anafilaksja
Anafilaksja to poważna, potencjalnie zagrażająca życiu, uogólniona lub układowa reakcja nadwrażliwości. Charakteryzuje się gwałtownym początkiem z objawami dotyczącymi dróg oddechowych i układu krążenia, zwykle towarzyszą jej zmiany skórne i błon śluzowych.
Najczęstszymi czynnikami wyzwalającymi anafilaksję są pokarmy (orzechy, skorupiaki, mleko), leki (antybiotyki beta-laktamowe, NLPZ), jad owadów oraz lateks. Objawy mogą obejmować pokrzywkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli, hipotensję, zaburzenia rytmu serca, a w najcięższych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.
Leczeniem pierwszego rzutu w anafilaksji jest adrenalina podana domięśniowo w przednio-boczną część uda. Dawka dla dorosłych wynosi 0,3-0,5 mg, dla dzieci 0,01 mg/kg masy ciała (maksymalnie 0,5 mg). W przypadku braku poprawy, dawkę można powtórzyć po 5-15 minutach. Terapia uzupełniająca obejmuje płynoterapię, leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy oraz tlenoterapię.
Kluczowe znaczenie ma profilaktyka, w tym identyfikacja czynnika wyzwalającego, edukacja pacjenta oraz przepisanie zestawu ratunkowego zawierającego adrenalinę w ampułkostrzykawce. U pacjentów z historią ciężkich reakcji anafilaktycznych warto rozważyć immunoterapię swoistą, jeśli jest dostępna dla danego alergenu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Heviran 200 mg
Heviran (acyklowir) w dawkach 200 mg, 400 mg oraz 800 mg jest przeciwwskazany wyłącznie u pacjentów z nadwrażliwością na acyklowir, walacyklowir lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Przeciwwskazanie to dotyczy wszystkich formulacji leku bez względu na dawkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergiczny, zwłaszcza reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka), obrzęk naczynioruchowy, duszność, świszczący oddech oraz anafilaksję po zastosowaniu acyklowiru lub walacyklowiru. W przypadku potwierdzonej nadwrażliwości stosowanie Heviranu jest bezwzględnie przeciwwskazane. Lek nie posiada innych formalnych przeciwwskazań związanych z wiekiem, ciążą, laktacją czy chorobami współistniejącymi, jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może być konieczna modyfikacja dawkowania.
acyklowir, alergia na lek, anafilaksja, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, lek przeciwwirusowy, monitorowanie pacjenta, nadwrażliwość na lek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, postać doustna leku, prekursor leku, preparat miejscowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, walacyklowir, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – AirFluSal 25 mcg + 125 mcg
AirFluSal to lek wziewny dostępny w dwóch dawkach: 25 µg salmeterolu + 125 µg flutykazonu propionianu oraz 25 µg salmeterolu + 250 µg flutykazonu propionianu na dawkę odmierzoną, co odpowiada dawkom dostarczanym przez ustnik odpowiednio 21 µg salmeterolu i 110 µg flutykazonu oraz 21 µg salmeterolu i 220 µg flutykazonu. Preparat zawiera białą jednorodną zawiesinę i jest stosowany w terapii chorób układu oddechowego. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania AirFluSal jest nadwrażliwość na substancje czynne (salmeterol, flutykazon propionian) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie.
aerozol inhalacyjny, AirFluSal, anafilaksja, bezwzględne przeciwwskazanie, charakterystyka produktu leczniczego, flutykazonu propionian, konsultacja alergologiczna, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, salmeterol, salmeterolu ksynafonian, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, substancja pomocnicza, wysypka skórna, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trund 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund dostępnego w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony na podstawie badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie i zawroty głowy. Profil ten jest spójny we wszystkich grupach wiekowych, jednak u dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej występują wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresja (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu, oraz na potencjalne poważne powikłania hematologiczne, takie jak pancytopenia i zahamowanie czynności szpiku, wymagające monitorowania morfologii krwi.
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, ból głowy, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, topiramat, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychotyczne, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Falcimar
Produkt leczniczy Falcimar, zawierający 250 mg atowakwonu i 100 mg proguanilu chlorowodorku, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z biegunką lub wymiotami. W przypadku wymiotów w ciągu godziny od podania dawki konieczne jest powtórzenie dawki, natomiast biegunka nie wymaga modyfikacji schematu dawkowania, mimo potencjalnego zmniejszenia wchłaniania atowakwonu. W terapii ostrej malarii z towarzyszącymi objawami ze strony przewodu pokarmowego zaleca się rozważenie alternatywnych leków oraz ścisłe monitorowanie parazytemii i stanu klinicznego. Falcimar nie jest skuteczny w ciężkich postaciach malarii, takich jak malaria mózgowa, hiperparazytemia, obrzęk płuc czy niewydolność nerek. Ponadto, lek nie działa na hipnozoity Plasmodium vivax, co wymaga stosowania dodatkowej terapii u pacjentów zakażonych tymi formami zarodźców.
anafilaksja, atowakwon, biegunka, efawirenz, etopozyd, hiperparazytemia, hipnozoity, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek schizontobójczy, malaria mózgowa, metoklopramid, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostra malaria, parazytemią, Plasmodium falciparum, powikłana malaria, proguanil, reakcja alergiczna, ryfabutyna, ryfampicyna, tetracyklina, warfaryna, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Egidon
Etorykoksyb (Egidon), selektywny inhibitor COX-2, wiąże się z ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, w tym perforacji, owrzodzeń i krwawień (PUBs), szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, stosujących jednocześnie inne NLPZ lub ASA oraz z historią chorób przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, a długotrwałe badania nie wykazały istotnej różnicy w bezpieczeństwie przewodu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 a nieselektywnymi NLPZ podawanymi z ASA. Ponadto, etorykoksyb zwiększa ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie leczenia, co wymaga stosowania najniższej skutecznej dawki i okresowej oceny stanu pacjenta, szczególnie u osób z nadciśnieniem, hiperlipidemią, cukrzycą i palących tytoń.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, pacjent w podeszłym wieku, perforacja przewodu pokarmowego, prostaglandyna nerkowa, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actair
Produkt leczniczy ACTAIR, zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae, stosowany w podjęzykowej immunoterapii alergenowej, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji i zaburzeń krtaniowo-gardłowych. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić stan pacjenta, zwłaszcza w kontekście współistniejącej astmy, chorób sercowo-naczyniowych oraz wcześniejszych reakcji ogólnoustrojowych na immunoterapię. Pacjenci powinni być edukowani w zakresie rozpoznawania objawów reakcji alergicznych i natychmiastowego przerwania leczenia oraz uzyskania pomocy medycznej. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u osób przyjmujących beta-adrenolityki (ze względu na możliwy brak odpowiedzi na adrenalinę) oraz leków wpływających na metabolizm adrenaliny, takich jak inhibitory MAO, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i inhibitory COMT. W trakcie terapii mogą pojawić się miejscowe reakcje alergiczne w obrębie jamy ustnej i gardła, które można łagodzić lekami przeciwhistaminowymi.
adrenalina, anafilaksja, astma, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, choroba sercowo-naczyniowa, ciężka reakcja alergiczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, immunoterapia alergenowa, inhibitor COMT, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwhistaminowy, lek trójcykliczny przeciwdepresyjny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, podjęzykowa immunoterapia alergenowa, roztocze kurzu domowego, trudność w połykaniu, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Amotaks Dis 500 mg
Amoksycylina (Amotaks Dis) w dawkach 500 mg, 750 mg i 1 g nie była przedmiotem dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ na funkcje psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak reakcje alergiczne (od świądu i wysypki po obrzęk naczynioruchowy i anafilaksję), zawroty głowy oraz drgawki, które mogą znacząco upośledzać zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Drgawki stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów w trakcie ich występowania. Lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko, uwzględniając historię pacjenta, dawkę i schemat dawkowania, a także współistniejące choroby neurologiczne, zaburzenia czynności nerek, wiek oraz stosowanie innych leków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy.
amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk, antybiotyk beta-laktamowy, choroba neurologiczna, drgawki, dysfagia, działanie niepożądane, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, koordynacja psychoruchowa, lek przeciwbakteryjny, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja alergiczna, senność, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Monkasta 5 mg
Produkt leczniczy Monkasta zawierający montelukast sodowy w dawce 5 mg (tabletki do rozgryzania i żucia) oraz 10 mg (tabletki powlekane) był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat oraz około 4000 dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dzieci były bóle brzucha, natomiast u dorosłych ból głowy. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałej terapii (do 12 miesięcy u dzieci i do 2 lat u dorosłych). Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), ból głowy i ból brzucha (często ≥1/100 do <1/10), podwyższone aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) (często), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości, trombocytopenię i zespół Churga-Strauss (bardzo rzadko <1/10 000).
anafilaksja, ból brzucha, ból głowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, dezorientacja, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, mimowolne oddawanie moczu, montelukast sodowy, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższone aminotransferazy, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania, tik, trombocytopenia, zaburzenie koncentracji, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątrobowokomórkowe, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań, zawierający ondansetron chlorowodorek dwuwodny, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (bardzo często, ≥1/10). Często występują również zaparcia związane z przedłużeniem pasażu jelitowego oraz miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia dożylnego. Rzadko zgłaszane są reakcje nadwrażliwości typu wczesnego, w tym anafilaksja, która może stanowić zagrożenie życia. W zakresie układu nerwowego odnotowano bezwolne zaburzenia ruchowe (reakcje pozapiramidowe, dystonia, dyskineza) oraz napady drgawek (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadko występują zawroty głowy, zwłaszcza przy szybkim podaniu dożylnym, a bardzo rzadko depresja i przejściowa ślepota, która ustępuje zwykle w ciągu 20 minut, często u pacjentów leczonych jednocześnie cisplatyną.
anafilaksja, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chemioterapia cisplatyną, czkawka, depresja, dyskineza, napad drgawkowy, napad przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie odcinka ST, ondansetron chlorowodorek dwuwodny, pasaż jelitowy, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości typu wczesnego, reakcja pozapiramidowa, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, świąd, torsade de pointes, uderzenie krwi, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zamazane widzenie, zaparcie, zawrót głowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na mleko – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na białko mleka krowiego (CMPA) to immunologiczna reakcja na białka mleka, dotykająca 2-3% dzieci poniżej 3. roku życia, z objawami od łagodnych (pokrzywka, biegunka, świąd) po ciężkie, w tym anafilaksję wymagającą natychmiastowego podania adrenaliny. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE oraz diecie eliminacyjnej i prowokacji, szczególnie istotnej w alergii nie-IgE-zależnej. Leczenie polega na całkowitym wykluczeniu mleka i produktów mlecznych, stosowaniu mieszanek o wysokim stopniu hydrolizy (eHF) lub aminokwasowych (AAF) u niemowląt, a także edukacji pacjentów i rodzin w zakresie unikania alergenów, rozpoznawania objawów i stosowania adrenaliny. Wspomagająco stosuje się leki przeciwhistaminowe oraz omalizumab, a w wybranych przypadkach immunoterapię doustną lub podjęzykową w celu indukcji tolerancji.
adrenalina, alergia na białko mleka krowiego, alergia na mleko, alergolog, anafilaksja, auto-wstrzykiwacz adrenaliny, biegunka, CMPA, dieta eliminacyjna, egzema, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, kolka niemowlęca, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka, przeciwciała IgE, reakcja IgE-zależna, reakcja nie-IgE zależna, refluks żołądkowo-przełykowy, suplementacja wapnia, świszczący oddech, testy skórne, wymioty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Immunine 600 IU 600 j.m.
Produkt leczniczy Immunine 600 IU, zawierający ludzki IX czynnik krzepnięcia, stosowany w terapii hemofilii B, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący rzadkie reakcje nadwrażliwości i alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne, a także objawy miejscowe (pieczenie, kłucie w miejscu podania). Wystąpienie inhibitorów czynnika IX, manifestujące się niedostateczną odpowiedzią kliniczną, jest potencjalnym powikłaniem, szczególnie u pacjentów wcześniej nieleczonych (PUPs), choć w badaniach klinicznych Immunine nie wykryto takich inhibitorów. U pacjentów z inhibitorami i historią reakcji alergicznych odnotowano zespół nerczycowy po próbie indukcji tolerancji immunologicznej. Ryzyko epizodów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zator tętnicy płucnej czy zakrzepica żylna, jest mniejsze w przypadku Immunine, produktu o wysokiej czystości, w porównaniu do preparatów o niskiej czystości.
anafilaksja, choroba posurowicza, częstoskurcz, czynnik IX krzepnięcia, duszność, epizod zakrzepowo-zatorowy, hemofilia B, indukcja tolerancji immunologicznej, inhibitor czynnika IX, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, pacjent wcześniej nieleczony, parestezja, podrażnienie gardła, pokrzywka uogólniona, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, świszczący oddech, zakrzepica tętnicy mózgu, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zator tętnicy płucnej, zawał serca, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvacard 20 20 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych, długoterminowych badaniach klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS) z udziałem 20 536 pacjentów oraz Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S) z 4444 pacjentami. W badaniu HPS stosowano dawkę 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, gdzie wskaźnik przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną. Szczególną uwagę zwraca immunozależna miopatia martwicza (IMNM), autoimmunologiczna postać miopatii z utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Ryzyko rozwoju cukrzycy jest zwiększone u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy i nadciśnienie.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol Baxter 20 mg/ml
Propofol Baxter w stężeniu 20 mg/ml (emulsja olej w wodzie, zawierająca 50 mg/ml oleju sojowego) jest skutecznym środkiem anestetycznym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na propofol, soję, orzeszki ziemne lub substancje pomocnicze. Reakcje alergiczne mogą mieć charakter od łagodnych do zagrażających życiu anafilaksji, co wymaga dokładnego wywiadu alergicznego przed podaniem leku. Produkt ma osmolalność 250-390 mOsm/kg i pH 6,00-8,50, co należy uwzględnić przy jednoczesnym podawaniu innych leków przez tę samą linię infuzyjną. Fiolka 50 ml zawiera 1000 mg propofolu, co wymaga precyzyjnego dawkowania, aby uniknąć przedawkowania.
anafilaksja, benzodiazepina, emulsja olej w wodzie, etomidat, farmakokinetyka propofolu, indukcja znieczulenia, ketamina, midazolam, nadwrażliwość na soję, oddział intensywnej terapii, olej sojowy oczyszczony, propofol, reakcja krzyżowa, sedacja w intensywnej terapii, środek anestetyczny, środek sedacyjny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pioglitazone Bioton 15 mg
Pioglitazon Bioton, dostępny w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwowane działania to obrzęk (bardzo często), niewydolność serca, zakażenia górnych dróg oddechowych, niedokrwistość, zaburzenia czucia, ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, złamania kości, ból stawów, ból pleców, krwiomocz, zaburzenia erekcji oraz zwiększenie masy ciała i aktywności fosfokinazy keratynowej. W badaniach klinicznych odnotowano, że u pacjentów stosujących pioglitazon w terapii skojarzonej z insuliną wzrasta ryzyko niewydolności serca, szczególnie u osób powyżej 65 roku życia (9,7% vs 4,0% u młodszych). Złamania kości były częstsze u kobiet (5,1% vs 2,5% w grupie kontrolnej), natomiast u mężczyzn nie zaobserwowano istotnego wzrostu częstości złamań.
aminotransferaza alaninowa, anafilaksja, białkomocz, chlorowodorek pioglitazonu, cukromocz, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, fosfokinaza keratynowa, hipoglikemia, krwiomocz, makroangiopatia, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, rak pęcherza moczowego, reakcja alergiczna, zaburzenie czucia, zaburzenie erekcji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solpadeine 500 mg + 8 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Solpadeine w kapsułkach zawiera paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) oraz kofeinę (30 mg). Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują z różną częstością, od bardzo rzadkich (<1/10 000) do częstości nieznanej. Paracetamol może powodować bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia), immunologiczne (anafilaksja, alergie), oddechowe (skurcz oskrzeli u pacjentów uczulonych na NLPZ), wątrobowe (zaburzenia czynności wątroby), skórne (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz nerkowe (sterylny ropomocz). Kofeina może wywoływać zaburzenia układu nerwowego, takie jak nerwowość i zawroty głowy, a jej łączne stosowanie z innymi źródłami kofeiny może nasilać objawy bezsenności, lęku, bólu głowy i kołatania serca.
anafilaksja, cholecystektomia, działanie niepożądane, kodeina, kołatanie serca, nadwrażliwość skórna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, paracetamol, pokrzywka, ropomocz, skurcz oskrzeli, Solpadeine, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uczulenie na aspirynę, układ chłonny, układ nerwowy, uzależnienie lekowe, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie skóry polekowe, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sunitinib Synthon 50 mg
Preparat Sunitinib Synthon dostępny jest w formie kapsułek twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, zawierających substancję czynną sunitynib. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na sunitynib lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym żelatynę i barwniki obecne w otoczce kapsułek (pomarańczowy, karmelowy/jasnobrązowy). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji nadwrażliwości na inhibitory kinaz tyrozynowych. W przypadku podejrzenia ryzyka reakcji alergicznych zaleca się wykonanie testów alergologicznych lub rozważenie alternatywnych metod leczenia.
anafilaksja, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, inhibitor kinazy tyrozynowej, jabłczan, kapsułka twarda, lek przeciwnowotworowy, nadwrażliwość na substancję czynną, obciążenie alergologiczne, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, Sunitinib Synthon, sunitynib, świąd, test alergologiczny, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Jad pszczoły – Przedawkowanie
Jad pszczoły stosowany w immunoterapii alergenowej, np. w preparacie ALUTARD SQ, charakteryzuje się wysoką aktywnością biologiczną wyrażaną w jednostkach SQ-U/ml (100, 1000, 10 000, 100 000 SQ-U/ml). Przedawkowanie jadu, czyli podanie dawki przekraczającej zalecane stężenie, może prowadzić do szerokiego spektrum reakcji klinicznych, od miejscowych (obrzęk, rumień, świąd) po ogólnoustrojowe, w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne z zagrożeniem życia. Szczególnie niebezpieczne jest podanie dawki 100 000 SQ-U/ml zamiast 1000 SQ-U/ml, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania mogą obejmować pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli, hipotensję oraz zaburzenia rytmu serca. W przypadku wystąpienia objawów konieczne jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego, w tym podanie adrenaliny domięśniowo (0,3-0,5 mg u dorosłych) oraz monitorowanie pacjenta na oddziale intensywnej terapii.
adrenalina, anafilaksja, choroba autoimmunologiczna, ciężka reakcja alergiczna, duszność, hipotensja, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, jad pszczoły, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, obrzęk krtani, obrzęk miejsca iniekcji, obrzęk naczynioruchowy, oddział intensywnej opieki medycznej, opóźniona reakcja alergiczna, płynoterapia, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tlenoterapia, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Cefiksym – Przeciwwskazania stosowania
Cefiksym, cefalosporyna III generacji dostępna w formie tabletek powlekanych (Cetix 400 mg) oraz zawiesiny doustnej (Cetix 100 mg/5 ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne cefalosporyny lub składniki pomocnicze preparatu, w tym sacharozę (2517,40 mg/5 ml) i benzoesan sodu (E 211, 2,5 mg/5 ml). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji krzyżowej u pacjentów uczulonych na penicyliny lub inne beta-laktamy, gdzie ryzyko alergii na cefiksym wynosi około 5-10%. Natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy czy skurcz oskrzeli, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku.
Przed zastosowaniem cefiksymu konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza dotyczącego wcześniejszych reakcji na antybiotyki beta-laktamowe. U pacjentów z cukrzycą należy preferować formę tabletkową ze względu na wysoką zawartość sacharozy w zawiesinie, która może utrudniać kontrolę glikemii. W przypadku wątpliwości co do charakteru reakcji alergicznej lub obecności nadwrażliwości na składniki pomocnicze, wskazane jest skierowanie na konsultację alergologiczną lub wybór alternatywnego antybiotyku spoza grupy cefalosporyn. Ostrożność i indywidualna ocena ryzyka są kluczowe dla bezpiecznego stosowania cefiksymu.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna trzeciej generacji, cefiksym, Cetix, charakterystyka produktu leczniczego, konsultacja alergologiczna, kontrola glikemii, mechanizm IgE-zależny, nadwrażliwość na penicylinę, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, sacharoza, skurcz oskrzeli, sodu benzoesan, spadek ciśnienia tętniczego, spektrum przeciwbakteryjne, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem Genoptim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na meropenem, inne karbapenemy (imipenem, ertapenem, doripenem) oraz na substancje pomocnicze, w tym węglan sodu (zawartość sodu: 45 mg w dawce 500 mg i 90 mg w dawce 1000 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi reakcjami alergicznymi na beta-laktamowe antybiotyki, takie jak penicyliny i cefalosporyny, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej, które może prowadzić do anafilaksji, obrzęku naczynioruchowego, duszności czy spadku ciśnienia tętniczego. Wywiad alergologiczny jest kluczowy przed rozpoczęciem terapii, a stosowanie meropenemu u pacjentów z historią ciężkich reakcji alergicznych na beta-laktamy jest bezwzględnie przeciwwskazane.
alergolog, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, cefalosporyna, ciężka reakcja skórna, desensytyzacja, doripenem, ertapenem, imipenem, karbapenem, nadwrażliwość na antybiotyki beta-laktamowe, nadwrażliwość na karbapenemy, nadwrażliwość na meropenem, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, wysypka skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amoxicillin/Clavulanic Acid Kabi 1000 mg + 200 mg
Amoxicillin/Clavulanic Acid Kabi, dostępny w dawce 1000 mg amoksycyliny i 200 mg kwasu klawulanowego w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na amoksycylinę, kwas klawulanowy lub inne penicyliny. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią ciężkich reakcji anafilaktycznych na antybiotyki β-laktamowe, w tym cefalosporyny, karbapenemy i monobaktamy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z wcześniejszymi epizodami żółtaczki lub zaburzeń czynności wątroby indukowanych przez ten preparat, ze względu na wysokie ryzyko nawrotu hepatotoksyczności.
amoksycylina sodowa, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykooporność, cefalosporyna, etiologia bakteryjna, etiologia infekcji, funkcja wątroby, hepatotoksyczność leku, karbapenem, monobaktam, nadwrażliwość na substancje czynne, patogen oporny, potas klawulanianu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meropenem Kabi 1 g
Meropenem, antybiotyk karbapenemowy dostępny w dawkach 500 mg i 1 g do podawania dożylnego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka (2,3%), wysypka (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach klinicznych odnotowano również zmiany w parametrach laboratoryjnych, takie jak trombocytemia (1,6%) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (1,5-4,3%). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka oraz zespół DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.
agranulocytoza, aminotransferaza, anafilaksja, antybiotyk karbapenemowy, biegunka, bilirubina, Clostridioides difficile, dehydrogenaza mleczanowa, delirium, drgawki, drożdżyca jamy ustnej, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, eozynofilia, flora bakteryjna, fosfataza zasadowa, kreatynina, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, odczyn zapalny, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, proszek do sporządzania roztworu, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytemia, trombocytoza, wysypka, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita grubego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tranexamic Acid Tillomed 500 mg
Stosowanie kwasu traneksamowego w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą bóle głowy i zawroty głowy (często), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka (często), które są odwracalne po modyfikacji terapii. Rzadziej obserwuje się zaburzenia widzenia, w tym zaburzenia percepcji barw (rzadko), oraz reakcje alergiczne skórne (niezbyt często). Bardzo rzadko występują poważne powikłania hematologiczne, takie jak trombocytopenia i nieprawidłowy czas krwawienia, które mogą zwiększać ryzyko krwawień. Wśród działań niepożądanych układu naczyniowego odnotowano rzadkie zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym zatorowość płucną i udar mózgu, a także bardzo rzadkie przypadki zakrzepicy tętniczej lub żylnej oraz niedociśnienia tętniczego, które mogą prowadzić do utraty przytomności, zwłaszcza po szybkim podaniu dożylnym, choć wyjątkowo także po podaniu doustnym.
anafilaksja, biegunka, czas krwawienia, drgawki, hipotensja, kwas traneksamowy, niedociśnienie tętnicze, obrzęk, płytka krwi, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna skórna, tabletka powlekana, trombocytopenia, udar naczyniowo-mózgowy, wysypka, zaburzenia widzenia, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie układu nerwowego, zakrzepica, zatorowość płucna, zawroty głowy, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Karbagen
Okskarbazepina, stosowana w leczeniu padaczki, wiąże się z ryzykiem reakcji nadwrażliwości typu I, w tym wysypki, pokrzywki, obrzęku naczynioruchowego oraz anafilaksji, które mogą wystąpić zarówno po pierwszej, jak i kolejnych dawkach. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią nadwrażliwości na karbamazepinę, u których ryzyko reakcji wynosi około 25-30%. Rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) i rumień wielopostaciowy, mogą wymagać hospitalizacji i stanowią zagrożenie życia. Mediana czasu wystąpienia tych reakcji to 19 dni. Zaleca się natychmiastowe odstawienie okskarbazepiny w przypadku pojawienia się wysypki lub innych objawów nadwrażliwości oraz rozważenie alternatywnej terapii przeciwpadaczkowej. Genetyczne badania przesiewowe na obecność alleli HLA-B*1502 (występujący u 10% populacji Han i Tajów) oraz HLA-A*3101 (2-5% populacji europejskiej i latynoskiej, około 10% japońskiej) mogą pomóc w ocenie ryzyka ciężkich reakcji skórnych, jednak nie zastępują one czujności klinicznej.
agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, anafilaksja, anemia aplastyczna, blok przedsionkowo-komorowy, hiponatremia, lek przeciwpadaczkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadwrażliwość na karbamazepinę, napad padaczkowy, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pancytopenia, rumień wielopostaciowy, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Milukante 5 mg
Milukante, zawierający montelukast sodowy w dawce 5 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia, był szeroko badany klinicznie u około 1750 dzieci w wieku 6-14 lat. Najczęstszym działaniem niepożądanym w tej grupie był ból brzucha, a profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas terapii trwającej do 12 miesięcy. Po wprowadzeniu leku do obrotu zidentyfikowano szersze spektrum działań niepożądanych, w tym krwawienia z nosa (niezbyt często), rzadkie przypadki zespołu Churga-Straussa (CSS) oraz eozynofilii płucnej. Zaburzenia psychiczne, takie jak zaburzenia snu, somnambulizm, niepokój, depresja i nadpobudliwość psychoruchowa, występowały niezbyt często, natomiast poważniejsze objawy, w tym omamy, dezorientacja i myśli samobójcze, były bardzo rzadkie, ale klinicznie istotne. Często obserwowano także biegunki, nudności, wymioty oraz podwyższoną aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT), co może wskazywać na wpływ leku na funkcję wątroby.
anafilaksja, biegunka, ból brzucha, dezorientacja, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, nudności, omamy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość błony śluzowej jamy ustnej, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, zaburzenia psychiczne, zaburzenia układu nerwowego, zacinanie się w mowie, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawroty głowy, zespół Churga-Straussa, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 40 40 mg
Na podstawie analizy danych klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną (Sortis) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenia błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe, podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, >10 razy GGN u 0,4%). Działania te były zwykle przemijające i odwracalne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Częstość działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowego schematu: często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ondemet 0,25 mg/ml
Preparat Ondemet w formie zawiesiny do nebulizacji, dostępny w stężeniach 0,25 mg/ml (0,5 mg budezonidu w 2 ml) oraz 0,5 mg/ml (1 mg budezonidu w 2 ml), zawiera kortykosteroid budezonid i posiada ściśle określone przeciwwskazania. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na budezonid lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie, co może prowadzić do reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Ze względu na postać farmaceutyczną – zawiesinę do nebulizacji o pH 4,5 – konieczne jest stosowanie odpowiedniego inhalatora nebulizacyjnego, co może stanowić względne przeciwwskazanie u pacjentów niezdolnych do prawidłowego korzystania z urządzenia.