absorpcja przezskórna

Absorpcja przezskórna (transdermal absorption) to proces przenikania substancji przez skórę do krwiobiegu. Jest to ważny mechanizm w farmakoterapii, wykorzystywany przy stosowaniu leków w postaci plastrów, maści, kremów czy żeli, umożliwiający podanie substancji czynnej z pominięciem przewodu pokarmowego.

Proces absorpcji przezskórnej zależy od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych substancji (masa cząsteczkowa, lipofilność, hydrofilność), stanu skóry (integralność bariery naskórkowej, nawodnienie, temperatura), miejsca aplikacji (różna grubość warstwy rogowej naskórka) oraz składu podłoża leku (promotory wchłaniania). Optymalna masa cząsteczkowa substancji dla efektywnej absorpcji przezskórnej wynosi poniżej 500 Da.

W praktyce klinicznej absorpcja przezskórna wykorzystywana jest w terapii bólu (fentanyl, buprenorfina), chorobach układu krążenia (nitrogliceryna), terapii hormonalnej (estrogeny, testosteron) czy w leczeniu choroby Parkinsona (rotygotyna). Zaletami podania przezskórnego są omijanie efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, stabilne stężenie leku w osoczu, wygoda stosowania oraz możliwość szybkiego przerwania podawania leku w razie wystąpienia działań niepożądanych.

Należy pamiętać, że absorpcja przezskórna może być nasilona w przypadku uszkodzenia bariery naskórkowej (np. w dermatozach), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Również niektóre substancje chemiczne (np. rozpuszczalniki organiczne) mogą zwiększać przepuszczalność skóry, co ma znaczenie w toksykologii zawodowej i środowiskowej.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl