Właściwości farmakodynamiczne
Prothromplex Total NF 600 j.m.

Właściwości farmakodynamiczne leku Prothromplex Total NF

Prothromplex Total NF jest koncentratem ludzkiego zespołu protrombiny, należącym do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwkrwotocznych, zawierających czynniki krzepnięcia IX, II, VII i X w połączeniu (kod ATC: B02BD01). Działanie farmakodynamiczne preparatu opiera się na uzupełnieniu niedoborów czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K, które są istotne dla prawidłowego funkcjonowania kaskady krzepnięcia.¹

Skład i charakterystyka biochemiczna

Preparat zawiera określone ilości ludzkich czynników krzepnięcia, które są syntetyzowane w wątrobie przy udziale witaminy K. Każda fiolka Prothromplex Total NF 600 j.m. zawiera:²

Całkowita zawartość białka w fiolce wynosi 300-750 mg, a aktywność swoista produktu, wyrażona aktywnością czynnika IX, jest równa co najmniej 0,6 j.m./mg. Oprócz czynników krzepnięcia, preparat zawiera również co najmniej 400 j.m. białka C, które zostało współoczyszczone z czynnikami krzepnięcia.³

Mechanizm działania czynników krzepnięcia

Czynniki krzepnięcia II, VII, IX i X, powszechnie nazywane czynnikami zespołu protrombiny, odgrywają kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi. Mechanizm ich działania można opisać następująco:⁴

Czynnik VII jest zymogenem (formą nieaktywną) proteazy serynowej (czynnika VIIa), która inicjuje zewnątrzpochodny szlak krzepnięcia. Po związaniu z czynnikiem tkankowym tworzy kompleks czynnik tkankowy/czynnik VIIa, który aktywuje czynniki IX i X do ich form aktywnych – IXa i Xa. Zapoczątkowuje to kaskadę krzepnięcia prowadzącą do dalszych przemian.⁵

Proces ten prowadzi do aktywacji protrombiny (czynnik II) i jej przekształcenia w trombinę. Trombina pełni kluczową funkcję w kolejnym etapie procesu hemostazy – przekształca fibrynogen w fibrynę, co prowadzi do utworzenia stabilnego zakrzepu. Ponadto, prawidłowe powstawanie trombiny jest niezbędne dla funkcjonowania płytek krwi jako elementu hemostazy pierwotnej.⁶

Następstwa niedoboru czynników krzepnięcia

Niedobór poszczególnych czynników zespołu protrombiny prowadzi do różnych zaburzeń hemostazy:

• Niedobór czynnika VII – wybiórczy ciężki niedobór prowadzi do zmniejszonego powstawania trombiny, co skutkuje skłonnością do krwawień wynikającą z zaburzonego powstawania fibryny oraz zaburzonej hemostazy pierwotnej.⁷
• Niedobór czynnika IX – wybiórczy niedobór jest jedną z klasycznych postaci hemofilii, znaną jako hemofilia B.⁸
• Niedobór czynnika II lub X – izolowane niedobory występują bardzo rzadko, jednak w ciężkich postaciach powodują skłonność do krwawień przypominającą objawy klasycznych hemofilii.⁹

Nabyty niedobór czynników zespołu protrombiny

Nabyty niedobór czynników krzepnięcia zespołu protrombiny zależnych od witaminy K może wystąpić w następujących sytuacjach klinicznych:

• Leczenie antagonistami witaminy K – w przypadkach ciężkich niedoborów prowadzi do silnej skłonności do krwawień, charakteryzujących się predylekcją do krwawień do przestrzeni pozaotrzewnowej lub do mózgu, rzadziej do mięśni i stawów.¹⁰
• Ciężka niewydolność wątroby – powoduje znaczące obniżenie poziomów czynników zespołu protrombiny. Klinicznym następstwem jest skłonność do krwawień, która stanowi złożone zjawisko z uwagi na jednoczesne występowanie wykrzepiania wewnątrznaczyniowego niskiego stopnia, trombocytopenii, niedoboru inhibitorów krzepnięcia oraz zaburzonej fibrynolizy.¹¹

Efekt farmakodynamiczny

Podanie koncentratu ludzkich czynników zespołu protrombiny, jakim jest Prothromplex Total NF, prowadzi do wzrostu poziomów czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K w osoczu pacjenta. Skutkuje to czasowym wyrównaniem zaburzeń krzepnięcia u pacjentów z niedoborem jednego lub kilku z tych czynników, co pozwala na opanowanie krwawienia lub zapobieżenie jego wystąpieniu.¹²

Dane dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że obecnie nie dysponujemy wystarczającą ilością danych klinicznych, które pozwoliłyby na sformułowanie zaleceń dotyczących podawania produktu Prothromplex Total NF w populacji pediatrycznej. Wymaga to szczególnej ostrożności przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu tego preparatu u dzieci.¹³