dermatofit

Dermatofity to grupa grzybów chorobotwórczych, które atakują keratynowe struktury skóry, włosów i paznokci, powodując zakażenia określane jako dermatofitoza (grzybica). Do najważniejszych rodzajów dermatofitów należą: Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton. Grzyby te wykorzystują keratynę jako źródło składników odżywczych poprzez wydzielanie enzymów keratynolitycznych.

Zakażenia dermatofitami mogą manifestować się jako grzybica stóp (tinea pedis), grzybica paznokci (tinea unguium/onychomycosis), grzybica skóry gładkiej (tinea corporis), grzybica pachwin (tinea cruris) czy grzybica owłosionej skóry głowy (tinea capitis). Typowe objawy kliniczne to zaczerwienienie, złuszczanie naskórka, świąd, a w przypadku paznokci – pogrubienie, oddzielanie i zmiana zabarwienia płytki paznokciowej.

Diagnostyka zakażeń dermatofitami opiera się na badaniu mikroskopowym materiału pobranego ze zmian chorobowych w KOH (wodorotlenku potasu), hodowli grzybów na podłożach specjalistycznych oraz coraz częściej na metodach molekularnych. Leczenie obejmuje stosowanie miejscowych i ogólnych leków przeciwgrzybiczych, głównie azoli, allilamin i pochodnych morfoliny. Terapia może być długotrwała, szczególnie w przypadku grzybicy paznokci.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pevazol 10 mg/g

Ekonazol azotan, substancja czynna kremu Pevazol w stężeniu 10 mg/g, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego (kod ATC: D01AC03). Mechanizm działania ekonazolu obejmuje hamowanie 14-demetylazy w biosyntezie ergosterolu, co prowadzi do deficytu ergosterolu i akumulacji 14-metylowanych steroli, skutkując zaburzeniem integralności i funkcji błony komórkowej grzybów. Dodatkowo ekonazol uszkadza błonę komórkową, hamuje procesy oksydacyjne w mitochondriach oraz syntezę RNA i białek, co przekłada się na silne działanie grzybostatyczne, a w wyższych stężeniach grzybobójcze. Oporność pierwotna na ekonazol jest praktycznie nieobecna, a oporność wtórna występuje rzadko w praktyce klinicznej.
absorpcja systemowa, biosynteza ergosterolu, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, Epidermophyton floccosum, grzyb dimorficzny, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, Malassezia furfur, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, penetracja naskórka, pleśniak, ściana komórkowa grzyba, spektrum działania przeciwgrzybiczego, Trichophyton rubrum, warstwa rogowa naskórka, ziarnikowiec Gram-dodatni
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pevaryl 10 mg/g

Ekonazol azotan, substancja czynna kremu Pevaryl (10 mg/g), charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem przez nieuszkodzoną skórę, z poziomami w surowicy/osoczu poniżej 1 ng/ml po 1-2 dniach aplikacji. Uszkodzenie bariery naskórkowej znacząco zwiększa absorpcję, osiągając stężenia około 20 ng/ml. Dystrybucja leku w skórze jest korzystna – około 90% dawki pozostaje na powierzchni, a stężenia w warstwie rogowej naskórka przekraczają minimalne stężenie hamujące (MIC) dla dermatofitów, co zapewnia skuteczność przeciwgrzybiczą. Ekonazol przenika również do skóry właściwej, gdzie utrzymuje stężenia o działaniu przeciwpatogennym. Substancja wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>98%), co może wpływać na jej biodostępność i aktywność farmakologiczną. Metabolizm ekonazolu obejmuje wieloetapową biotransformację, w tym oksydację pierścienia imidazolowego, O-dealkilację oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, prowadząc do powstania bardziej polarnych metabolitów. Eliminacja substancji czynnej i jej metabolitów odbywa się równomiernie przez drogi nerkową i jelitową, co wskazuje na udział zarówno filtracji kłębuszkowej, jak i wydzielania wątrobowego do żółci. Parametry farmakokinetyczne podsumowują: wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę <1 ng/ml, przez uszkodzoną około 20 ng/ml, dystrybucja z 90% dawki na powierzchni skóry, wiązanie z białkami >98%, oraz eliminację przez mocz i kał w równych proporcjach.
absorpcja przezskórna, bariera naskórkowa, bariera skórna, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, dermatofit, ekonazol azotan, eliminacja leku, filtracja kłębuszkowa, krążenie ogólnoustrojowe, kwas glukuronowy, metabolizm, minimalne stężenie hamujące, O-dealkilacja, Pevaryl, pierścień imidazolowy, skóra właściwa, warstwa rogowa, wydzielanie wątrobowe, związek przeciwgrzybiczny
Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Właściwości farmakokinetyczne

Cynk undecylenian, stosowany miejscowo w preparatach przeciwgrzybiczych takich jak Mykodermina (100 mg/g pudru) oraz Unguentum Undecylenicum (200 mg/g maści), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem systemowym, co ogranicza jego penetrację i absorpcję do krążenia ogólnego. Brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania tej substancji po aplikacji na skórę, co ogranicza pełne zrozumienie jej zachowania w organizmie. Niemniej jednak, z uwagi na znikome wchłanianie, procesy metabolizmu i eliminacji mają ograniczone znaczenie kliniczne, a potencjalne metabolity i drogi ich eliminacji pozostają nieznane.
Farmakodynamika cynku undecylenianu jest dobrze poznana – wykazuje on umiarkowane działanie przeciwgrzybicze wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum oraz słabsze działanie przeciwbakteryjne. Substancja oddziałuje zarówno na grzybnię, jak i zarodniki grzybów, co zwiększa skuteczność terapii. Dane toksykologiczne niekliniczne nie wskazują na istotne zagrożenia, w tym brak jest mutagenności i rakotwórczości, a także negatywnego wpływu na układ rozrodczy w badaniach pokrewnych związków. Z punktu widzenia praktyki klinicznej, minimalna absorpcja systemowa cynku undecylenianu po podaniu miejscowym przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa, zmniejszając ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych. Konieczne są jednak dalsze badania farmakokinetyczne, zwłaszcza w kontekście różnic wchłaniania w zależności od stanu skóry i formy farmaceutycznej.
absorpcja systemowa, cynk undecylenian, dermatofit, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie rakotwórcze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, genotoksyczność, kinetyka wchłaniania, kwas undecylenowy, metabolizm i eliminacja, Microsporum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Mykodermina, preparat przeciwgrzybiczy, puder leczniczy, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, właściwość mutagenna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Medana 10 mg/ml

Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC01), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, dostępnym w preparacie Clotrimazolum Medana w stężeniu 10 mg/ml w formie płynu na skórę. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów i ich lizy. Dodatkowo klotrymazol hamuje syntezę kwasów nukleinowych i polisacharydów, powodując wakuolizację cytoplazmy oraz zmniejszenie liczby rybosomów, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i namnażania patogenów grzybiczych. W niższych stężeniach wykazuje działanie grzybostatyczne, natomiast w wyższych – grzybobójcze.
Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwrzęsistkowe, Epidermophyton, ergosterol, klotrymazol, kwas nukleinowy, lek przeciwgrzybiczny, liza komórki, Microsporum, pleśń, płyn na skórę, pochodna imidazolu, pochodna triazolu, polisacharyd, przepuszczalność błony komórkowej, rybosom, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, wakuolizacja cytoplazmy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum GSK 10 mg/g

Klotrymazol, pochodna imidazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AC01), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błon komórkowych grzybów, a także na hamowaniu syntezy białek, tłuszczów, DNA i polisacharydów oraz uszkadzaniu kwasów nukleinowych. Klotrymazol działa zarówno grzybostatycznie, jak i grzybobójczo, w zależności od stężenia, skutecznie hamując rozwój dermatofitów (m.in. Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum) przy minimalnym stężeniu hamującym < 1 μg/ml, drożdżaków (Candida spp.) oraz niektórych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, przy stężeniu 3 μg/ml. Wysokie stężenia (> 100 μg/ml) są wymagane do działania przeciw pierwotniakowi Trichomonas vaginalis.
amfoterycyna B, antybiotyk polienowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza steroli, biosynteza triglicerydów, Candida albicans, Candida guilliermondi, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, flora bakteryjna, gryzeofulwina, grzyb dimorficzny, Histoplasma capsulatum, kwas nukleinowy, Lactobacillus, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum canis, minimalne stężenie hamujące, nystatyna, oporność drobnoustrojów, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna imidazolu, przepuszczalność błon komórkowych, spektrum przeciwdrobnoustrojowe, synteza białek, synteza ergosterolu, Trichomonas vaginalis, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elitasone 1 mg/g

Maść Elitasone zawiera mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g i jest kortykosteroidem do stosowania miejscowego, którego użycie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na mometazonu furoinian, inne kortykosteroidy lub substancje pomocnicze, w tym glikol propylenowy monostearynian (40 mg/g). Nie należy stosować preparatu w stanach takich jak trądzik pospolity i różowaty, zapalenie skóry wokół ust, świąd okolicy odbytu i narządów płciowych, pieluszkowe zapalenie skóry oraz w przypadku zakażeń skóry bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec), grzybiczych, gruźlicy skóry i kiłowych zmian skórnych. Ponadto, przeciwwskazane jest stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
atrofia skóry, dermatitis perioralis, dermatofit, glikol propylenowy monostearynian, gruźlica skóry, infekcja drożdżakowa, kiła skórna, kortykosteroid miejscowy, mometazon furoinian, nadwrażliwość na substancję czynną, odczyn poszczepienny, opatrunek okluzyjny, opryszczka, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, pieluszkowe zapalenie skóry, półpasiec, reakcja alergiczna, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zakażenie wirusowe, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pevaryl 10 mg/g

Ekonazol azotan, substancja czynna kremu Pevaryl o stężeniu 10 mg/g, należy do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AC03). Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwko dermatofitom, drożdżakom (w tym Candida), pleśniom oraz wybranym bakteriom Gram-dodatnim, co rozszerza jego zastosowanie poza typowe infekcje grzybicze skóry, włosów i paznokci. Dzięki temu Pevaryl jest skutecznym preparatem w leczeniu różnorodnych powierzchniowych zakażeń grzybiczych i bakteryjnych skóry oraz błon śluzowych. Mechanizm działania ekonazolu opiera się na wieloetapowym uszkodzeniu błon komórkowych patogenów, prowadzącym do zaburzenia ich integralności i homeostazy. Substancja zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, uszkadza błony wewnątrzkomórkowe oraz oddziałuje na fosfolipidy błonowe poprzez interakcję z rodnikami acylowymi nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ta kompleksowa ingerencja skutkuje śmiercią mikroorganizmów, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną Pevarylu w leczeniu powierzchniowych infekcji grzybiczych skóry.
aktywność przeciwgrzybicza, azotan ekonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa patogenu, Candida, dermatofit, drożdżak, fosfolipid błonowy, grzybica skóry, homeostaza komórkowa, infekcja grzybicza skóry, infekcja skórna, kwas tłuszczowy, lek przeciwgrzybiczny, patogen grzybiczny, pleśń, przepuszczalność błony komórkowej, zakażenie powierzchniowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krem przeciwgrzybiczny do stóp 10 mg/g

Terbinafina, stosowana miejscowo w kremie o stężeniu 10 mg/g (1%), należy do grupy alliloamin i posiada kod ATC D01AE15. Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, pleśnie oraz niektóre grzyby dimorficzne. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do deficytu ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo. Ten mechanizm skutkuje działaniem grzybobójczym, a nie tylko grzybostatycznym, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną.
alliloamina, biosynteza steroli, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica stóp, interakcja farmakologiczna, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek przeciwgrzybiczny, pleśń, reinfekcja, skwalen
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polinail 80 mg/g

Polinail to leczniczy lakier do paznokci zawierający 80 mg/g cyklopiroksu, wskazany do terapii łagodnych i umiarkowanych grzybic paznokci wywołanych przez dermatofity oraz inne grzyby wrażliwe na tę substancję czynną. Kluczowym kryterium kwalifikacji do leczenia jest brak zajęcia macierzy paznokcia, gdyż obecność infekcji w tej lokalizacji znacząco obniża skuteczność terapii miejscowej. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego do lekko żółtawego roztworu, zawierającego również alkohol cetostearylowy (10 mg/g) oraz etanol (730 mg/g), które mogą mieć wpływ na właściwości farmaceutyczne i tolerancję leku.
alkohol cetostearylowy, cyklopiroks, dermatofit, diagnostyka mykologiczna, etiologia grzybicza, etiologia zakażenia, grzybica paznokci, lakier do paznokci leczniczy, leczenie ogólnoustrojowe, lokalizacja zakażenia, macierz paznokcia, patogen grzybicy, terapia miejscowa, terapia skojarzona, zakażenie grzybicze paznokci
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pirolam 10 mg/ml

Pirolam to roztwór na skórę zawierający cyklopiroks z olaminą w stężeniu 10 mg/ml, przeznaczony do leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry, w tym grzybic skóry gładkiej, owłosionej, stóp oraz podudzi. Preparat wykazuje skuteczność przeciw dermatofitom (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis, M. gypseum), drożdżakom (Candida albicans, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis, Malassezia furfur) oraz innym grzybom (Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatus). Szczególnie efektywny jest wobec infekcji wywołanych przez dermatofity z rodzaju Trichophyton, które są najczęstszą przyczyną grzybic skóry.
aktywność przeciwgrzybicza, Aspergillus fumigatus, Candida albicans, Cryptococcus neoformans, cyklopiroks z olaminą, dermatofit, drożdżak, Epidermophyton floccosum, grzybica podudzi, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej, grzybica stóp, kandydoza skórna, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, Microsporum gypseum, patogen grzybiczny, penetracja substancji czynnej, stopa atlety, terapia dermatologiczna, tolerancja miejscowa, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie powierzchowne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel 0,5 %

Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel to preparat antyseptyczny i dezynfekujący, zawierający chlorheksydynę diglukonian (25 mg/g) oraz alkohol etylowy (650 mg/g, 760 g/l). Chlorheksydyna, pochodna biguaniny, wykazuje szerokie spektrum działania bakteriobójczego i bakteriostatycznego, skuteczna wobec metycylino-wrażliwych i opornych szczepów Staphylococcus aureus, Streptococcus spp., bakterii beztlenowych, grzybów Candida oraz wybranych wirusów (Herpes-, Paramyxo-, Rhabdo-, HIV). Roztwór alkoholowy chlorheksydyny niszczy Mycobacterium tuberculosis w ciągu 15 minut, co stanowi przewagę nad roztworem wodnym, który nie działa na przetrwalniki, grzyby i prątki gruźlicy.
alkohol etylowy, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa mikroorganizmu, Candida, chlorheksydyny diglukonian, Clostridium, denaturacja białek, dermatofit, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, gronkowiec, Mycobacterium tuberculosis, prątek gruźlicy, przetrwalnik bakteryjny, rybosomalny RNA, środek antyseptyczny, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, szczep metycylino-oporny, ziarniaki Gram-dodatnie
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Erfin 250 mg

Erfin, zawierający 250 mg terbinafiny (chlorowodorku), jest wskazany do leczenia ogólnoustrojowego zakażeń grzybiczych skóry i paznokci wywołanych przez dermatofity, w szczególności Trichophyton spp., Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum. Preparat jest zalecany w przypadkach grzybicy pachwin, innych powierzchni ciała, stóp (tzw. „stopa atlety”) oraz owłosionej skóry głowy, zwłaszcza gdy zmiany są rozległe, zlokalizowane w trudno dostępnych miejscach lub gdy leczenie miejscowe okazało się nieskuteczne. Ponadto Erfin jest skuteczny w leczeniu onychomikozy, gdzie systemowe leczenie jest konieczne ze względu na ograniczoną penetrację leków miejscowych do płytki paznokciowej. Terbinafina nie wykazuje skuteczności w leczeniu łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), wywołanego przez drożdżaki Malassezia, co wymaga zastosowania innych leków przeciwgrzybiczych.
chlorowodorek, dermatofit, Epidermophyton floccosum, grzybica fałdów skórnych, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, macierz paznokcia, Malassezia, Microsporum canis, mieszek włosowy, onychomykoza, pityriasis versicolor, stopa atlety, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Wskazania do stosowania

Betametazon jest silnym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych i alergicznych, dostępny w wielu postaciach farmaceutycznych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do rodzaju i lokalizacji schorzenia. W dermatologii preparaty miejscowe betametazonu są wskazane m.in. w łuszczycy (z wyłączeniem uogólnionych zmian), atopowym zapaleniu skóry, wypryskach, liszaju płaskim, toczeniu rumieniowatym krążkowym oraz alergicznym i kontaktowym zapaleniu skóry. Preparaty złożone, zawierające betametazon w połączeniu z gentamycyną, kwasem fusydynowym, klotrymazolem lub kwasem salicylowym, rozszerzają spektrum działania o zwalczanie wtórnych zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, co jest szczególnie istotne w stanach zapalnych skóry powikłanych infekcjami. Preparaty takie jak Diprolene czy Daivobet są stosowane w ciężkich i opornych na leczenie postaciach chorób skóry, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. Betametazon w formie roztworu do wstrzykiwań (Celestone, Diprophos) znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń endokrynologicznych, reumatologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz hematologicznych, a także w stanach nagłych, takich jak wstrząs czy obrzęk mózgu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, Candida albicans, choroba Crohna, dermatofit, dysfagia, gentamycyna, grzybica pachwin, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, przerost nadnerczy, Pseudomonas aeruginosa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty krążkowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Skinman soft (0,1 g/100 g roztworu) oraz Unguentum undecylenicum (50 mg/g maści), wykazuje bardzo ograniczone wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. W połączeniu z innymi składnikami, takimi jak alkohol izopropylowy, chlorek benzalkoniowy czy cynku undecylenian, substancja ta działa głównie miejscowo, co determinuje jej korzystny profil bezpieczeństwa. Brak jest szczegółowych danych dotyczących metabolizmu i wydalania kwasu po aplikacji miejscowej, co wynika z jego znikomego wchłaniania systemowego. Dane przedkliniczne nie wskazują na toksyczność, mutagenność ani rakotwórczość, a badania genotoksyczności (test Amesa) potwierdzają brak potencjału mutagennego kwasu undecylenowego i jego metabolitów.
alkohol izopropylowy, aplikacja miejscowa, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofit, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, grzybnia, kwas undecylenowy, Microsporum, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, Skinman Soft, test Amesa, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, wchłanianie systemowe, właściwość mutagenna, zakażenie grzybicze skóry, zarodnik grzyba
Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Przeciwwskazania stosowania

Nystatyna, polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy, jest stosowana głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez drożdżaki Candida. Preparaty zawierające nystatynę dostępne są w różnych formach farmaceutycznych, takich jak zawiesiny doustne (np. Nyscandin, Nystapol, Nystatin TZF, Nystatyna Teva), tabletki dojelitowe (Nystatyna Teva), tabletki dopochwowe (Nystatyna VP) oraz preparaty złożone (Macmiror Complex, Macmiror Complex 500). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania nystatyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na substancje pomocnicze obecne w danym preparacie. W preparatach złożonych dodatkowo przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na nifuratel. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność substancji pomocniczych takich jak parabeny (E 216, E 218), sacharoza (od 130,16 mg/ml do 489,22 mg/ml w zawiesinach doustnych), glikol propylenowy (do 50 mg/g w maści Macmiror Complex), kwas benzoesowy (4,17 mg/ml w zawiesinie Nystatyna Teva) oraz sód (0,85 mg/tabletkę w tabletkach dojelitowych i 2,88 mg/ml w zawiesinie Nystatyna Teva), które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości lub stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z określonymi schorzeniami metabolicznymi lub dietetycznymi.
antybiotyk polienowy, Aspergillus, Candida, cukrzyca, dermatofit, glikol propylenowy, hydroksybenzoesan sodowy, kontrola glikemii, kwas benzoesowy, lek przeciwgrzybiczny, maść dopochwowa, nadciśnienie, nadwrażliwość na substancje, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, nifuratel, nystatyna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, preparat złożony, sacharoza, substancja pomocnicza, tabletka dojelitowa, tabletka dopochwowa, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zawiesina doustna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbinafine Aurobindo 250 mg

Terbinafine Aurobindo w dawce 250 mg w formie tabletek jest wskazana do leczenia zakażeń grzybiczych skóry i paznokci wywołanych przez dermatofity wrażliwe na terbinafinę. Doustna terapia jest rekomendowana w przypadkach grzybicy tułowia (Tinea corporis), pachwin (Tinea cruris) oraz stóp (Tinea pedis), zwłaszcza gdy zmiany są rozległe, oporne na leczenie miejscowe lub nawracające. Szczególną skuteczność wykazuje w leczeniu onychomikozy, gdzie ze względu na trudności penetracji leku miejscowego, terapia systemowa jest preferowana, zwłaszcza przy zajęciu macierzy paznokcia lub licznych zmianach. Tabletki o dawce 250 mg (chlorowodorek terbinafiny 281,250 mg) są białe, owalne, dwuwypukłe i można je dzielić, co umożliwia dostosowanie dawkowania.
Candida, chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, diagnostyka mykologiczna, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzybica tułowia, lek przeciwgrzybiczny, macierz paznokcia, onychomykoza, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina doustna, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum GSK 100 mg

Clotrimazolum GSK, zawierający 100 mg klotrymazolu w tabletce dopochwowej, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego, stosowanym w ginekologii. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błon komórkowych grzybów, a także na inhibicji syntezy białek, tłuszczów, DNA i polisacharydów, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i podziału komórek grzybiczych. Klotrymazol wykazuje działanie zarówno grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jego skuteczność kliniczna jest porównywalna do innych imidazoli, takich jak ekonazol i ketokonazol. Substancja działa na szerokie spektrum patogenów, w tym dermatofity (np. Trichophyton rubrum, Microsporum canis), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans), grzyby dimorficzne oraz wybrane bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, nie wpływając przy tym na korzystną florę Lactobacillus pochwy.
amfoterycyna B, azole przeciwgrzybicze, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza steroli, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, flora bakteryjna pochwy, gryzeofulwina, grzyb dimorficzny, grzybnia, klotrymazol, kwas nukleinowy, Lactobacillus, lek przeciwzakaźny, nystatyna, pochodna imidazolu, synteza białek, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trioxal 100 mg

Itrakonazol, substancja czynna leku Trioxal, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, skutecznym w terapii zakażeń wywołanych przez dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton floccosum), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans, Malassezia, Trichosporon, Geotrichum) oraz grzyby pleśniowe i dimorficzne (Aspergillus, Histoplasma, Paracoccidioides brasiliensis, Sporothrix schenckii). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę enzymu 14-α-demetylazy, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów. W badaniach in vitro itrakonazol wykazuje skuteczność przy stężeniach ≤1 μg/ml. Należy jednak uwzględnić zmniejszoną wrażliwość i możliwą oporność niektórych gatunków Candida (C. krusei, C. glabrata, C. tropicalis) oraz oporność naturalną wobec Zygomycetes (Rhizopus, Mucor) i innych opornych patogenów (Fusarium, Scedosporium, Scopulariopsis).
Aspergillus, Aspergillus fumigatus, Blastomyces dermatitidis, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzyb dimorficzny, grzyb pleśniowy, Histoplasma capsulatum, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczy, oporność krzyżowa, oporność na azole, pochodna triazolu, synteza ergosterolu, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie skóry, Zygomycetes
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nizoral 20 mg/g

Krem Nizoral zawiera 20 mg/g ketokonazolu i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry, w tym grzybicy tułowia, pachwin, rąk i stóp, wywołanych przez dermatofity takie jak Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum. Ponadto, preparat jest skuteczny w leczeniu drożdżycy skóry (Candida spp.), łupieżu pstrego (Malassezia furfur) oraz łojotokowego zapalenia skóry związanego z Malassezia ovale. Terapia powinna być prowadzona przez 2-4 tygodnie w zależności od rodzaju infekcji, z zaleceniem kontynuacji leczenia nawet po ustąpieniu objawów, aby zapobiec nawrotom. Krem aplikuje się miejscowo na oczyszczoną i osuszoną skórę, wmasowując cienką warstwę w zmienione chorobowo obszary.
badanie mikologiczne, Candida, dermatofit, drożdżyca skóry, Epidermophyton floccosum, grzybica dermatofitowa, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica rąk, grzybica skóry, grzybica skóry tułowia, grzybica stóp, ketokonazol, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, Malassezia furfur, Malassezia ovale, Microsporum canis, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, Pityrosporum ovale, terapia systemowa, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum GSK 10 mg/g

Krem Clotrimazolum GSK o stężeniu 10 mg/g jest miejscowym preparatem przeciwgrzybiczym wskazanym do leczenia powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry, w tym dermatofitoz rąk, stóp, tułowia oraz podudzi, wywołanych przez dermatofity takie jak Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum i Microsporum canis. Ponadto, preparat jest skuteczny w leczeniu łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) wywołanego przez Malassezia furfur oraz powierzchownych zakażeń drożdżakowych zewnętrznych narządów płciowych, takich jak kandydoza sromu (Candida vulvitis) i drożdżyca napletka i żołędzi (Candida balanitis). Przed rozpoczęciem terapii zaleca się potwierdzenie rozpoznania badaniem mykologicznym, szczególnie w przypadkach nietypowych lub opornych na leczenie. Krem jest szczególnie przydatny w leczeniu zmian zlokalizowanych w fałdach skórnych, przestrzeniach międzypalcowych oraz na gładkiej skórze.
badanie mykologiczne, Candida balanitis, Candida vulvitis, dermatofit, dermatofitoza, Epidermophyton floccosum, fałd skórny, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, immunosupresja, kandydoza sromu, klotrymazol, łupież pstry, maceracja naskórka, Malassezia furfur, Microsporum canis, nadżerka, pityriasis versicolor, preparat przeciwgrzybiczy, przestrzeń międzypalcowa, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Perlid 50 mg/ml

Perlid to lakier do paznokci leczniczy zawierający amorolfinę w stężeniu 50 mg/ml, należący do grupy innych leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AE16). Amorolfina działa przeciwgrzybiczo poprzez zakłócenie biosyntezy steroli w błonie komórkowej grzybów, prowadząc do zmniejszenia zawartości ergosterolu i akumulacji nietypowych steroli, co skutkuje śmiercią komórki grzyba. W badaniach in vitro wykazano wysoką aktywność amorolfiny przy minimalnym stężeniu hamującym (MIC) poniżej 2 µg/ml wobec szerokiego spektrum patogenów grzybiczych, w tym drożdżaków (Candida, Cryptococcus, Malassezia), dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), grzybów pleśniowych (Hendersonula, Alternaria, Scopulariopsis), ubarwionych grzybów nitkowatych (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzybów dimorficznych (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix).
Actinomyces, Alternaria, amorolfina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, Candida, chlorowodorek, chromoblastomykoza, Cryptococcus, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzyb nitkowaty, grzyb pleśniowy, grzybica paznokci, Hendersonula, infekcja grzybicza, infekcja systemowa, kandydoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia, MIC, Microsporum, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, Perlid, Scopulariopsis, Trichophyton
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gyno-Pevaryl 150 150 mg

Azotan ekonazolu, substancja czynna globulek Gyno-Pevaryl 150, należy do pochodnych imidazolu i jest klasyfikowany w grupie leków przeciwzakaźnych i antyseptycznych (kod ATC: G01AF05). Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz grzyby pleśniowe. Ponadto wykazuje skuteczność kliniczną wobec bakterii Gram-dodatnich, co rozszerza jego profil przeciwdrobnoustrojowy. Mechanizm działania polega na uszkadzaniu błon komórkowych grzybów, prowadząc do zwiększenia ich przepuszczalności oraz zaburzenia funkcji błon cytoplazmatycznych, co skutkuje śmiercią komórki grzyba.
aktywność przeciwdrobnoustrojowa, azotan ekonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona cytoplazmatyczna, błona komórkowa grzyba, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, fosfolipid błony komórkowej, grzyb patogenny, grzyb pleśniowy, leki przeciwzakaźne i antyseptyczne, nienasycony kwas tłuszczowy, patogen grzybicy, pochodna imidazolu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lotriderm (0,64 mg + 10 mg)/g

Lotriderm to krem zawierający betametazonu dipropionian (0,64 mg/g) oraz klotrymazol (10 mg/g), łączący silne działanie przeciwzapalne kortykosteroidu z szerokim spektrum przeciwgrzybiczym pochodnej imidazolowej. Betametazon wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz obkurczające naczynia krwionośne, co skutecznie kontroluje komponentę zapalną dermatoz o złożonej etiologii. Klotrymazol działa przeciwgrzybiczo poprzez uszkodzenie ściany komórkowej grzybów, wykazując aktywność wobec dermatofitów (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis) oraz drożdżaków Candida spp., w tym Candida albicans, z niskim ryzykiem rozwoju oporności.
betametazonu dipropionian, Candida albicans, Candida guilliermondii, dermatofit, dermatoza, drożdżak, działanie obkurczające naczynia, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne kortykosteroidów, Epidermophyton floccosum, grupa farmakoterapeutyczna, klotrymazol, kortykosteroid, Microsporum canis, naczynie krwionośne, naturalna oporność, obrzęk, patogen grzybiczny, pochodna imidazolowa, rumień, ściana komórkowa grzyba, silny kortykosteroid, świąd, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, wysięk, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pevisone (10 mg + 1,1 mg)/g

Produkt leczniczy Pevisone w postaci kremu zawiera ekonazol azotan (10 mg/g) oraz triamcynolon acetonid (1,1 mg/g). Ekonazol azotan wykazuje bardzo ograniczone wchłanianie systemowe po aplikacji miejscowej, z mniej niż 1% dawki wykrywalnej w moczu i kale, co potwierdza jego minimalną absorpcję ogólnoustrojową. Mimo to, osiąga on terapeutyczne stężenia w warstwie rogowej i środkowej naskórka, skutecznie hamując wzrost dermatofitów. Triamcynolon acetonid natomiast wykazuje wchłanianie przez skórę zależne od wielu czynników, takich jak rodzaj podłoża, integralność bariery naskórkowej oraz stosowanie okluzji. Wchłanianie kortykosteroidu jest ograniczone przez zdrową skórę, ale może być znacznie nasilone w stanach zapalnych lub uszkodzeniach skóry, co ma istotne implikacje kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z rozległymi zmianami zapalnymi.
absorpcja systemowa, bariera naskórkowa, dermatofit, działanie przeciwgrzybicze, efekt przeciwzapalny, ekonazol azotan, kortykosteroid, okluzja, opatrunek zamknięty, Pevisone, stan zapalny, triamcynolon acetonid, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie przezskórne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynoxin Optima 200 mg

Azotan fentikonazolu, substancja czynna preparatu Gynoxin Optima, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwbakteryjnego oraz przeciwpierwotniaczego, sklasyfikowaną w systemie ATC pod kodem G01AF12. Wykazuje zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy, skuteczny wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Potwierdzono jego skuteczność in vitro oraz in vivo, gdzie u świnek morskich z grzybicą skóry terapia trwająca 7 dni prowadziła do całkowitego wyleczenia. Mechanizm działania obejmuje hamowanie enzymów utleniających w komórkach grzybów, co powoduje akumulację nadtlenków i śmierć patogenu, oraz bezpośrednie uszkodzenie błony komórkowej grzyba. Dodatkowo, fentikonazol hamuje produkcję kwaśnej proteinazy Candida albicans, istotnego czynnika wirulencji.
azotan fentikonazolu, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa, Candida albicans, czynnik wirulencji, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica skóry, infekcja grzybicza pochwy, kwaśna proteinaza, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, pochodna imidazolu, rzęsistkowica pochwy, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze, zakażenie mieszane
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Perlid 50 mg/ml

Perlid to lakier do paznokci leczniczy o stężeniu 50 mg/ml amorolfiny (w postaci chlorowodorku amorolfiny), przeznaczony do miejscowego leczenia grzybicy paznokci ograniczonej do powierzchownych warstw płytki paznokciowej, bez zajęcia macierzy paznokcia. Amorolfina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie zwalczając dermatofity i inne patogeny odpowiedzialne za infekcje paznokci. Preparat w formie przezroczystego, bezbarwnego roztworu zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej oraz estetyczną aplikację, co jest istotne dla pacjentów dbających o wygląd paznokci. Kluczowym warunkiem skuteczności terapii jest potwierdzenie diagnozy grzybicy paznokci, najlepiej badaniem mykologicznym, oraz wykluczenie zajęcia macierzy paznokcia, które stanowi przeciwwskazanie do stosowania Perlid.
amorolfina, badanie mykologiczne, chlorowodorek amorolfiny, dermatofit, dystrofia paznokci, grzybica paznokci, infekcja grzybicza, lakier do paznokci leczniczy, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, macierz paznokcia, płytka paznokciowa, substancja przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Exoderil 10 mg/g

Exoderil w postaci kremu zawiera 10 mg/g naftyfiny chlorowodorku, która po miejscowej aplikacji wykazuje wysoką zdolność penetracji przez warstwę rogową naskórka, docierając do głębszych warstw skóry i utrzymując tam stężenie terapeutyczne przez około 24 godziny. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się niską absorpcją systemową – tylko 3%-6% aplikowanej dawki przenika do krążenia ogólnoustrojowego, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. Metabolizm naftyfiny zachodzi głównie w organizmie, a eliminacja odbywa się przez nerki (mocz) oraz przewód pokarmowy (kał).
absorpcja systemowa, alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, dermatofit, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, Exoderil, krążenie ogólnoustrojowe, metabolit, naftyfina, naftyfiny chlorowodorek, stężenie terapeutyczne, terapia przeciwgrzybicza, warstwa rogowa naskórka, właściwość farmakokinetyczna, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mometaxon 1 mg/g

Mometaxon, zawierający mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g, jest miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym glikol propylenowy monopalmitynostearynian (20 mg/g maści). Preparat nie powinien być stosowany w schorzeniach takich jak trądzik pospolity i różowaty, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust, a także w zakażeniach bakteryjnych (np. liszajec, ropne zapalenie skóry), wirusowych (opryszczka, półpasiec, ospa wietrzna, brodawki, kłykciny, mięczak zakaźny), pasożytniczych i grzybiczych (dermatofity, drożdżaki). Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują odczyny poszczepienne, gruźlicę skóry, kiłowe zmiany skórne, świąd okolicy odbytu i narządów płciowych oraz pieluszkowe zapalenie skóry, ze względu na ryzyko nasilenia objawów, maskowania choroby lub zwiększonego wchłaniania systemowego substancji czynnej.
brodawka zwykła, cukrzyca, dermatofit, drożdżak, działanie niepożądane kortykosteroidów, fałd skórny, glikol propylenowy monopalmitynostearynian, gruźlica skóry, kiłowa zmiana skórna, kłykcina kończysta, kortykosteroid miejscowy, liszajec, mięczak zakaźny, mometazonu furoinian, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, opatrunek okluzyjny, opryszczka zwykła, osłabiona odporność, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, pieluszkowe zapalenie skóry, półpasiec, ropne zapalenie skóry, rozstęp, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wchłanianie systemowe, zaburzenie gojenia ran, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zelefion 250 mg

Terbinafina, substancja czynna preparatu ZELEFION, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, należącą do grupy leków przeciwgrzybiczych do stosowania ogólnego (kod ATC: D01BA02). Wykazuje wysoką skuteczność przeciwko dermatofitom, w tym gatunkom Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum (M. canis) oraz Epidermophyton floccosum, które są najczęstszymi czynnikami etiologicznymi grzybic skóry, włosów i paznokci. Terbinafina jest zatem efektywnym środkiem w terapii grzybic odzwierzęcych, skóry głowy, ciała, stóp oraz pachwin.
alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofit, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzybica odzwierzęca, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pirolam 10 mg/ml

Cyklopiroks z olaminą, obecny w preparacie Pirolam (10 mg/ml), jest syntetycznym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy pochodnych pirydynonu, o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, grzyby drożdżopodobne (w tym Candida), pleśnie oraz infekcje mieszane. Substancja wykazuje zarówno działanie grzybobójcze, jak i przetrwalnikobójcze, co jest kluczowe dla skutecznej eradykacji patogenów i zapobiegania nawrotom. Mechanizm działania polega na hamowaniu wychwytu aminokwasów (szczególnie leucyny), zaburzeniu równowagi jonowej komórki grzyba (hamowanie napływu jonów Ca²⁺ i K⁺), oraz tworzeniu chelatów z jonami Fe³⁺ i Al³⁺, co prowadzi do zahamowania enzymów oddychania komórkowego i produkcji energii. Cyklopiroks z olaminą gromadzi się wewnątrz komórki grzyba, oddziałując na siateczkę endoplazmatyczną, rybosomy, mitochondria oraz ścianę komórkową, co utrudnia rozwój oporności na lek.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Candida, chlamydia, cyklooksygenaza, cyklopiroks z olaminą, dermatofit, działanie antybakteryjne, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, działanie przetrwalnikobójcze, gruczoł łojowy, lek przeciwgrzybiczy, lipooksygenaza, mediator zapalny, metabolizm komórkowy, mieszek włosowy, mitochondrium, penetracja przez naskórek, rzęsistkowica, siateczka endoplazmatyczna, transport jonowy, Trichomonas, wychwyt aminokwasów, zakażenie grzybicze skóry, związek chelatowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loceryl 50 mg/ml

Amorolfina, substancja czynna zawarta w preparacie Loceryl (50 mg/ml chlorowodorku amorolfiny), jest morfoliną o unikalnym mechanizmie działania przeciwgrzybiczego polegającym na zaburzeniu biosyntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów. Skutkuje to zmniejszeniem zawartości ergosterolu oraz akumulacją nietypowych steroli, co prowadzi do śmierci komórek grzybów. Amorolfina wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jej szerokie spektrum aktywności obejmuje dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia), pleśnie (Alternaria, Hendrsonula, Scopulariopsis), grzyby dematiacea (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix). Lek jest szczególnie skuteczny w leczeniu onychomikoz wywołanych przez dermatofity i drożdżaki, a jego mechanizm działania nie obejmuje bakterii, z wyjątkiem promieniowców (Actinomyces).
Actinomyces, biosynteza steroli, chlorowodorek amorolfiny, chromoblastomikoza, czynnik etiologiczny, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, kandydoza paznokci, lakier do paznokci, lakier leczniczy, onychomikoza, patogen grzybiczny, pleśń, promieniowiec, spektrum przeciwgrzybicze, sterole
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbinafina Ziaja 10 mg/g

Krem Terbinafina Ziaja zawiera 10 mg/g chlorowodorku terbinafiny i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry wywołanych głównie przez dermatofity z rodzaju Trichophyton (m.in. T. rubrum, T. mentagrophytes), Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum. Wskazania obejmują grzybicę stóp (tinea pedis), podeszwową stóp (tinea pedis typu mockasynowego), fałdów skórnych (tinea cruris) oraz skóry gładkiej (tinea corporis). Ponadto preparat jest skuteczny w leczeniu zakażeń drożdżakowych skóry wywołanych przez Candida albicans, szczególnie w fałdach skórnych, oraz w terapii łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) spowodowanego przez Pityrosporum orbiculare (Malassezia furfur). Prawidłowe rozpoznanie etiologii zakażenia oraz lokalizacja zmian są kluczowe dla skuteczności terapii.
Candida, Candida albicans, chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, Epidermophyton floccosum, grzybica dermatofitowa, grzybica fałdów skórnych, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica podeszwowa stóp, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica tułowia, infekcja drożdżakowa, infekcja drożdżakowa skóry, infekcja grzybicza skóry, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, patogen dermatofitowy, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, Trichophyton violaceum, zakażenie dermatofitowe, zakażenie drożdżakowe skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Momecutan Fettcreme 1 mg/g

Momecutan Fettcreme, zawierający mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g, jest miejscowym kortykosteroidem o szerokim spektrum przeciwwskazań. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne kortykosteroidy lub składniki pomocnicze, w tym alkohol stearylowy (49 mg/g kremu), który może wywoływać miejscowe reakcje skórne. Preparat nie powinien być stosowany w schorzeniach takich jak trądzik różowaty, trądzik pospolity, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust, świąd okolicy odbytu i narządów płciowych oraz pieluszkowe zapalenie skóry, ze względu na ryzyko nasilenia objawów lub maskowania symptomów. Ponadto, Momecutan Fettcreme jest przeciwwskazany w zakażeniach bakteryjnych (np. liszajec, ropne zapalenie skóry), wirusowych (m.in. opryszczka, półpasiec, ospa wietrzna), pasożytniczych i grzybiczych skóry, a także w stanach takich jak gruźlica skóry, kiła i odczyny poszczepienne, gdzie stosowanie kortykosteroidów może pogorszyć przebieg choroby i opóźnić diagnozę.
alkohol stearylowy, brodawka zwykła, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatofit, drożdżyca, gruźlica skóry, herpes simplex, herpes zoster, impetigo, jaskra otwartego kąta, jaskra prosta, kiła skóry, kłykcina kończysta, kortykosteroid miejscowy, liszajec, mięczak zakaźny, mometazon furoinian, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, opatrunek okluzyjny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, perioral dermatitis, pieluszkowe zapalenie skóry, półpasiec, reakcja krzyżowa, ropne zapalenie skóry, świąd odbytu, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zaćma podtorebkowa, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie pasożytnicze skóry, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Hasco 10 mg/g

Klotrymazol, substancja czynna kremu Clotrimazolum HASCO 10 mg/g, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną wobec dermatofitów, drożdżaków, pleśni oraz grzybów wielopostaciowych. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń strukturalnych i funkcjonalnych błony komórkowej grzybów, skutkując lizą komórek grzyba. W zależności od stężenia, klotrymazol wykazuje działanie grzybostatyczne (w niskich stężeniach) lub grzybobójcze (w wysokich stężeniach). Warto podkreślić, że jego aktywność in vitro dotyczy głównie proliferujących fragmentów grzybów, podczas gdy spory wykazują ograniczoną wrażliwość.
aktywność przeciwgrzybicza, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, klotrymazol, krem leczniczy, liza komórki, oporność na lek, oporność pierwotna, oporność wtórna, pochodna imidazolu, zależność od stężenia, zarodniki grzybów
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Epidemiologia

Grzybica różowata (Tinea versicolor) jest powszechną powierzchowną infekcją grzybiczą skóry wywołaną przez drożdżopodobne grzyby z rodzaju Malassezia (M. furfur, M. globosa, M. sympodialis). Prewalencja choroby wykazuje silną zależność od klimatu: w krajach tropikalnych i subtropikalnych sięga 30-50%, w klimacie umiarkowanym wynosi 1-4%, a w chłodnych regionach, np. Szwecji, spada do 1,1%. W USA częstość występowania szacuje się na 2-8%. Choroba najczęściej dotyka młodych dorosłych w wieku 15-30 lat, co wiąże się ze zwiększoną produkcją sebum w okresie dojrzewania. Czynniki ryzyka obejmują gorący i wilgotny klimat, nadmierną potliwość (31,8% pacjentów w badaniu indyjskim), tłustą skórę (21,1%), noszenie okluzyjnej odzieży, immunosupresję, choroby współistniejące (cukrzyca, choroba Cushinga) oraz stosowanie kortykosteroidów i preparatów na bazie olejów. Występuje z podobną częstością u obu płci i we wszystkich grupach etnicznych.
choroba Cushinga, cukrzyca, dermatofit, dermatoskopia, dermatoskopia fluorescencyjna, grzybica różowata, hyperhidrosis, immunosupresja, infekcja grzybicza skóry, kortykosteroid, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, niedobór odporności, pityriasis versicolor, preparat KOH, prewalencja, sebum, skóra łojotokowa, Tinea versicolor
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamisilatt 10 mg/g

Chlorowodorek terbinafiny, zawarty w kremie Lamisilatt w stężeniu 10 mg/g, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w grupie ATC D01 AE15. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, kluczowego w biosyntezie steroli w komórkach grzybów, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i toksycznej kumulacji skwalenu, skutkując śmiercią komórek grzybiczych. Istotne jest, że enzym ten nie jest powiązany z układem cytochromu P450, co eliminuje ryzyko interakcji z metabolizmem hormonów i innych leków, co ma znaczenie kliniczne w terapii miejscowej.
alliloamina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, infekcja grzybicza skóry, komórka grzyba, komórka grzybicza, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania terbinafiny, metabolizm hormonów, pleśń, ściana komórkowa grzyba, skwalen, stosowanie miejscowe, terbinafina
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pirolam 10 mg/g

Pirolam w postaci żelu zawiera cyklopiroks z olaminą w stężeniu 10 mg/g i jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum grzybic skóry, obejmujących zarówno skórę gładką, owłosioną, stopy, jak i podudzia. Preparat wykazuje skuteczność przeciwko licznym patogenom dermatologicznym, w tym dermatofitom (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis, M. gypseum), drożdżakom (Candida albicans, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis, Malassezia furfur) oraz innym grzybom patogennym (Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatus). Dzięki wysokiemu stężeniu substancji czynnej, żel zapewnia efektywne zwalczanie zakażeń grzybiczych o różnorodnej etiologii.
Aspergillus fumigatus, Candida albicans, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, cyklopiroks z olaminą, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica podudzi, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej, grzybica stóp, infekcja dermatologiczna, Malassezia furfur, Microsporum canis, Microsporum gypseum, patogen grzybiczny, Pityrosporum ovale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon substancji czynnych
Diflukortolon – Właściwości farmakodynamiczne

Diflukortolonu walerianian, stosowany w stężeniu 1 mg/g kremu w preparacie Travocort, jest kortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym, wykorzystywanym w dermatologii do łagodzenia stanów zapalnych skóry. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu mediatorów zapalnych, co skutkuje redukcją objawów takich jak świąd, pieczenie oraz ból w obrębie zmian skórnych. Preparat Travocort łączy diflukortolonu walerianian z izokonazolu azotanem (10 mg/g kremu), co umożliwia jednoczesne leczenie zakażeń grzybiczych oraz towarzyszących im stanów zapalnych skóry.
bakteria Gram-dodatnia, dermatofit, diflukortolonu walerianian, drożdżak, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, izokonazolu azotan, kortykosteroid, mediator zapalny, pieczenie skóry, stan zapalny skóry, świąd, terapia dermatologiczna, Travocort, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lamisilatt 10 mg/g

Lamisilatt w postaci kremu zawiera 10 mg chlorowodorku terbinafiny na gram preparatu i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity, takie jak Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum. Kliniczne wskazania obejmują grzybicę stóp (tinea pedis) w postaci międzypalcowej, grzybicę podeszwową (mokasynową), grzybicę fałdów skórnych (tinea cruris) oraz grzybicę skóry gładkiej (tinea corporis). Preparat jest również skuteczny w leczeniu drożdżakowych zakażeń skóry wywołanych przez Candida albicans, w tym wyprzeń drożdżakowych, drożdżycy wałów paznokciowych i przestrzeni międzypalcowych, a także w terapii łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) spowodowanego przez Pityrosporum orbiculare (Malassezia furfur).
chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, drożdżyca wałów paznokciowych, grzybica fałdów skórnych, grzybica mokasynowa, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica podeszwowa stóp, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, infekcja drożdżakowa skóry, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, terapia ogólnoustrojowa, terapia przeciwgrzybicza, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nizoral 20 mg/g

Ketokonazol, będący składnikiem aktywnym kremu Nizoral w stężeniu 20 mg/g, jest syntetyczną pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Jako lek miejscowy z grupy pochodnych imidazolu i triazolu (ATC: D01AC08), wykazuje skuteczność wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Epidermophyton floccosum, Microsporum spp.) oraz drożdżaków, ze szczególnym uwzględnieniem grzybów z rodzaju Malassezia spp., które są kluczowymi patogenami w łupieżu pstym i łojotokowym zapaleniu skóry. Preparat charakteryzuje się szybkim łagodzeniem objawów subiektywnych, zwłaszcza świądu, co poprawia komfort pacjenta jeszcze przed widoczną poprawą kliniczną skóry.
błona komórkowa grzyba, cytochrom P-450, dermatofit, drożdżak, działanie fungicydowe, działanie fungistatyczne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, infekcja grzybicza, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, Malassezia, patogen grzybiczny, pochodna imidazolu i triazolu, świąd, synteza ergosterolu, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zakażenie skóry głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Max 10 mg/g

Terbinafina, zawarta w preparacie Undofen MAX w postaci chlorowodorku terbinafiny o stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy ATC D01AE15. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Brak wpływu na układ cytochromu P450 minimalizuje ryzyko interakcji farmakologicznych, co jest istotne w terapii skojarzonej. Terbinafina wykazuje silne działanie fungicydalne wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum), pleśni oraz niektórych grzybów dimorficznych, a także działanie grzybostatyczne lub fungicydalne wobec drożdżaków, zależnie od gatunku.
biosynteza steroli, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, interakcja farmakologiczna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum canis, skwalen, terbinafina, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Daktarin-oral 20 mg/g

Daktarin-oral to żel do stosowania w jamie ustnej zawierający mikonazol w stężeniu 20 mg/g, należący do pochodnych imidazolu (kody ATC: A01AB09, A07AC01). Mikonazol wykazuje dwutorowy mechanizm działania: hamuje biosyntezę ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do jej destabilizacji i martwicy komórkowej, oraz wykazuje aktywność przeciwbakteryjną wobec wybranych Gram-dodatnich pałeczek i ziarenkowców. Preparat jest skuteczny przeciw dermatofitom i drożdżakom, co czyni go efektywnym w leczeniu zakażeń grzybiczych i bakteryjnych w obrębie jamy ustnej i przewodu pokarmowego.
aktywność przeciwgrzybicza, biosynteza ergosterolu, błona cytoplazmatyczna, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drożdżak, etanol, integralność błony komórkowej, jednorodny żel, lek przeciwzakaźny, mechanizm działania, mikonazol, pochodna imidazolu, substancja czynna, substancja pomocnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatyna Teva 2 400 000 j.m./5 g

Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, produkowanym przez Streptomyces noursei, stosowanym głównie w leczeniu zakażeń jelitowych (kod ATC: A07A A02). Mechanizm działania nystatyny opiera się na wiązaniu z ergosterolem w błonie cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do tworzenia porów i kanalików, zaburzenia integralności błony, utraty składników komórkowych oraz śmierci komórki grzyba. Lek wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum drożdży, zwłaszcza Candida albicans, jednak nie działa na dermatofity ani bakterie, co ogranicza jego zastosowanie do terapii przeciwgrzybiczej ukierunkowanej na drożdżaki. Minimalne stężenia hamujące (MIC) nystatyny mieszczą się w zakresie 1,5–6,5 µg/ml, co jest istotne dla ustalenia skutecznego dawkowania. Nystatyna Teva dostępna jest w formie granulatu do sporządzenia zawiesiny doustnej o stężeniu 100 000 j.m./ml, co zapewnia efektywne działanie miejscowe. W 5,8 g granulatu znajduje się 2 784 000 j.m. nystatyny, a preparat zawiera również substancje pomocnicze takie jak sód (80,66 mg/5,8 g), sacharozę (4,3636 g/5,8 g), kwas benzoesowy (0,1169 g/5,8 g), metylu parahydroksybenzoesan (0,0557 g/5,8 g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,0139 g/5,8 g). Obecność tych składników pomocniczych wymaga uwagi przy stosowaniu u pacjentów z nietolerancjami lub chorobami współistniejącymi. Preparat jest przeznaczony do stosowania miejscowego w jamie ustnej i przewodzie pokarmowym, co pozwala na osiągnięcie terapeutycznych stężeń przeciwgrzybiczych w miejscu infekcji.
aktywność przeciwgrzybicza, antybiotyk polienowy, błona cytoplazmatyczna, Candida, Candida albicans, choroba współistniejąca, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, grzyby drożdżakopodobne, jama ustna, MIC, minimalne stężenie hamujące, Streptomyces noursei, substancja pomocnicza, zakażenia skóry, zawiesina doustna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Amara 10 mg/g

Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, zawartym w preparacie Clotrimazolum Amara w stężeniu 10 mg/g kremu. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich eliminacji. Działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od lokalnego stężenia. W badaniach in vitro MIC dla wrażliwych gatunków grzybów wynosi od 0,062 do 8,0 µg/ml podłoża, przy czym substancja działa głównie na formy proliferacyjne grzybów, a zarodniki wykazują niską wrażliwość. Spektrum działania obejmuje dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz pleśnie.
badanie in vitro, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, Enterococcus, Gardnerella vaginalis, grzyb strzępkowy, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśń, pochodna imidazolu i triazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, zarodnik
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum Promedo 10 mg/g

Clotrimazolum Promedo w formie kremu o stężeniu 10 mg/g klotrymazolu jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum grzybic skóry i błon śluzowych zewnętrznych narządów płciowych. Preparat wykazuje skuteczność wobec dermatofitów (zwłaszcza Trichophyton spp.), drożdżaków (Candida spp.) oraz grzybów pleśniowych, co czyni go odpowiednim w terapii grzybic skóry, takich jak tinea pedis, tinea manus, pityriasis versicolor, a także kandydoz sromu, pochwy oraz balanitis. Krem jest szczególnie zalecany w przypadku zmian suchych, z niewielkim sączeniem lub na obszarach owłosionych. W składzie kremu znajduje się 10 mg klotrymazolu, 100 mg alkoholu cetostearylowego oraz 10 mg alkoholu benzylowego na gram preparatu, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje pomocnicze.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, błona śluzowa narządów płciowych, Candida, Candida albicans, Candida balanitis, Candida vulvitis, dermatofit, drożdżak, drożdżakowe zapalenie pochwy, drożdżakowe zapalenie żołędzi, grzyb pleśniowy, grzybica dłoni, grzybica skóry, grzybica stóp, infekcja grzybicza, kandydoza narządów płciowych, kandydoza sromu, klotrymazol, łupież pstry, Malassezia, Malassezia furfur, patogen grzybiczny, pityriasis versicolor, tinea manus, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie dermatofitowe, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pirolam Intima Vag 500 mg

Pirolam Intima Vag to lek dopochwowy zawierający 500 mg klotrymazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF02), stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych układu moczowo-płciowego. Klotrymazol działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń błon komórkowych grzybów i ich śmierci. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego obejmujące dermatofity (np. Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (głównie Candida spp.) oraz pleśnie (np. Coccidioides immitis). Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla tych patogenów mieszczą się w zakresie 0,062-8,0 μg/ml, co potwierdza wysoką skuteczność leku. Działanie klotrymazolu jest grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od stężenia, jednak spory grzybów wykazują ograniczoną wrażliwość.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa patogenu, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, infekcja grzybicza, infekcja układu moczowo-płciowego, klotrymazol, lek przeciwzakaźny, minimalne stężenie hamujące, oporność na lek, pochodna imidazolu, synteza ergosterolu, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze, zarodnik grzyba
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)

Myconafine 1% to krem zawierający 10 mg terbinafiny chlorowodorku na gram preparatu, wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum), drożdżaki z rodzaju Candida (w tym Candida albicans) oraz Malassezia furfur (łupież pstry). Preparat jest skuteczny w leczeniu grzybicy stóp (tinea pedis), grzybicy podeszwowej (mokasynowej), grzybicy fałdów skórnych (tinea cruris), grzybicy skóry gładkiej (tinea corporis), kandydoz skórnych oraz łupieżu pstrego. Przed zastosowaniem zaleca się potwierdzenie etiologii mikologicznym badaniem oraz ocenę rozległości zmian, a także wykluczenie nadwrażliwości na terbinafinę i substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy i stearylowy, które mogą wywołać reakcje alergiczne.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, badanie mikologiczne, Candida, Candida albicans, dermatofit, Epidermophyton floccosum, grzybica fałdów skórnych, grzybica mokasynowa, grzybica podeszwowa stóp, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, kandydoza skórna, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, substancja pomocnicza, terbinafina chlorowodorek, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ItraGen 100 mg

Itrakonazol, zawarty w preparacie Itragen 100 mg, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, obejmującym dermatofity, drożdżaki oraz Aspergillus spp. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu w stężeniach od ≤0,025 do 0,8 µg/ml, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów. Pomimo ograniczonej wiedzy na temat zależności farmakokinetyczno-farmakodynamicznych, itrakonazol wykazuje skuteczność kliniczną w leczeniu zakażeń grzybiczych. Oporność na lek rozwija się powoli i jest związana z mutacjami w genie ERG11, nadekspresją tego genu lub nośników leku, a także opornością krzyżową w obrębie azoli. Według wytycznych CLSI, stężenia graniczne dla Candida definiują szczepy wrażliwe przy MIC ≤0,125 mg/l oraz oporne przy MIC ≥1 mg/l, jednak brak jest ustalonych wartości EUCAST dla itrakonazolu.
14-alfa demetylaza, Aspergillus, biosynteza ergosterolu, Candida albicans, CLSI, Cryptococcus neoformans, dermatofit, drożdżak, EUCAST, gen ERG11, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, MIC, mutacja punktowa, oporność krzyżowa, oporność na azole, stężenie graniczne, szczep oporny, szczep wrażliwy, wartość graniczna wrażliwości, zakażenie grzybicze, związek triazolowy
Leksykon substancji czynnych
Azotan mikonazolu – Właściwości farmakodynamiczne

Azotan mikonazolu, klasyfikowany pod kodem ATC D01AC02, jest pochodną imidazolu stosowaną miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich śmierci. Substancja ta wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej, obejmujące dermatofity oraz drożdżaki z rodzaju Candida, a także działanie przeciwbakteryjne wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym pałeczek i ziarenkowców. Dzięki temu azotan mikonazolu jest szczególnie skuteczny w leczeniu grzybic powikłanych wtórnym zakażeniem bakteryjnym, co często obserwuje się w praktyce klinicznej.
azotan mikonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, grzybica skóry, kandydoza skóry, keratyna skóry, krem leczniczy, lek przeciwgrzybiczy, pałeczka gram-dodatnia, patogen grzybiczy, pochodna imidazolu, puder leczniczy, spektrum przeciwgrzybicze, stan zapalny skóry, świąd skóry, synteza ergosterolu, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, ziarenkowiec Gram-dodatni
Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Wskazania do stosowania

Mikonazol jest azolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, skutecznym wobec dermatofitów (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum) oraz Candida albicans. Stosowany miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych (krem, puder, żel, aerozol, maść) znajduje zastosowanie w leczeniu grzybic skóry (w tym grzybicy międzypalcowej stóp, grzybicy obrębnej pachwin, wyprzeniach), onychomikozy, drożdżycy jamy ustnej i przewodu pokarmowego (żel do stosowania miejscowego, dopuszczony u dzieci od 4. miesiąca życia), a także grzybiczych zakażeń przewodu słuchowego zewnętrznego. Mikonazol wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną, co czyni go skutecznym w terapii zakażeń mieszanych grzybiczo-bakteryjnych. Preparaty takie jak Daktarin mogą być stosowane profilaktycznie, np. puder do wnętrza obuwia i skarpetek, aby zapobiegać nawrotom grzybicy stóp.
Candida albicans, cukrzyca, Daktarin, Daktarin-oral, dermatofit, drożdżaki, drożdżyca jamy ustnej, działanie przeciwgrzybicze, grzybica międzypalcowa stóp, grzybica obrębna pachwin, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego, grzybicze zakażenie skóry, infekcja grzybicza, kandydoza, mazipredon, mikonazol, Mycosolon, nadpotliwość, onychomykoza, pleśniawka, stopa atlety, stopa sportowca, wtórne zakażenie bakteryjne, wyprzenie, zaburzenie immunologiczne