inhibitory CYP3A4
Inhibitory CYP3A4 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 3A4, jednego z najważniejszych enzymów metabolizujących leki w organizmie człowieka. CYP3A4 uczestniczy w biotransformacji około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego inhibicja może prowadzić do istotnych interakcji lekowych.
Hamowanie aktywności CYP3A4 skutkuje spowolnieniem metabolizmu leków będących substratami tego enzymu, co prowadzi do zwiększenia ich stężenia w osoczu i wydłużenia czasu działania. W konsekwencji może dojść do nasilenia działań niepożądanych lub toksyczności. Do silnych inhibitorów CYP3A4 należą m.in. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir oraz sok grejpfrutowy.
W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP3A4 jest kluczowa przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie. Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora CYP3A4 i leku metabolizowanego przez ten enzym może być konieczna modyfikacja dawkowania lub zastosowanie alternatywnego leku, który nie jest substratem dla CYP3A4.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Viavardis 20 mg
Viavardis, zawierający wardenafil w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na wardenafil lub substancje pomocnicze, a także u osób przyjmujących azotany, donory tlenku azotu, silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol u mężczyzn >75 lat), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, indynawir) oraz leki pobudzające cyklazę guanylową (np. riocyguat), ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego lub toksyczności. Ponadto, Viavardis jest przeciwwskazany u pacjentów z utratą wzroku w jednym oku z powodu NAION, wrodzonymi chorobami zwyrodnieniowymi siatkówki (np. retinitis pigmentosa), niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie <90/50 mmHg), niestabilną dławicą piersiową, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego (w ciągu 6 miesięcy), ciężką niewydolnością serca (III/IV wg NYHA) oraz po udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
azotany, dializa, donory tlenku azotu, inhibitory CYP3A4, inhibitory PDE5, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, nadwrażliwość, NAION, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, retinitis pigmentosa, riocyguat, skala Childa-Pugha, stymulatory cyklazy guanylowej, udar mózgu, utrata wzroku, wardenafil, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Subinit 12,5 mg
Sunitynib, stosowany w terapii onkologicznej, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir czy itrakonazol, zwiększają Cmax o 49% oraz AUC0-∞ o 51% sumy stężenia sunitynibu i jego głównego metabolitu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna czy deksametazon, obniżają Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu o 12,5 mg do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Należy unikać także spożywania soku grejpfrutowego oraz preparatów z dziurawca, które wpływają na metabolizm leku.
ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka sunitynibu, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktory CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje lekowe, ketokonazol, monitorowanie pacjenta, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, przewód pokarmowy, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stężenie maksymalne, sunitynib, terapia onkologiczna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvacard 40 40 mg
Simvacard 40, zawierający 40 mg symwastatyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 298 mg laktozy na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione, utrzymujące się podwyższenie aktywności aminotransferaz, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Lek nie powinien być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią z uwagi na hamowanie syntezy cholesterolu niezbędnego dla rozwoju płodu oraz przenikanie do mleka matki. U kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji stosowanie symwastatyny jest odradzane.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, choroba wątroby, ciąża i karmienie piersią, cyklosporyna, danazol, endometrioza, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, laktoza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, statyny, symwastatyna, terapia hipolipemizująca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kvelux SR 400 mg
Przeciwwskazania do stosowania kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Kvelux SR obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na kwetiapinę fumaranu lub substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 14,2 mg (50 mg dawka) do 113,7 mg (400 mg dawka). U pacjentów z nietolerancją laktozy należy ocenić kliniczne znaczenie tej ilości. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, takich jak inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna) oraz nefazodon, ze względu na ryzyko istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny w osoczu i nasilonych działań niepożądanych, w tym sedacji, hipotensji ortostatycznej i zaburzeń kardiologicznych.
antybiotyki makrolidowe, działanie sedatywne, erytromycyna, farmakodynamika i farmakokinetyka, hipotensja ortostatyczna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kwetiapina fumaran, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, laktoza bezwodna, lek przeciwdepresyjny, leki przeciwgrzybicze azolowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, nietolerancja laktozy, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, worykonazol, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia połykania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Medical Valley 20 mg
Atorvastatin Medical Valley zawiera atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania leku są: nadwrażliwość na atorwastatynę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną, której zawartość wynosi odpowiednio 48,23 mg, 96,45 mg, 192,9 mg i 385,8 mg w dawkach 10, 20, 40 i 80 mg), czynna choroba wątroby lub trwale podwyższona aktywność aminotransferaz przekraczająca 3-krotną górną granicę normy, ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby oraz regularne monitorowanie enzymów wątrobowych podczas leczenia. W przypadku ich istotnego wzrostu lub objawów uszkodzenia wątroby leczenie należy przerwać.
aminotransferazy, atorwastatyna, choroba wątroby, działania niepożądane, enzymy wątrobowe, fibraty, funkcja wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperlipidemia, inhibitory CYP3A4, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, parametry wątrobowe, rabdomioliza, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvasterol 20 mg
Simvasterol (symwastatyna) w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (65,73 mg w 10 mg, 131,46 mg w 20 mg, 262,92 mg w 40 mg tabletce), a także u osób z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz. Ze względu na metabolizm wątrobowy symwastatyny, dysfunkcja wątroby zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i miopatii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i laktacji z powodu ryzyka teratogennego oraz przenikania do mleka matki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać AUC symwastatyny co najmniej pięciokrotnie, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybicze, boceprewir, ciąża i laktacja, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, endometrioza, erytromycyna, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, leki przeciwwirusowe HCV, lomitapid, nadwrażliwość na symwastatynę, nefazodon, nelfinawir, nietolerancja laktozy, pozakonazol, rabdomioliza, substancja czynna, symwastatyna, syntetyczny androgen, synteza cholesterolu, telaprewir, telitromycyna, wartość AUC, worykonazol, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simorion 20 mg
Lek Simorion, zawierający symwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (66,5 mg w tabletce 10 mg do 531,8 mg w tabletce 80 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywna choroba wątroby lub utrzymujące się podwyższenie aminotransferaz, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią jest zabronione z powodu ryzyka teratogennego. Ponadto, jednoczesne podawanie Simorionu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, nelfinawir, erytromycyna) jest przeciwwskazane ze względu na co najmniej pięciokrotne zwiększenie AUC symwastatyny i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy. Również gemfibrozyl, cyklosporyna i danazol stanowią przeciwwskazanie do łącznego stosowania. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
aminotransferazy, androgen, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, dyslipidemia, działania niepożądane, fibraty, HCV, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na symwastatynę, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, symwastatyna, terapia skojarzona, triglicerydy, zaburzenia lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ivabradine Aurovitas 5 mg
Ivabradine Aurovitas, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg i 7,5 mg, zawiera iwabradynę, która działa poprzez obniżenie częstości akcji serca. Przeciwwskazania obejmują m.in. spoczynkową częstość pracy serca poniżej 70 uderzeń na minutę, zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia oraz konieczność stosowania stymulatora serca. Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów z wstrząsem kardiogennym, świeżym zawałem mięśnia sercowego, ciężkim niedociśnieniem (< 90/50 mm Hg), niestabilną niewydolnością serca, niestabilną dławicą piersiową oraz ciężką niewydolnością wątroby. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilości 52,690 mg (5 mg) i 79,040 mg (7,5 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antybiotyki makrolidowe, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, częstość pracy serca, dysfagia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory cytochromu P450, inhibitory proteazy HIV, iwabradyna, laktacja, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność serca, pochodne azolowe, stymulator serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Raynauda, zespół wieńcowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Eplerenon Medical Valley 25 mg
Eplerenon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka hiperkaliemii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie eplerenonu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, inhibitorami ACE oraz antagonistami receptora angiotensyny (ARB), co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu i funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek i osób starszych. Przeciwwskazane jest stosowanie terapii trójlekowej obejmującej inhibitor ACE, ARB i eplerenon. Ponadto, stosowanie cyklosporyny, takrolimusu, trimetoprymu oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może zwiększać ryzyko hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek, co wymaga odpowiedniej kontroli klinicznej i laboratoryjnej. Interakcje z alfa-1-adrenolitykami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, neuroleptykami, amifostyną i baklofenem mogą nasilać działanie hipotensyjne i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.
alfa-1-adrenolityki, antagoniści receptora angiotensyny, CYP3A4, digoksyna, eplerenon, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroidy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, immunosupresanty, indeks terapeutyczny, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory konwertazy angiotensyny, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, ketokonazol, leki moczopędne oszczędzające potas, neuroleptyki, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, P-glikoproteina, suplementy potasu, toksyczność litu, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, warfaryna, zaburzenia równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fromilid 250 mg/5 ml
Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej Fromilid 250 mg/5 ml jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy lub składniki preparatu, w tym sacharozę (1,28 g/5 ml). Nie należy jej stosować u osób z wydłużonym odstępem QT (wrodzonym lub nabytym), komorowymi zaburzeniami rytmu serca (w tym torsade de pointes), zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i nerek. Klarytromycyna jest także przeciwwskazana w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadyna, ze względu na ryzyko groźnych arytmii komorowych. Ponadto, nie należy jej łączyć z alkaloidami sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) oraz doustnym midazolamem, ze względu na ryzyko toksyczności i nasilenia działania sedatywnego.
alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, cyzapryd, domperydon, dysfagia, ergotamina, hipercholesterolemia rodzinna, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory reduktazy HMG-CoA, iwabradyna, klarytromycyna, kolchicyna, lek przeciwpłytkowy, lomitapid, makrolidy, midazolam, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pimozyd, rabdomioliza, ranolazyna, statyny, supresja szpiku kostnego, terfenadyna, tikagrelor, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Nivalin 5 mg/ml
Bromowodorek galantaminy, substancja czynna leku Nivalin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o wysokim znaczeniu klinicznym. Galantamina antagonizuje hamujące działanie opioidów (morfina i analogi) na ośrodek oddechowy, co może modyfikować ich efekt przeciwbólowy i oddechowy. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami cholinomimetycznymi może prowadzić do nasilenia działań cholinergicznych, takich jak wzmożona potliwość, ślinienie, skurcz oskrzeli czy bradykardia. Szczególną ostrożność należy zachować przy kojarzeniu galantaminy z digoksyną i beta-adrenolitykami, gdyż może dojść do istotnego spowolnienia czynności serca i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Galantamina antagonizuje również działanie M-cholinolityków, heksametonium oraz niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie (np. tubokuraryna), co może osłabiać ich efekty terapeutyczne. Antybiotyki aminoglikozydowe (gentamycyna, amikacyna) mogą osłabiać działanie galantaminy poprzez wpływ na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, natomiast środki depolaryzujące płytkę motoryczną (suksametonium) mogą wydłużać jej działanie, co ma znaczenie w anestezjologii.
alkohol etylowy, amikacyna, antybiotyki aminoglikozydowe, beta-adrenolityki, bradykardia, bromowodorek galantaminy, chinidyna, digoksyna, działanie cholinergiczne, erytromycyna, fluoksetyna, gentamycyna, heksametonium, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, ketokonazol, leki cholinomimetyczne, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, receptor β-adrenergiczny, rytonawir, skurcz oskrzeli, sukcynylocholina, suksametonium, tubokuraryna, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvagen 40 40 mg
Symwastatyna jest prolekiem podawanym w formie nieaktywnego laktonu, który w wątrobie ulega hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym lek charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, jednak biodostępność układowa aktywnego metabolitu wynosi mniej niż 5% dawki z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego absorpcję. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, a metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Wydalanie następuje głównie z kałem (około 60% dawki) oraz z moczem (około 13% dawki w ciągu 96 godzin). Okres półtrwania aktywnego metabolitu po podaniu dożylnym wynosi średnio 1,9 godziny.
BCRP, beta-hydroksykwas, białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, CYP3A4, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, inhibitory CYP3A4, interakcja lekowa, lakton, maksymalne stężenie leku, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm SLCO1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, substrat leku, symwastatyna, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvasterol 10 mg
Atorvasterol (atorwastatyna w postaci soli wapniowej) dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Lek nie powinien być podawany pacjentom z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, osobom z aktywną chorobą wątroby lub z trwałym, niewyjaśnionym podwyższeniem aminotransferaz przekraczającym 3-krotność górnej granicy normy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym ze względu na ryzyko teratogenności. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane podczas terapii lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku i powikłań takich jak miopatia czy rabdomioliza.
aminotransferazy, atorwastatyna, choroba wątroby, cukrzyca, dyslipidemia, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitory CYP3A4, karmienie piersią, leki hipolipemizujące, leki przeciwwirusowe, miopatia, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, wiek rozrodczy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia funkcji nerek