Dawkowanie i sposób podawania
Zespół protrombiny ludzki

Dawkowanie i sposób podawania zespołu protrombiny ludzkiej

Zespół protrombiny ludzkiej (dostępny w Polsce jako Prothromplex Total NF) to preparat zawierający ludzkie czynniki krzepnięcia: II, VII, IX i X oraz białko C. Dawkowanie tego preparatu wymaga indywidualnego podejścia i jest uzależnione od wielu czynników, w tym stanu klinicznego pacjenta, rodzaju i nasilenia krwawienia oraz stopnia zaburzeń układu krzepnięcia.¹

Zasady ogólne dawkowania

Leczenie zespołem protrombiny ludzkiej powinno być prowadzone wyłącznie przez lekarza z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń krzepnięcia. Określenie odpowiedniej dawki oraz częstości podawania powinno być dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem okresów półtrwania poszczególnych czynników wchodzących w skład preparatu.²

Ustalenie właściwego dawkowania wymaga regularnego monitorowania:³

• Poziomów czynników krzepnięcia w osoczu
• Parametrów oceniających całościowo układ krzepnięcia (wskaźnik Quicka, czas protrombinowy, INR)
• Stanu klinicznego pacjenta

⁴

W przypadku zabiegów chirurgicznych, zwłaszcza tych z wysokim ryzykiem krwawienia, konieczne jest precyzyjne monitorowanie terapii substytucyjnej z wykorzystaniem testów krzepnięcia.⁵

Dawkowanie w krwawieniach lub profilaktyce krwawień w trakcie leczenia antagonistami witaminy K

W przypadku ciężkich krwotoków lub przed zabiegami chirurgicznymi z wysokim ryzykiem krwawienia, głównym celem terapii jest normalizacja parametrów krzepnięcia (wskaźnik Quicka 100%, INR 1,0). Zgodnie z danymi empirycznymi, 1 j.m. czynnika IX/kg masy ciała podwyższa wskaźnik Quicka o około 1%.⁶

Dawkowanie Prothromplex Total NF w oparciu o wartość INR przed leczeniem powinno być zgodne z rekomendacjami z publikacji Makris et al. 2001, przedstawionymi w poniższej tabeli:⁷

^{6,0: 50 j.m./kg”>8}

Należy pamiętać, że normalizacja zaburzeń hemostazy wywołanych antagonistami witaminy K utrzymuje się przez około 6-8 godzin po podaniu zespołu protrombiny ludzkiej. Jeśli równocześnie podawana jest witamina K, jej pełny efekt osiągany jest po 4-6 godzinach. W związku z tym, przy jednoczesnym podaniu witaminy K, powtórne podanie zespołu protrombiny zazwyczaj nie jest konieczne.⁹

Ze względu na empiryczny charakter zaleceń oraz możliwe różnice w odzysku i czasie utrzymywania się efektu działania, monitorowanie INR podczas leczenia jest obowiązkowe.¹⁰

Dawkowanie w krwawieniach lub profilaktyce krwawień we wrodzonym niedoborze czynników krzepnięcia

W przypadku wrodzonego niedoboru któregokolwiek z czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K, gdy specyficzny koncentrat danego czynnika nie jest dostępny, dawkowanie zespołu protrombiny ludzkiej opiera się na danych empirycznych:¹¹

• 1 j.m. czynnika IX/kg masy ciała podnosi jego aktywność w osoczu o około 0,015 j.m./ml
• 1 j.m. czynnika VII/kg masy ciała podnosi jego aktywność w osoczu o około 0,024 j.m./ml
• 1 j.m. czynnika II lub X/kg masy ciała podnosi ich aktywność w osoczu o około 0,021 j.m./ml

¹²

Aktywność czynników krzepnięcia wyrażana jest w jednostkach międzynarodowych (j.m.) odnoszących się do wzorców WHO dla każdego z czynników. Aktywność w osoczu może być wyrażana jako procent (w stosunku do osocza prawidłowego) lub w jednostkach międzynarodowych (w stosunku do wzorca dla danego czynnika).¹³

Jedna jednostka międzynarodowa (j.m.) aktywności czynnika krzepnięcia odpowiada jego zawartości w 1 ml prawidłowego ludzkiego osocza.¹⁴

Wymaganą dawkę czynnika X oblicza się według wzoru:¹⁵

Wymagana liczba jednostek = masa ciała (kg) x pożądany wzrost aktywności czynnika X (j.m./ml) x 60

Współczynnik 60 (ml/kg) stanowi odwrotność szacowanej wartości odzysku. Jeśli znana jest indywidualna wartość odzysku u danego pacjenta, należy użyć jej do obliczeń.¹⁶

Maksymalna dawka jednorazowa

W celu normalizacji wartości INR nie należy przekraczać dawki 50 j.m./kg masy ciała. Jeżeli nasilenie krwawienia wymaga zastosowania wyższych dawek, lekarz prowadzący powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.¹⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności zespołu protrombiny ludzkiej (Prothromplex Total NF) u dzieci i młodzieży, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych w tej grupie wiekowej.¹⁸

Sposób podawania

Zespół protrombiny ludzkiej (Prothromplex Total NF) podaje się wyłącznie drogą dożylną. Preparat należy podawać powoli, z zalecaną szybkością nieprzekraczającą 2 ml na minutę (co odpowiada 60 j.m./min).¹⁹

Przed podaniem konieczna jest rekonstytucja liofilizowanego proszku zgodnie z zaleceniami producenta. Szczegółowe informacje na temat przygotowania preparatu znajdują się w charakterystyce produktu leczniczego.²⁰

Tabela dawkowania zespołu protrombiny ludzkiej

Wartości przyrostu aktywności poszczególnych czynników mają charakter empiryczny i mogą różnić się u poszczególnych pacjentów. W przypadku czynnika X zalecane jest stosowanie wzoru: wymagana liczba jednostek = masa ciała (kg) × pożądany wzrost aktywności czynnika X (j.m./ml) × 60.

Maksymalna pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 50 j.m./kg, chyba że nasilenie krwawienia wymaga wyższych dawek, co każdorazowo powinno być poprzedzone oceną stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego.²¹