Właściwości farmakokinetyczne ekonazolu azotanu

Ekonazol azotan, substancja czynna produktu leczniczego Pevaryl (10 mg/g, krem), wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny po podaniu na skórę. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego związku przeciwgrzybiczego z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Wchłanianie przezskórne

Ekonazol azotan po aplikacji miejscowej charakteryzuje się ograniczoną absorpcją przez skórę. Badania wykazały, że substancja ta jest wchłaniana w niewielkim stopniu przez nieuszkodzoną barierę skórną. Po zastosowaniu kremu zawierającego 2% ekonazolu na nieuszkodzoną skórę, obserwowane średnie stężenia substancji czynnej i/lub jej metabolitów w surowicy lub osoczu wynosiły poniżej 1 ng/ml po 1-2 dniach od aplikacji.²

Istotne jest odnotowanie, że uszkodzenie bariery naskórkowej znacząco zwiększa stopień wchłaniania ekonazolu. W przypadku aplikacji kremu 2% na powierzchnię skóry pozbawionej warstwy rogowej (zdartej), średnie stężenia substancji w osoczu/surowicy osiągały wartość około 20 ng/ml po 1-2 dniach od podania.³

Pomimo ograniczonego wchłaniania ogólnoustrojowego, ekonazol wykazuje korzystną dystrybucję w strukturach skóry. Około 90% aplikowanej dawki kremu 1% pozostaje na powierzchni skóry, jednakże stężenia ekonazolu wykrywane w warstwie rogowej naskórka przekraczają minimalne stężenie hamujące dla dermatofitów, co zapewnia skuteczność przeciwgrzybiczą. Ponadto, substancja przenika do skóry właściwej, gdzie również osiąga stężenia o działaniu hamującym wzrost patogenów.⁴

Dystrybucja

Ta część ekonazolu azotanu, która ulega wchłonięciu do krążenia ogólnoustrojowego, wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza. Badania wykazały, że zarówno ekonazol, jak i jego metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu przekraczającym 98%.⁵ Ten wysoki stopień wiązania z białkami może wpływać na biodostępność i aktywność substancji w organizmie.

Metabolizm

Ekonazol, który przedostaje się do krążenia systemowego, podlega intensywnym procesom biotransformacji. Metabolizm tej substancji obejmuje kilka etapów:

• Oksydację pierścienia imidazolowego – pierwszy, kluczowy etap biotransformacji⁶
• O-dealkilację – kolejny etap przekształcania cząsteczki ekonazolu⁷
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym – etap końcowy, prowadzący do powstania metabolitów bardziej polarnych, łatwiej wydalanych z organizmu⁸

Eliminacja

Eliminacja ekonazolu i jego metabolitów z organizmu przebiega dwiema głównymi drogami. Substancja czynna oraz produkty jej przemiany są wydalane zarówno z moczem, jak i z kałem, przy czym obie te drogi mają zbliżony udział w całkowitej eliminacji leku.⁹ Ta równomierna dystrybucja wydalania między drogą nerkową a jelitową świadczy o znaczącym udziale zarówno filtracji kłębuszkowej, jak i wydzielania wątrobowego poprzez żółć do przewodu pokarmowego w procesie eliminacji ekonazolu z organizmu.