kaskada krzepnięcia

Kaskada krzepnięcia to złożony, wieloetapowy proces biochemiczny prowadzący do powstania skrzepu. Składa się z dwóch głównych szlaków: zewnątrzpochodnego (inicjowanego przez czynnik tkankowy) i wewnątrzpochodnego (aktywowanego przez kontakt krwi z uszkodzoną powierzchnią naczynia), które zbiegają się w szlaku wspólnym.

W procesie uczestniczy kilkanaście białkowych czynników krzepnięcia oznaczanych cyframi rzymskimi (I-XIII), które w formie nieaktywnych zymogenów krążą we krwi. Aktywacja kolejnych czynników następuje kaskadowo, gdzie każdy aktywny czynnik katalizuje przekształcenie następnego proenzymun w enzym proteolityczny.

Końcowym etapem kaskady jest przemiana fibrynogenu (czynnik I) w fibrynę pod wpływem trombiny (aktywny czynnik II) oraz stabilizacja powstałego skrzepu przez czynnik XIII. Proces ten jest ściśle regulowany przez naturalne inhibitory (antytrombina III, białko C, białko S) oraz układ fibrynolizy, co zapobiega nadmiernemu krzepnięciu.

Zaburzenia kaskady krzepnięcia mogą prowadzić do stanów zakrzepowych (np. w trombofiliach) lub krwotocznych (np. w hemofilii). Diagnostyka obejmuje badania układu hemostazy: PT, APTT, fibrynogen, D-dimery, a leczenie – w zależności od charakteru zaburzenia – stosowanie antykoagulantów lub preparatów prohemostatycznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl