czynniki krzepnięcia

Czynniki krzepnięcia to grupa białek osocza odgrywających kluczową rolę w procesie hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia. W organizmie człowieka zidentyfikowano 13 głównych czynników krzepnięcia, oznaczonych cyframi rzymskimi od I do XIII. Każdy z nich pełni specyficzną funkcję w kaskadzie krzepnięcia, która może być aktywowana na drodze wewnętrznej (rozpoczynającej się od aktywacji czynnika XII) lub zewnętrznej (od aktywacji czynnika VII).

Niedobory czynników krzepnięcia mogą prowadzić do zaburzeń hemostazy i skłonności do krwawień. Najczęstsze z nich to hemofilia A (niedobór czynnika VIII) i hemofilia B (niedobór czynnika IX). Z kolei nadmierna aktywność układu krzepnięcia może prowadzić do stanów zakrzepowych. Większość czynników krzepnięcia jest syntetyzowana w wątrobie, przy czym synteza niektórych z nich (II, VII, IX, X) zależy od witaminy K.

W diagnostyce zaburzeń krzepnięcia stosuje się badania laboratoryjne, takie jak czas protrombinowy (PT), czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) oraz oznaczanie aktywności poszczególnych czynników. W terapii niedoborów czynników krzepnięcia wykorzystuje się koncentraty czynników otrzymywane z osocza ludzkiego lub produkowane metodami rekombinacji genetycznej, a także świeżo mrożone osocze.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl