czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego to cechy lub stany zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia, takich jak choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu czy miażdżyca. Można je podzielić na modyfikowalne (podlegające zmianie) oraz niemodyfikowalne (niepodlegające modyfikacji).

Do niemodyfikowalnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego należą: wiek (mężczyźni >45 lat, kobiety >55 lat), płeć męska, obciążenie rodzinne chorobami układu krążenia oraz predyspozycje genetyczne. Czynniki modyfikowalne obejmują: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię (szczególnie podwyższony poziom LDL-C), palenie tytoniu, cukrzycę, otyłość (zwłaszcza brzuszną), siedzący tryb życia, nieprawidłową dietę oraz stres psychospołeczny.

W praktyce klinicznej ocena ryzyka sercowo-naczyniowego opiera się na skalach, takich jak SCORE2, ASCVD Risk Calculator czy Framingham Risk Score. Skale te uwzględniają różne czynniki ryzyka i pozwalają oszacować 10-letnie ryzyko wystąpienia poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego. Na podstawie tej oceny ustala się intensywność działań profilaktycznych i leczniczych.

Redukcja ryzyka sercowo-naczyniowego wymaga kompleksowego podejścia obejmującego modyfikację stylu życia (odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, zaprzestanie palenia, redukcja stresu) oraz, w zależności od wskazań, farmakoterapię (leki hipotensyjne, statyny, leki przeciwpłytkowe). Aktywne zarządzanie czynnikami ryzyka pozwala na znaczące zmniejszenie zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl