karmienie piersią
Karmienie piersią to naturalny sposób odżywiania niemowląt, podczas którego matka dostarcza dziecku mleko z własnych gruczołów sutkowych. Jest to rekomendowana przez WHO forma żywienia noworodków i niemowląt, zalecana jako wyłączny sposób karmienia przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka, a następnie jako uzupełnienie wprowadzanego stopniowo jadłospisu do 2. roku życia lub dłużej.
Mleko matki zawiera optymalną kompozycję składników odżywczych, przeciwciał, enzymów i hormonów, które wspierają rozwój i odporność dziecka. Skład mleka zmienia się dynamicznie, dostosowując się do potrzeb rosnącego dziecka, a nawet w trakcie pojedynczego karmienia (od wodnistej siary do tłustego mleka końcowego).
Korzyści zdrowotne karmienia piersią dla dziecka obejmują m.in. zmniejszenie ryzyka infekcji dróg oddechowych, zakażeń przewodu pokarmowego, alergii, otyłości, cukrzycy oraz wspieranie prawidłowego rozwoju poznawczego. U matki karmienie piersią przyspiesza inwolucję macicy, zmniejsza ryzyko krwotoku poporodowego, raka piersi i jajnika oraz sprzyja budowaniu więzi z dzieckiem.
Inicjacja laktacji powinna nastąpić jak najwcześniej po porodzie, najlepiej w pierwszej godzinie życia dziecka. Prawidłowa technika karmienia, obejmująca właściwe przystawienie dziecka do piersi, ma kluczowe znaczenie dla efektywnego pobierania pokarmu i zapobiegania problemom laktacyjnym, takim jak bolesność brodawek, zastój pokarmu czy zapalenie piersi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lisinoratio 10 10 mg
Lisinoratio, zawierający lizynopryl jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lizynopryl lub substancje pomocnicze, a także u osób z historią obrzęku naczynioruchowego indukowanego przez inhibitory ACE lub z idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji. Ponadto, stosowanie lizynoprylu jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze, oraz podczas karmienia piersią, ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu i potencjalne zagrożenie dla dziecka. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m² oraz z inhibitorami neprylizyny (np. sakubitryl), gdzie ryzyko hiperkaliemii, niewydolności nerek i obrzęku naczynioruchowego jest znacznie podwyższone. Zaleca się zachowanie co najmniej 36-godzinnego odstępu przy stosowaniu sakubitrylu i walsartanu.
aliskiren, ciąża, ciężkie zaburzenia nerek, cukrzyca, duszność, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor neprylizyny, karmienie piersią, lizynopryl, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, powikłania sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, sakubitryl, świąd, wady rozwojowe płodu, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gardimax medica lemon spray (2 mg + 0,5 mg)/ml
Preparat Gardimax medica lemon spray zawiera diglukonian chloroheksydyny oraz chlorowodorek lidokainy w stężeniu (2 mg + 0,5 mg)/ml i jest dostępny w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej. Produkt zawiera również 29,7% objętości alkoholu etylowego oraz glikol propylenowy (90 mg w 5 dawkach), co stanowi istotne ograniczenie w jego stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. W przypadku kobiet karmiących piersią konieczna jest dokładna ocena korzyści i ryzyka, a decyzja o stosowaniu leku powinna uwzględniać możliwość przerwania karmienia piersią lub zaprzestania terapii.
aerozol do jamy ustnej, alkohol etylowy, alternatywna metoda leczenia, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek lidokainy, diglukonian chloroheksydyny, Gardimax medica lemon, glikol propylenowy, karmienie piersią, korzyść terapeutyczna, produkt leczniczy, substancja czynna, substancja pomocnicza, świadoma zgoda pacjenta, terapia lekowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Singulair Mini 4 mg
Singulair Mini (montelukast 4 mg, granulat) może być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, po dokładnej ocenie stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnego ryzyka dla płodu lub dziecka. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały teratogennego działania montelukastu, a dane kliniczne z prospektywnych i retrospektywnych badań kohortowych nie wskazują na zwiększone ryzyko poważnych wad wrodzonych. Jednakże ograniczenia metodologiczne tych badań, takie jak mała liczebność grup, retrospektywny charakter zbierania danych oraz brak spójności grup porównawczych, wymagają ostrożności w interpretacji wyników. W przypadku kobiet karmiących piersią brak jest jednoznacznych danych potwierdzających przenikanie montelukastu do mleka kobiecego, choć badania na szczurach wykazały taką możliwość, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny ryzyka i korzyści przed podjęciem decyzji o terapii.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Betadrin (1 mg + 0,33 mg)/ml
Betadrin, zawierający difenhydraminy chlorowodorek 1 mg/ml oraz nafazolinę azotan 0,33 mg/ml, powinien być stosowany u kobiet w ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja o terapii wymaga indywidualnej oceny stanu klinicznego oraz rozważenia alternatywnych metod leczenia. Brak jest danych dotyczących wpływu Betadrinu na płodność u kobiet i mężczyzn, co należy uwzględnić podczas konsultacji. Ze względu na brak informacji o przenikaniu substancji czynnych do mleka kobiecego, stosowanie leku u kobiet karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia ewentualnego czasowego zaprzestania karmienia lub zastosowania innych terapii, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu.
alternatywa terapeutyczna, aplikacja miejscowa, badanie kliniczne, biodostępność ogólnoustrojowa, charakterystyka produktu leczniczego, difenhydraminy chlorowodorek, karmienie piersią, korzyść terapeutyczna, krople do oczu, mleko kobiece, nafazoliny azotan, objawy niepokojące, przenikanie substancji czynnych, rozwój płodu, substancja czynna, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aflavic Max 1000 mg
Stosowanie zmikronizowanej diosminy w dawce 1000 mg (lek Aflavic Max) u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego, a dotychczasowa praktyka kliniczna nie potwierdziła szkodliwego wpływu na ciężarne. Jednakże brak wystarczających danych klinicznych uniemożliwia całkowite wykluczenie ryzyka, dlatego lek powinien być stosowany wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności medycznej, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. W trakcie terapii zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz regularne monitorowanie stanu zdrowia matki i płodu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Acifolik 0,4 mg
Kwas foliowy w dawce 0,4 mg (preparat Acifolik) jest bezpieczny i rekomendowany do stosowania u kobiet planujących ciążę, w ciąży oraz w okresie laktacji. Badania kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu tej suplementacji na rozwijający się płód ani na dziecko karmione piersią. Szczególnie istotna jest rola kwasu foliowego w profilaktyce wad cewy nerwowej – suplementacja powinna być rozpoczęta już na etapie planowania ciąży i kontynuowana przynajmniej do końca pierwszego trymestru, co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia tych wad. Preparat Acifolik zawiera 0,4 mg kwasu foliowego, co odpowiada zalecanej dziennej dawce w profilaktyce wad cewy nerwowej.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pramolan 50 mg
Opipramol (substancja czynna leku Pramolan 50 mg) powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka terapii. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania opipramolu w ciąży są ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych nie wykazały istotnych zaburzeń rozwoju embrionalnego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak wyniki te nie mogą być bezpośrednio przeniesione na populację ludzką. Szczególną ostrożność należy zachować w pierwszym trymestrze ciąży, a lek powinien być stosowany tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką ryzyko związane z zaniechaniem leczenia oraz możliwe zagrożenia wynikające z kontynuacji terapii opipramolem.
- Leksykon substancji czynnych
Memantyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Memantyna, stosowana w terapii choroby Alzheimera, wymaga ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania memantyny w ciąży są bardzo ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych wykazały potencjalne ryzyko zahamowania wewnątrzmacicznego wzrostu płodu przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do stosowanego u ludzi. Z tego względu, memantyna nie powinna być stosowana w okresie ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku konieczności terapii, zaleca się regularne kontrole lekarskie oraz rozważenie alternatywnych metod leczenia. Brak jest jednoznacznych danych potwierdzających przenikanie memantyny do mleka matki, jednak ze względu na jej lipofilne właściwości, przenikanie to jest prawdopodobne, co stanowi wskazanie do zaprzestania karmienia piersią podczas terapii memantyną.
badanie niekliniczne, bezpieczeństwo stosowania w ciąży, choroba Alzheimera, ciąża, ekspozycja na lek, karmienie piersią, leczenie memantyna, memantyna, mleko matki, model zwierzęcy, niekorzystny wpływ, płodność, przerwanie karmienia piersią, stosunek korzyści do ryzyka, wiek rozrodczy, właściwości lipofilne, zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu - Leksykon substancji czynnych
Kora cynamonowca – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kora cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau Original, występującym w ilości 321 mg/100 ml, który zawiera również 66,8% V/V alkoholu etylowego. Ze względu na wysoką zawartość alkoholu, stosowanie tego preparatu jest absolutnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Alkohol etylowy stanowi główne ryzyko dla płodu oraz niemowlęcia, a olejki lotne z kory cynamonowca mogą przenikać do mleka matki, co dodatkowo zwiększa potencjalne zagrożenie. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności unikania tego typu preparatów oraz zalecić natychmiastowe przerwanie stosowania w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży.
W przypadku stosowania miejscowego preparatu na skórę przez kobiety w ciąży i karmiące piersią również obowiązuje przeciwwskazanie, ze względu na możliwość wchłaniania alkoholu i substancji roślinnych do krążenia ogólnoustrojowego. Brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu kory cynamonowca na płodność, jednak ze względu na obecność wysokoprocentowego alkoholu, zaleca się ostrożność u osób planujących ciążę. Lekarz powinien w dokumentacji medycznej odnotować udzielenie informacji o przeciwwskazaniach, przeprowadzić wywiad dotyczący stosowania preparatów ziołowych oraz zaproponować bezpieczne alternatywy terapeutyczne.
alkohol etylowy, Cinnamomum verum, dokumentacja medyczna, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja niemowlęcia na alkohol, karmienie piersią, kobieta w ciąży, kora cynamonowca, Melisana Klosterfrau Original, olejek lotny, planowanie ciąży, płyn doustny, płyn na skórę, przeciwwskazanie w ciąży, przeciwwskazanie w laktacji, przenikanie do mleka, rozwój płodu, stosowanie miejscowe, wchłanianie przez skórę, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Olejek cedrowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olejek cedrowy (Cedri oleum) jest składnikiem preparatów zewnętrznych, takich jak Rub-Arom (0,75 g/100 g) oraz Vicks VapoRub (stężenie nieokreślone). Dokumentacja medyczna wskazuje na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów u kobiet ciężarnych, co skutkuje zaleceniem unikania ich stosowania w ciąży. W przypadku konieczności użycia Vicks VapoRub w okresie ciąży, wymagana jest konsultacja lekarska i ścisły nadzór. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią – preparat Rub-Arom nie jest zalecany, a Vicks VapoRub nie powinien być aplikowany na klatkę piersiową ze względu na ryzyko bezdechu u dziecka, wynikające z ekspozycji na substancje lotne, w tym olejek cedrowy.
alternatywna metoda leczenia, bezdech, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, drogi oddechowe, funkcja oddechowa, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kobieta karmiąca piersią, olejek cedrowy, planowanie ciąży, płodność, preparat z olejkiem, Rub-Arom, substancja lotna, Vicks VapoRub, wpływ leku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Syndi-35 2 mg + 0,035 mg
Lek Syndi-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu w formie tabletek drażowanych, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę oraz poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji. W przypadku potwierdzenia lub podejrzenia ciąży podczas stosowania leku, terapia powinna zostać natychmiast przerwana ze względu na ryzyko poważnych konsekwencji dla płodu. Regularne monitorowanie stanu pacjentki pod kątem zajścia w ciążę jest niezbędne w trakcie leczenia. Substancje czynne leku przenikają do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Syndi-35 podczas laktacji. Octan cyproteronu przenika do mleka w ilości około 0,2% dawki przyjętej przez matkę, co odpowiada około 1 μg/kg masy ciała noworodka, natomiast etynyloestradiol w ustabilizowanej laktacji przenika w ilości około 0,02% dobowej dawki. Ekspozycja noworodka na te substancje może wywołać niepożądane skutki farmakologiczne, dlatego w przypadku konieczności leczenia po porodzie zaleca się zaprzestanie karmienia piersią lub zastosowanie alternatywnej terapii. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką mechanizmy przenikania substancji do mleka oraz konsekwencje ich stosowania w kontekście płodności, ciąży i laktacji.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Maxiseptic (1 mg + 20 mg)/ml
Produkt leczniczy Maxiseptic, zawierający 1 mg/ml oktenidyny dichlorowodorku oraz 20 mg/ml fenoksyetanolu, może być stosowany u kobiet w ciąży, jeśli istnieje kliniczna konieczność, na podstawie danych z około 300-1000 przypadków oraz badań przedklinicznych, które nie wykazały teratogenności ani szkodliwego wpływu na płód czy noworodka. Oktenidyna dichlorowodorek charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co ogranicza ryzyko przenikania do mleka matki, natomiast fenoksyetanol jest szybko metabolizowany i wydalany, co również minimalizuje jego obecność w mleku. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu oktenidyny na płodność, jednak brak jest danych dotyczących fenoksyetanolu w tym zakresie.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Anagrelide Vipharm 0,5 mg
Lek Anagrelide Vipharm (anagrelid), stosowany w terapii nadpłytkowości, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek w wieku rozrodczym ze względu na potencjalne ryzyko dla płodności, ciąży oraz karmienia piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia, niezależnie od dawki (0,5 mg lub 1 mg). Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania anagrelidu w ciąży, a badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, w tym zaburzenia implantacji zarodka przy dawkach przekraczających terapeutyczne. W związku z tym lek nie jest zalecany w okresie ciąży, a w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczne jest szczegółowe omówienie ryzyka i korzyści z pacjentką.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Jansitin 50 mg
Produkt leczniczy Jansitin, zawierający sytagliptynę, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania sytagliptyny w ciąży są niewystarczające, a badania przedkliniczne wykazały potencjalną toksyczność reprodukcyjną przy dużych dawkach. W związku z tym lek nie powinien być stosowany w okresie ciąży. U kobiet karmiących brak jest danych potwierdzających przenikanie sytagliptyny do mleka ludzkiego, jednak badania na zwierzętach wykazały jej obecność w mleku, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku podczas laktacji. Konieczne jest poinformowanie pacjentek o konieczności wyboru między kontynuacją leczenia a karmieniem piersią, uwzględniając korzyści terapeutyczne i potencjalne ryzyko dla dziecka.
- Leksykon substancji czynnych
Ropiwakaina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ropiwakaina jest stosowana jako środek znieczulający, szczególnie w znieczuleniu zewnątrzoponowym w położnictwie, gdzie jej bezpieczeństwo jest udokumentowane. Dane kliniczne dotyczące innych wskazań u kobiet ciężarnych są ograniczone, jednak badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy. Mimo to, producent produktu Ropivacaine BioQ zaleca unikanie stosowania tego preparatu w ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. Brak jest również danych dotyczących wpływu ropiwakainy na płodność u ludzi.
- Leksykon substancji czynnych
Orzech włoski – Przeciwwskazania stosowania
Liść orzecha włoskiego (Juglans regia L., folium) jest składnikiem preparatów złożonych takich jak Imupret N (krople doustne, ekstrakt etanolowy zawierający do 19,5% V/V etanolu) oraz Rexorubia (granulat z pulvis D6). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania tych preparatów jest potwierdzona nadwrażliwość na orzech włoski lub składniki pomocnicze, w tym sacharozę i laktozę w Rexorubia oraz rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek, bylica, krwawnik) w Imupret N, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. U pacjentów z cukrzycą bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie Rexorubia. Ponadto, u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, uszkodzeniami mózgu, kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dzieci należy zachować ostrożność przy stosowaniu Imupret N ze względu na zawartość etanolu.
Brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji lekowych orzecha włoskiego, jednak ze względu na złożony skład preparatów, zwłaszcza Imupret N zawierający siedem składników roślinnych, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Postać farmaceutyczna wpływa na biodostępność i profil bezpieczeństwa – ekstrakt etanolowy Imupret N może uwalniać składniki aktywne szybciej niż homeopatyczne rozcieńczenie pulvis D6 w Rexorubia. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego i diabetologicznego oraz edukacja pacjentów w zakresie rozpoznawania objawów nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, duszność) i natychmiastowego zaprzestania stosowania preparatu.
biodostępność, bylica pospolita, choroba wątroby, ciąża, cukrzyca, duszność, ekstrakt etanolowy, indeks terapeutyczny, interakcja lekowa, karmienie piersią, krwawnik pospolity, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, orzech włoski, padaczka, pokrzywka, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rozcieńczenie homeopatyczne, substancja czynna, substancja pomocnicza, uszkodzenie mózgu, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Ranbaxy 5 mg
Lenalidomid wykazuje silne właściwości teratogenne, co wymaga rygorystycznego przestrzegania programów zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety leczone lenalidomidem muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty z zakresu teratologii. U mężczyzn lek wykrywalny jest w spermie w bardzo niskim stężeniu, które staje się niewykrywalne po 3 dniach od zakończenia terapii, jednak ze względów bezpieczeństwa zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas leczenia, przerw oraz przez tydzień po zakończeniu terapii, jeśli partnerka jest w ciąży lub może zajść w ciążę. Lenalidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko ciężkich wad wrodzonych, podobnych do tych wywoływanych przez talidomid, a także nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Juzimette 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Juzimette, zawierający sytagliptynę 50 mg oraz metforminę 1000 mg w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Dane dotyczące bezpieczeństwa sytagliptyny w ciąży są niewystarczające, a badania przedkliniczne wykazały jej szkodliwy wpływ na reprodukcję przy wysokich dawkach u zwierząt. Metformina wykazuje względnie korzystny profil bezpieczeństwa, jednak brak jest wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Juzimette w okresie ciąży. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, zaleca się natychmiastowe odstawienie leku i przejście na insulinoterapię, która jest preferowaną metodą leczenia cukrzycy w ciąży. Ponadto, ze względu na ograniczone dane dotyczące przenikania sytagliptyny i metforminy do mleka kobiecego oraz potencjalne ryzyko dla dziecka, lek jest przeciwwskazany podczas laktacji.
antykoncepcja, insulinoterapia, Juzimette, karmienie piersią, kontrola glikemii, leczenie cukrzycy, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie leku do mleka, przenikanie metforminy do mleka, przenikanie sytagliptyny do mleka, sytagliptyna i metformina, terapia alternatywna, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Asitalip Combo 50 mg + 1000 mg
Obecne dane dotyczące stosowania sytagliptyny u kobiet w ciąży są niewystarczające do oceny bezpieczeństwa, a badania na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ wysokich dawek sytagliptyny na procesy reprodukcyjne. Metformina, w dawce 1000 mg zawartej w preparacie Asitalip Combo, nie wykazuje zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu w badaniach przedklinicznych i ograniczonych danych klinicznych. Ze względu na potencjalne ryzyko, Asitalip Combo jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, a w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać leczenie i rozpocząć insulinoterapię.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Senes fix 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Senes fix zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) i jest silnym środkiem przeczyszczającym pochodzącym z liści Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, niedrożnością, zwężeniem jelit, atonią jelit, ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego, chorobami zapalnymi okrężnicy (w tym chorobą Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy), bólami brzucha o nieustalonej etiologii oraz u osób z ciężkim odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i potencjalne ryzyko działań niepożądanych.
atonia jelit, ból brzucha, Cassia angustifolia, Cassia senna, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikozydy hydroksyantracenowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, odwodnienie, perystaltyka jelit, senes aleksandryjski, sennozyd B, środek przeczyszczający, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doppelherz Energovital Tonik K –
Lek Doppelherz Energovital Tonik K w formie płynu doustnego zawiera wyciągi roślinne: głogu (400 mg i 220 mg w dawce 20 ml, ekstrakty natywne DER 1:1 i 1:2, z etanolem 50% m/m i 60% V/V), melisy (100 mg, DER 1:1, 30% m/m etanol), rozmarynu (100 mg, DER 1:1, 19% V/V etanol) oraz kozłka lekarskiego (100 mg, DER 1:1, 40% m/m etanol). Preparat zawiera 17% obj. etanolu oraz substancje pomocnicze takie jak miód (100 mg), cukier inwertowany 70% (900 mg), glicerol 85% (1060 mg) i wino słodkie (18 010 mg) w pojedynczej dawce 20 ml. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki aktywne i pomocnicze, w tym alergie na produkty pszczele i nietolerancję fruktozy. Ze względu na obecność etanolu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą alkoholową, ciężkimi chorobami wątroby, stosujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem (np. metronidazol, disulfiram), kobiet w ciąży i karmiących, dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny.
alergia na produkty pszczele, choroba alkoholowa, choroba nerek, choroba wątroby, choroby współistniejące, ciąża, cukrzyca, dysfagia, głóg, interakcje z alkoholem, karmienie piersią, kozłek lekarski, melisa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki, nietolerancja fruktozy, rozmaryn, wyciąg natywny, wywiad medyczny, zaburzenia połykania, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Thiogamma Turbo-Set 600 mg/50 ml
Produkt leczniczy Thiogamma Turbo-Set zawiera kwas tioktynowy w dawce 600 mg/50 ml w postaci roztworu do infuzji i wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone, dlatego nie zaleca się stosowania leku w ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji oraz omówić możliwość odstawienia lub zastąpienia leku w przypadku planowania ciąży. W okresie laktacji brak jest danych dotyczących przenikania kwasu tioktynowego do mleka oraz jego wpływu na niemowlę, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Thiogamma Turbo-Set u kobiet karmiących piersią.
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z kory nadnerczy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ekstrakt z kory nadnerczy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Mobilat (zawierający 1,0 g/100 g ekstraktu, 0,2 g/100 g mukopolisacharydowego polisiarczanu oraz 2,0 g/100 g kwasu salicylowego), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. U ciężarnych zaleca się ograniczenie aplikacji do niewielkich powierzchni skóry, aby minimalizować ryzyko systemowego wchłaniania substancji czynnych i potencjalnego wpływu na płód. W przypadku kobiet karmiących piersią preparaty te są przeciwwskazane do stosowania w okolicy piersi ze względu na ryzyko kontaktu leku z błonami śluzowymi niemowlęcia podczas karmienia. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści terapeutycznych do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o konieczności przerwania leczenia w przypadku wystąpienia działań niepożądanych oraz o konieczności dokładnego mycia rąk po aplikacji preparatu.
aplikacja na skórę, aplikacja preparatu, błona śluzowa, ekstrakt z kory nadnerczy, karmienie piersią, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, objaw niepożądany, okres rozrodczy, postać farmaceutyczna, przeciwwskazanie do stosowania, stan zapalny układu mięśniowo-szkieletowego, wchłanianie substancji czynnej, wchłanianie systemowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan Genoptim 40 mg
Telmisartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko toksycznego wpływu na rozwijający się płód. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego ryzyka teratogennego, choć dane epidemiologiczne są niejednoznaczne. Badania przedkliniczne wykazały toksyczność na proces rozmnażania u zwierząt, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u ludzi. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, leczenie telmisartanem należy natychmiast przerwać i rozważyć alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży.
antagonista receptora angiotensyny II, bezpieczeństwo w ciąży, drugi trymestr ciąży, dysfagia, działanie teratogenne, farmakoterapia nadciśnienia tętniczego, inhibitor ACE, karmienie piersią, lek przeciwnadciśnieniowy, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, telmisartan, toksyczność telmisartanu, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phoxilium 1,2 mmol/l
Produkt leczniczy Phoxilium, zawierający elektrolity w stężeniach fizjologicznych (m.in. Ca 1,25 mmol/l, Mg 0,6 mmol/l, Na 140 mmol/l, K 4 mmol/l, HPO4 1,2 mmol/l, HCO3 30 mmol/l), jest stosowany w hemodializie i hemofiltracji. Jego skład odzwierciedla naturalne stężenia jonów w organizmie, co minimalizuje ryzyko zaburzeń homeostazy i negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze u pacjentów obu płci. Brak jest jednak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Phoxilium u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści do ryzyka przed zastosowaniem preparatu w tych grupach.
działanie gonadotoksyczne, hemodializa i hemofiltracja, homeostaza wewnątrzustrojowa, karmienie piersią, leczenie nerkozastępcze, osmolarność, ostra niewydolność nerek, pH roztworu, płodność ciąża laktacja, potencjał reprodukcyjny, rekonstytucja roztworu, stężenie elektrolitów, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, wodorofosforan, wodorowęglan, worek dwukomorowy - Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Zieleń indocyjaninowa, substancja czynna produktu Verdye (5 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym, zwłaszcza u ciężarnych i karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne, obejmujące 242 zastosowania w ciąży, nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży ani na zdrowie płodu i noworodka, jednak brak jest szerokich badań epidemiologicznych oraz danych dotyczących potencjalnego działania teratogennego, rakotwórczego czy wpływu na płodność. W praktyce klinicznej zaleca się unikanie wielokrotnego podawania leku w ciągu jednej doby u kobiet ciężarnych oraz rozważenie przerwania karmienia piersią w przypadku konieczności zastosowania Verdye u kobiet karmiących, ze względu na brak danych o przenikaniu zieleni indocyjaninowej do mleka kobiecego.
Przed podaniem produktu Verdye lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, informując pacjentkę o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania zieleni indocyjaninowej w ciąży i laktacji. Brak jest badań oceniających wpływ tej substancji na parametry płodności u ludzi i zwierząt, co dodatkowo podkreśla konieczność ostrożności. Wskazane jest, aby decyzja o zastosowaniu leku u kobiet w wieku rozrodczym była podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem znaczenia diagnostycznego lub terapeutycznego badania oraz potencjalnego ryzyka dla płodu lub dziecka karmionego piersią.
diagnostyka i leczenie, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kobieta w okresie rozrodczym, kobieta w wieku rozrodczym, parametr płodności, podawanie produktu leczniczego, proces reprodukcji, proszek do sporządzania roztworu, przebieg ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, przerwanie karmienia piersią, stosunek korzyści do ryzyka, VERDYE, właściwość rakotwórcza, wpływ na płodność, zdrowie płodu, zieleń indocyjaninowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Lek Alax zawiera jako substancje czynne wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) z zawartością związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę 18% (35 mg) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum, DER 5-8:1, ekstrahent: metanol) z zawartością związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę 15% (42 mg). Jedna tabletka dostarcza 10-15 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę. Pomimo braku jednoznacznych dowodów klinicznych na niepożądane efekty stosowania preparatu w ciąży, wyniki badań eksperymentalnych wskazują na potencjalną genotoksyczność antrazwiązków takich jak emodyna, frangulina, chryzofanol i fiscjon, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku Alax u kobiet ciężarnych. W trakcie laktacji stosowanie leku nie jest zalecane ze względu na brak wystarczających danych dotyczących wydzielania metabolitów do mleka matki oraz potencjalnego ryzyka dla niemowląt, mimo że dotychczas nie zaobserwowano efektu przeczyszczającego u karmionych piersią dzieci.
- Leksykon substancji czynnych
Glin tlenek uwodniony – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Glin tlenek uwodniony (Aluminii oxidum hydricum) jest składnikiem preparatów stosowanych w leczeniu nadkwaśności żołądka, często w połączeniu z magnezu wodorotlenkiem, jak w preparatach Alumag (200 mg glinu tlenku uwodnionego i 200 mg magnezu wodorotlenku) oraz Maalox (460 mg glinu tlenku uwodnionego i 400 mg magnezu wodorotlenku na 4,3 ml zawiesiny). Dane dotyczące wpływu tych substancji na płodność są ograniczone – brak negatywnego wpływu stwierdzono dla Alumagu, natomiast dla Maalox brak jest dostępnych danych. W badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego działania glinu tlenku uwodnionego i magnezu wodorotlenku w ciąży, jednak brak jest kontrolowanych badań klinicznych u ludzi, co wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet ciężarnych. Preparaty te mogą wpływać na motorykę przewodu pokarmowego – sole magnezu mogą wywoływać biegunkę, a sole glinu zaparcia, co jest istotne w kontekście fizjologicznych zmian w ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
Fluorouracyl – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluorouracyl, stosowany zarówno systemowo (roztwory do wstrzykiwań i infuzji) jak i miejscowo (kremy, roztwory na skórę), wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie syntezy DNA, RNA i białek. Ze względu na potencjalne działanie teratogenne i genotoksyczne, jego stosowanie w ciąży jest obarczone wysokim ryzykiem wad rozwojowych płodu oraz poronień. Preparaty systemowe (np. Fluorouracil Accord, 5-Fluorouracil-Ebewe) mogą być stosowane w ciąży wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, natomiast preparaty miejscowe (Efudix, Tolak, Actikerall, Verrucutan, Verrumal) są całkowicie przeciwwskazane. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii i przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia miejscowymi preparatami, a mężczyznom przez 3 miesiące po terapii systemowej. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania fluorouracylu, niezależnie od drogi podania, a w przypadku konieczności leczenia należy przerwać karmienie.
działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hamowanie syntezy DNA, karmienie piersią, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, mechanizm działania, nieodwracalna niepłodność, poronienie, preparat do stosowania miejscowego, roztwór do wstrzykiwań, substancja przeciwnowotworowa, terapia systemowa, toksyczność dla płodu, upośledzenie płodności, wada płodu, wchłanianie substancji czynnych, zaburzenie spermatogenezy, zaburzenie syntezy DNA - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg
Trabektedyna w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg oraz 1 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, u osób z ciężkimi lub niekontrolowanymi zakażeniami oraz u kobiet karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe przeprowadzenie wywiadu alergologicznego oraz wykluczenie aktywnego procesu infekcyjnego lub jego skuteczna kontrola. Ponadto, jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej febrze jest absolutnym przeciwwskazaniem ze względu na ryzyko śmiertelnych powikłań związanych z immunosupresją wywołaną przez trabektedynę.
ciężkie zakażenie, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, karmienie piersią, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, lek immunosupresyjny, mielosupresja, nadwrażliwość na trabektedynę, neutropenia i trombocytopenia, niewydolność nerek, roztwór do infuzji, szczepionka przeciwko żółtej febrze, trabektedyna, właściwości immunosupresyjne, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mobemid 150 mg
W praktyce klinicznej stosowanie moklobemidu (Mobemid 150 mg) u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży. Lek powinien być stosowany wyłącznie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a inne, bezpieczniejsze metody leczenia depresji są nieskuteczne lub niedostępne. Decyzja powinna uwzględniać nasilenie objawów depresyjnych, wpływ nieleczonej depresji na przebieg ciąży i rozwój płodu oraz etap ciąży. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczna jest ponowna ocena korzyści i ryzyka kontynuacji leczenia.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pulnozin Junior o smaku malinowym 250 mg
Pulnozin Junior (tabletki do ssania zawierające 250 mg karbocysteiny) nie jest zalecany do stosowania w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tym okresie, mimo braku działania teratogennego w badaniach na ssakach. Lekarz powinien poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności zgłoszenia podejrzenia ciąży lub planów prokreacyjnych przed rozpoczęciem terapii oraz o potrzebie konsultacji w przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania leku. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania karbocysteiny w pierwszych trzech miesiącach ciąży, a także rozważenie alternatywnych metod leczenia u kobiet ciężarnych.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Grypostop 325 mg + 30 mg + 15 mg
Produkt leczniczy Grypostop, zawierający 325 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 15 mg dekstrometorfanu bromowodorku, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Dane przedkliniczne na zwierzętach nie dostarczają wystarczających informacji dotyczących wpływu leku na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu oraz rozwój pourodzeniowy, co wskazuje na niepełne poznanie potencjalnego ryzyka dla płodu ludzkiego. Dodatkowo, epidemiologiczne dane dotyczące paracetamolu sugerują niejednoznaczny wpływ na rozwój układu nerwowego dzieci narażonych prenatalnie, co podkreśla konieczność ostrożności i unikania stosowania tego preparatu w okresie ciąży.
antykoncepcja, badanie epidemiologiczne, ciąża, dekstrometorfan, karmienie piersią, laktacja, mleko matki, okres prenatalny, opcje terapeutyczne, paracetamol, profil bezpieczeństwa leku, przeziębienie i grypa, pseudoefedryna, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, tabletki powlekane, układ nerwowy, wiek rozrodczy - Leksykon substancji czynnych
Rumianek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Rumianek (Matricaria recutita L.) jest powszechnie stosowanym surowcem roślinnym w produktach leczniczych, jednak jego bezpieczeństwo w okresie ciąży i laktacji zależy od konkretnego preparatu i jego składu. Preparaty zawierające wyłącznie kwiat rumianku, takie jak Rumianek fix, mają potwierdzone bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. Natomiast większość złożonych preparatów zawierających rumianek, zwłaszcza tych z dodatkiem etanolu (np. Azucalen 58-66% etanolu, Imupret N do 19,5%, Melis-Tonic 30-35%, Melissed do 4,2%, Nerwobonisol 60-70%), jest przeciwwskazana w tych okresach ze względu na brak wystarczających danych oraz potencjalne ryzyko związane z obecnością alkoholu. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty takie jak Imupret N, Melissed i Nerwobonisol, które są jednoznacznie przeciwwskazane w ciąży. Brak jest również danych dotyczących wpływu rumianku na płodność u kobiet i mężczyzn.
Azucalen, bezpieczeństwo stosowania, ciąża, etanol, Imupret N, karmienie piersią, kwiat rumianku, maść rumiankowa, Melis-Tonic, Melissed, Nerwobonisol, planowanie ciąży, płodność, preparat złożony, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, rumianek, Rumianek fix, ryzyko stosowania leku, substancja roślinna, wyciąg z rumianku, zapalenie brodawek sutkowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Auglavin PPH 500 mg + 125 mg
Auglavin PPH, zawierający amoksycylinę 500 mg i kwas klawulanowy 125 mg, może być stosowany u kobiet w ciąży jedynie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka, ze względu na ograniczone dane kliniczne i potencjalne ryzyko, takie jak martwicze zapalenie jelit u noworodków w specyficznych przypadkach (np. przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego). Badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój embrionalny, poród ani rozwój pourodzeniowy, jednak zaleca się ostrożność i unikanie stosowania leku, jeśli nie jest to klinicznie uzasadnione.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotykoterapia, biegunka, karmienie piersią, leki w ciąży, martwicze zapalenie jelit, mikroflora jelitowa, pieluszkowe zapalenie skóry, pleśniawki jamy ustnej, przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, teratogenność, zakażenie grzybicze błon śluzowych