przepuszczalność naczyń krwionośnych

Przepuszczalność naczyń krwionośnych to zdolność ścian naczyń krwionośnych do umożliwiania przepływu substancji między krwią a tkankami. Prawidłowa przepuszczalność naczyń jest kluczowa dla homeostazy organizmu, pozwalając na wymianę tlenu, składników odżywczych, produktów przemiany materii oraz leków.

Proces ten jest regulowany przez śródbłonek naczyniowy, który kontroluje przechodzenie cząsteczek na drodze transportu pasywnego (dyfuzja, filtracja) oraz aktywnego (endocytoza, egzocytoza). W warunkach fizjologicznych przepuszczalność jest selektywna – małe cząsteczki jak woda czy jony przechodzą swobodnie, natomiast większe białka osocza mają ograniczony transport.

Zwiększona przepuszczalność naczyń pojawia się w stanach zapalnych, pod wpływem mediatorów takich jak histamina, bradykinina, prostaglandyny czy cytokiny prozapalne. Zjawisko to może prowadzić do obrzęków, wysięków i zaburzeń hemodynamicznych. Patologicznie zwiększona przepuszczalność występuje w sepsie, zespole ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wstrząsie anafilaktycznym czy w procesach nowotworowych.

Klinicznie istotna jest również przepuszczalność bariery krew-mózg, która chroni ośrodkowy układ nerwowy przed potencjalnie szkodliwymi substancjami. Jej zaburzenia obserwuje się w udarze mózgu, urazach, infekcjach OUN czy chorobach neurodegeneracyjnych.

Nowoczesne metody diagnostyczne umożliwiają ocenę przepuszczalności naczyń, obejmując badania obrazowe z kontrastem, angiografię fluorescencyjną czy biomarkery uszkodzenia śródbłonka. Modulacja przepuszczalności naczyń stanowi ważny cel terapeutyczny w leczeniu stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych oraz w terapii celowanej nowotworów.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl