komórki NK

Komórki NK (Natural Killer cells) to istotna populacja limfocytów układu odpornościowego wrodzonego, które odgrywają kluczową rolę w eliminacji komórek zainfekowanych wirusami oraz komórek nowotworowych. W przeciwieństwie do limfocytów T, komórki NK nie wymagają wcześniejszej ekspozycji na antygen, aby móc rozpoznać i zniszczyć komórki docelowe.

Mechanizm działania komórek NK opiera się na rozpoznawaniu zmian w ekspresji cząsteczek MHC klasy I na powierzchni komórek. Rozpoznają one komórki, które utraciły lub mają zmniejszoną ekspresję MHC I – zjawisko często występujące w komórkach zainfekowanych wirusami lub transformowanych nowotworowo. Ten mechanizm, określany jako „missing-self recognition”, pozwala komórkom NK na eliminację komórek nieprawidłowych przy jednoczesnym oszczędzaniu zdrowych komórek organizmu.

Komórki NK posiadają dwa główne mechanizmy eliminacji komórek docelowych: wydzielanie perforyn i granzymów, które indukują apoptozę komórek docelowych, oraz cytotoksyczność komórkową zależną od przeciwciał (ADCC). Ponadto, poprzez wydzielanie cytokin, w szczególności interferonu gamma (IFN-γ), komórki NK przyczyniają się do regulacji odpowiedzi immunologicznej i aktywacji innych komórek układu odpornościowego.

W praktyce klinicznej ocena liczby i aktywności komórek NK może mieć znaczenie diagnostyczne w niektórych niedoborach odporności, chorobach autoimmunologicznych oraz w monitorowaniu przebiegu chorób nowotworowych. Trwają również badania nad możliwością wykorzystania komórek NK w immunoterapii nowotworów, w tym nad rozwijaniem adoptywnego transferu zmodyfikowanych komórek NK.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl