Dawkowanie i sposób podawania
Esotkaleno 20 mg

Dawkowanie i sposób podawania leku Esotkaleno

Prawidłowe dawkowanie leku Esotkaleno (prednizon) jest kluczowym elementem skutecznej farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi.¹

Zasady ogólne dawkowania

Dawkowanie preparatu Esotkaleno jest ściśle uzależnione od rodzaju i nasilenia jednostki chorobowej oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Standardowo stosuje się relatywnie wysokie dawki początkowe, szczególnie w ostrych, ciężkich postaciach chorób. W chorobach przewlekłych dawki początkowe mogą być niższe. Po uzyskaniu odpowiedzi klinicznej, dawkę należy redukować do najmniejszej skutecznej (zwykle 5-15 mg prednizonu na dobę) z różną częstotliwością, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.²

Leczenie substytucyjne

W przypadku leczenia substytucyjnego (po zakończeniu wzrostu) zaleca się dawkę od 5 do 7,5 mg prednizonu na dobę, podzieloną na dwie pojedyncze dawki (rano i w południe, lub rano i wieczorem w przypadku zespołu nadnerczowo-płciowego). Dawka wieczorna w zespole nadnerczowo-płciowym ma na celu redukcję nocnego wzrostu ACTH, przeciwdziałając przerostowi kory nadnerczy. W razie potrzeby wskazane jest dodatkowe podanie mineralokortykoidu (fludrokortyzonu).³

W warunkach zwiększonego obciążenia fizycznego (np. uraz, operacja) lub współistniejących infekcji może być konieczne zwiększenie dawki 2-3-krotnie, a w przypadku ekstremalnego obciążenia (np. poród) nawet 10-krotnie.⁴

Stany stresowe po długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidami

W stanach stresowych po długotrwałej terapii glikokortykosteroidami zaleca się podanie do 50 mg prednizonu na dobę tak szybko, jak to możliwe. Następnie należy zmniejszać dawkę w ciągu kilku dni.⁵

Farmakoterapia u dorosłych

Poniższa tabela przedstawia ogólne wytyczne dotyczące dawkowania u dorosłych zgodnie z aktualną literaturą medyczną:⁶

Standardowo całą dawkę dobową podaje się wcześnie rano między godziną 6:00 a 8:00 (terapia okolodobowa). W zależności od jednostki chorobowej, duże dawki dobowe można również podzielić na 2 do 4 dawek pojedynczych, a średnie dawki dobowe na 2 do 3 dawek.⁷

Farmakoterapia u dzieci

Poniższa tabela przedstawia wytyczne dawkowania u dzieci:⁸

U dzieci w okresie wzrostu leczenie należy prowadzić naprzemiennie lub, jeśli to możliwe, z przerwami. W szczególnych przypadkach klinicznych (np. zespół Westa) można odstąpić od tego zalecenia.⁹

Redukcja dawki

Po uzyskaniu pożądanego efektu klinicznego należy rozpocząć zmniejszanie dawki, dostosowując schemat do choroby podstawowej. Jeśli dawka dobowa jest podzielona na kilka pojedynczych dawek, redukcję rozpoczyna się od dawki wieczornej, a następnie od ewentualnej dawki południowej.¹⁰

Początkowo dawkę zmniejsza się w większych krokach, a następnie w mniejszych od około 30 mg/dobę. Decyzja czy leczenie należy stopniowo przerwać, czy też konieczne jest podanie dawki podtrzymującej powinna być oparta na obrazie klinicznym.¹¹

Poniżej przedstawiono wytyczne dotyczące redukcji dawki, które należy stosować z jednoczesnym monitorowaniem aktywności choroby:¹²

• powyżej 30 mg/dobę – zmniejszenie o 10 mg co 2-5 dni
• od 30 do 15 mg/dobę – zmniejszenie o 5 mg co tydzień
• od 15 do 10 mg/dobę – zmniejszenie o 2,5 mg co 1-2 tygodnie
• od 10 do 6 mg/dobę – zmniejszenie o 1 mg co 2-4 tygodnie
• poniżej 6 mg/dobę – zmniejszenie o 0,5 mg co 4-8 tygodni

Duże i największe dawki, podawane tylko przez kilka dni, można odstawić bez stopniowej redukcji, w zależności od choroby podstawowej i odpowiedzi klinicznej.¹³

Schemat dawkowania „e” (SD: e) – Chemioterapia skojarzona

Terapię w ramach chemioterapii skojarzonej we wskazaniach onkologicznych należy prowadzić zgodnie z aktualnie obowiązującymi protokołami. Prednizon jest zwykle podawany w pojedynczej dawce bez zmniejszania dawki pod koniec leczenia.¹⁴

Przykłady dawkowania prednizonu w ustalonych protokołach chemioterapii:¹⁵

• Chłoniak nieziarniczy:
  • schemat CHOP: prednizon 100 mg/m², dzień 1-5
  • schemat COP: prednizon 100 mg/m², dzień 1-5
• Przewlekła białaczka limfocytowa: „Schemat Knospe”, prednizon 75/50/25 mg, dzień 1-3
• Choroba Hodgkina: schemat COPP-ABVD, prednizon 40 mg/m², dzień 1-14
• Szpiczak mnogi: „schemat Alexanian”, prednizon 2 mg/kg masy ciała, dzień 1-4

Sposób podawania

Tabletki leku Esotkaleno należy przyjmować w trakcie lub po posiłku, najlepiej po śniadaniu. Tabletki należy połykać w całości (bez rozgryzania), popijając odpowiednią ilością płynu.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

W przypadku niedoczynności tarczycy lub marskości wątroby stosunkowo małe dawki mogą być wystarczające lub konieczne może być zmniejszenie dawki ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku.¹⁷

Informacje dodatkowe

W przypadku farmakoterapii produktem Esotkaleno należy rozważyć możliwość zastosowania alternatywnej terapii. Po uzyskaniu satysfakcjonujących wyników leczenia, dawkę należy zredukować do dawki podtrzymującej lub przerwać leczenie, jednocześnie monitorując mechanizm sprzężenia zwrotnego nadnerczy.¹⁸