Właściwości farmakodynamiczne
Esotkaleno 2,5 mg

Prednizon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem o kodzie ATC H02AB07, jest stosowany w leczeniu układowym, wykazując dawkozależny wpływ na metabolizm tkanek oraz regulację układu immunologicznego. W terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy 5 mg prednizonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu, jednak ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe konieczne jest jednoczesne podawanie mineralokortykosteroidu. W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon zastępuje kortyzol, hamując nadmierną produkcję kortykotropiny i androgenów, przy czym w przypadku defektu syntezy mineralokortykosteroidów wymagana jest ich suplementacja. Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne prednizonu obejmuje hamowanie chemotaksji, aktywności komórek układu odpornościowego oraz blokowanie mediatorów zapalnych, a także efekt permisywny na beta-adrenomimetyki, co jest istotne w terapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych.

Wskazania
  1. alergiczne zapalenie naczyń
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. alergiczny wyprysk kontaktowy
  5. artropatia enteropatyczna
  6. astma oskrzelowa
  7. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
  8. autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  9. chłoniak nieziarniczy
  10. choroba Addisona
  11. choroba Behçeta
  12. choroba Hodgkina
  13. choroba Leśniowskiego-Crohna
  14. choroba Waldenströma
  15. eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
  16. eozynofilowe zapalenie powięzi
  17. erytrodermia
  18. gruźlica płuc
  19. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  20. guz rzekomy oczodołu
  21. guzkowe zapalenie tętnic
  22. hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
  23. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  24. idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
  25. katar sienny
  26. łagodny pemfigoid błony śluzowej
  27. liniowa dermatoza IgA
  28. liszaj ruberowy osutka
  29. liszajec herpetiformis
  30. łupież rubra mieszkowy
  31. łuszczyca krostkowa
  32. łuszczycowe zapalenie stawów
  33. mieszane choroby tkanki łącznej
  34. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
  35. myasthenia
  36. naczyniak jamisty
  37. neuropatia nerwu wzrokowego
  38. niedobór ACTH
  39. niewydolność kory nadnerczy
  40. obrzęk Quinckego
  41. obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
  42. odrzucenie przeszczepu
  43. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
  44. oparzenia zasadowe
  45. oparzenie przełyku
  46. opryszczka ciężarnych
  47. orbitopatia endokrynologiczna
  48. ostra białaczka limfoblastyczna
  49. ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
  50. paliatywna terapia chorób nowotworowych
  51. parałuszczyca
  52. pęcherzyca zwykła
  53. pemfigoid pęcherzowy
  54. piodermia zgorzelinowa
  55. podostry skórny toczeń rumieniowaty
  56. pokrzywka
  57. polimialgia reumatyczna
  58. polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
  59. profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
  60. profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
  61. przewlekła białaczka limfatyczna
  62. przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
  63. przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
  64. przewlekłe zapalenie rzęs
  65. przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
  66. przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
  67. reakcja Jarischa-Herxheimera
  68. reakcje anafilaktoidalne
  69. reaktywne zapalenie stawów
  70. reumatoidalne zapalenie stawów
  71. rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  72. rumień guzowaty
  73. sarkoidoza
  74. śródmiąższowe choroby płuc
  75. śródmiąższowe zapalenie rogówki
  76. stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
  77. stany toksyczne w ciężkich chorobach zakaźnych
  78. stwardnienie rozsiane
  79. submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  80. szpiczak mnogi
  81. toczeń rumieniowaty układowy
  82. toksyczna rozpływna martwica naskórka
  83. twardzina układowa
  84. uogólniona ostra osutka krostkowa
  85. usunięcie nadnerczy
  86. wielopostaciowy rumień wysiękowy
  87. wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
  88. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  89. wyprysk atopowy
  90. wyprysk bakteryjny
  91. wyprysk kontaktowy
  92. wysypki polekowe
  93. zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  94. zapalenie błony naczyniowej oka
  95. zapalenie nadtwardówki
  96. zapalenie rogówki
  97. zapalenie serca w gorączce reumatycznej
  98. zapalenie skórno-mięśniowe
  99. zapalenie stawów kręgosłupa
  100. zapalenie stawów w sarkoidozie
  101. zapalenie tętnicy skroniowej
  102. zapalenie twardówki
  103. zapalenie wielomięśniowe
  104. zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
  105. zespół nadnerczowo-płciowy
  106. zespół Sézary'ego
  107. zespół Sweeta
  108. zespół Tolosa-Hunta
  109. zespół Westa
  110. ziarniniakowatość Wegenera
  111. ziarniniakowe zapalenie warg
  112. zwłóknienie płuc
Substancja czynna

Właściwości farmakodynamiczne prednizonu

Prednizon, substancja czynna produktu leczniczego Esotkaleno, należy do grupy farmakoterapeutycznej glikokortykosteroidów (kod ATC: H02AB07). Jest to niefluorowany glikokortykosteroid stosowany w leczeniu układowym, wykazujący zależny od dawki wpływ na metabolizm niemal wszystkich tkanek organizmu. W zakresie fizjologicznym działania prednizonu są niezbędne dla utrzymania homeostazy organizmu zarówno w spoczynku, jak i po obciążeniu, a także do regulacji aktywności układu immunologicznego.1

Działanie substytucyjne w niewydolności kory nadnerczy

W przypadku braku czynności lub niewydolności kory nadnerczy, prednizon może skutecznie zastępować endogenny hydrokortyzon. Należy podkreślić, że pod względem siły działania około 5 mg prednizonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu. Z uwagi na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe prednizonu, w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy konieczne jest jednoczesne podawanie dodatkowego mineralokortykosteroidu.2

Zastosowanie w zespole nadnerczowo-płciowym

W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon pełni rolę zastępczą dla kortyzolu, którego niedobór wynika z defektu enzymatycznego. Ponadto hamuje nadmierne wytwarzanie kortykotropiny w przysadce mózgowej oraz androgenów w korze nadnerczy. Istotne jest, że w przypadku gdy defekt enzymatyczny obejmuje również syntezę mineralokortykosteroidu, konieczne jest jego dodatkowe podawanie w ramach terapii.3

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne

Prednizon w dawkach przekraczających wymagane do substytucji wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowo i antyproliferacyjnie) oraz opóźnione działanie immunosupresyjne. Mechanizm działania polega na:

Należy zaznaczyć, że długotrwałe leczenie dużymi dawkami prednizonu prowadzi do zaniku układu immunologicznego i kory nadnerczy, co ma istotne znaczenie kliniczne.4

Wpływ na gospodarkę elektrolitową

Efekt mineralotropowy, który jest wyraźnie zaznaczony w przypadku hydrokortyzonu i wciąż obecny (choć w mniejszym stopniu) przy stosowaniu prednizonu, może wymagać monitorowania poziomu elektrolitów w surowicy podczas terapii.5

Działanie w schorzeniach układu oddechowego

Działanie prednizonu w zwężeniu dróg oddechowych jest wielokierunkowe i polega przede wszystkim na:

  1. Hamowaniu procesów zapalnych w drogach oddechowych
  2. Hamowaniu lub zapobieganiu obrzękowi błony śluzowej
  3. Przeciwdziałaniu niedrożności oskrzeli
  4. Hamowaniu lub ograniczaniu wytwarzania śluzu
  5. Zmniejszaniu lepkości wydzielanego śluzu

Powyższe efekty terapeutyczne wynikają z następujących mechanizmów:

Kompleksowe działanie prednizonu na drogi oddechowe sprawia, że jest on skutecznym lekiem w terapii schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych.6

Wpływ na metabolizm ustrojowy

Prednizon wywiera istotny wpływ na równowagę metaboliczną organizmu, oddziałując na:

Te działania metaboliczne mają kluczowe znaczenie zarówno w kontekście efektów terapeutycznych, jak i mogą być źródłem działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu leku.7

Dawka prednizonu Odpowiednik hydrokortyzonu Główne działanie
5 mg 20 mg Działanie fizjologiczne, substytucyjne
Dawki większe niż substytucyjne Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne
Duże dawki (długotrwale) Ryzyko zaniku układu immunologicznego i kory nadnerczy
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl