antykoncepcja
Antykoncepcja to zbiór metod zapobiegania ciąży, stosowanych w celu kontroli płodności i planowania rodziny. Metody antykoncepcyjne dzielą się na kilka głównych kategorii: hormonalne (tabletki, plastry, pierścienie dopochwowe, zastrzyki), mechaniczne (prezerwatywy, wkładki wewnątrzmaciczne, kapturki naszyjkowe), chemiczne (pianki, żele plemnikobójcze) oraz naturalne (metoda kalendarzowa, objawowo-termiczna).
Skuteczność metod antykoncepcyjnych jest mierzona indeksem Pearla, który określa liczbę nieplanowanych ciąż przypadających na 100 kobiet stosujących daną metodę przez rok. Najwyższą skuteczność (wskaźnik Pearla poniżej 1) wykazują metody długodziałające jak wkładki wewnątrzmaciczne czy implanty hormonalne. Tabletki antykoncepcyjne przy idealnym stosowaniu mają skuteczność 99%, jednak w praktyce wynosi ona około 91% ze względu na błędy w stosowaniu.
Wybór metody antykoncepcyjnej powinien być zindywidualizowany i uwzględniać wiek pacjentki, stan zdrowia, styl życia, plany prokreacyjne oraz przeciwwskazania medyczne. Istotne jest omówienie z pacjentką mechanizmu działania, skuteczności, potencjalnych działań niepożądanych oraz korzyści pozaantykoncepcyjnych poszczególnych metod. Niektóre metody, jak prezerwatywy, dodatkowo chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Divigel 0,1% 1 mg
Preparat Divigel 0,1% zawiera estradiol półwodny w postaci żelu transdermalnego, dostępny w dawkach 0,5 mg/0,5 g oraz 1,0 mg/1,0 g. Stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i dziecka, mimo braku jednoznacznych dowodów teratogenności. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać. Estradiol przenika do mleka matki, co może negatywnie wpływać na niemowlę, dlatego pacjentki muszą być poinformowane o konieczności wyboru między kontynuacją karmienia a terapią. Preparat zawiera także 125 mg glikolu propylenowego i 585 mg etanolu (96%) na gram żelu, co może mieć znaczenie kliniczne u kobiet planujących ciążę lub w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isotretinoin Aristo
Isotretinoin Aristo, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 10 mg i 20 mg, zawiera izotretynoinę, silny retinoid o działaniu teratogennym, który jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i kobiet w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych kryteriów Programu Zapobiegania Ciąży. Lek jest wskazany w ciężkich, opornych na standardowe leczenie postaciach trądziku, takich jak trądzik guzkowy lub skupiony, z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Kobiety muszą stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji (niezależną od użytkownika) lub dwie uzupełniające się metody zależne od użytkownika przez minimum 1 miesiąc przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii. Konieczne jest wykonywanie nadzorowanych testów ciążowych o czułości minimum 25 mIU/mL przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii (optymalnie co miesiąc) oraz 1 miesiąc po zakończeniu leczenia. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii izotretynoiną, leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty w zakresie teratogenności.
antykoncepcja, bóle mięśniowo-stawowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężka reakcja skórna, depresja, dermabrazja, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fosfokinaza kreatynowa, hipertrójglicerydemia, izotretynoina, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, lipidogram, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nietolerancja soczewek kontaktowych, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, test ciążowy, trądzik ciężki, zaburzenia lękowe, zaostrzenie trądziku, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalna choroba jelit, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmiany kostne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ovestin 0,5 mg
Ovestin w postaci globulek zawierających 0,5 mg estriolu jest wskazany wyłącznie dla kobiet w okresie pomenopauzalnym, zarówno naturalnej, jak i po zabiegach chirurgicznych, co determinuje jego brak wpływu na płodność. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, a w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy natychmiast przerwać stosowanie preparatu. Mimo braku dowodów na działanie teratogenne lub toksyczne estriolu na płód w przypadku nieumyślnej ekspozycji, konieczne jest poinformowanie pacjentek o potencjalnych ryzykach. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę, a u kobiet w wieku rozrodczym z przedwczesną menopauzą rozważyć stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji.
antykoncepcja, działanie teratogenne, estriol, estrogeny, globulki dopochwowe, karmienie piersią, menopauza, menopauza chirurgiczna, menopauza naturalna, okres pomenopauzalny, płodność, preparat estrogenowy, preparat hormonalny, przeciwwskazanie bezwzględne, przedwczesna menopauza, przenikanie do mleka, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Grindeks 2,5 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Grindeks) jest lekiem o udokumentowanym działaniu teratogennym, co wymaga ścisłego przestrzegania Programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty ds. teratologii. U mężczyzn lek wykrywalny jest w nasieniu w bardzo niskim stężeniu, stąd konieczne jest stosowanie prezerwatyw podczas całego leczenia, w przerwach oraz przez minimum 7 dni po zakończeniu terapii, zwłaszcza jeśli partnerka może zajść w ciążę. W przypadku ciąży partnerki mimo stosowania środków ostrożności, zalecana jest konsultacja teratologiczna.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gynoflor 50 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Gynoflor, zawierający 50 mg liofilizatu Lactobacillus acidophilus oraz 30 µg estriolu w formie tabletek dopochwowych, nie jest wskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę oraz zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania Gynofloru, terapia powinna zostać natychmiast przerwana. Pomimo braku jednoznacznych dowodów na teratogenność lub toksyczność estriolu i Lactobacillus acidophilus w badaniach epidemiologicznych, stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane ze względów bezpieczeństwa. Długotrwałe stosowanie preparatu nie powoduje istotnego wzrostu stężenia estriolu w osoczu, które pozostaje w zakresie normy dla kobiet po menopauzie, a naturalne stężenie estriolu u kobiet ciężarnych jest około 1000-krotnie wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gripex Noc 500 mg + 30 mg + 15 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Gripex Noc zawiera paracetamol (500 mg), chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg), bromowodorek dekstrometorfanu (15 mg) oraz maleinian chlorfeniraminy (2 mg) i jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży oraz laktacji. Ze względu na obecność pseudoefedryny o działaniu sympatykomimetycznym, dekstrometorfanu jako leku przeciwkaszlowego oraz chlorfeniraminy – antagonisty receptorów histaminowych, istnieje potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne dla rozwijającego się płodu oraz niemowląt karmionych piersią. Lekarze powinni bezwzględnie unikać przepisywania tego preparatu kobietom w ciąży na każdym etapie oraz pacjentkom karmiącym, informując je o konieczności natychmiastowego odstawienia leku w przypadku potwierdzenia ciąży i zalecając skuteczną antykoncepcję u kobiet w wieku rozrodczym stosujących ten lek.
antykoncepcja, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, ciąża, ginekolog-położnik, laktacja, leczenie przeziębienia, lek przeciwhistaminowy, maleinian chlorfeniraminy, monoterapia, paracetamol, płodność, przeziębienie i grypa, rozwój płodu, sól fizjologiczna, substancja przeciwkaszlowa, substancja sympatykomimetyczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Etoricoxib Teva 120 mg
Etorykoksyb jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, ze względu na ryzyko niedowładu macicy oraz przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, co może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych u płodu. Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży oraz dowody z badań przedklinicznych na zwierzętach wskazują na potencjalne zagrożenia dla procesów reprodukcyjnych. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii etorykoksybem, leczenie należy natychmiast przerwać, a pacjentkę poinformować o konieczności pilnego kontaktu z lekarzem. Stosowanie leku jest również przeciwwskazane w okresie karmienia piersią, gdyż chociaż brak jest danych klinicznych dotyczących przenikania do mleka kobiecego, badania na zwierzętach wykazały obecność leku w mleku, co rodzi niepewność co do bezpieczeństwa dla dziecka i wpływu na laktację.
- Leksykon substancji czynnych
Miłorząb dwuklapowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba L.), obecny w preparatach takich jak Bilobil intense, zawiera flawonoidy, ginkgolidy A, B, C oraz bilobalid, które wykazują działanie farmakologiczne, w tym upośledzenie agregacji płytek krwi. Z tego względu stosowanie wyciągów z miłorzębu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, co stanowi zagrożenie zarówno dla matki, jak i płodu. Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania składników miłorzębu do mleka matki, co uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa stosowania w okresie laktacji, dlatego stosowanie w tym czasie nie jest zalecane. Ponadto, brak badań klinicznych u ludzi dotyczących wpływu miłorzębu na płodność ogranicza możliwość jednoznacznej oceny ryzyka, choć dane przedkliniczne wskazują na potencjalne negatywne oddziaływanie na płodność samic myszy.
agregacja płytek krwi, antykoncepcja, badania przedkliniczne, badanie ultrasonograficzne, bilobalid, Bilobil, farmakokinetyka, ginkgolidy, glikozydy flawonowe, krwawienia, krzepnięcie krwi, miłorząb dwuklapowy, modele zwierzęce, parametry hematologiczne, płodność, preparaty miłorzębu, przenikanie do mleka matki, wyciąg z miłorzębu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Produkt Azacitidine Onko (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży oraz karmienia piersią ze względu na mechanizm działania azacytydyny oraz dane przedkliniczne wskazujące na potencjalne ryzyko teratogenne i negatywny wpływ na funkcje rozrodcze. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni powinni unikać planowania ojcostwa i stosować antykoncepcję przez okres co najmniej 3 miesięcy po terapii. W przypadku ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, stosowanie azacytydyny jest przeciwwskazane, chyba że korzyści kliniczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Karmienie piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka i możliwego ryzyka dla dziecka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diured 5 mg
Torasemid jest przeciwwskazany w okresie ciąży oraz karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących. Badania przedkliniczne wykazały brak działania teratogennego u szczurów, jednak u królików podawanie dużych dawek torasemidu wiązało się z występowaniem wad rozwojowych płodów. W związku z tym stosowanie torasemidu w ciąży jest niewskazane, a w przypadku konieczności leczenia u kobiet karmiących piersią zaleca się przerwanie laktacji, gdyż brak jest danych o przenikaniu leku do mleka kobiecego.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 20 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanału wapniowego), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko toksycznego działania na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia). W pierwszym trymestrze stosowanie jest niezalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentek stosujących ten lek, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie bezpieczniejszej alternatywy. Monitorowanie ultrasonograficzne płodu, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek i budowy czaszki, jest wskazane przy ekspozycji na inhibitory ACE od drugiego trymestru. Amlodypina powinna być stosowana w ciąży wyłącznie, gdy brak jest bezpieczniejszych opcji, a nieleczone nadciśnienie stanowi większe ryzyko dla matki i płodu.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, konsultacja perinatologiczna, leczenie przeciwnadciśnieniowe, lek hipotensyjny, lizynopryl, małowodzie, monitorowanie ultrasonograficzne, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, toksyczność płodowa, trymestr ciąży - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Anvildis 50 mg
Podczas przepisywania wildagliptyny (Anvildis 50 mg) kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, należy uwzględnić brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku w tych grupach. Badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ wildagliptyny na procesy reprodukcyjne przy dużych dawkach, a brak odpowiednich badań u kobiet ciężarnych uniemożliwia ocenę ryzyka dla płodu. Stosowanie wildagliptyny jest przeciwwskazane w ciąży i podczas laktacji ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, a w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy niezwłocznie przerwać leczenie i wdrożyć alternatywną kontrolę glikemii. Ponadto, brak danych dotyczących przenikania wildagliptyny do mleka kobiecego oraz jej wpływu na płodność u ludzi wymaga szczególnej ostrożności i konsultacji lekarskiej.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Coaxil 12,5 mg
Tianeptyna (Coaxil 12,5 mg) jest lekiem przeciwdepresyjnym, którego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i laktacji, wymaga szczególnej ostrożności. Dostępne dane kliniczne obejmują mniej niż 300 przypadków ciąż zakończonych stosowaniem tianeptyny, co jest niewystarczające do pełnej oceny bezpieczeństwa. Badania przedkliniczne na szczurach wykazały potencjalne ryzyko dla ciąży, w tym zwiększoną częstość poronień i utratę młodych przy dawkach toksycznych. W okresie ciąży zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki, monoterapię oraz ścisły nadzór psychiatryczny i położniczy. Po porodzie konieczne jest monitorowanie noworodka, a karmienie piersią jest przeciwwskazane ze względu na przenikanie leku do mleka i potencjalne zaburzenia laktacji.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dawka toksyczna, karmienie piersią, korzyść terapeutyczna, lek przeciwdepresyjny, monoterapia, opieka położnicza, planowanie ciąży, polipragmazja, poronienie, profil farmakologiczny, przenikanie do mleka, równowaga psychiczna, tianeptyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, utrata zarodka, wpływ na płodność, zaburzenie laktacji - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Minovivax 5% 50 mg/ml
Minovivax 5% (minoksydyl 50 mg/ml) w postaci roztworu na skórę wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych, a dane z badań na zwierzętach wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi. W związku z tym, mimo niskiego prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych przy stosowaniu miejscowym, Minovivax 5% jest przeciwwskazany w ciąży i powinien być odstawiony w przypadku jej podejrzenia lub potwierdzenia. Ponadto, minoksydyl przenika do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku w okresie laktacji ze względu na brak danych dotyczących wpływu na niemowlę.
antykoncepcja, badanie kliniczne, czynnik teratogenny, działanie niepożądane, ekspozycja na dawkę leku, karmienie piersią, minoksydyl w roztworze, okres okołokoncepcyjny, organogeneza, substancja aktywna, terapia minoksydylem, trymestr ciąży, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiek rozrodczy, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra zawiera żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU), produkowane odpowiednio w hodowlach komórek zarodka kurzego i ludzkich komórek diploidalnych MRC-5. Ze względu na obecność żywych wirusów, szczególnie różyczki, szczepionka jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności unikania zajścia w ciążę przez minimum 1 miesiąc po szczepieniu oraz o zaleceniu stosowania skutecznej antykoncepcji w tym czasie. Brak jest badań oceniających wpływ Priorix-Tetra na płodność, co wymaga przekazania pacjentkom informacji o braku danych dotyczących potencjalnego ryzyka dla zdolności reprodukcyjnych zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
antykoncepcja, hodowla komórek zarodka kurzego, karmienie piersią, komórki diploidalne, komórki MRC-5, laktacja, planowanie ciąży, płodność, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka przeciwko odrze, uszkodzenie płodu, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, żywy atenuowany wirus - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pravator 20 mg
Lek Pravator, zawierający sól sodową prawastatyny w dawkach 20 mg i 40 mg, jest statyną stosowaną w terapii hiperlipidemii. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym istotną nietolerancję laktozy (124,9 mg laktozy bezwodnej w tabletce 20 mg oraz 249,8 mg w tabletce 40 mg). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wątroby oraz przy utrzymującym się, niewyjaśnionym wzroście aktywności aminotransferaz przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko kumulacji i toksyczności wynikającej z metabolizmu prawastatyny w wątrobie.
antykoncepcja, ciąża, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, karmienie piersią, laktoza bezwodna, nadwrażliwość na prawastatynę, nietolerancja laktozy, podwyższone aminotransferazy, postać farmaceutyczna, prawastatyna sól sodowa, statyny, substancja pomocnicza, synteza cholesterolu, upośledzona funkcja wątroby, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Simvasterol 20 mg
Symwastatyna (Simvasterol) w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg jest przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko wpływu na rozwój płodu, wynikające z hamowania biosyntezy cholesterolu poprzez obniżenie stężenia mewalonianu. Chociaż dane z około 200 prospektywnych obserwacji nie wykazały istotnego wzrostu wad wrodzonych, brak jest wystarczających dowodów potwierdzających bezpieczeństwo stosowania leku w ciąży. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku potwierdzenia lub podejrzenia ciąży, a pacjentki w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji oraz o przeciwwskazaniu do stosowania symwastatyny podczas planowania ciąży. Tymczasowe zaprzestanie terapii w ciąży prawdopodobnie nie wpływa istotnie na długoterminowe rokowanie w pierwotnej hipercholesterolemii.
antykoncepcja, biosynteza cholesterolu, ciąża, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karmienie piersią, laktacja, leczenie hipolipemizujące, mechanizm działania, mewalonian, miażdżyca, pierwotna hipercholesterolemia, płodność, przerwanie leczenia, stężenie lipidów, symwastatyna, tabletki powlekane, wada rozwojowa płodu, wada wrodzona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Castagnus 45 mg
Lek Castagnus, zawierający 4,5 mg wyciągu suchego z Vitex agnus castus L. fructus (odpowiadającego około 45 mg surowca roślinnego), jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Przeciwwskazanie to wynika z danych przedklinicznych wskazujących na potencjalny wpływ substancji czynnych na gospodarkę hormonalną oraz procesy laktacji. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania preparatu w tych okresach, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności i jednoznacznego poinformowania pacjentek o ryzyku. Substancje zawarte w leku mogą przenikać do mleka matki, co może negatywnie wpływać na dziecko karmione piersią.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pitamet 2 mg
Pitawastatyna (produkt leczniczy PITAMET) jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na kluczową rolę cholesterolu i produktów jego biosyntezy w rozwoju płodu oraz mechanizm działania leku jako inhibitora reduktazy HMG-CoA. Badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję u zwierząt laboratoryjnych, choć bez potencjału teratogennego. Kobiety w wieku rozrodczym stosujące PITAMET muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały czas leczenia, a w przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej miesiąc przed poczęciem. W razie zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i zgłoszenie tego faktu lekarzowi.
- Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Przeciwwskazania stosowania
Fentermina, jako składnik produktu leczniczego Qsiva w połączeniu z topiramatem, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Przede wszystkim, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenterminę, topiramat lub inne aminy sympatykomimetyczne oraz na substancje pomocnicze takie jak sacharoza, tartrazyna (E102) i żółcień pomarańczowa FCF (E110), obecne w różnych dawkach preparatu (np. tartrazyna w dawkach 7,5 mg+46 mg – 0,10 mg, 11,25 mg+69 mg – 0,07 mg, 15 mg+92 mg – 0,07 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciąża oraz brak stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto, stosowanie Qsiva jest zabronione w skojarzeniu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – iproniazydem, izoniazydem, fenelzyną, tranylcyprominą – zarówno podczas terapii, jak i przez 14 dni po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i innych poważnych działań niepożądanych.
amina sympatykomimetyczna, antykoncepcja, fenelzyna, fentermina, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, iproniazyd, izoniazyd, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kwalifikacja pacjenta, nadwrażliwość na substancję czynną, otyłość, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, substancja czynna, substancja pomocnicza, tartrazyna, topiramat, tranylcypromina, zaburzenie połykania, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Syndi-35 2 mg + 0,035 mg
Produkt leczniczy Syndi-35 zawiera 2 mg octanu cyproteronu oraz 35 μg etynyloestradiolu i należy do grupy antyandrogenów i estrogenów (kod ATC: G03HB01). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów androgenowych przez octan cyproteronu, hamowaniu syntezy androgenów oraz działaniu antygonadotropowym, które jest wzmacniane przez etynyloestradiol poprzez zwiększenie syntezy SHBG. Klinicznie preparat wykazuje skuteczność w leczeniu trądziku, łojotoku oraz łagodnej postaci hirsutyzmu, z poprawą widoczną po 3-4 miesiącach stosowania. Dodatkowo Syndi-35 działa antykoncepcyjnie poprzez zahamowanie owulacji i zmianę wydzieliny szyjki macicy, a także reguluje cykl miesiączkowy i zmniejsza dolegliwości bólowe oraz obfitość krwawień, co może redukować ryzyko niedoborów żelaza u pacjentek.
androgenizacja, antykoncepcja, cykl miesiączkowy, działanie antygonadotropowe, etynyloestradiol, hirsutyzm, krwawienie miesiączkowe, leczenie chirurgiczne, łojotok, niedobór żelaza, octan cyproteronu, oponiak, owulacja, preparat estrogenowo-progestagenowy, przetłuszczanie włosów, radioterapia, receptor androgenowy, SHBG, synteza androgenów, trądzik, wydzielina szyjki macicy, wykwit trądzikowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nitrendypina Egis 10 mg
Nitrendypina, jako antagonista kanałów wapniowych, jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz dowody z badań przedklinicznych wskazujące na toksyczny wpływ na rozwój płodu, w tym występowanie wad wrodzonych przy dawkach toksycznych dla matki. Lek przenika do mleka kobiecego, co stwarza potencjalne ryzyko dla noworodków i niemowląt, a brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w laktacji powoduje, że jego użycie w tym okresie jest również przeciwwskazane. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności unikania nitrendypiny w ciąży i podczas karmienia piersią oraz o potrzebie natychmiastowego przerwania terapii w przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia.
alternatywna metoda leczenia, antagonista wapnia, antykoncepcja, bezpieczeństwo terapii, laktacja, nadciśnienie tętnicze, nitrendypina, preparat hipotensyjny, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, terapia nitrendypiną, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zapłodnienie pozaustrojowe, zdolność zapładniająca, zdrowie reprodukcyjne, zmiany biochemiczne plemnika - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vinorelbine Zentiva 20 mg
Winorelbina (Vinorelbine Zentiva) jest przeciwwskazana w czasie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i embriotoksyczne, potwierdzone badaniami na zwierzętach oraz mechanizmem działania leku. Stosowanie u kobiet w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczne jest dokładne monitorowanie ciąży oraz rozważenie konsultacji genetycznej. Brak danych dotyczących przenikania winorelbiny do mleka kobiecego skutkuje bezwzględnym przeciwwskazaniem do karmienia piersią podczas leczenia; w razie konieczności terapii u kobiet karmiących należy zalecić przerwanie laktacji lub rozważyć alternatywne metody leczenia.
antykoncepcja, diagnostyka prenatalna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja, kriokonserwacja nasienia, mechanizm działania, niepłodność, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka, terapia winorelbiną, uszkodzenie komórek rozrodczych, wady rozwojowe, winorelbina, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Babka lancetowata (Plantago lanceolata L.) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach górnych dróg oddechowych, takich jak syrop Flegatussin zawierający wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej. Preparat ten jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na nierozpoznane ryzyko toksycznego wpływu na płód oraz brak jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności całkowitego unikania tego preparatu w ciąży, ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne. Również w okresie karmienia piersią stosowanie preparatu jest zabronione, gdyż składniki aktywne przenikają do mleka matki i mogą oddziaływać na organizm dziecka, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania.
antykoncepcja, babka lancetowata, badanie kliniczne, bezpieczeństwo stosowania, historia choroby, niepłodność, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka matki, ryzyko teratogenne, schorzenia górnych dróg oddechowych, substancja aktywna, toksyczność wobec płodu, wiek rozrodczy, wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aldactone 20 mg/ml
Produkt leczniczy Aldactone 20 mg/ml roztwór do wstrzykiwań, zawierający potasu kanrenoinian, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Lekarz przed rozpoczęciem terapii powinien wykluczyć ciążę u pacjentek w wieku rozrodczym, poinformować o ryzyku stosowania leku w ciąży oraz konieczności przerwania karmienia piersią w przypadku włączenia preparatu. Zaleca się również stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia. W ampułce 10 ml znajduje się 200 mg potasu kanrenoinianu, co wymaga uwzględnienia przy przepisywaniu leku pacjentkom planującym ciążę lub karmienie.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ginkofar 40 mg
Preparat Ginkofar zawiera 40 mg suchego wyciągu z liści miłorzębu (Ginkgo biloba L., folium) i wykazuje istotny wpływ na hemostazę poprzez upośledzenie agregacji płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień. Ze względu na potencjalne zagrożenia dla kobiet ciężarnych, stosowanie leku jest przeciwwskazane w ciąży, a pacjentki powinny być poinformowane o konieczności przerwania terapii w przypadku zajścia w ciążę. Brak wystarczających danych klinicznych dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka kobiecego skutkuje zaleceniem unikania stosowania Ginkofaru podczas karmienia piersią lub rozważeniem przerwania laktacji, jeśli leczenie jest niezbędne.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aknemycin Plus (40 mg + 0,25 mg)/g
Aknemycin Plus to preparat miejscowy zawierający erytromycynę (40 mg/g) oraz tretynoinę (0,25 mg/g), z których szczególną uwagę należy zwrócić na tretynoinę – retynoid o potencjalnym działaniu teratogennym. Pomimo zwykle niskiego wchłaniania przezskórnego, ekspozycja ogólnoustrojowa może wzrosnąć w przypadku uszkodzonej skóry, przedawkowania lub innych czynników zwiększających absorpcję. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz planujących ciążę ze względu na ryzyko wad wrodzonych potwierdzone przy doustnym stosowaniu retynoidów. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę na konsultację położniczą.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Symglic 4 mg
Glimepiryd (Symglic 4 mg) stosowany u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej edukacji dotyczącej wpływu na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania glimepirydu w ciąży, a badania na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne działanie teratogenne, prawdopodobnie związane z hipoglikemią indukowaną przez lek. W związku z tym nie zaleca się stosowania glimepirydu w okresie ciąży, a w przypadku planowania lub potwierdzenia ciąży konieczna jest szybka zmiana terapii na insulinę, która jest preferowaną metodą kontroli glikemii w tym okresie. Należy podkreślić, że nieprawidłowa kontrola glikemii w ciąży zwiększa ryzyko wad wrodzonych i umieralności okołoporodowej, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia glukozy u pacjentek z cukrzycą ciężarnych.
antykoncepcja, cukrzyca ciążowa, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie teratogenne, glikemia, glimepiryd, hipoglikemia, hipoglikemia u niemowląt, insulinoterapia, karmienie piersią, kontrola glikemii, modyfikacja terapii, pochodne sulfonylomocznika, stężenie glukozy, umieralność okołoporodowa, wady wrodzone, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Astexana 25 mg
Eksemestan, jako inhibitor aromatazy o działaniu przeciwnowotworowym, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo oraz toksyczny wpływ na zdolność rozrodczą i rozwój płodu. Mechanizm działania leku polegający na hamowaniu produkcji estrogenów oraz dane z badań przedklinicznych na modelach zwierzęcych wskazują na wysokie ryzyko teratogenności. Ponadto, brak jest informacji dotyczących przenikania eksemestanu do mleka kobiecego, co stanowi potencjalne zagrożenie dla dziecka karmionego piersią, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji jest niedopuszczalne.
antykoncepcja, Astexana, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, działanie przeciwnowotworowe, eksemestan, inhibitor aromatazy, laktacja, menopauza, okres okołomenopauzalny, płodność, przenikanie do mleka kobiecego, stan postmenopauzalny, status menopauzalny, teratogenność, toksyczność, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ziele wierzbownicy 2 g/sasz.
W przypadku stosowania leku ZIELE WIERZBOWNICY zawierającego 2,0 g ziela wierzbówki kiprzycy (Epilobium angustifolium L., herba) na saszetkę, brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo jego stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz planujących ciążę. Ze względu na brak badań oceniających przenikanie składników preparatu do mleka matki oraz wpływ na płodność, stosowanie leku w tych grupach pacjentek jest przeciwwskazane. Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę o braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych szczególnych okolicznościach oraz o braku praktycznego zastosowania preparatu w okresie ciąży i laktacji.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Stada 70 mg
Dasatinib (substancja czynna: dazatynib) wykazuje potencjalnie teratogenne działanie, szczególnie ryzyko wad cewy nerwowej, co czyni go przeciwwskazanym w okresie ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji przez cały czas terapii. W przypadku konieczności leczenia kobiet ciężarnych, wymagana jest szczegółowa informacja o ryzyku wad wrodzonych i innych powikłań. Dazatynib przenika do mleka kobiecego, co stanowi poważne zagrożenie dla dziecka karmionego piersią, dlatego karmienie naturalne musi być przerwane na czas terapii.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dane farmakodynamiczne, dasatinib, dazatynib, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja wewnątrzmaciczna, karmienie naturalne, karmienie piersią, krioprezerwacja nasienia, materiał genetyczny, płodność, przenikanie do mleka kobiecego, substancja czynna, wada cewy nerwowej, wada wrodzona, zaburzenia reprodukcji, zdolność prokreacyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Clopixol 10 mg
Zuklopentyksol nie jest zalecany w okresie ciąży, a jego stosowanie powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Szczególną ostrożność należy zachować w III trymestrze, gdyż u noworodków mogą wystąpić objawy pozapiramidowe (drżenia, hipertonia, sztywność mięśniowa), odstawienne (pobudzenie psychoruchowe), neurologiczne (senność, drżenie), oddechowe (zespół zaburzeń oddechowych) oraz problemy z karmieniem. Monitorowanie stanu noworodków matek leczonych zuklopentyksolem w ostatnim trymestrze jest niezbędne. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają negatywny wpływ leku na reprodukcję, co podkreśla konieczność ostrożności. Zuklopentyksol przenika do mleka matki w stężeniu poniżej 1% dawki matki (w mg/kg), co pozwala na kontynuację karmienia piersią przy zachowaniu ścisłej obserwacji dziecka, zwłaszcza w pierwszych 4 tygodniach życia, w celu wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych i monitorowania rozwoju psychomotorycznego.
amenorrhoea, antykoncepcja, badania przedkliniczne, funkcje endokrynologiczne, hiperprolaktynemia, hipertonia, karmienie piersią, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, objawy pozapiramidowe, pobudzenie psychoruchowe, przenikanie do mleka, rozwój psychomotoryczny, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, zaburzenia erekcji, zaburzenia karmienia, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia oddechowe, zespół odstawienny, zespół zaburzeń oddechowych, zuklopentyksol