych do potrzeb noworodków i dzieci do 2 lat. W leczeniu przewlekłej niewydolności nerek u pacjentów niedożywionych stosuje się bezglukozowy roztwór do dializy otrzewnowej Nutrineal PD4 zawierający 0,300 g L-tyrozyny na 1000 ml.
aminokwas endogenny, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna, neurotransmitery, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, parametry biochemiczne, populacja pediatryczna, prekursor neurotransmiterów, preparat do żywienia pozajelitowego, przewlekła niewydolność nerek, synteza białek, wcześniak, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olimel N5E
OLIMEL N5E to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, stosowany w sytuacjach, gdy odżywianie drogą doustną lub jelitową jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane (np. zaburzenia świadomości, dysfagia, niedrożność przewodu pokarmowego, stany hiperkataboliczne, ostre zapalenie trzustki). Preparat zawiera aminokwasy (8,2%), glukozę (28,75%), emulsję tłuszczową (20%) z oleju z oliwek (80%) i oleju sojowego (20%) oraz elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, octany, chlorki), zapewniając kompleksowe wsparcie żywieniowe. Dostępny jest w trzech objętościach: 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, różniących się zawartością składników odżywczych i wartością energetyczną (od ok. 1490 kcal do 2480 kcal), z proporcją energii niebiałkowej do azotu 165 kcal/g oraz zrównoważonym stosunkiem energii z glukozy do tłuszczów 53/47.
dysfagia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperkatabolizm, katabolizm białek, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność jelit, niezbędne kwasy tłuszczowe, odżywianie doustne, odżywianie jelitowe, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, równowaga wodno-elektrolitowa, wartość energetyczna, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –
SmofKabiven Low Osmo Peripheral to kompleksowy roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech olejów: sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), oleju z oliwek (kwasy jednonienasycone) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Preparat dostarcza zrównoważony profil kwasów tłuszczowych, optymalizując stosunek omega-6 do omega-3, co przekłada się na stabilność preparatu i zmniejszenie stresu oksydacyjnego. Aminokwasy pełnią funkcję substratów do syntezy białek oraz uczestniczą w przemianach energetycznych, wykazując efekt termogenny. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych. Produkt dostępny jest w czterech pojemnościach (850 ml do 2500 ml) o wartości energetycznej od 600 kcal (2,5 MJ) do 1800 kcal (7,5 MJ), z precyzyjnie dobranym składem aminokwasów, glukozy i tłuszczów.
białka wiążące retinol, chylomikrony, efekt termogenny, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, erytrocyty, fosfolipidy erytrocytów, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, ośrodkowy układ nerwowy, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, tkanki glukozozależne, triglicerydy MCT, tromboksany, worek trójkomorowy, wskaźnik BMI, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kabiven –
Kabiven to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający trzy składowe: 20% emulsję tłuszczową (Intralipid), roztwór aminokwasów oraz roztwór glukozy 19%, dostarczający odpowiednio od 100 g do 250 g glukozy, 34 g do 85 g aminokwasów (5,4 g do 13,5 g azotu) oraz zbilansowany zestaw elektrolitów (np. sód 32–80 mmol, potas 24–60 mmol, magnez 4–10 mmol) w zależności od objętości worka (1026–2566 ml). Preparat zapewnia całkowitą wartość energetyczną od 900 do 2300 kcal, z energią pozabiałkową 800–2000 kcal, co umożliwia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania energetycznego i odżywczego pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego. Obecność octanów, metabolizowanych do wodorowęglanów, wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej. Kabiven charakteryzuje się osmolalnością około 1230 mOsm/kg i pH około 5,6, co zapewnia stabilność preparatu i bezpieczeństwo infuzji.
aminokwas egzogenny, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, homeostaza wodno-elektrolitowa, Intralipid, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolalność, osmolarność, parametr hemodynamiczny, proces anaboliczny, profil hemodynamiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, termogeneza, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven extra Nitrogen –
SmofKabiven extra Nitrogen to roztwór do żywienia pozajelitowego o kodzie ATC B05BA10, zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja SMOFlipid składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność SMOFlipid, wykazując korzystne zmiany w profilu kwasów tłuszczowych po 4 tygodniach terapii. Aminokwasy stanowią budulec białek i wywołują efekt termogenezy, natomiast glukoza pełni rolę podstawowego źródła energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych, takich jak OUN.
białka wiążące retinol, długotrwałe żywienie pozajelitowe, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy krwinek czerwonych, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy tłuszczowe omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, SMOFlipid, termogeneza, triglicerydy MCT, tromboksany, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutriflex Plus
Produkt leczniczy Nutriflex plus, zawierający glukozę w ilości 150 g/1000 ml lub 300 g/2000 ml, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii. Konieczne jest systematyczne monitorowanie glikemii oraz dostosowanie szybkości infuzji i ewentualne podanie insuliny. Nagłe przerwanie wlewu może wywołać hipoglikemię reaktywną, zwłaszcza u dzieci poniżej 3. roku życia oraz pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie szybkości infuzji i monitorowanie objawów hipoglikemii przez minimum 30 minut po zakończeniu żywienia pozajelitowego. Ponadto, w trakcie ponownego odżywienia należy kontrolować elektrolity (potas, fosforany, magnez) i stosować odpowiednią suplementację, aby zapobiec zespołowi ponownego odżywienia.
emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipoglikemia reaktywna, hipokaliemia, hipomagnezemia, leczenie nerkozastępcze, monitorowanie glikemii, niewydolność nadnerczy, niewydolność płuc, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Izoleucyna – Wskazania do stosowania
Izoleucyna, jako aminokwas egzogenny z grupy BCAA, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego stosowanych w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty zawierające izoleucynę dedykowane są różnym grupom pacjentów, w tym osobom z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek (np. Aminomel Nephro, Nephrotect, Nutrineal PD4), ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową (Aminoplasmal Hepa 10%), a także noworodkom i niemowlętom (Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E). Stężenia izoleucyny w preparatach wahają się od 5,00 g/l (Aminoplasmal B. Braun 10%) do 8,80 g/l (Aminoplasmal Hepa 10%), a w preparatach pediatrycznych wynoszą odpowiednio 5,10 mg/ml (Aminoplasmal Paed 10%) i 8,00 g/l (Aminoven Infant 10%). Izoleucyna jest podawana zawsze w połączeniu z innymi składnikami odżywczymi, takimi jak węglowodany, tłuszcze, elektrolity i witaminy, aby zapewnić pełne pokrycie zapotrzebowania metabolicznego pacjenta.
aminokwas egzogenny, dializa, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, izoleucyna, mieszanina aminokwasów, mieszanina trójkomorowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, populacja pediatryczna, równowaga elektrolitowa, roztwór do dializy, stan kataboliczny, wcześniak, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N5E
OLIMEL N5E to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca roztwór glukozy z wapniem (28,75%), emulsję tłuszczową (20%) oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami (8,2%), dostępna w pojemnościach 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Po połączeniu komór otrzymuje się gotową emulsję o pH 6,4 i osmolarności 1120 mOsm/l, zawierającą odpowiednio 60-100 g tłuszczów (mieszanina oleju z oliwek i sojowego), 49,4-82,3 g aminokwasów oraz 172,5-287,5 g glukozy. Wartość energetyczna wynosi od 1490 do 2480 kcal, z proporcją energii niebiałkowej do azotu 165 kcal/g i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 53/47, przy 40% kalorii pochodzących z tłuszczów. Elektrolity zawarte w emulsji obejmują m.in. sód (52,5-87,5 mmol), potas (45-75 mmol), magnez (6-10 mmol) i wapń (5,3-8,8 mmol). Produkt wymaga aseptycznego połączenia trzech komór przed podaniem oraz może być wzbogacany o dodatkowe elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.
alanina, aminokwasy, arginina, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy jaja kurzego, fosforany, glicerofosforan sodu, glukoza jednowodna, izoleucyna, leucyna, metionina, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność, pierwiastki śladowe, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, trójkomorowy worek, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna niebiałkowa, warunki aseptyczne, zator powietrzny - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wskazania do stosowania
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym około 9 kcal/g tłuszczu energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu linolowego (omega-6) i α-linolenowego (omega-3). Stanowi podstawę wielu preparatów, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi olejami (np. MCT, olej z oliwek, olej rybi), co pozwala na optymalizację profilu kwasów tłuszczowych i dostosowanie do potrzeb metabolicznych pacjentów. Energia pochodząca z tłuszczów w tych emulsjach stanowi zwykle 30-50% całkowitej wartości energetycznej, co umożliwia właściwy bilans z węglowodanami i białkami. Wskazania do stosowania obejmują pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, stany kataboliczne o różnym nasileniu, niedobory NNKT, a także żywienie noworodków, wcześniaków, pacjentów chirurgicznych i onkologicznych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zwyrodnieniowa stawów, emulsja tłuszczowa, kacheksja, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, niedobór NNKT, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, ostra niewydolność jelit, profil kwasów tłuszczowych, przetoka przewodu pokarmowego, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, triglicerydy MCT, wcześniaki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe, żywienie wcześniaków - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ClinOleic 20% –
Emulsja do infuzji ClinOleic 20% zawiera 20 g na 100 ml oleju z oliwek i oleju sojowego, dostarczając 2000 kcal/l oraz 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych na 100 ml. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, preparat nie powinien być stosowany w tym okresie, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko i nie ma dostępnych alternatyw. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdzie brak jest danych o przenikaniu składników do mleka i wpływie na dziecko, co wymaga rozważenia przerwania karmienia lub zastosowania alternatywnych metod żywienia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja lipidowa zawierająca olej sojowy oraz trójglicerydy średniołańcuchowe i długołańcuchowe, dostarczająca niezbędne kwasy tłuszczowe. Dawkowanie u dorosłych wynosi standardowo 0,7-1,5 g tłuszczów/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 2,0 g/kg mc./dobę w stanach zwiększonego zapotrzebowania kalorycznego. W szczególnych przypadkach, takich jak długotrwałe żywienie pozajelitowe w domu lub zespół krótkiego jelita, dawka nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę. U wcześniaków dawka początkowa wynosi 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do 3,0 g/kg mc./dobę. U niemowląt i małych dzieci maksymalna dawka to 3,0-4,0 g/kg mc./dobę, podawana w infuzji ciągłej przez 24 godziny. U dzieci i młodzieży dawka maksymalna wynosi 2,0-3,0 g/kg mc./dobę. Zaleca się, aby emulsja stanowiła do 50% kalorii pozabiałkowych w żywieniu pozajelitowym.
całkowite żywienie pozajelitowe, choroba nowotworowa, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, infuzja ciągła, kalorie pozabiałkowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy, parametry kliniczne, parametry laboratoryjne, roztwór aminokwasów, triglicerydy, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, węglowodany, zapotrzebowanie kaloryczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kabiven –
Kabiven, jako kompleksowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy (34-85 g), glukozę (100-250 g), tłuszcze (40-100 g oleju sojowego) oraz elektrolity, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią. Brak specyficznych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego preparatu w tych grupach pacjentek nakłada obowiązek indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, uwzględniając stan odżywienia, etap ciąży, choroby współistniejące oraz możliwość alternatywnych metod żywienia. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak poziom glukozy, elektrolitów i triglicerydów, oraz ocena rozwoju płodu i stanu klinicznego matki są niezbędne podczas terapii. Dawkowanie powinno być dostosowane do zmieniających się potrzeb metabolicznych w ciąży i laktacji, a decyzja o zastosowaniu Kabiven powinna być ograniczona do sytuacji, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, glukoza, hiperglikemia, homeostaza wodno-elektrolitowa, Kabiven, metody żywienia, monitoring biochemiczny, monitoring kliniczny, niedożywienie, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy, terapia żywieniowa, triglicerydy, zapotrzebowanie kaloryczne, żywienie dojelitowe, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe